Sağlık tesislerinin ruhsatlandırılması için aranan itfaiye raporu (ÇŞB)

Not: Sağlık tesislerinin ruhsatlandırılması için aranan itfaiye raporu hk.

T.C.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : 71188846-045.02-6097002 06/04/2023 Konu : Görüş (Sağlık tesislerinin ruhsatlandırılması
için aranan itfaiye raporu hk.)

… BAKANLIĞINA
(… Genel Müdürlüğü)

İlgi : a) … tarihli ve … sayılı yazınız.

b) Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünün … tarihli ve … sayılı yazısı.

İlgi (a)’da kayıtlı yazınızda; sağlık tesisleri için standartlar belirleme görevinin Bakanlığınıza tevdi edildiği, kamuya ait birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerinin Kamu Sağlık Tesisleri Ruhsatlandırma Yönetmeliği kapsamında ruhsatlandırıldığı, mevcut sağlık tesisleri ile yeni yapılan tüm sağlık tesislerinden ilgili mevzuatına göre yetkili merciden yangına karşı gerekli önlemlerin alındığına dair belge istendiği, sağlık tesislerinin, ruhsatlandırma süreçlerinde bu belgeyi temin etmek için bulunduğu bölgedeki belediye başkanlıklarına başvuru yaptığı, belediye başkanlıklarının genelinde itfaiye raporu, itfaiye müdürlüğü personeli tarafından yerinde denetim yapılarak rapor düzenlendikten sonra kurumun yetkili yöneticisinin imzaladığı üst yazı ekinde sağlık tesislerine gönderilirken, bazı belediye başkanlıklarının ise başvuru yapılan sağlık tesisi binasının “Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uygun olup olmadığını, itfaiye raporu olmadan sadece üst yazı ile durum bildirir şeklinde gönderdiği, sağlık tesisinin yangın güvenliği açısından durumunun bu şekildeki itfaiye raporu olmadan sadece üst yazı ile bildirilmesinin sağlık tesisinin ruhsat başvurularının değerlendirilmesinde tereddüde neden olduğu belirtilerek uygulamaya esas olmak üzere ekinde itfaiye raporu olmaksızın sağlık hizmeti verilecek binanın ilgili mevzuatı dikkate alınarak yangın güvenliği açısından uygun olduğunu bildirir ilgili belediye başkanlığı yetkilisi tarafından imzalanan üst yazı şeklindeki yazıların itfaiye raporu olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik 6 ncı maddesinin yedinci fıkrasında yer alan “Yangın güvenliği sistemlerinin teşvik edilmesi için, ilgili kanunlarda belirtilen vergi, resim ve harçlar hariç olmak üzere, kamu kuruluşlarınca proje onay ve denetim hizmetlerinden hiçbir şekilde vize, harç ve benzeri ad altında herhangi bir ücret talep ve tahsil edilemez.” hükmü dikkate alındığında, sağlık tesislerinin yangın açısından değerlendirilmesi ve itfaiye raporu düzenlenmesi işleminden belediyelerce ilgili kanunlarda belirtilen vergi, resim ve harçlar hariç olmak üzere herhangi bir ücret talep edilip edilemeyeceği hususlarında Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.

Bakanlığımız Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünden alınan ilgi (b) yazıda, konu Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında ele alınarak “Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde “(20) Yapı ruhsatı talep edilen projelerde ayrıca; afet, deprem, yangın, otopark, enerji verimliliği, sığınak, asansör, yapı malzemeleri, gürültüye karşı korunma, ısı ve su yalıtımı, yapı denetimi, iş güvenliği, iskele, erişilebilirlik ve çevre gibi konulardaki yapıya ilişkin hükümler içeren mevzuata da uyulur.” hükmü yer almakta olup,

“Yapı kullanma izinlerinde başvuru sahibinden bilgi ve belge istenmesine ilişkin esaslar” başlıklı 65’inci maddesinin 7’nci fıkrasında, “Yapı kullanma izni vermeye yetkili idarece, birinci fıkrada belirtilenler haricinde başvuru sahibinden; kullanılan malzemenin irsaliye ve faturası, doğalgaz uygunluk belgesi, yangın güvenlik (itfaiye) raporu … ve buna benzer belgelerin de istenmeyeceği” açıklanmıştır.

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, “Projeler, kanuni düzenlemeler yanında, yangına karşı güvenlik bakımından bu Yönetmelikte öngörülen şartlara uygun değil ise yapı ruhsatı verilmez. Yeni yapılan veya proje tadilatı ile kullanım amacı değiştirilen yapılarda bu Yönetmelikte öngörülen esaslara göre imalat yapılmadığının tespiti hâlinde, bu eksiklikler giderilinceye kadar binaya yapı kullanma izin belgesi veya çalışma ruhsatı verilmez.” hükmü,
6 ncı maddesinin 4 üncü fıkrasında, “Binaların yangın algılama ve söndürme projeleri, tesisat projelerinden ayrı olarak hazırlanır. Bir kat alanı 2000 m2’den fazla olan katların tahliye projeleri, mimarî projelerden ayrı olarak hazırlanır. Tahliye projeleri diğer yapılarda mimarî projelerde gösterilir. Projeler; ruhsat vermeye yetkili merciler tarafından onaylanarak uygulanır…” hükmü,
5 inci fıkrasında, “Yapı ruhsatı vermeye yetkili merciler; yangın söndürme, algılama ve tahliye projelerinin ve uygulamalarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığını denetler.” hükmü yer almaktadır.

Bu kapsamda 3194 sayılı İmar Kanunu, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ile Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik uyarınca, yangına karşı gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığının yapı ruhsatı vermeye yetkili mercilerce denetleneceği, gerekli tedbirlerin alınmadığının tespit edilmesi halinde yapı ruhsatı veya yapı kullanma izin belgesi düzenlenmeyeceği, yapılarda yangın mevzuatının öngördüğü tedbirlerin alınmış olması gerektiği ancak yapı kullanma izin belgesi düzenlenirken ilgilisinden yangın güvenlik (itfaiye) raporu istenmeyeceği,” şeklindeki ifadelere yer verilmiştir.

Bilindiği üzere, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 97 nci maddesi “Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet (…) için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye’ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir.” hükmünü,
Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin Ek 1 inci maddesi “(1) Belediye itfaiye teşkilatına, Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmeliğin ilgili maddelerine göre yangına karşı alınan önlemleri gösteren itfaiye raporunun düzenlenmesi için EK-15 başvuru formu ile başvuru sahibinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye yetkili idareden veya ilgili bakanlıklardan müracaat gelmesi halinde, belediye itfaiye teşkilatının ilgili görevlisi tarafından başvuruya konu işyeri yerinde incelenir ve itfaiye raporu yapılan tespitler esas alınarak hazırlanır.

(2) İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre itfaiye raporu gerektirmeyen işyeri kapsamında yer alan işyerleri için belediye itfaiye teşkilatınca itfaiye raporu düzenlenmez. İtfaiye raporu gerektirmeyen işyerleri için itfaiye raporu alınmak üzere başvurulması halinde başvuru sahibine itfaiye raporu düzenlenmeyeceği hususu yazılı olarak bildirilir.

(3) Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre yangına karşı alınan önlemleri gösteren itfaiye raporunun düzenlenmesi için yapılan işlemler sırasında itfaiye raporuna konu binaya ait yapı ruhsatı belgesine gerek duyulması halinde yapı ruhsatına ilişkin bilgiler Kimlik Paylaşım Sistemi üzerinden alınabilir.

(4) İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ile Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin ilgili hükümleri gereği yangına karşı alınan önlemleri gösteren itfaiye raporlarına ilişkin bilgiler elektronik ortamda kayıt altında tutulur ve itfaiye

raporunun düzenlendiği gün itfaiye raporuna ilişkin kayıtlar yetkili idareyle varsa elektronik ortamda paylaşılabilir.” hükmünü,
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin yedinci fıkrası “Yangın güvenliği sistemlerinin teşvik edilmesi için, ilgili kanunlarda belirtilen vergi, resim ve harçlar hariç olmak üzere, kamu kuruluşlarınca proje onay ve denetim hizmetlerinden hiçbir şekilde vize, harç ve benzeri ad altında herhangi bir ücret talep ve tahsil edilemez.” hükmünü amirdir.

Bu açıklamalara göre, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik uyarınca, yangına karşı gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığının yapı ruhsatı vermeye yetkili mercilerce denetleneceği, gerekli tedbirlerin alınmadığının tespit edilmesi halinde yapı ruhsatı veya yapı kullanma izin belgesi düzenlenmeyeceği, yapılarda yangın mevzuatının öngördüğü tedbirlerin alınmış olması gerektiği ancak yapı kullanma izin belgesi düzenlenirken ilgilisinden yangın güvenlik (itfaiye) raporu istenmeyeceği değerlendirilmektedir. İmar ve yangın mevzuatı kapsamındaki düzenlemeler açıklandığı gibi olup Sağlık Tesisleri Ruhsatlandırma Yönetmeliğinde, sağlık tesislerine itfaiye raporu tanzim edilmesine ilişkin açık bir düzenleme olmamakla birlikte mezkûr Yönetmelikte çalışma ruhsatının verilmesi amacıyla itfaiye raporu alınmasının açıkça belirtilmesi durumunda itfaiye raporunun düzenlenmesi gerekeceği tabiidir.

Öte yandan, normlar hiyerarşisi gereği yönetmelik hükümleri yerine öncelikle kanun hükümlerinin uygulanması gerekmekte olup bu çerçevede, 2464 sayılı Kanunun 97 nci maddesi kapsamında belediyelerin meri mevzuatta harç veya katılma payına konu olmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri hizmetler için ücret alabileceği, bu bakımdan belediyelerin itfaiye birimlerince tanzim edilen itfaiye (yangın güvenlik) raporu için meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret tahsil edebileceği değerlendirilmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür