Sanığın temyiz başvurusunda etkin pişmanlık hakkının ihlali ve ceza miktarının belirlenmesinde lehe kanunların dikkate alınmaması değerlendirilmiştir (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Bu Yargıtay kararında, sanığın temyiz başvurusu üzerine, mahkemece verilen mahkûmiyet hükmünün incelenmesi ele alınmıştır. Sanık, ele geçen kaçak sigaraların yalnızca bir kısmının kendisine ait olduğunu ve maddi durumunun yetersiz olduğunu belirterek beraat talep etmiştir. Gümrük İdaresi vekilinin temyiz talebi ise, suçtan doğrudan zarar görmediği gerekçesiyle reddedilmiştir.

Sanığın temyiz başvurusu, ele geçen sigaraların gümrüklenmiş değerinin “pek hafif” olarak değerlendirilmesi ve etkin pişmanlık uygulamasının göz önünde bulundurulmaması gibi sebeplerle kabul edilmiştir. Mahkeme, sanığın eyleminin sabit olduğunu ancak ceza miktarının belirlenmesinde lehe olan kanunların dikkate alınmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, sanığın etkin pişmanlık hakkının ihlal edildiği ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması talebinin değerlendirilmediği vurgulanmıştır.

Sonuç olarak, sanığın temyiz isteği yerinde görülerek, mahkeme kararı bozulmuş ve yeniden değerlendirilmek üzere dosya geri gönderilmiştir. Bu durum, hukukun uygulanmasında dikkat edilmesi gereken temel ilkeleri ortaya koymaktadır.

7. Ceza Dairesi         2023/7470 E.  ,  2024/9306 K.

    “İçtihat Metni”

    MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
    SAYISI : 2021/46 E., 2022/42 K.
    SUÇ : 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun’a muhalefet
    HÜKÜM : Mahkûmiyet, eşya müsaderesi
    TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Kısmîret, kısmî bozma

    Şikâyetçi Gümrük İdaresi vekilinin temyiz isteği yönünden; suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre suçtan doğrudan zarar görmeyen Gümrük İdaresinin davaya katılma ve hükmü temyize yetkisinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

    Sanığın temyiz isteği yönünden; sanık hakkında bozma üzerine kurulan hükmün; temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteğinin süresinde olduğu, temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

    I. TEMYİZ SEBEPLERİ
    Sanığın temyiz sebepleri; verilen cezayı kabul etmediğine, ihtar edilen miktarları ödeme gücünün olmadığına, işsiz olup kendi geçimini zor karşıladığına, kirada oturduğuna, çevrenin yardımı ile geçindiğine, ele geçen sigaralardan sadece 35 karton sigaranın kendisine ait olduğuna, yanında bulunan … ve …’ın üzerinden çıkan sigaralarında kendisi üzerine yazılması nedenleriyle hükmün bozularak beraatine karar verilmesi talebine ilişkindir.

    II. GEREKÇE
    A. Şikâyetçi Gümrük İdaresi Vekilinin Temyizi Yönünden
    Suç tarihi ve ele geçen eşyanın niteliğine göre suçtan doğrudan zarar görmeyen Gümrük İdaresinin davaya katılma ve hükmü temyize yetkisi bulunmadığından, Gümrük İdaresi vekilinin temyiz inceleme isteğinin 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 317 nci maddesi gereği reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

    B. Sanığın Temyizi Yönünden
    Kolluk görevlilerince önleme araması kararına istinaden suç tarihinde yolcu otobüsünde yapılan aramada sanık …’a ait 2 adet çuval içerisinden 125 karton gümrük kaçağı sigaranın ele geçirildiği, aynı otobüste yolcu olarak bulunan …’a ait valizden 395 karton ve …’ya ait valiz içerisinden ise 130 karton gümrük kaçağı sigaranın ele geçirilmesi üzerine …, … ve … hakkında birlikte dava açıldığı, yapılan yargılama üzerine verilen mahkûmiyet hükümlerinin temyizi üzerine Dairemizin 23.01.2017 tarihli bozma ilâmı ile aralarında fiili ve hukuki bağlantı bulunmayan sanıklar hakkında birlikte yargılama yapılarak savunma haklarının kısıtlanması nedeniyle bozulmasına karar verildiği, mahkemece bozma üzerine yapılan yargılamada; … hakkında açılan davanın tefrikine karar verildiği anlaşılmıştır.

