ÖZET: Başvuran, Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından kendisine kesilen 411 TL tutarındaki faturaya itirazda bulunmuştur. İtirazında, fatura tarihinin Ocak ayına ait olduğunu ve sayaç değişikliğinin Ağustos ayında yapıldığını belirterek, gereğinin yapılmasını talep etmiştir. Dağıtım şirketi, başvuranın aboneliğine ait son üç yıllık tüketim bilgilerini incelemiş ve fatura hesaplamasının, sayaçta tespit edilen arıza nedeniyle geçmiş dönem tüketim ortalaması kullanılarak yapıldığını açıklamıştır.

Yapılan incelemelerde, sayaç değişiminin 20.08.2020 tarihinde gerçekleştirildiği ve değiştirilen sayacın arızalı olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, 19.06.2020 ile 20.08.2020 tarihleri arasındaki tüketim miktarı, geçmiş dönem tüketim ortalaması ile hesaplanarak fatura oluşturulmuştur. İdare, mevzuat hükümlerine uygun olarak işlem tesis edildiğini belirtmiş ve başvuranın itirazının reddedilmesi gerektiğini ifade etmiştir.

Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddine karar vermiştir. Karar, başvurana ve Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş.’ye tebliğ edilmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, başvuranın hukuki yollara başvurma hakkı saklıdır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/13136-S.21.21074

BAŞVURU NO : 2021/6026

KARAR TARİHİ : 14/09/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : BOĞAZİÇİ ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ

Faturalandırmaya itiraz hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 14/03/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran tarihli başvurusunda, adına olan numaralı aboneliğe 411 TL’lik faturalandırma yapıldığını, müşteri hizmetleri tarafından geçmiş ağustos ayında gerçekleştirilen sayaç değişikliği bulunduğunun söylendiğini, faturanın ise Ocak ayına ait olduğunu belirterek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. CK Boğaziçi Elektrik Perakende Satış A.Ş. Müşteri Operasyonları Direktörlüğünün cevabi yazısında; “Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş tarafından ilgi yazı ekinde Şirketimize gönderilen 05.07.2021 tarih, sayılı yazınız ekinde bulunan ‘ya ait fatura itirazına ilişkin başvurusu incelenmiştir.

3. Şirketimiz kayıtlarında yapılan inceleme sonucunda, başvuru evrakında yer alan hesap numaralı aboneliğin ***** ******** adına kayıtlı olduğu tespit edilmiştir. İlgili aboneliğe ait son 3 yıllık tüketim bilgilerini içeren tüketim ekstresi ve fatura örnekleri yazımız ekinde sunulmuştur.(Ek-1,2)

4. Şirketimizin, müşterilerine aylık dönemler halinde tahakkuk ettirmiş olduğu faturalar, Elektrik Piyasası

Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin Faturalama Esası ve Dönemi başlıklı, 33. Maddesinde yer alan; “Faturalamada, dağıtım şirketi tarafından okunan birbirini takip eden iki dönem arasındaki endeks farkının çarpan faktörü ile çarpımı sonucu bulunan değer tüketicinin elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.” hükmü gereği Dağıtım Şirketi tarafından Şirketimize bildirilen tüketim değerlerine göre düzenlenmektedir.

5. Bu kapsamda, ***** ******** adına kayıtlı bulunan hesap numaralı aboneliğe ait, itiraza konu 2021/01 dönem, 411,11 TL tutarındaki fatura, Dağıtım Şirketi tarafından Şirketimize bildirilen 578,830 kWh ek tüketimden oluşmaktadır.

6. Sayaç değişimi ve buna bağlı olarak yürütülen işlemler Dağıtım Şirketinin yetki ve görev alanında bulunmakla birlikte, Şirketimiz kayıtlarında yapılan inceleme sonucunda, şikayete konu hesap numaralı aboneliğin bulunduğu, nolu tesisatta ölçüm gerçekleştiren, seri nolu sayacın laboratuvar muayenesine gönderilmek üzere Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından 20.08.2020 tarihinde değiştirilerek, yerine seri nolu sayacın takıldığı görülmüştür.

7. Değiştirilen seri nolu sayaca ait laboratuvar muayenesi sonucunda “Mikroişlemci arızalı endeks sıfırlamış” tespiti yapılmıştır.

8. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin tespit edilen durumu “Sayacın doğru tüketim kaydetmemesi halinde tüketim miktarının tespiti” başlıklı 37. maddesinde; …” hükmü yer almaktadır.

9. Anılan hüküm doğrultusunda yapılan tespite istinaden, Dağıtım Şirketi tarafından, sayacın doğru tüketim kaydetmediği 19.06.2020 – 20.08.2020 tarihleri arasındaki dönemler için, geçmiş aynı dönem olan

22.06.2019 – 24.08.2019 tarihleri arası tüketim ortalaması alınarak 578,830 kWh eksik tüketim hesabı

yapılmış ve 22.01.2021 tarihinde 411,11 TL tutarlı fatura oluşturulmuştur. (Ek-4)

10. Yapılan açıklama ve mevcut bilgiler doğrultusunda Dağıtım Şirketi’nce yapılan ek tüketim tahakkukunda herhangi bir hesaplama hatası bulunmamakta olup konuya ilişkin Dağıtım Şirketi tarafından

Şirketimize gönderilen yazı ekte Kurumunuza sunulmuştur. (Ek-5)

11. Ayrıca, Şirketimiz web sayfası üzerinde yer alan online işlemler menüsünden, 2020/08 dönemine ait ödenmemiş herhangi fatura bulunmadığına dair Şirketimize yapılan tüketici başvuru incelenmiş olup, 2020/08 dönem son ödeme tarihi geçen ait herhangi bir fatura borcu bulunmadığı söz konusu faturanın

22.01.2021 tarihinde oluşturulan 411,11 TL tutarlı 09.02.2021 son ödeme tarihli fatura borcu olduğuna

dair aynı platform üzerinden bilgilendirme yapılmıştır.

12. Bununla birlikte söz konusu faturanın sistem kayıtlarımızda taksitlendirildiği ve müşterimiz tarafından ödeme yükümlülüğünün yerine getirildiği görülmüş olup şikayet konusuna ilişkin Şirketimize iletilen herhangi bir mahkeme kararı bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

13. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının ‘Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı’ başlıklı 74 üncü maddesinde, herkesin, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahip olduğu, Kamu Denetçiliği Kurumunun idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri incelediği hüküm altına alınmıştır.

14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde,

hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”, 15. 30436 sayılı ve 30.05.2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici

Hizmetleri Yönetmeliğinin ‘Sayacın doğru tüketim kaydetmemesi halinde tüketim miktarının tespiti’ başlıklı 37 nci maddesinde, “(1) Sayacın arızalanması veya ölçme hassasiyetinden şüphe edilmesi halinde, tüketici veya dağıtım şirketi tarafından sayacın kontrolü talep edilebilir. Bu kapsamda sayacın, tüketicinin kusuru dışında herhangi bir nedenle eksik veya fazla tüketim kaydettiğinin ya da hiç tüketim kaydetmediğinin; a) Sayaç dışı bir unsurdan kaynaklanması ve bu durumun dağıtım şirketince yerinde yapılan incelemede teknik olarak tespit edilmesi, b) (Değişik bent: 20.02.2021 – 31401 s. R.G. Yön./16.

md.)Sayaçtan kaynaklanması ve bu durumun sanayi ve teknoloji il müdürlüğünden alınan sayaç muayene raporunda teknik olarak tespit edilmesi, durumlarında eksik veya fazla tüketime ilişkin hesaplama yapılır.

(2) (Değişik fıkra: 20.02.2021 – 31401 s. R.G. Yön./16. md.) Bu madde kapsamında yapılan hesaplamalarda; öncelikle varsa tüketicinin aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketim değerleri yoksa sayaç değişim tarihinden sonraki ödeme bildirimine esas ilk iki tüketim dönemine ait günlük ortalama tüketim değerleri dikkate alınarak hesaplama yapılır. Bu iki tespitin yapılamaması durumunda benzer özelliklere sahip kullanım yerlerinin tüketimleri dikkate alınarak geçmiş dönem tüketimleri hesaplanır. Kullanım amacı tarımsal sulama olan tüketicilerin hesaplamalarında, tarım il/ilçe müdürlükleri ve resmî kurumlardan alınan belgeler ile yerinde yapılan tespitlere göre ürün belirlenerek, ürün karakteristiğine uygun hesaplama yapılabilir.

16. (3) (Değişik fıkra: 20.02.2021 – 31401 s. R.G. Yön./16. md.) Bu madde kapsamında düzenlenen faturaya esas süre, dağıtım şirketinin ve/veya tedarikçinin lehine olması ve doğru bulgu ve belgenin bulunması halinde, 180 günü geçemez. Söz konusu bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde ise faturaya esas sürenin başlangıcı olarak, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan sayaç kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemlerinden en son işlem tarihi esas alınır. Ancak bu süre hiçbir şekilde

90 günü geçemez. (4) Bu madde kapsamında, sayaç, sayaç değiştirme tutanağı düzenlenerek değiştirildiği

tarihten itibaren en geç 10 iş günü içerisinde ilgili Bilim Sanayi İl Müdürlüğüne gönderilir. Bilim Sanayi

İl Müdürlüğünden alınan rapora istinaden 10 iş günü içerisinde ilgili dağıtım şirketi tarafından eksik veya fazla tüketime ilişkin fark ve bu farka ilişkin belgeler ilgili tedarikçiye gönderilir. İkinci fıkra kapsamında sayaç değişim tarihinden sonraki ödeme bildirimine esas ilk iki dönem tüketim miktarının ortalaması alınarak hesaplama yapılması gerekiyorsa ilgili belgeler bu sürenin bitiminden itibaren 10 iş günü içerisinde tedarikçiye gönderilir. Tedarikçi eksik veya fazla tüketime ilişkin bildirimi 3 iş günü içerisinde faturalandırarak tüketiciye gönderir. … (11) (Ek fıkra: 20.02.2021 – 31401 s. R.G. Yön./16. md.) Bu madde kapsamında düzenlenecek olan faturalar normal tüketim faturasından ayrı olarak düzenlenir.” hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

17. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 18. Başvuran, sayaç değişikliği sebebiyle oluşturulan faturalandırmaya itiraz etmektedir.

19. İlgili idare, mevzuat hükümlerine uygun işlem tesis edildiğini belirtmektedir.

20. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, başvuranın ikametinde yer alan sayacın

20.08.2020 tarihinde değiştirildiği, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı İstanbul Sanayi ve Teknoloji İl

Müdürlüğü muayene sonucuna göre değiştirilen sayaca yönelik “Mikroişlemci arızalı endeks sıfırlamış” tespiti yapıldığı, tespite istinaden sayacın doğru tüketim kaydetmediği 19.06.2020-20.08.2020 tarihleri arasına geçmiş aynı dönem olan 22.06.2019-24.08.2019 tarihleri arası tüketim ortalaması alınarak 578,83 kWh ek tüketim hesaplandığı ve faturalandırıldığı anlaşılmıştır.

21. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, sayacın doğru tüketim kaydetmemesi halinde tüketim miktarının nasıl tespit edileceğinin yukarıda yer verilen mevzuatta açıkça düzenlendiği, sayacın arıza şüphesi ile kontrolünün talep edildiği, kontrol sonucunda sayacın arızalı olduğu tespitinin yapıldığı, bu durumda eksik veya fazla tüketime ilişkin hesaplama yapılması gerektiği, yapılan hesaplamalarda öncelikle varsa tüketicinin aynı döneme ait sağlıklı olarak ölçülmüş geçmiş dönem tüketim değerlerinin öncelikle dikkate alınacağı, 22. Bu kapsamda 19.06.2020–20.08.2020 tarihleri arasındaki dönemler için, geçmiş aynı dönem olan

22.06.2019 – 24.08.2019 tarihleri arası tüketim ortalaması alınarak 578,830 kWh eksik tüketim hesabı

yapıldığı ve 22.01.2021 tarihinde 411,11 TL tutarlı fatura oluşturulduğu ve yapılan iş ve işlemlerin ilgili mevzuata uygun olarak yapıldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuranın talebinin ilgili idarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 23. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.

24. Bununla birlikte mevzuatta sayacın sayaç değiştirme tutanağı düzenlenerek değiştirildiği tarihten itibaren en geç 10 iş günü içerisinde ilgili Bilim Sanayi İl Müdürlüğüne gönderileceği, somut olayda sayaç değişimi 20/08/2020 tarihinde yapılmasına rağmen il müdürlüğüne 12/10/2020 tarihli yazı ile başvurulduğu, muayene raporunun 14/10/2020 tarihli olduğu, yine eksik veya fazla tüketime ilişkin bildirimi 3 iş günü içerisinde faturalandırarak tüketiciye gönderileceği hükmüne yer verildiği, somut olayda ise faturalandırmanın Ocak 2021 ayında yapıldığı, böylelikle mevzuatta öngörülen sürelere aykırı işlem tesis edilerek şeffaflık, makul sürede karar verme, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

25. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup hukuk mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve BOĞAZİÇİ ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİNE tebliğ edilmesine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi