Savcılık suç duyurusuna ilişkin bilgi edinme talebinin karşılanmaması (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na yönelik olarak yaptığı bilgi edinme talebinin reddedilmesine itiraz etmiştir. İlgili başvurusunda, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın müfettiş raporları doğrultusunda yapılması gereken suç duyurularının gerçekleştirilmediğini ve bu durumun kendisini olumsuz etkilediğini belirtmiştir. Başvuran, CİMER üzerinden yaptığı başvurularla, savunmasını yapabilmesi için gerekli bilgilerin kendisine sağlanmasını talep etmiştir. Ancak, başvurusu üzerine alınan cevapta, başvuranın şikayetçi/ihbarcı sıfatıyla bilgi talep etmesinin mümkün olmadığı ifade edilmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun incelenmesi sonucunda, ilgili idarenin verdiği cevabın yerinde olduğunu değerlendirerek başvurunun reddine karar vermiştir. İdare, başvuranın bilgi edinme talebinin, adli ve idari soruşturmalarla ilgili bilgiler içermesi nedeniyle 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca karşılanamayacağını belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın talep ettiği bilgilerin, soruşturmanın gizliliği ve kişisel verilerin korunması gibi nedenlerle açıklanmasının mümkün olmadığı vurgulanmıştır.

Sonuç olarak, başvurunun reddi yönünde alınan karar, hukuka uygun bulunmuş ve başvuranın itirazı kabul edilmemiştir. Bu süreçte, kamu yönetiminin şeffaflığı ve bilgi edinme hakkının korunması gibi temel ilkeler göz önünde bulundurulmuştur.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/9633-S.24.14871

B AŞVURU NO :

KARAR T ARİHİ :

RET KARARI

B AŞVURAN : ,TCKN:

Adres:

L

B AŞVURUYA KONU İ DARE : ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI

Başvuranın, hakkında yapılacak olası suç duyurusuna karşı

B AŞVURUNUN KONUSU :

savunmasını yapabilmek için ihtiyaç duyduğu bilgilerin tarafına sağlanması talebine ilişkindir.

B AŞVURU T ARİHİ :

I. B AŞVURANIN İDDİA VE T ALE PL E Rİ

1. Başvuran özetle; Hazine ve Maliye Bakanlığı Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel

Müdürlüğü (BAHUM) aracılığı yaptığı ihbarlar sonucunda düzenlenen müfettiş ve denetim raporlarının sonucu ile ihbar ettiği kişi hakkında yapılması gereken suç duyurularının yapılmadığını, raporların Beyoğlu

Milli Emlak Şube yetkilisi tarafından yargıya intikal ettirilmediğini öğrenmesi üzerine CİMER üzerinden yaptığı başvurulara cevaben 02.11.20223 tarihli yazıda; Kurum personeli hakkında çeşitli soyut suçlamalarda bulunduğunun ve somut herhangi bir bulguya dayanmadığının, bu nedenle, personeli töhmet altında bırakan, herhangi bir belgeye dayanmayan suç duyurularına devamı halinde 657 Sayılı Kanun’un 25’inci maddesi gereği hakkında kamu davası açılması için Cumhuriyet savcılığına başvurulacağının belirtildiğini, yaptığı başvurularında personelin isim, soy isim ve ünvanını belirtmediği halde ve bu kişiye ilişkin elindeki somut belgeler istenmeden, bu kişinin kim olduğunun ve fiillerinin bilindiğini ve bu fiillerinin suç oluşturmadığı sonucuna varıldığının anlaşıldığını, oysa BAHUM’un yazılı talebi ve Milli

Emlak Genel Müdürlüğünün talimatlarında belirttiği üzere Adalet Bakanı’nın soruşturma izni verdiğini ve

Hazine zararına sebebiyet veren Avukat için düzenlenen müfettiş inceleme raporlarının ilgili Cumhuriyet

Savcılıklarına ve Mahkeme dosyalarına sunulmadığının BAHUM yazışmaları ve savcılık dosyaları ile sabit olduğunu, işbu neden ile hakkında yapılacak Savcılık suç duyurusuna istinaden savunmasını yapabilmesi için somut bilgileri ilgili kurumdan CİMER aracılığıyla 18.11.2023 tarih ve sayılı başvurusu ile talep ettiğini, ilgili Kurumun cevap vermediğini, bu durum üzerine Bilgi Edinme Değerlendirme

Kuruluna (BEDK/Kurul) 19.12.2023 tarihinde başvurduğunu, söz konusu başvurusunun 24.01.2024 tarih

ve sayılı karar ile özetle, ilgili Kurum cevabının yerinde ve yeterli olduğu değerlendirilerek reddedildiğini, ancak bilgi edinme başvurusundaki ilk 8 talebinin Kurum tarafından verilen cevapta bulunmadığını iddia ve ifadeyle söz konusu bilgi-belge taleplerinin karşılanmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN B AŞVURU YA İL İŞ KİN AÇIKLAMALARI

2. Ön inceleme şartlarını taşıdığı değerlendirilen başvuruda inceleme ve araştırma aşamasına geçilmiş olup başvurunun çözümü için Kurumumuzun 20.05.2024 tarihli ve sayılı yazısıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.

Anılan İdare tarafından Kurumumuza iletilen 02.07.2024 tarihli üst yazıya ekli İstanbul Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığının 07.06.2024 tarihli yazısında özetle; 2.1. Başvuranın CİMER üzerinden yapılan başvurularının Milli Emlak iş ve işlemleriyle ilgili kısımlarının İdarelerince titizlikle incelenerek konularla ilgili Bakanlık müfettişleri tarafından hazırlanan inceleme raporları, Milli Emlak Genel Müdürlüğü yazıları, Mâliye Bakanlığı Başhukuk Müşavirliği ve

Muhakemat Genel Müdürlüğü yazıları ve İdarelerinin inceleme yetkili milli emlak uzmanları tarafından hazırlanan raporlar doğrultusunda ilgili kurum ve kuruluşlarla yazışmalar yapılmakta, hukuk mahkemelerinde davalar açılmakta ve suç unsuru bulunan durumlarda da adli makamlara suç duyurusunda bulunulmakta olduğu, 2.2. Başvuran tarafından yapılan başvuruların ihbar olarak değerlendirildiği, başvuranın başvurulardaki konularla ilgili olarak şikâyetçi/ihbarcı sıfatını haiz olması, bir diğer deyişle, herhangi bir taraf niteliği taşımaması ve bir üst paragrafta belirtilen rapor ve yazılar doğrultusunda ilgili kurumlarla yazışma yapılması, hukuk davalarının açılması ve adli makamlara suç duyurusunda bulunulması nedenleri ile 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun 19’uncu madde hükmünce başvurana bilgi verilmesinin mümkün bulunmadığının değerlendirildiği, 2.3. Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulundan alınan 28.12.2023 tarihli ve sayılı yazı ile başvuranın konuyla ilgili başvuruda bulunduğunun belirtildiği ve 19.01.2024 tarihli yazılarıyla konuyla ilgili Kurula bilgilendirme yapıldığı ve başvurunun reddine dair kararın İdarelerine gönderildiği, Şeklindeki açıklamalara ve yazı ekinde konuyla ilgili belgelere yer verilmiştir.

III. İL GİL İ MEVZUAT

3. 2709 sayı lı Türkiye Cumhuriyeti Anayas ası ’n ın; 3.1. “ II. Temel hak ve hürriyetlerin sını rlanması ” başlıklı (Değişik: 3/10/2001-4709/2 md.)13’üncü maddesinde; “ T emel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulma ksız ın yalnı zca Anayasa nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sını rlana bili r. Bu sını rlamalar, Anayasanı n sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.” , 3.2. “A. Özel hayatı n gizl il iği” başlıklı 20’nci maddesinin 1’inci ve 3’üncü fıkralarında; “ Herkes, özel hayatı na ve aile hayatı na saygı gösterilmesini isteme hakkın a sahiptir. Özel ha yatın ve aile hayatı nın gizl il iğine dokunulamaz.

(… )

(Ek fı kra: 7/5/2010-5982/2 md.) Herkes, kendisiyle ilgili kişi sel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişi nin kendisiyle ilgili kişi sel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere eri ş me,

bunlar ın düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrul tusun da kull anıl ıp kull anılmadığı nı öğrenmeyi de kapsar. K işi sel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişi nin açık rız asıyla işl enebil ir. K işi sel verilerin korunmasına il işkin esas ve usuller kanunla düzenlenir. ”, 3.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başv urma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin 3’üncü ve 4’üncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine ba şvurma hak kına sahiptir. Türkiye Büyük Millet

Meclisi Başkanlı ğına ba ğlı olarak kurulan Kamu Denet çili ği Kurumu idarenin işl eyişi yle ilgili şikâ yetl eri inceler.”, 4. Avrupa İnsan Hak ları S özleş mesi’nin “ Öz el ve aile ha yatı na saygı hakkı” başlıklı 8’inci maddesinde; “ (1 ) Herkes özel ve aile hayatı na, konutuna ve ya zış masına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.

(2) Bu hak kın kullanılmasına bir kamu makamını n müdahalesi, ancak müdahalenin yasayla öngörül müş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu güv enli ği, ülkenin ekonomik r efahı , düzenin korunması, suç işl enmes ini n önlenmesi, sağl ığı n veya ahlakın veya başka ları nın hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz konusu olabi li r.” 5. 6328 sayı lı Kamu De n etçil iği Kurumu Kanunu ’nun “Kurumun Görevi ” başlıklı 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasında; “Kurum, idarenin iş leyiş iyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işl emleri ile tutum ve davranı şlar ını ; insan hakları na dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araşt ırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevli dir.” , 6. 4982 sayı lı Bilgi Edinme Hak k ı Kan u nu ’nu n ; 6.1. “ Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, “ Bu Kanunun amacı; demokratik ve şeff af yönetimin gereği olan eşit li k, taraf sız lı k ve açıklı k ilkelerine uygun olarak kişi lerin bilgi edinme hakkını kull anmala rına il işkin esas ve usulleri düzenlemekti r.”, 6.2. “ T anımlar ” başlıklı 3’üncü maddesinin ilgili bentlerinde; “ c) Bilgi: Kurum ve kur uluşl arın sahip oldukları kayıt larda yer alan bu Kanun kapsamındaki her türlü veriyi, d) Belge: Kurum ve ku ruluş ları n sahip ol du klar ı bu Kanun kapsamındaki yazıl ı, bası lı veya çoğalt ıl mış dosya, evrak, kitap, dergi, broşür , etüt, mektup, program, talimat, kroki, plân, film, fotoğraf , teyp ve video kaseti, harita, elektronik ortamda kaydedilen her türlü bilgi, haber ve veri taşı yıcılar ını , (… )

ifade eder.”, 6.3. “Bil gi edinme hakkı” başlıklı 4’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında, “ Herkes bilgi edinme ha kkına sahi pti r.”, 6.4. “ Bilgi verme yükümlülüğ ü” başlıklı 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasında, “ K urum ve kurul uşlar , bu Kanunda yer alan istisnalar dışı ndaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranl arın yararl anmasına sunmak ve bilgi edinme başvurul arını etkin, süratli ve doğru sonuçlandı rmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdü rler.” , 6.5. “ İdarî soruş turmaya il işkin bilgi veya belgeler” başlıklı 19’uncu maddesinde;

“ K urum ve kurul uşlar ın yetkili birimlerince yürütülen idarî soruş turmal arla ilgili olup, açıklanması veya zamanından önce a çıklanması hâlinde; a) K işi lerin özel hayatı na açıkça haksız müdahale sonucunu doğuracak, b) K işi lerin veya soruş turmayı yürüten görevlilerin hayatı nı ya da güvenli ğ ini tehlikeye sokacak, c) Soruşt urmanın güvenli ğini tehlikeye düşüre cek, d) Gizli kalması gereken bilgi kaynağını n açığ a çıkmasına neden olacak veya soruş turma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kay nakları nın temin edilmesini güçleştir ecek, bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışı ndadır .” , 6.6. “ Adlî soru ştur ma ve kov uştur maya il işkin bilgi veya belgeler” başlıklı 20’ncı maddesinde; “ Açıklanması veya z ama nı nd an önce açıklanması hâlinde; a) Suç işl enmesine yol açacak, b) Suçları n önlenmesi ve soruş turul ması ya da suçlul arın kanunî yollarla yakalanıp kovuştu rulması nı tehlikeye düşürec ek, c) Y argı lama görevinin gereğince yerine getirilmesini engelleyecek, d) Hakkında dava açıl mış bir kişi nin adil yargı lanma hakkını ihlâl edecek, Nitelikteki bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışı ndadır .” 6.7. “ Özel hayatı n gizl il iği” başlıklı 21’inci maddesinde; “ K işi nin izin verdiği hâller saklı kalmak üzere, özel hayatı n gizl il iği k apsamında, açıklanması hâlinde kişi nin sağl ık bilgileri ile özel ve aile ha yatı na , şeref ve haysiyetine, meslekî ve ekonomik değerlerine haksız müdahale oluşt uracak bilgi veya belgeler, bilgi edinme ha kkı kapsamı dışı ndadır .

Kamu yararı nın gerekti rdiği hâllerde, kişi sel bilgi veya belgeler, kurum ve kurul uşlar taraf ından, ilgili kişi ye en az yedi gün önceden haber verilerek yazıl ı rız ası alı nmak koşul uyla açıklanabil ir.”, 7. 6698 sayı lı Kişi sel Verilerin Koru n ması Kan u n u ’n u n ; 7.1. “ Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “ (1 ) Bu Kanunun ama cı , kişi sel verilerin iş lenm esi nd e başt a özel hayatı n gizl il iği olmak üzere kişi lerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişi sel verileri işl eyen gerçek ve tüzel kişi lerin yükümlülükleri ile uya ca kları usul ve esasl arı düzenleme kti r.”, 7.2. “ T anımlar ” başlıklı 3’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının ilgili bentlerinde; “ (1 ) Bu Kanunun uygu la nma s ın da ; (… )

d) K işi sel veri: K imli ği belirli veya belirlenebilir gerçek kişi ye il işkin her türlü bilgiyi, e) K işi sel verilerin iş len mesi : K işi sel verilerin tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri ka yıt sisteminin parçası olmak ka ydıyla otomatik olmayan yollarla elde edilmesi, kaydedilmesi, depolanması , muhafaza edilmesi, değişt iri lme si, yeniden düzenlenmesi, açıklanması, aktar ıl ması, devralı nması, elde edilebilir hâle getirilmesi, sınıf landı rıl ması ya da kull anıl masını n engellenmesi gibi veriler üzerinde ger çekl e şti ril en her türlü işl emi, (… )

ifade eder.”, 7.3. “Genel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde; “ (1 ) K işi sel veriler, ancak bu Kanunda ve diğer kanunlarda öngörülen usul ve esaslara uygun olarak işl enebil ir.

(2) K işi sel verilerin işl enmesinde aşağı daki ilkelere uyulması zorunludur:

a) Hukuka ve dürüstlük k ural ları na uygun olma.

b) Doğru ve g erekti ğinde güncel olma.

c) Belirli, açık ve meşru amaçlar için işl enme.

ç) İşlendikleri amaçla ba ğlant ıl ı, sınırl ı ve ölçülü olma.

d) İlgili mevzuatta öngörülen veya işl endikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edil me.” 7.4. “K işi sel verilerin işl enme şartları” başlıklı 5’inci maddesinde; “ (1 ) K işi sel veriler ilgili kişi nin açık rız ası ol maks ız ın işl enemez.

(2) Aşağıdaki şart larda n birinin varlı ğı hâlinde, ilgili kişi nin açık rız ası aranmaksız ın kiş is el

verilerinin işl enmesi mümkündür:

a) Kanunlarda açık ça öngörülmesi.

b) Fiili imkânsı zlı k nedeniyle rız asını açıklayam ayacak durumda bulunan veya rız asına hukuki geçerlilik tanı nmayan kiş ini n kendisinin ya da bir ba ş kas ın ın hayatı veya beden bütünl üğünün korunması için zorunlu olması .

c) Bir sözl eşmenin kurul ması veya if asıyla doğru dan doğruya ilgili olması kaydıyla, sözl eşmenin taraf ları na ait kişisel verilerin işl enmesini n gerekli olması.

ç) Veri sorumlusunun hukuki yükü mlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması .

d) İlgili kişi nin kendisi tarafı ndan alenileşti ril miş olması .

e) Bir hakkın tesisi, kull a nıl ması veya korunması için veri işl emenin zorunlu olması .

f) İlgili kişi nin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek ka ydıyla, veri sorumlusunun meşru menfaatleri için veri işl enmesini n zorunlu olması .”, 7.5. “ K işi sel verilerin aktarı lması” başlıklı 8’inci maddesinin 1’inci ve 2’nci fıkralarında; “(1) K işi sel veriler, ilgili kişi nin açık rız ası ol maks ız ın aktarı lamaz.

(2) K işi sel veriler; a) 5 inci maddenin ikinci fı krası nda, b) Yeterli önlemler al ın mak kaydıyla, 6 n cı maddenin üçüncü fı krası nda, belirtilen şart larda n birinin bulunması hâlinde, ilgili kişi nin açık rız ası aranmaks ız ın aktarı labi li r.”, 7.6. “ Veri güvenli ğine il iş kin yükümlülükler” başlıklı 12’inci maddesinin 1’inci fıkrasında; “ (1 ) Veri sorumlusu; a) K işi sel verilerin hukuka aykırı olarak işl enmesi ni önlemek, b) K işi sel verilere hukuka aykırı olarak eriş il mesini önlemek,

c) K işi sel verilerin muh af az as ın ı sağl amak, amacıyla uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri almak zorundadı r.” 8. 27.04.2004 tarihli ve 25445 sayı lı Resmî Gazete ’de yayı mlan an Bilgi Edinme H ak k ı

Kanununun Uygul an masın a İli şk in Esas ve Usuller Hak k ın d a Yönetmeli k ’in; 8.1. “ Bilgi edinme hakkı” başlıklı 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasında; “ Herkes, Kanun ve bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usuller çerçevesinde bilgi edinme hakkına sahi pti r.” 8.2. “ K anunda istisna s ayıl an bilgi veya belgelere il işkin tal epler” başlıklı 23’üncü maddesinde; “ K anunda bilgi edinme hakkını n ist isnal arı olarak düzenlenen konularda yapıl an bilgi edinme başvurul arı reddedilir ve ret kararı başvuru sahibine gerekçeli olarak bil diri li r.”, 8.3. “ İdari soruş turmaya il işkin bilgi veya belgeler” başlıklı 30’uncu maddesinde; “ K urum ve kurul uşlar ın yetkili birimlerince yürütülen idari soruş turmal arla ilgili olup, açıklanması veya zamanından önce a çıklanması halinde; a) K işi lerin özel hayatı na açıkça haksız müdahale sonucunu doğuracak, b) K işi lerin veya soruş turmayı yürüten görevlilerin hayatı nı ya da güvenli ğ ini tehlikeye sokacak, c) Soruşt urmanın güvenli ğini tehlikeye düşüre cek, d) Gizli kalması gereken bilgi kaynağını n açığ a çıkmasına neden olacak veya soruş turma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kay nakları nın temin edilmesini güçleştir ecek, bilgi veya belgeler, bilgi edinme hak kı kapsamı dışı ndadır .” 8.4. “Adli soruşturma ve kovuşturmaya ili şkin bilgi veya belgeler” başlıklı 31’inci maddesinin 1’inci fıkrasında; “ Açıklanması veya z ama nı nd an önce açıklanması halinde; a) Suç işl enmesine yol açacak, b) Suçları n önlenmesi ve soruş turul ması ya da suçlul arın kanuni yollarla yakalanıp kovuştur ulması nı tehlikeye düşürec ek, c) Y argı lama görevinin gereğince yerine getirilmesini engelleyecek, d) Hakkında dava açıl mış bir kişi nin adil yargı lanma hakkını ihlal edecek, nitelikteki bilgi veya belgeler, bilgi edinme ha kkı k apsamı dışı ndadır .” 8.5. “Özel hayatın gizli liği” başlıklı 32’nci maddesinde; “ K işi nin izin verdiği haller saklı kalmak üzere, özel hayatı n gizl il iği k apsamında, açıklanması halinde kişi nin sağl ık bilgileri ile özel ve aile ha yatı na , şeref ve haysiyetine, mesleki ve ekonomik değerlerine haksız müdahale oluşt uracak bilgi veya belgeler, bilgi edinme ha kkı kapsamı dışı ndadır .

Kamu yararı nın gere kti rdiği hallerde, kurum ve k urul uşlar ın kayıt ları nda bulunan kişi sel bilgi veya belgeler, kurum ve kurul uşlar taraf ından, ilgili kişiye en az yedi gün önceden haber verilerek yazıl ı rız ası alı nmak koşul uyla açıkla nabil ir.”, 9. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi ta raf ın dan 21.02.2002 tarihinde kabul edilen Resmi

Belgelere E riş me Konusunda Üye Devletlere Tavsiye Kara rı REC (2002)2’nin ilgili kısmında;

“ Ç oğulcu ve demokratik bir toplumda kamu yönetiminin şeff afl ığını n ve kamu yararı nı ilgilendiren konularda bilginin kolayca eriş il ebil ir olması nın önemini göz önüne alarak, (… )

Üye ülkelerin hükümetlerine kanunlar ında ve uy gulamalar ında bu tavsiye kararı nda belirtilen ilkelerin rehber olmasını tavsiye eder.

IV. Resmi Belgelere Eriş mede Olası K ısı tl amalar

1. Üye devletler resmi belgelere eriş me hak kını kısı tl ayabil ir. K ısı tl amalar, tam olarak kanunda

yazıl malı, demokratik bir toplumda gerekli olmalı ve koruduğu amaçla orant ıl ı olmalı dır:

(…)

iv. K işi nin özel yaşamı ve diğer meşru özel çıkar la r , (… )

2. Açıklanmasında üstün bir kamu yararı ol mad ıkça, 1. paragrafta zikredilen herhangi bir çıkar a zarar verecekse veya zarar verme ihtimali doğuracaksa resmi belgelerin içerdiği bilgilere eri ş im reddedil ebil ir.”

Düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENET ÇİSİ YAHYA AKMAN ’IN KAMU B AŞDE NET ÇİSİ ’NE ÖNE RİSİ

10. İlgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞE RLE NDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 11. Başvuran özetle CİMER üzerinden yaptığı bilgi edinme başvurusuna İdarece verilen cevapta başvurusunda yer alan ilk 8 sorusunun cevabının bulunmadığını iddia ve ifadeyle söz konusu sorularının cevaplandırılmasını talep etmiştir.

12. Başvuru formu ve ekleri ile İdarenin cevabi yazıları ve eklerinin incelenmesinden anlaşıldığı üzere

başvuru konusuna ilişkin olaylar şöyledir:

13. Başvuran İstanbul Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne hitaben CİMER üzerinden 18.11.2023 tarihli ve sayılı bir bilgi edinme başvurusu yapmış olup başvurusunun

ilgili kısımları şöyledir:

“ Beyoğ lu Milli Emlak Şube Müdürl üğü yetkilileri ha kkın da asıl sız suçlamalarda bulunduğum gerekçesi ile ŞAHSIMI C .SAVCILI ĞIN A VEREC EĞİNİZİ BELİRTT İĞİNİZDEN SAVUNMAM İÇİN AŞAĞI DAK İ

BİL GİL ERE İHT İY AÇ DUY ULMUŞT UR.

Av. ve ortakları ile ilgili yazılı şikayetim üzerine,BAHUM’ UN BU K ONUDAKİ T ESPİT L ERİ İLE

BİRÇOK YAZILI T AL EPL ERİ MİLL İ EMLAK GENEL MÜDÜRL ÜĞÜN E GÖN DERİL MİŞ ve GENEL

MÜDÜRL ÜĞÜNÜZC E BU HUSUSLARDA ger e ğini n yerine getirilmesi için Beyoğlu Milli Emlak Şube

Müdürl üğüne verilen T A L İMAT YAZILARINDA belir ti ldi ği üzere; (Şahsı ma da bilgi amaçlı gö nd eri lmi ş ti r )

1-Avukat ve ortakları ile ilgili Maliye Hazinesine kalması gereken Beş iktaş terekesi için Milli

Emlak Denetmeni ün düzenlediği 2021/ … s ayıl ı rapor ile TKGM Ba şmüfett işi .’nin düzen lediği

15.03.2022 tarih sayıl ı inceleme raporunun HAN Gİ T ARİHTE bu kişi ler hakkında soruş turma

yürüten Bakırkö y C .Sa vcıl ığı BM 2022/ … Hz ve Gebze C .Savcıl ığı dosy asına gönderil mişt ir?

2-Milli Emlak Genel Müdürl üğü, Av. ve ort akları hak kında T EREKESİ İLE İ L GİL İ

C .Savcıl ığı na suç duyurusunda bulunma tal imatını Beyoğlu Milli Emlak Şube Müdürl üğüne HAN Gİ

T ARİHTE VERMİŞTİR? Adı geçen A vukatı n bu suçtan sağl adığı gelir ile çocuklar ı üzerine 24.02.2020 tarihinde satı n aldı ğı Bahçelievler Y enibos na’daki rezidans daire’nin 3. K işi lere satı ldı ğı 14.01.2022 ve

12.04.2022 tarihinden evvel midir? Hakkında suç duyurusunda bulunulan diğer kişi ler tedbir a maçlı

Anadolu Y akasınd aki üzerlerine kayıt lı taşı nmazları ne zaman 3. K işi lere satmış tı r?

3-Av. .’un UYAP sisteminde yaptı ğı İSTEDİĞİ MAHKEMEYE DAVASININ DÜŞMESİ için açtı ğı mükerrer davalardaki usulsüz işl emlerin Adalet Bakanlı ğına ihbar ı ile ilgili olarak,BAHUM ‘un talebi ile

Genel Müdürl üğünüzün Beyoğlu Mili Emlak Şu besine gönderdiği T AL İ MAT YAZISININ T ARİHİ ile

ADALET BAKAN L IĞI VE İSTAN BUL BAROSUNA BU KONUDA YAPILAN ŞİKAY ET İN TARİHİ

N EDİR?

4-Av. ‘in da vacısı o lduğu a ait Beşikt aş … Ada ve … parselle ilgili Maliye Hazinesine kar ş ı sözde mirasçılar ı adına açıl an İstanbul .sayı lı Tapu iptal ve tescil dava dosyasınd a avukat lehine usulsüz bili rkişi raporu düzenleyen hakkında Müdürl üğünüz tal imatı ile İstanbul

C .Savcıl ığı na suç duyurusunda bulunul duğu ve bu kişi nin İstanbul Dosyada yargı landı ğına göre; A. ailesine ait Beşiktaş … Ada … parsel için rapor düzenleyen Bakanlı ğını z ve

TKGM Müfetti şini n raporunda Miras çıl ık Belgesi talepli davada için Miras cıl arın 2’si ABD vatandaş ı olduğu halde Yunanistan vatandaş ı olduğu ve bu ülkede vefat etmiş şekli nde ki sahte belgeler ve Nüfusta olmayan kişi leri var gibi mirasçı göstererek usulsüz rapor dü zenlediği sabit olan bil irkişi

Av. hakkında B eyoğl u Milli Emlak Şube Müd ürlüğ ü taraf ından HAN Gİ T ARİHTE C .SAVCILIĞ INA

ŞİKAY ET T E BUL UNULMUŞTUR? Bu konuda y azıl ı şikayeti m üzerine rapor düzenleyen ÇŞ Bak anlı ğı

Müfetti şi .’ın 15.06.2023 tarih ve … sayıl ı inceleme raporu hangi tarihte C .Savcıl ığı na veril mişt ir?

5-Beşi ktaş … Ada … Parsel maliki ailesinin mirasçısı 27.01.2021 vefat etmiş iken, 17.11.2021 tarihinde tapuda adına intikal ve Fatih … Ada … parselde ise 17.03.2022 tarihinde ölü kişi adına s atı ş yapan Av. .hak kında; Ba ş müf etti ş 14.07.2023 tarih ve sayıl ı raporu İSTAN BUL

C .SAVCILIĞINA Y APTIĞI Tapu Yetkilileri,Avukat ve Emlakçı ile ilgili SUÇ DUYURUSUNA; terekesi ve alt soyu belli olmayan mirasçı için B e yoğlu Milli Emlak Şube Müdürl üğü HAN Gİ T AR İHT E

Savcıl ık dosyasına dahil olarak şikayetçi olmuşt ur ?

6-Sa r ıyer … Ada … ve … Parsel ile ilgili ihbar ım neticesinde;alt soy bırakmadan vefat eden adına

Anadolu 14. Dosyadan sahte m iras çıl ar adına alı nan Miras çıl ık belgesi için Maliye

Hazinesince İstanbul Anadolu 18. AHM 2022/ … E. İpt al dava açıl dığı na göre;bu yolsuz işl em için SAHTE

MİRASÇILAR BULAN VE DAVADA VEKAL ET NAMESİ OLAN K İŞİL ERLE ve usulsüz bili rkişi raporu düzenleyen K İŞİL ER HAKKINDA BEY OĞL U MİLL İ EMLAK ŞUBE MÜDÜRÜ HAN Gİ T ARİHT E SUÇ

DUYURUSUNDA BUL UNDUĞU? Bu vekaletnamede isimi geçen kişi lerle ilgili, un

C.Savcılı ğı,Genel Müdür lüğünüz ve İstanbul Mali Şubeye yaptığı yazılı ihb arları doğru mudur? (İsta nbul

C .Savcıl ık 2023/ … Hz)

7-Tapu Müfetti şi 2021 yıl ında Şişl i … Ada … parsel hiss edarı 2011 yıl ında vefat eden a dı na kayıt lı sahte Makedon uyruklu kişi ler adına AV. ’IN mahkemelerden aldı ğı sahte miras çıl ık belgesinden dolayı C .Savcıl ığı na verilmek üzere gönderdiği TCK kapsamındaki inceleme raporunu

HAN Gİ T ARİHTE Beyoğ lu Milli Emlak Şube Müdürl üğüne gönderilmi ş ve HAN Gİ T ARİHTE İstanbul

C .Savcıl ığı na suç duyurusunda bulunul muştur? 8 aylı k gecikme doğru mudur?2011 yıl ında vefat eden kişi ile ilgili mirasçılı k veya tereke davası Milli Emlak Müdürl üğünce hangi tarihte açıl mıştı r? Av.

hakkında düzenlenmiş TCK kapsamına suç nit eli ği ta ş ıyan kaç adet Milli Emlak Denetmen raporu var dır?

(Ör.Mahkeme dosyaları n a ibraz edilen M. Ş.’ün dü z enledi ği 2022/ … sayılı rapor )Bu Raporlar ın kaç adeti için adı geçen Avukat hakkında C .Savcıl ıkları na ve İstanbul BAROSUNA suç duyurusu yapıl mışt ır?

Y apıl mayan kaç adettir?

8-Ayrı ca yaptı ğım bilgi ve belgeye da yalı şika yetl erdeki tespitlerimi ve bu konuda süresinde yani zamanında yerine geti ril mediği ni SOMUT GÖRÜP (Hazine A vukatl arınd an alı nan bilgiye istinaden

Savcıl ık ve Adalet Baka nlı ğına suç duyurusunda bulunmamak gibi) Genel Müdürl üğünüze g ereğ i için talimat yazıs ında imzası olan BAHUM eski Daire Başkanı ve halen HUKUK MÜŞAVİRİ B. Ç.’ ı DA

AVRUPA YAKASI MİLL İ EMLAK DAİRE BAŞKAN L lĞI ;BENİM İLE BİRLİKT E SAVCILIĞA VERECEK

MİDİR? ”

14. Başvuranın yukarıda detayına yer verilen bilgi edinme başvurusuna İstanbul Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığınca

18.01.2024 tarihli yazı ile yanıt verilmiş olup ilgili yazıda özetle; -başvuranın daha önceki 13 başvurusu

ile yukarıdaki başvurusu ilgi tutularak- ilgili Kurumların rapor ve yazıları doğrultusunda kurum ve kuruluşlarla yazışmalar yapıldığı, hukuk davaları açıldığı veya suç duyurusunda bulunulduğu, başvuranın

CİMER başvurularıyla istediği ayrıntılı bilgilerin, 4982 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesi kapsamında kaldığı, başvuran şikayetçi/ihbarcı sıfatını taşıdığından, konuya yönelik yapılan iş ve işlemlerin her aşamasından ayrıntılı bilgi verilmesinin mümkün olmadığı belirtilmiştir.

15. Başvuran işbu bilgi edinme başvurusuna dair 19.12.2023 tarihinde BEDK’ya itirazen başvuru yapmış olup anılan Kurulca başvuru hakkında verilen sayılı Karar ile ilgili Kurum tarafından verilen cevabın yerinde ve yeterli olduğu değerlendirilerek başvurunun reddine karar verilmiştir.

16. Gelinen aşamada başvuran, bilgi edinme başvurusuna verilen cevapta ilk 8 sorusunun cevabının bulunmadığını, ancak hakkında, kurum personeli hakkında soyut suçlamalarda bulunduğu, personeli töhmet altında bıraktığı gerekçesiyle yapılabilecek suç duyurusuna karşı savunmasını yapabilmek için söz konusu bilgilere ihtiyacı olduğunu iddia ve ifade ederek sorularının cevaplandırılmasını talep etmiştir.

17. Devletin kayıtlarında bulunan ve erişilebilir olmayan bilgi ve belgelere ulaşılmasını güvence altına alan bilgi edinme hakkı, temel hak ve özgürlüklerin korunması ile bireylere daha yakın, şeffaf ve hesap verilebilir bir yönetimin sağlanması hususlarında taşıdığı önemli işlevlerle demokrasinin ve hukukun üstünlüğünün gereklerindendir.

18. Hukuk devletinin en önemli araçlarından olan yönetimde şeffaflık (açıklık, aleniyet, saydamlık)

ilkesi gereği devletin işleyiş şekli, alınan kararlar, yerine getirilen iş ve işlemler ile personelin tutum ve davranışları gibi hususlarda vatandaşlarını bilgilendirmesi gerekmekte olup yönetimde şeffaflık sayesinde

yönetime güven, idarenin işleyişinde objektiflik, adillik ve etkinlik sağlanmaktadır (AYM, B. No:

2016/6815, 15.02.2023, §§ 43-45).

19. Genel anlamda, yönetimin herkesçe görülebilmesini ifade eden yönetimde açıklık kavramı, idari etkinliklerin, dosyaların görülebilmesi, idareden her türlü bilgi ve belgenin alınmasını da kapsamına almaktadır. Bilgi edinme hakkının genel olarak düzenlendiği sistemlerde, idare, yasa ile daraltılmış/yasaklanmış alanlar dışında, her konuda bilgi verme ödevi altında olup bireyler için ise bilgi edinme, bir haktır (Tekin Akıllıoğlu, Yönetimde Açıklık-Gizlilik Bilgi Alma Hakkı, Ankara Üniversitesi

SBF Dergisi, C.46, S.3, 1991, s.9). Bilgi edinme hakkının konusu ise resmî makamlarca tutulan ve kişinin kendisi hakkında olan veya olmayan verilere erişim talebi olabileceği gibi resmî makamlarca tutulan,

kişinin kendisi ile ilgili olmayan ancak kamu yararı taşıyan konulardaki bilgiler de olabilir (AYM, B. No:

2016/6815, 15/2/2023, § 45) .

20. Türk hukuk sisteminde 2003 yılında kabul edilen 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ile yasal dayanağını bulan bilgi edinme hakkı, 2010 yılında T.C. Anayasası’nın 74’üncü maddesine eklenen fıkra ile

de anayasal güvenceye kavuşmuştur. Anılan düzenlemelerde herkesin bilgi edinme hakkına sahip olduğu hüküm altına alınmış olup 4982 sayılı Kanun’un amacı, demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin esas ve usulleri düzenlemek olarak belirlenmiştir.

21. Bu çerçevede anılan Kanun’un 5’inci maddesiyle kurum ve kuruluşlar, bu Kanun’da yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi ve belgeyi talepte bulunana sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlü kılınmıştır. Bu açıdan ülkemizde bilgi edinme kurumu kişiler açısından bir hak, bilgi vermek ise idare açısından bir yükümlülük olarak düzenlenmiş olup bu Kanun kapsamında yapılan bilgi edinme başvuruları, ancak anılan

Kanun’da belirtilen istisnalar çerçevesinde reddedilebilecektir.

22. Bilgi edinme hakkının sınırları ise 4982 sayılı Kanun’un dördüncü bölümünün 15 ila 28’inci maddeleri arasında sayılmış olup bu sınırların belirlenmesinde genel itibarıyla kamusal gizlilik-güvenlik, kişisel gizlilik ve ticari sırların korunmasının dikkate alındığı anlaşılmaktadır.

23. İdareden alınan cevabi yazının incelenmesinden (bkz. para. 2); başvuranın bilgi edinme talebinin

4982 sayılı Kanun’un “ İda r î soruş turmaya ilişkin bilgi veya belgeler” başlığını taşıyan 19’uncu

maddesince karşılanmadığı, başvuranın soruşturmanın bir tarafı olmamasının da bilgi paylaşımı yapılmamasında ayrıca bir dayanak olarak öne sürüldüğü anlaşılmaktadır.

24. İdarenin açıklamaları ve başvuranın cevaplandırılmasını talep ettiği soruların mahiyeti birlikte değerlendirildiğinde başvurunun, 4982 sayılı Kanun’da bilgi edinme hakkının sınırları arasında belirtilen

“ İda r î soruş turmaya il işkin bilgi veya belg eler” başlıklı 19’uncu, “Adlî soruş turma ve kovuştur maya i li ş kin bilgi veya belgeler ” başlıklı 20’nci ve “Özel hayatı n gizl il iği ” başlıklı 21’inci maddeleri uyarınca ele alınmasının gerekli olduğu değerlendirilmiştir.

25. 4982 sayılı Kanun’un “ İd arî soruş turmaya il işkin bilgi veya belgeler” başlıklı 19’uncu maddesinde kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince yürütülen idarî soruşturmalarla ilgili olup açıklanması veya zamanından önce açıklanması hâlinde; “kişilerin özel hayatına açıkça haksız müdahale sonucunu doğuracak”, “kişilerin veya soruşturmayı yürüten görevlilerin hayatını ya da güvenliğini tehlikeye sokacak”, “soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek” ve “gizli kalması gereken bilgi kaynağının açığa çıkmasına neden olacak veya soruşturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarının temin edilmesini güçleştirecek” bilgi veya belgelerin Kanun’un kapsamı dışında bırakıldığı görülmektedir. Anılan maddeyle kanun koyucu tarafından, kişilerin eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak idari soruşturmalara ilişkin bilgi edinme hakkını kullanmalarında, diğer kişilerin özel hayatı, can sağlığı ve güvenliğinin korunmasına ve soruşturmaların güvenli ve sağlıklı şekilde yürütülmesine de önem verildiği ve bu suretle belirtilen hususlar arasında bir denge sağlanmasının gözetildiği sonucuna varılabilmektedir.

26. Yine, anılan Kanun’un “Adlî soruş turma ve ko vuştur maya il işkin bilgi veya belgeler ” başlıklı 20’nci maddesinde; açıklanması veya zamanından önce açıklanması hâlinde; “suç işlenmesine yol açacak”, “suçların önlenmesi ve soruşturulması ya da suçluların kanunî yollarla yakalanıp kovuşturulmasını tehlikeye düşürecek”, “yargılama görevinin gereğince yerine getirilmesini engelleyecek” ve “hakkında dava açılmış bir kişinin adil yargılanma hakkını ihlâl edecek” nitelikteki bilgi veya belgeler bu Kanun kapsamı dışında bırakılmıştır. İlgili maddeyle de kurum ve kuruluşların kayıtlarında bulunan ve adli soruşturma veya kovuşturma konusu bilgi ve belgelerden maddede sayılı bentler kapsamında bulunanların, yargılama faaliyetinin gereği gibi yürütülmesi, kamu güvenliği ve düzeni ile kişinin adil yargılanma hakkının korunması amaçlarıyla Kanun’un kapsamı dışında bırakıldığı anlaşılmaktadır.

27. Diğer taraftan, idari soruşturmalarda “kişilerin özel hayatına açıkça haksız müdahale” oluşturan bilgi ve belgelerin bilgi edinme hakkının bir sınırı olarak belirlenmesinin yanı sıra, özel hayatın gizliliği müessesesi Kanun’un 21’inci maddesinde de ayrıca bir sınır olarak düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre

kişinin izin verdiği hâller saklı kalmak üzere, özel hayatın gizliliği kapsamında, açıklanması hâlinde kişinin sağlık bilgileri ile özel ve aile hayatına, şeref ve haysiyetine, meslekî ve ekonomik değerlerine haksız müdahale oluşturacak bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışında bırakılmıştır.

28. Nitekim bilindiği üzere bilgi edinme hakkının yanı sıra özel hayatın gizliliği hakkı da demokratik hukuk devletinin gereklerinden biridir ve kişinin özel hayatının, yalnız kendisi veya kendisinin bilmesini istediği kimseler tarafından bilinmesini isteme hakkı, insan haklarına ilişkin beyanname ve sözleşmelerde koruma altına alınmıştır. Ülkemizde de özel hayatın gizliliği, Anayasa’nın 20’nci maddesiyle düzenlenmiş olup anılan maddenin birinci fıkrasında herkesin, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahip olduğu, özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamayacağı belirtilmiştir.

29. Özel hayata saygı hakkı kapsamında korunan hukuksal çıkarlardan biri bireyin mahremiyet hakkıdır ve bu hak bireyin kendisi hakkındaki bilgileri kontrol edebilme hukuksal çıkarını da kapsamaktadır.

Bireyin; kendisine ilişkin herhangi bir bilginin kendi rızası olmaksızın açıklanmaması, yayılması, bu bilgilere başkası tarafından ulaşılamaması ve rızası hilafına kullanılamaması, kısaca bu bilgilerin mahrem kalması konusunda menfaati bulunmaktadır. Bu husus bireyin kendisi hakkındaki bilgilerin geleceğini belirleme hakkına işaret etmektedir (AYM, B. No: 2013/9660, 21.01.2015, § 32).

30. Kişisel verilerin korunması hakkı, özel hayatın gizliliği hakkının özel bir biçimi olarak Anayasa’nın 20’nci maddesinde 3’üncü fıkrasında düzenlenmiş olup bu hak, kişinin insan onurunun korunmasının ve kişiliğini serbestçe geliştirebilmesi hakkının özel bir biçimi olarak, bireyin hak ve özgürlüklerini kişisel verilerin işlenmesi sırasında korumayı amaçlamakta olup Devletin özel hayatın gizliliğinin korunması bağlamında kişisel verilerin yetkisiz kişiler tarafından elde edilmesini veya kullanılmasını önleme ve ayrıca bu verilerin ifşa edilmesini engelleme yükümlülükleri bulunmaktadır. Kamu makamlarınca belirtilen koruma yükümlülüğüne uyulmaması sonucu kişisel verilerin ilgisiz kişilerce öğrenilmesi bireyin özel hayatına saygı hakkının ihlaline yol açar (AYM, B. No: 2014/14187, 10.01.2018, §§ 45-46).

31. Bu çerçevede, Anayasa’nın 20’nci maddesi uyarınca, ülkemizde kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri ile uyacakları usul ve esasları düzenlemek amacıyla 24.03.2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kabul edilmiştir.

32. Anılan Kanun’da kişisel veri kavramı, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi olarak ifade edilmektedir. Kişisel verilerin işlenmesi kavramı ise; kişisel verilerin tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla elde edilmesi, kaydedilmesi, depolanması, muhafaza edilmesi, değiştirilmesi, yeniden düzenlenmesi, açıklanması, aktarılması, devralınması, elde edilebilir hâle getirilmesi, sınıflandırılması ya da kullanılmasının engellenmesi gibi veriler üzerinde gerçekleştirilen her türlü işlem olarak tanımlanmaktadır.

33. 6698 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde kişisel verilerin ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemeyeceği hükme bağlanmış; bununla birlikte anılan maddenin ikinci fıkrasında sayılı şartlardan birinin varlığı halinde ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın kişisel verilerinin işlenmesi mümkün kılınmıştır. Yine Kanun’un 8’inci maddesinde, kişisel verilerin ilgili kişinin açık rızası olmaksızın aktarılamayacağı hükme bağlandıktan sonra maddenin 2’nci fıkrasında ilgili kişinin açık rızası alınmaksızın kişisel verilerinin aktarılabileceği durumlara yer verilmiş olup ayrıca anılan maddenin 3’üncü fıkrasında da kişisel verilerin aktarılmasına ilişkin diğer kanunlarda yer alan hükümler saklı tutulmuştur.

34. 4982 sayılı Kanun’da Türk vatandaşlarının bilgi edinme hakkı yalnızca kendileriyle ilgili bilgi ve belgelerle sınırlandırılmış olmadığından, talep edilen bilgi ve belgeler talepte bulunan kişi dışındaki kişilere ait kişisel verilere de ilişkin olabilmektedir Böyle bir başvuru söz konusu olduğunda başvurunun hem

şahıslar hakkındaki adli soruşturma dosyalarına ilişkin diğer taleplerinin ise ceza soruşturmalarında var olan soruşturmanın gizliliği ilkesi gereğince yargılama görevinin gereği gibi yerine getirilmesini engelleyebileceği değerlendirildiğinden 4982 sayılı Kanun’un “Adlî soruş turma ve kovuştur ma ya i li şkin bilgi veya belgel er” başlıklı 20’nci maddesi kapsamında karşılanmasına imkân bulunmadığı değerlendirilmiş olup açıklanan gerekçelerle İdarece tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlk ele ri Yönünden Değerlend ir me 40. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in

“İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, şikâyet başvurusunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgeler bakımından İdare tarafından süresi içerisinde işlem tesis edilmediği ve başvurana yönelik tesis edilen cevabi yazıda karara karşı başvuru yollarının gösterilmediği görüldüğünden “makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davranılmadığı tespit edilmiş olup İdareye belirtilen ilkelere uygun davranılması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA Ö ZGÜ RLÜĞÜNE İL İŞ KİN YASAL MEVZUAT

41. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca gerekçeli ret kararının başvurana tebliğinden itibaren varsa dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle B AŞVURUNUN REDDİ NE; Kara rın B aşvu ran a ve Çevre, Ş eh ir cil ik ve İk lim Değişi k li ği B ak an lı ğın a teb li ğin e, Türkiye Cumhuriyeti Kamu B aşd en etçisi n ce karar verildi.

Ş eref MALKOÇ

Kamu B aşd en etçisi