    Sanık …’nun soruşturma aşamasında ve mahkemede alınan 1. savunmasında ; ele geçen sigaraların kendisine ait olduğunu, İstanbul ilinde satmak için naklettiğini beyan ettiği halde, bozma ilâmı üzerine yapılan yargılamada ele geçen sigaralardan 80 karton sigaranın kendisine ait olduğunu, İstanbul’da çalışan arkadaşlarına hediye amaçlı götürdüğünü, ticari amacının bulunmadığını savunduğu görülmüştür.

    Dosyada mevcut 30.01.2013 tarihli bilirkişi raporuna göre; sanık …’a ait olan 125 karton kaçak sigaranın gümrüklenmiş değerin 7.067,02 TL olduğunun bildirildiği ve bu değerin suç tarihi itibarıyla “pek hafif” değerde olduğu, Dairemiz yerleşik uygulamalarına uygun olduğu tespit edilmiştir.

    Sanığa ait 125 karton gümrük kaçağı sigaranın ele geçmesi, çelişkili beyanları ve tüm dosya kapsamına göre sanığın eyleminin sabit olduğu belirlenmekle, sanık hakkında mahkûmiyet hükmü kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

    Ancak;
    1.Sanıktan ele geçen 125 karton sigaranın 7.067,02 TL gümrüklenmiş değerinin bulunduğu ve bu değerin pek hafif değerde olduğu cihetle; suç tarihinde yürürlükte olan 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun ile 6455 sayılı Kanun ile değişik 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu (5607 sayılı Kanun), 6545 ve 7242 sayılı Kanunlar ile değiştirilen 5607 sayılı Kanun’un ilgili maddelerinin somut olaya uygulanarak belirlenen sonuç cezalar karşılaştırılmak suretiyle sanık hakkında lehe Kanun’un tespit edilmesi gerektiği gözetilmeden, eşya değeri normal değerde kabul edilerek yazılı şekilde lehe aleyhe değerlendirme yapılması,

    2.7242 sayılı Kanun’un 62 nci maddesi ile değiştirilen 5607 sayılı Kanun’un 5 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kovuşturma aşamasında etkin pişmanlık uygulamasının olanaklı hale geldiği, sanığa soruşturma aşamasında etkin pişmanlık konusunda ihtarat yapılmadığı, bu cihetle kovuşturma aşamasında sanığa yapılan ödeme ihtaratında sanıktan ele geçen 125 karton sigara yönünden bildirilen 7.067,02 TL gümrüklenmiş değerinin iki katını hüküm vekilinceye kadar ödemesi halinde cezasında 1/2 oranında indirim yapılacağının bildirilmesi yerine sanık ile birlikte tefrik kararı verilen diğer sanıklardan ele geçen toplam 650 karton kaçak sigara yönünden bildirilen 36.748,50 TL gümrüklenmiş değerinin iki katını duruşma gününe kadar ödemesi halinde cezasında 1/3 oranında indirim yapılacağı bildirilerek sanığın yanıltılması ve ödemediğinden bahisle hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmaması,

    3.Adlî sicil kaydı uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesine engel hali bulunmayan ve savunmasında hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanmasını ve zararı gidermeyi talep eden sanığa, davaya konu eşyanın ithalinde öngörülen gümrük vergileri ve diğer eş etkili vergiler ile mali yükler toplamından oluşan 5.567,02 TL’nin kamu zararı olduğu bildirilmeden yazılı şekilde karar verilmesi,

    4.Sanıktan ele geçen toplam 125 karton gümrük kaçağı sigaranın müsaderesi yerine adli emanette bulunan numune olarak alınan sigaraların müsaderesine karar verilmesi,

    5.Tarım ve Orman Bakanlığının 01.08.2017 havale tarihli katılma talebi hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi, hukuka aykırı bulunmuştur.

    III. KARAR
    A. Şikâyetçi Gümrük İdaresi Vekilinin Temyizi Yönünden
    Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle şikâyetçi Gümrük İdaresi vekilinin temyiz isteğinin, 1412 sayılı Kanun’un 317 nci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

    B. Sanığın Temyizi Yönünden
    Gerekçe bölümünde (B) bendinde 1, 2, 3, 4 ve 5 numaralı paragraflarında açıklanan nedenlerle sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, 22.10.2024 tarihinde karar verildi.