|
ÖZET: Başvuran, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi’nde dördüncü sınıf öğrencisi olarak beslenme ve barınma yardımı talep etmiştir. Ancak, 2021-2022 öğrenim yılında ders kaydı yaptırmadığı ve öğrenimine 1 yıl ara verdiği gerekçesiyle talebi reddedilmiştir. Danıştay, başvuranın normal öğrenim süresini aştığını ve bu nedenle yardım almasının mevzuat hükümlerine aykırı olduğunu belirtmiştir. İlgili yönetmelik, öğrencilerin kayıtlı oldukları yükseköğretim kurumunun normal öğrenim süresini aşmamalarını şart koşmaktadır.
Başvuran, salgın hastalık nedeniyle ders kaydı yapmadığını ve bu durumu olağanüstü şartlar olarak ileri sürmüştür. Ancak, Danıştay, salgın döneminde eğitim hayatına uzun süreli bir ara verilmediğini ve çevrimiçi eğitim uygulandığını vurgulayarak bu gerekçenin geçerli olmadığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu karar, idarenin takdir yetkisi ve kamu yararı açısından da makul bulunmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/7935-S.23.12990
BAŞVURU NO : 2023/2434
KARAR TARİHİ : 23/06/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Yemek yardımından faydalanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 17/02/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran 19/10/2022 tarihli başvurusunda, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi
Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 4. sınıf öğrencisi olduğunu, 2021-2022 öğrenim yılında salgın hastalık sebebiyle ders kaydı yaptırmadığını ve öğrenimine 1 yıl ara verdiğini, 2022-2023 eğitim yılında öğrenimine devam ettiğini, Diyanet Vakfı Kütahya Erkek Öğrenci Yurduna kayıt yaptırdığını, beslenme ve barınma yardımından faydalanmak istediğinde 4 yıllık öğrenim süresinin tamamlandığı gerekçesi ile talebinin karşılanmadığını belirterek kayıt yaptırmadığı zamanın şartlarının dikkate alınarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmişti. İlk başvuru hakkında verilen Gönderme Kararına muhatap Gençlik ve Spor
Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün cevabi yazısının Kurumumuza ulaşmadığı anlaşılmıştır.
2. Başvuran tarihli başvurusunda, ilk başvurusuna yönelik olumsuz cevap verildiğini, salgın hastalık gerekçesiyle ders kaydı yapmadığı ve kayıt yenilemediğini, böylelikle bir yıl ara vermiş olduğunu belirterek olağanüstü şartların dikkate alınarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. Başvuranın 2206037102 sayılı ve 24/12/2022 tarihli CİMER başvurusuna muhatap Gençlik ve
Spor Bakanlığı Yüksek Öğrenim Özel Barınma Hizmetleri Daire Başkanlığının 18/01/2023 tarihli cevabında özetle, “… durumunuz incelenmiş olup yöksis üzerinden alınan veriler doğrultusunda okula kayıt tarihiniz 03.09.20218 olduğu 2021-2022 döneminde mezun olmanız öngörülürken 2022-2023 öğretim döneminde de eğitiminizin devam etmesi ile normal öğrenim sürenizi aştığınız tespit edilmiştir. Vergi
Muafiyeti Tanınan Vakıf ve Kamu Yararına Çalışan Derneklere Ait Yükseköğrenim Yurtlarında Barınan
Öğrencilere Yapılacak Beslenme Ve Barınma Yardımına Dair Yönetmeliğin beslenme ve barınma yardımı başvurusu yapacak öğrencilerde aranan şartları ile öğrenim süresini aşan öğrencilere dair hükümleri net
olmakla beraber söz konusu hükümlere aşağıda yer verilmiştir. “(4) … c) Kayıtlı oldukları yükseköğretim kurumunun normal öğrenim süresini aşmaması … şartları aranır.” Daha önceki beyanlarınız da yer verdiğiniz üzere öğrenim sürenizin başlangıcı ve ara verme iddiaları YÖKSİS sisteminde doğrulanamamış olup okul başlangıç tarihi ve ara vermeye dair aksi yönde iddialarınız için okulunuzla iletişime geçmeniz gerekmektedir. Ayrıca Kütahya İl Müdürlüğü tarafından Kamu Denetçiliği Kurumuna, Genel
Müdürlüğümüze ve başvuru sahibine yapılan incelemenin sonucu bildirilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.
4. Kütahya Valiliği Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünün bilgi ve belge talebimize yönelik E– sayılı cevabi yazısında, “… Türkiye Diyanet Vakfı Kütahya Yükseköğretim Öğrenci
Yurdunda barınan ait belgeler incelenmiş olup; öğrencinin okula kayıt tarihi 03.09.2018’dir. 2021-2022 döneminde mezun olması öngörülen eğitimi 2022-2023 öğretim döneminde devam etmesi sebebiyle normal öğrenim süresini aştığı (artık yıl)
tesbit edilmiştir… Vergi Muafiyeti Tanınan Vakıf ve Kamu Yararına Çalışan Derneklere Ait
Yükseköğrenim Yurtlarında Barınan Öğrencilere Yapılacak Beslenme ve Barınma Yardımına Dair
Yönetmeliğin (4.)maddesinin (4.) bendi (c) fıkrası, “Kayıtlı oldukları Yükseköğretim kurumunun normal öğrenim süresini aşmaması” gereği; ilgi yazıda adı geçen öğrenci beslenme ve barınma yardımından faydalanamayacağı kanaatine varılmıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. Anayasanın ‘Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı’ başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü yer almaktadır.
6. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘Kurumun görevi’ başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her
türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır.
7. 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununun ‘Beslenme ve Barınma Yardımı’ başlıklı 23 üncü maddesinde, “(…) Vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan derneklere ait yükseköğrenim yurtlarında barınan öğrencilere Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Hazine ve Maliye
Bakanlığınca müştereken belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde beslenme ve barınma yardımı yapılabilir….” 8. 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ‘Kredi ve
Yurtlar Genel Müdürlüğü’ başlıklı 188 inci maddesinde, “(1) Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır: k) Vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan derneklere ait yükseköğrenim yurtlarında barınan öğrencilere yapılacak beslenme ve barınma yardımına ilişkin usul ve esasların belirlenmesine ilişkin iş ve işlemleri yapmak,..” 9. 31588 sayılı ve 04.09.2021 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Vergi Muafiyeti Tanınan Vakıf ve
Kamu Yararına Çalışan Derneklere Ait Yükseköğrenim Yurtlarında Barınan Öğrencilere Yapılacak
Beslenme ve Barınma Yardımına Dair Yönetmeliğin ‘Tanımlar’ başlıklı 3 üncü maddesinde, “(1) Bu
Yönetmelikte geçen; … ğ) Normal öğrenim süresi: Öğrencinin öğrenim gördüğü bölümün hazırlık sınıfı, bilimsel hazırlık, yabancı dil destek birimi intibak ve benzeri süreleri dahil öğrenim süresini … ifade eder.”,
‘Şartlar’ başlıklı 4 üncü maddesinde, “…(4) Başvuru yapacak öğrencilerde; c) Kayıtlı oldukları yükseköğretim kurumunun normal öğrenim süresini aşmaması,… şartları aranır.” düzenlemeleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre başvurunun reddi önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 11. Başvuran, beslenme yardımından faydalanmayı talep ederken ilgili idare mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem yapıldığını belirtmektedir.
12. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, başvuranın Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü dördüncü sınıf öğrencisi olduğu, 2021-2022 öğrenim yılında salgın hastalık sebebiyle ders kaydı yaptırmadığı, böylelikle öğrenimine 1 yıl ara verdiği, beslenme ve barınma yardımından faydalanma talebinin bu gerekçe ile reddedildiği anlaşılmaktadır.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, beslenme ve barınma yardımı hususunun mevzuat ile bağlı yetki olmayacak şekilde –ebilir ifadesi ile düzenlendiği, 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununa göre beslenme ve barınma yardımı konusunda ilgili idarenin takdir yetkisi olduğu, beslenme ve barınma yardımına ilişkin usul ve esasların bu kapsamda belirlendiği, Vergi Muafiyeti
Tanınan Vakıf ve Kamu Yararına Çalışan Derneklere Ait Yükseköğrenim Yurtlarında Barınan Öğrencilere
Yapılacak Beslenme ve Barınma Yardımına Dair Yönetmelik hükümlerine göre öğrencilerin kayıtlı oldukları yükseköğretim kurumunun normal öğrenim süresini aşmaması gerektiği, bağlı yetki olmaksızın iş ve işlemleri yürüten ilgili idare tarafından öngörülen bu şartın aranmasının makul ve orantılı kabul edilmesi gerektiği, idarelerin iş ve işlemlerinin amacının kamu yararı olduğu dikkate alındığında beslenme yardımının kapsamının belirlenmesine yönelik düzenlemenin de kamu yararına uygun kabul edilmesi gerektiği, 14. Başvuranın 03.09.2018 tarihinde kayıt yaptırdığı bölümden 2021-2022 döneminde mezun olması gerekirken 2022-2023 öğretim döneminde de eğitimine devam ettiği, bu nedenle yönetmelik hükümleri doğrultusunda beslenme yardımından faydalanamayacağı, 15. Başvuranın 2021-2022 öğrenim yılında salgın hastalık sebebiyle ders kaydı yaptırmadığını ve böylelikle öğrenimine 1 yıl ara verdiğini belirttiği, başvuran tarafından kayıt yenilememe gerekçesi olarak salgın hastalık dönemi ve bu döneme ait olağanüstü şartları ileri sürdüğü ve bu şartların dikkate alınarak mağduriyetinin giderilmesini talep ettiği, 16. Salgın hastalık döneminde de eğitim ve öğretim hayatına uzun süreli bir ara verilmediği ve eğitimin çevrimiçi ve uzaktan olacak şekilde yürütüldüğü, bu kapsamda başvuranın kayıt yenilememe gerekçesi olarak salgın hastalık dönemini vurgulamasına itibar edilemeyeceği, 17. Bununla birlikte başvuran tarafından salgın hastalık sürecinin devam etmesi ve sadece bu durumu olağanüstü şartlar olarak ileri sürmesinin eğitim hayatına ara vermesine nasıl etki ettiğini ortaya koyamadığı ve dosya kapsamında öğrenim süresine yönelik izin veya kayıt dondurmaya yönelik bilgi ve belge bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuranın talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kütahya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI KREDİ VE YURTLAR GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi