ÖZET: Sayıştay kararında, beton kaplama yol imalatında hasır çelik donatı imalatının çıkarılmasına rağmen yeni birim fiyatın daha yüksek belirlenmesi nedeniyle yükleniciye fazla ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. İlgili ilamda, bu durumun maliyetleri artırarak kamu zararına yol açtığı vurgulanmıştır. İlamın 10. maddesinin (A) bendi ile benzerlik gösteren bu durum, sorumlu tarafından yapılan temyiz başvurusunun reddedilmesine ve tazmin hükmünün onaylanmasına neden olmuştur.

Kararda, yeni birim fiyatların belirlenmesinde hasır çeliğin çıkarılmasının göz önünde bulundurulmaması ve bu durumun maliyet artışına yol açması, hukuki bir değerlendirme ile kamu idaresinin yükümlülüklerini ihlal ettiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, şartname ve sözleşmede fiyat farkı ödenmeyeceği belirtilmesine rağmen, dolaylı olarak fiyat farkı ödenmesi de dikkat çekici bir husustur.

Sonuç olarak, Sayıştay, yükleniciye yapılan fazla ödemenin tazmin edilmesi gerektiğine ve bu konuda alınan kararın onaylanmasına oy çokluğuyla hükmetmiştir. Bu karar, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2018
Dairesi 8
Karar No 48361
İlam No 51061
Tutanak Tarihi 16.2.2022
Kararın Konusu İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Yapım işinde daha düşük malzeme kullanılan imalatların yeni birim fiyat yapılarak daha pahalıya mal edilmesi ve bu fiyatların her yıl güncellenmesi;

14- 136 sayılı İlamın 23. maddesiyle; … yüklenimindeki “… Yapım İşi” ile ilgili olarak;

A) Hasır çelik dahil olarak ihale edilen Analiz 31 poz no.lu “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C30/37 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi” imalatında, ekonomik maliyeti düşürmek amacıyla yolun bazı kısımları için hasır çelik döşenmesi imalatından vazgeçildiği halde düşmesi amaçlanan birim fiyatın arttığı gerekçesiyle … TL’nin,

B) Analiz 31 poz no.lu beton yol yapımı imalatı yerine yapılan Analiz- 31B poz no.lu yeni birim fiyatın hatalı tespit edildiği gerekçesiyle … TL’nin,

C) Analiz 31 poz no.lu beton yol yapımı imalatı yerine yapılan Analiz- 31C poz no.lu yeni birim fiyatın hatalı tespit edildiği gerekçesiyle … TL’nin,

D) Şartname ve sözleşmede fiyat farkı ödenmeyeceği belirtildiği halde yeni birim fiyat yapılarak ihaleye dahil edilen imalat birim fiyatları her yıl için güncellenerek dolaylı şekilde fiyat farkı ödendiği gerekçesiyle … TL’nin,

E) Analiz 31 poz no.lu “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C30/37 basınç dayanım sınıfında beton dökülmesi” kaleminden ödenmesi gereken imalatın yeni birim fiyat yapılarak % 50 daha pahalıya temin edildiği gerekçesiyle … TL’nin

Tazminine ilişkin hükümler tesis edilmiştir.

Yukarıda adı geçen sorumlu, temyiz dilekçesinde İlamın 10. maddesi için [tüm bentleri muvacehesinde-İlamın 12. maddesinin (B) bendi için yapılan farklı açıklamalar dâhil] ileri sürdüğü hususları aynen tekrar etmiştir.

Başsavcılık mütalaası, İlamın 10. maddesinin işbu madde ile aynı konu hakkındaki bentleri için belirtildiği gibidir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan sorumlu …, sorumlunun yanında ahiz yüklenici firma adına duruşmaya fer’i müdahil vekili olarak katılmasına izin verilen … ve Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereği Temyiz Kurulunca görülen lüzum üzerine duruşmaya katılmasında ve dinlenilmesinde sakınca görülmeyen firma temsilcileri (Firma Sahibi) … ve (İnşaat Mühendisi) … ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

A) İlam hükmünün içeriği (beton kaplama yol imalatı analizinde önemli maliyet bileşeni olarak yer alan hasır çelik donatı imalatı çıkarılarak yeni birim fiyat yapılmasına rağmen; bu yeni birim fiyatın hasır çelikli olarak verilen teklif birim fiyatından daha yüksek belirlenerek hedeflenenin aksine maliyetlerin artırılması suretiyle yükleniciye daha fazla ödemede bulunulması), İlamın 10. maddesinin (A) bendi ile aynı olduğundan; söz konusu ilam maddesi bendi için yapılan açıklamalar doğrultusunda; sorumlunun temyiz dilekçesindeki iddialarının reddedilerek 136 sayılı İlamın 23. maddesinin (A) bendiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı … ile Üye … ve Üye …’in işbu tutanağın 1. maddesinde İlamın 10. maddesinin (A) bendi için yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 16.02.2022 tarih ve 51061 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

B) İlam hükmünün içeriği (hasır çelik çıkarılmasına rağmen daha yüksek fiyat belirlenmesi-bu sefer C25/30 betonu için), ilam maddesinin (A) bendi ile aynı olduğundan; söz konusu ilam maddesi bendinde olduğu gibi; sorumlunun temyiz dilekçesindeki iddialarının reddedilerek 136 sayılı İlamın 23. maddesinin (B) bendiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı … ile Üye … ve Üye …’in işbu tutanağın 1. maddesinde İlamın 10. maddesinin (A) bendi için yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 16.02.2022 tarih ve 51061 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

C) İlam hükmünün içeriği (hasır çelik çıkarılmasına rağmen daha yüksek fiyat belirlenmesi-bu sefer C20/25 betonu için), ilam maddesinin (A) bendi ile aynı olduğundan; söz konusu ilam maddesi bendinde olduğu gibi; sorumlunun temyiz dilekçesindeki iddialarının reddedilerek 136 sayılı İlamın 23. maddesinin (C) bendiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı … ile Üye … ve Üye …’in işbu tutanağın 1. maddesinde İlamın 10. maddesinin (A) bendi için yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 16.02.2022 tarih ve 51061 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

D) İlam hükmünün içeriği [ilam maddesinin (A), (B) ve (C) bentlerinde yeni birim fiyat yapılan imalatlar için; hasır çeliğin imalattan çıkması nedeniyle yeni birim fiyat yapılması gerekçe gösterilerek şartname ve sözleşmede fiyat farkı ödenmeyeceği belirtildiği halde oluşturulan yeni birim fiyatların her yıl için güncellenerek dolaylı şekilde fiyat farkı ödenmesi], İlamın 10. maddesinin (B) bendi ile aynı olduğundan; söz konusu ilam maddesi bendi için yapılan açıklamalar doğrultusunda; sorumlunun temyiz dilekçesindeki iddialarının reddedilerek 136 sayılı İlamın 23. maddesinin (D) bendiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı …. ile Üye …, Üye … ve Üye …’in işbu tutanağın 1. maddesinde İlamın 10. maddesinin (B) bendi için yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 16.02.2022 tarih ve 51061 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

E) İlam hükmünün içeriği [sözleşmesinde zaten yer alan iş kalemi için beton kalınlığının değişmesi nedeniyle (birim hacme düşen hasır çelikteki azalma dikkate alınmadan) yeni birim fiyatlar yapılarak yükleniciye daha fazla ödemede bulunulması], İlamın 10. maddesinin (C) bendi ile aynı olduğundan; söz konusu ilam maddesi bendi için yapılan açıklamalar doğrultusunda; sorumlunun temyiz dilekçesindeki iddialarının reddedilerek 136 sayılı İlamın 23. maddesinin (E) bendiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve …. Daire Başkanı … ile Üye … ve Üye …’in işbu tutanağın 1. maddesinde İlamın 10. maddesinin (C) bendi için yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğuyla,

6085 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereği bu Kararın yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içerisinde Sayıştay’da karar düzeltilmesi yolu açık olmak üzere,

Karar verildiği 16.02.2022 tarih ve 51061 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.