ÖZET: Bu Sayıştay kararı, bir belediyenin kullanılmış otomobil satışında tahsil edilen katma değer vergisinin muhasebe kayıtlarına gelir olarak kaydedilmemesi ve vergi dairesine beyan edilmemesi nedeniyle oluşan kamu zararını ele almaktadır. Katma Değer Vergisi Kanunu’nun ilgili hükümleri gereği, idarelerin katma değer vergisine tabi mal satışlarında, tahsil edilen verginin beyan edilmesi zorunludur.

Yapılan incelemede, belediyenin bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi sonucu kamu zararının oluştuğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, zarar miktarının Harcama Yetkilisi ve Muhasebe Yetkilisi’nden, Sayıştay Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca tahsil edilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı çıkan bir üye, muhasebeleştirme hatasının tazmine konu olmadığını savunsa da, oy çokluğuyla alınan karar, kamu zararının tazmin edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu durum, kamu idarelerinin vergi yükümlülüklerine riayet etmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2012
Dairesi 5
Karar No 36
İlam No 109
Tutanak Tarihi 19.12.2013
Kararın Konusu Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

Tahsil edilen Katma Değer Vergisinin Vergi Dairesine beyan edilmemesi

Belediye tarafından gerçekleştirilen kullanılmış otomobil satış işleminde katma değer vergisi tahsil edilmesine rağmen muhasebe kayıtlarına bu tutarın gelir olarak kaydedildiği, dolayısıyla vergi dairesine beyan edilmemesi sonucu …………..TL kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede,

02.11.1984 tarih ve 18563 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Katma Değer Vergisi Kanunu’nun “Verginin Konusunu Teşkil Eden İşlemler” başlıklı birinci maddesinde;

“Türkiye’de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir:

1. Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler,

2. Her türlü mal ve hizmet ithalatı,

(…)”,

aynı Kanun’un “Teslim” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasında aynen;

“Teslim, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devredilmesidir. Bir malın alıcı veya onun adına hareket edenlerin gösterdiği yere veya kişilere tevdii teslim hükmündedir. Malın alıcıya veya onun adına hareket edenlere gönderilmesi halinde, malın nakliyesinin başlatılması veya nakliyeci veya sürücüye tevdi edilmesi de mal teslimidir. “,

hükmü,

aynı Kanun’un “Beyanname Verilme Zamanı” başlıklı 41 inci maddesinin birinci fırkasında;

“Mükellefler ve vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar Katma Değer Vergisi beyannamelerini, vergilendirme dönemini takibeden ayın yirmidördüncü günü akşamına kadar ilgili vergi dairesine vermekle yükümlüdürler.”

hükümleri yer almaktadır.

Satış yapılması suretiyle katma değer vergisi açısından vergiyi doğuran olay gerçekleşmiş olup bu işlem nedeniyle uygulanacak Katma Değer Vergisi oranı 2007/13033 sayılı Katma Değer Vergisi Oranlarına İlişkin Genel Kararname ve bu Kararname’de çeşitli tarihlerde yapılan değişiklikler ile belirlenmiştir. Söz konusu Kararname’nin 1 inci maddesinde aynen;

“Mal teslimleri ile hizmet ifalarına uygulanacak katma değer vergisi oranları;

a) Ekli listelerde yer alanlar hariç olmak üzere, vergiye tabi işlemler için, % 18

b) Ekli (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, % 1

c) Ekli (II) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için, % 8

olarak tespit edilmiştir.”

Kararname’ye ekli (I) sayılı listenin 9 uncu maddesinde aynen;

“Aşağıda tanımları yapılan motorlu taşıtlardan yalnız “kullanılmış” olanlar, “Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 8701.90.50.00.00 Kullanılmış olanlar ile 87.03 pozisyonundaki binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar (87.02 pozisyonuna girenler hariç) (steyşın vagonlar ve yarış arabaları dahil). [(Yalnız binek otomobilleri, steyşın vagonlar, yarış arabaları, arazi taşıtları, jipler, vb., motorlu karavanlar, elektrik, gaz, güneş enerjili vb. motorlu taşıtlar, “8703.10.11.00.00 özellikle kar üzerinde hareket etmek için dizayn edilmiş sıkıştırma ateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlu olanlar (dizel veya yarı dizel) veya kıvılcım ateşlemeli içten yanmalı pistonlu motorlu taşıtlar”, “8703.10.18.00.00 diğerleri”] [Ambulanslar, mahkum taşımaya mahsus arabalar, para arabaları, cenaze arabaları, itfaiye öncü arabaları gibi özel amaçla yapılmış motorlu taşıtlar hariç.] (Katma Değer Vergisi Kanununun 30/b maddesine göre binek otomobillerinin alımında yüklenilen katma değer vergisini indirim hakkı bulunan mükelleflerin, bu araçları tesliminde bu Kararın 1 inci maddesinin (a) bendinde öngörülen vergi oranı uygulanır.),”

hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, idarenin katma değer vergisine tabi olan bir mal satması halinde, bu malın fiyatı üzerinden katma değer vergisi hesaplaması ve hesaplanan bu tutarın vergi dairesine beyanname ile bildirmeleri gerekmektedir.

Buna göre, idare tarafından yapılan kullanılmış otomobil satış işleminde katma değer vergisi tahsil edilmesine rağmen muhasebe kayıtlarına bu tutarın gelir olarak kaydedildiği, dolayısıyla vergi dairesine beyan edilmemesi sonucu oluşan …………….. TL kamu zararının; Harcama Yetkilisi …………. ile Muhasebe Yetkilisi ………….. ’dan,

6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,

Üye…………… ’nın, “Söz konusu muhasebeleştirme hatasının tazmine konu olmadığı düşünülmektedir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı oy çokluğuyla karar verildi.