|
ÖZET: Başvuran, Uşak Üniversitesi Rektörlüğü’nden özlük bilgilerini talep etmiş, ancak bu talep, Bilgi Edinme Hakkı Kanunu çerçevesinde değerlendirilerek belirli bir ücretin ödenmesi şartıyla karşılanabileceği bildirilmiştir. Başvuran, bu durumu savunma hakkı kapsamında değerlendirerek belgelerin ücretsiz verilmesini talep etmiş, ancak idare bu isteği reddetmiştir. İdare, başvuranın talebinin, belirtilen ücretin ödenmemesi nedeniyle geçersiz sayıldığını ifade etmiştir.
Uşak Üniversitesi, başvuranın talep ettiği belgelerin 29 sayfa olduğunu ve Bilgi Edinme Hakkı Kanunu gereğince erişim ücreti talep ettiğini belirtmiştir. İlgili mevzuat, kamu kurumlarının bilgi ve belgeleri, belirli maliyetler karşılığında sunma yükümlülüğünü düzenlemektedir. Başvuranın, talep ettiği belgelerin savunma hakkı kapsamında değerlendirilemeyeceği yönündeki iddiaları ise hukuken geçerli bulunmamıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebi, ilgili mevzuat ve idarenin uygulamaları doğrultusunda reddedilmiş olup, başvuru sahibinin yargı yoluna başvurma hakkı saklıdır. Uşak Üniversitesi, başvuranın bilgi talebine ilişkin süreçleri yasal çerçevede yürütmüştür. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2025/909-S.25.1411
BAŞVURU NO : 2024/11437
KARAR TARİHİ : 27.01.2025
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : UŞAK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, Uşak Üniversitesi Rektörlüğünden talep etmiş olduğu özlük bilgilerinin savunma hakkı kapsamında değerlendirilmeyip Bilgi
Edinme Hakkı Kanunu kapsamında değerlendirilerek ücret istenmesine karşı talepleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 16.09.2024
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza tarihinde (T.C. Kimlik No: tarafından yapılan ekli şikâyet başvurusunda başvuran özetle; son görev yeri olan Uşak Üniversitesi Rektörlüğüne müracaat ederek idari yargıda derdest olan dava dosyasına eklemek üzere özlük dosyasına ilişkin olarak hizmet görev cetveli, taltif ve tecziye bilgileri ile eğiticilik bilgilerini içeren bilgi ve belgeleri talep ettiğini, ancak idarenin talebini Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında değerlendirerek belirlenen ücreti ödemesi halinde ilgili evrakın kendisine teslim edileceğini bildirdiğini, bu cevap üzerine idareye kendi personeli olarak savunma hakkı kapsamında bu belgeleri talep ettiğini ve kararlarını yeniden değerlendirmeleri yönünde talepte bulunduğunu, idarenin bu talebine de olumsuz cevap verdiğini, idare ile arasında husumet olduğu gerekçesi ile bu belgeleri verme de zorluk çıkardıklarını düşündüğünü belirterek, savunma hakkı kapsamında kullanmak üzere talep etmiş olduğu özlük bilgilerine ilişkin talebinin ücretsiz olarak yerine getirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge yazısına cevaben gönderilen Uşak Üniversitesi’nin 20.12.2024 tarihli E– – sayılı yazısı ve eklerinde; /
2.1. İlgili evrakların tetkiki sonucunda Başvuranın istemiş olduğu belgelerin 29 sayfa olduğu, Bilgi Edinme
Kanunu kapsamında Bilgi ve Belgeye Erişim Ücreti Genel Tebliği gereğince 2024 yılı erişim ücreti (29 sayfa – 10 sayfa = 19 sayfa; 19 sayfa * 9,68 TL = 183,92 TL) 183,92 TL olduğunun başvurana bildirildiği, 2.2. Bilgi Edinme Kanunu 11 inci maddesinin ” … Başvuru sahibi on beş iş günü içinde ücreti ödemezse talebinden vazgeçmiş sayılır.” ve Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas Ve Usuller
Hakkında Yönetmelik’in 22’nci maddesi “…ödemeyi gerçekleştirdiğini gösteren belgeyi sunmadığı takdirde talebinden vazgeçmiş sayılır.” hükmü gereğince erişim bedeli olan 183,92 TL’nin ödenmemesi sebebiyle başvuranın talebinden vazgeçmiş sayıldığı hususunun yasal yollar da belirtilerek Sincan 2 No.lu
F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan hükümlü olarak bulunan başvurana 06.09.2024 tarihinde tebliğ edildiği, 2.3. Başvuranın karara itiraz ettiğine veya iptal davası açtığına dair bir bilginin Üniversitelerine ulaşmadığı, 2.4. İlgili mevzuat kapsamında iş ve işlemlerin yürütüldüğünü bu konuda ilgili mevzuatın Üniversitelerine bir takdir hakkı tanımadığı, 2.5. 13.05.2024 tarih ve numaralı şikayet başvurusu, 28.03.2024 tarih ve numaralı şikayet başvurusu ile numaralı şikayet başvurularının Rektörlük kayıtlarında bulunmadığı, 2.6. Bilgi Edinme Kanunu 11 inci maddesi ve Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas
Ve Usuller Hakkında Yönetmelik’in 22’nci maddesi gereğince başvuranın talebinden vazgeçmiş sayıldığı, 2.7. Şikâyet konusu ile ilgili yargıya intikal etmiş bir uyuşmazlığın Rektörlüğe ulaşmamış olduğu ve ilgili evrakların yazı ekinde gönderildiği, Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 3.1. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin 1’inci fıkrası: “vatandaşların ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancıların kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet
Meclisi’ne yazı ile başvurma hakkına sahip olduğu; 2’nci fıkrasında, kendileriyle ilgili başvurmaları sonucu, gecikmeksizin dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirileceği; 3’üncü fıkrasında ise herkesin, bilgi edinme ve Kamu Denetçisine başvurma hakkına sahip olduğu”, 3.2.“Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı 40’ıncı maddesi: “Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlâl edilen herkesin, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkânının sağlanmasını isteme hakkına sahip olduğu; Devletin, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorunda olduğu”, 3.3.“Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması” başlıklı 13’üncü maddesi: “temel hak ve hürriyetlerin, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabileceği; bu sınırlamaların, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı”
/
4.Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin “İfade özgürlüğü” başlıklı 10’uncu maddesi: “Her fert ifade ve izhar hakkına maliktir. Bu hak, içtihat hürriyetini ve resmi makamların müdahalesi ve memleket sınırları mevzuu bahis olmaksızın, haber veya fikir almak veya vermek serbestisini ihtiva eder… (2) Görev ve sorumluluklar da yükleyen bu özgürlüklerin kullanılması, yasayla öngörülen ve demokratik bir toplumda ulusal güvenliğin, toprak bütünlüğünün veya kamu güvenliğinin korunması, kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın, başkalarının şöhret ve haklarının korunması, gizli bilgilerin yayılmasının önlenmesi veya yargı erkinin yetki ve tarafsızlığının güvence altına alınması için gerekli olan bazı formaliteler, koşullar, sınırlamalar veya yaptırımlara tabi tutulabilir.” , 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin 1’inci fıkrası: “ Kamu Denetçiliği Kurumunun, şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevli olduğu” 6. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun
6.1. “Amaç, Kapsam ve Tanımlar” başlıklı birinci bölümünde yer alan “Amaç” başlıklı 1’inci maddesi:
“Bu Kanunun amacı; demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.”, 6.2. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesi: “Bilgi: Kurum ve kuruluşların sahip oldukları kayıtlarda yer alan bu Kanun kapsamındaki her türlü veriyi ifade eder.” , 6.3. “Bilgi edinme hakkı” başlıklı 4’üncü maddesinin 1’inci fıkrası; “Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir. Türkiye’de ikamet eden yabancılar ile Türkiye’de faaliyette bulunan yabancı tüzel kişiler, isteyecekleri bilgi kendileriyle veya faaliyet alanlarıyla ilgili olmak kaydıyla ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde, bu Kanun hükümlerinden yararlanırlar.”, 6.4. “Bilgi verme yükümlülüğü” başlıklı 5’inci maddesi: “Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler. Bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.”, 6.5. “İstenecek bilgi veya belgenin niteliği” başlıklı 7’nci maddesi: “Bilgi edinme başvurusu, başvurulan kurum ve kuruluşların ellerinde bulunan veya görevleri gereği bulunması gereken bilgi veya belgelere ilişkin olmalıdır. Kurum ve kuruluşlar, ayrı veya özel bir çalışma, araştırma, inceleme ya da analiz neticesinde oluşturulabilecek türden bir bilgi veya belge için yapılacak başvurulara olumsuz cevap verebilirler. İstenen bilgi veya belge, başvurulan kurum ve kuruluştan başka bir yerde bulunuyorsa, başvuru dilekçesi bu kurum ve kuruluşa gönderilir ve durum ilgiliye yazılı olarak bildirilir.”, 7. 27.04.2004 tarihli ve 25445 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Bilgi Edinme Hakkı Kanununun
Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmeliğin; 7.1. “Başvuru ücretleri” başlıklı 22’inci maddesi “Kurum ve kuruluşlar, elektronik posta yoluyla erişim sağlananlar dahil, erişimine olanak sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru sahibinden, bilgi veya belgelere erişimin gerektirdiği inceleme, araştırma, kopyalama, postalama ve diğer maliyet unsurları ile orantılı ölçüde ücret tahsil edebilir. Kurum ve kuruluşlarca uygulanacak bilgiye erişim ücret tarifesi
Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir. Ancak erişimine olanak sağlanan bilgi veya belgelerin ilk on
sayfalarının kopyaları için, postalama maliyeti dahil herhangi bir ücret alınmaz. Kurum ve kuruluşlar erişimini sağlayacakları bilgi veya belgelerin, erişim maliyeti tutarı ve ödemenin nereye yapılacağı hakkında başvuru sahibini, başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde bilgilendirir. Ancak, istenen bilgi veya belgenin, başvurulan kurum ve kuruluş içindeki başka bir birimden sağlanması; başvuru ile ilgili olarak bir başka kurum ve kuruluşun görüşünün alınmasının gerekmesi veya başvuru içeriğinin birden fazla kurum ve kuruluşu ilgilendirmesi durumunda, kurum ve kuruluşlar erişim maliyeti tutarı ve ödemenin nereye yapılacağı hakkında başvuru sahibini, başvuru tarihinden itibaren otuz gün içinde bilgilendirir.
Bilgi veya belgelere erişim için gereken maliyet tutarının kurum ve kuruluş tarafından başvuru sahibine bildirilmesiyle, on beş veya otuz iş günlük süreler kesilir. Başvuru sahibi, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren on beş iş günü içinde ödemeyi gerçekleştirdiğini gösteren belgeyi sunmadığı takdirde talebinden vazgeçmiş sayılır. Kamu kurum ve kuruluşlarının, erişimine olanak sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru sahiplerinden talep edecekleri ücretler, ilgili kurum ve kuruluş bütçesine gelir olarak kaydedilmek üzere ilgili saymanlıklara veya bu saymanlıklar adına bankalar ve diğer finans kurumları veya PTT şubelerinde açılan hesaplara yatırılır. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, erişimine olanak sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru sahiplerinden talep edecekleri ücretler, ilgili meslek kuruluşları adına açılan hesaba yatırılır.”,
7.2. “Kanunda istisna sayılan bilgi veya belgelere ilişkin talepler” başlıklı 23’üncü maddesinde
“Kanunda bilgi edinme hakkının istisnaları olarak düzenlenen konularda yapılan bilgi edinme başvuruları reddedilir ve ret kararı başvuru sahibine gerekçeli olarak bildirilir.”, 8. 14.02.2006 tarihli ve 26080 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bilgi ve Belgeye Erişim Ücreti Genel
Tebliğinin Ek: Bilgi ve Belgeye Erişim Ücret Tarifesinin; 8.1. “ a) İlk on sayfası için herhangi bir araştırma, inceleme, yazma, tarama ve kopyalama ücreti alınmayacaktır. b) İlk on sayfasından sonraki her sayfa için, talebe göre; siyah-beyaz yazma, tarama ve kopyalamada sayfa başına 50 Yeni Kuruş; renkli yazma, tarama ve kopyalamada sayfa başına 100 Yeni
Kuruş ücret tahsil edilecektir. c) İlk on sayfasından sonraki sayfalar için ortaya çıkacak araştırma, inceleme ve diğer maliyet unsurları ile sair giderler, kurum ve kuruluşlarca ayrıca tespit edilip, (b) ye göre belirlenen ücrete ilave edilecektir. Ancak, (b) bendi hükümlerine göre belirlenecek ücrete ilave edilecek bu tutar, hiçbir şekilde sayfa başına 5 YTL’yi, toplamda da 100 YTL’yi geçmeyecektir. (b) ve (c) bentlerinde yer alan tutarlar ile 6’ncı sırada faks sayfası için belirlenen tutar, 01.01.2007 tarihinden başlayarak, her yılbaşı itibarıyla, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrası uyarınca belirlenen “Yeniden Değerleme Oranı” kadar artırılarak uygulanacaktır.” 8.2. “…posta yoluyla gönderilecek olanlar için Posta ve Telgraf Teşkilatınca belirlenen tarife tutarında, faks yoluyla gönderilecek olanlar için faks sayfası başına 50 Yeni Kuruş ücret tahsil edilecektir.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ERKAN ERTUNÇ BALTA’NIN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; son görev yeri olan Uşak Üniversitesi
Rektörlüğüne başvuruda bulunarak idari yargıda derdest olan davasında kullanmak üzere özlük bilgilerini talep etmiş ancak anılan idare ilgili Kanun ve Yönetmelik hükümleri gereği maliyet bedelinin karşılanması durumunda özlük dosyasına ilişkin bilgi ve belgelerin tarafına verileceğini yazı ile başvurana bildirmiştir.
Başvuran bu talebinin reddi üzerine Kurumumuza başvuruda bulunarak özlük dosyasına ilişkin bilgi ve belgeleri savunma hakkı kapsamında ücretsiz olarak tarafına verilmesini talep etmektedir.
11. Somut olayda başvuranın, anılan Rektörlüğe dava dosyasında kullanılmak üzere özlük dosyasına ilişkin olarak hizmet görev cetveli, taltif ve tecziye bilgileri ile eğiticilik bilgilerini içeren bilgi ve belgeleri savunma hakkı kapsamında talep ettiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda aşağıda, söz konusu özlük dosyasına ilişkin bilgilerin, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususunun açıklığa kavuşturulmasına çalışılmıştır.
12. Öncelikle savunma hakkı kapsamında bilgi vermek konun anlaşılması açısından önemlidir. Kısaca belirtmek gerekirse savunma hakkı, hukuk sistemlerinde her bireyin, kendisine yöneltilen suçlamalara karşı kendini koruyabilme hakkını ifade eder. Bu bağlamda kişinin suçlanması durumunda kendini savunabilmesini, suçlamaları ve karşı karşıya olduğu delilleri bilmesini ve bu bilgilere erişebilmesini içerir.
Ayrıca delil toplayabilme ve yargılama sürecinde aktif bir şekilde yer alabilmesini de kapsamaktadır (Zafer
HAMİDE, Faile Yardım Suçu ve Müdafiin Bu Suçtan Sorumluluğu, İstanbul 2004).
13. Anayasa Mahkemesinin, Avrupa İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşme’nin, savunma hakkının önemini ve gereğini vurgulayan 6. maddesini de dikkate alarak savunma hakkının niteliğini vurguladığı, 14.7.1998 günlü, 1997/41, 1998/47 sayılı kararında, herkesin kendisine yönelik isnadın nedeninden ve niteliğinden en kısa zamanda, anladığı bir dille ve ayrıntılı olarak haberdar edilmek hakkına sahip olduğu; olayı, isnadın nedenini ve hukuki niteliğini bilmeyen kişinin kendisini yeterince savunamayacağının açık olduğu, bu hususun, savunma hakkının temelini oluşturduğu belirtilmiştir.
14. Bilgi Edinme hakkı ise, bireylere daha yakın bir yönetimi ve halkın denetimine açıklığı sağlamada önemli bir rol oynamaktadır. Anayasa ile güvence altına alınan bilgi edinme hakkının kullanımının zorlaştırılması veya imkânsız hale getirilmesinin önüne geçmek amacı ile 4982 sayılı Kanunun 5’inci maddesi ile kamu kurum ve kuruluşları, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlü kılınmıştır.
15. Avrupa Konseyi Belgelere Erişim Özgürlüğü Sözleşmesi bu konuda uluslararası düzeyde yönetsel belgelere erişimi tanıyan ilk belgedir. Sözleşme kimi yetersizlikler içermesine rağmen bilgi ve belgeye erişim hakkını temel bir kişisel hak olarak benimsemiştir. Sözleşmeye göre resmi belgelerin kamu binalarında incelenmesi ücrete tabi değildir. Bununla birlikte sözleşmeye taraf devletler, arşiv ve müze yönetimleri tarafından gerçekleştirilen belge erişim faaliyetlerini ücretlendirebilirler. Sözleşme, bu kurumların yaptığı hizmetlerin ücretlendirilmesini devletlerin takdirine bırakmıştır. Belgeye erişimin ücretsiz olması kural olmakla beraber bilgi veya belgeye erişimin makul bir fiyata bağlanması yasaklanmamıştır. Devletler tarafından tespit edilecek ücret, belgenin üretim ve dağıtımına ilişkin gerçek maliyetini aşmamalı ve tarife kamuya ilan edilmelidir (Şengül, Ramazan, Avrupa Konseyi Belgelere Erişim
Özgürlüğü Sözleşmesi Karşısında Türkiye’de Bilgi Edinme Hakkı, Amme İdaresi Dergisi, Cilt 47 Sayı, 2014).
16. Avrupa Konseyi Belgelere Erişim Özgürlüğü Sözleşmesine paralel olarak Türkiye’deki uygulamada da kamu kurumları belgeleri ilk on sayfaya kadar ücretsiz vermektedir. Kurum ve kuruluşların belgeye erişim
/
ücretini Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılan Bilgi ve Belgeye Erişim Ücreti Genel Tebliğini dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. Ayrıca ölçüsüz şekilde yapılan ücretlendirmeler Bilgi Edinme ve
Değerlendirme Kurulu tarafından iptal edilmektedir.
17. Belirtilen mevzuat hükümlerine göre, başvuranın başvurusunun Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamına girdiği açıktır. Dolayısıyla savunma hakkı kapsamında istenmesinin Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında değerlendirilmeyeceği şeklindeki başvuranın iddiaları yerinde bir tespit değildir. Belirtmek gerekir ki ilgili İdare elinde olan ve başvuran ile ilgili bilgi ve belgeleri Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında paylaşmak zorundadır. Bu bilgilerin paylaşımında ilgili kanun ve yönetmelik hükümleri gereği bilgi veya belgelere erişimin gerektirdiği inceleme, araştırma, kopyalama, postalama ve diğer maliyet unsurları ile orantılı ölçüde ücret tahsil edebileceği de açık hükümdür.
18. Bu kapsamda Bilgi ve Belgeye Erişim Genel Tebliğine Ek Bilgi ve Belgeye Erişim Ücret Tarifesinin her yıl yeniden değerleme oranında değerlendiği göz önünde bulundurulduğunda 2024 yılı için ilgili
Rektörlüğün bilgi ve belgenin ilk on sayfasından sonraki her sayfa için talebe göre; siyah-beyaz yazma, tarama ve kopyalamada sayfa başına 9,56 TL; renkli yazma, tarama ve kopyalamada sayfa başına 19,43 TL ücret tahsil edebilecektir. Ayrıca sonraki sayfalar için ortaya çıkabilecek araştırma, inceleme ve diğer maliyet unsurları ile sair giderler de ilave edilebilir. Ancak bu durumda da sayfa başına 2024 yılı itibariyle 97,00 TL’yi toplamda da 1.943 TL’yi geçemeyecektir.
19. Başvuranın talep etmiş olduğu bilgi ve belgeler için ilgili İdarenin maliyet bedelini karşılayacak düzeyde ücret talep edebilmesi hem 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu hem de Bilgi Edinme Hakkı
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmeliğinde düzenlenmiştir. Buna paralel olarak bilgi ve belgeye erişim için ilgili idarenin istemiş olduğu maliyet tutarının savunma hakkını engelleyebilecek düzeyde bir bedel olmadığı dolayısıyla ölçülü olduğu değerlendirilmektedir.
20. Ayrıca başvuranın Hukuk Muhakemeleri Kanunun 121/1 maddesi ile Ceza Muhakemesi Kanunun 153 ile 234. maddelerine dayanarak ilgili mahkemeden delillerin toplanmasını isteme, tutanak ve belgelerden örnek isteme gibi hakları içerisinde söz konusu özlük dosyasını da talep etme hakkı bulunduğu değerlendirilmektedir.
21. Ancak anılan İdarenin bilgi ve belgelere erişim için ilgili hesaba gerekli açıklamanın yazılarak belirtilen tutarın yatırılmasını ve buna ilişkin dekontun anılan Rektörlüğe ibraz edilmesi halinde bilgi ve belgelerin başvuranla paylaşacağını belirtmesi yerinde bir uygulama değildir. Çünkü kişinin ceza infaz kurumunda barındırıldığı hususları göz önüne alındığında kişinin bu işlemi yapabilmesi zor gözükmektedir. Anılan
Rektörlüğe bu durumları göz önünde bulundurarak ceza infaz kurumunda barındırılan ve bilgi belge talebinde bulunan kişilere yönelik uygun ödeme yöntemlerini sunması gerektiği değerlendirilmektedir.
22. Yukarıdaki açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları ve ilgili mevzuat dahilinde tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; talep edilen bilgilerin 4982 sayılı Bilgi Edinme
Hakkı Kanununu kapsamında istenebileceği ve bu bilgi ve belgeye erişimin belgenin üretim ve dağıtımına ilişkin gerçek maliyetini aşmayacak şekilde ücrete tabi olmasının ve ilgili İdarenin de Bilgi ve Belgeye
Erişim Genel Tebliğine Ek Bilgi ve Belgeye Erişim Ücret Tarifesine uygun olarak bir ücret talep ettiği göz önünde bulundurulduğunda, bu maliyet bedelinin ödenmesi halinde bilgi ve belgelerin paylaşımını yapabileceğini belirtmesinin makul bir durum olduğu değerlendirilmektedir. Buraya kadar anlatılanların ışığında başvuran hakkında idarece tesis edilen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığından başvuranın talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
23. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde gönderdiği, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine ve “kararların gerekçeli olması” ilkesine uygun davrandığı, İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini gösterdiği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davrandığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
24. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Uşak İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve UŞAK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi