Sayıştay raporlarında yer alan bulgulardan bazıları denetim görüşünün dayanakları başlığı altında yer alırken, bazı bulgular tespit ve değerlendirmeler başlığı altında yer almaktadır. Bu ayrım neye göre yapılmaktadır? Denetim görüşünün dayanakları başlığı altında yer alan bulgular daha mı önemlidir? Ya da fark nedir?
Bilindiği üzere Sayıştay, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun yürürlüğe girmesinden itibaren denetimlerini uluslararası denetim standartlarına göre yerine getirmektedir. Bu ayrımda, bu standartlara uyum çerçevesinde gelişmiştir.
Ayrım, bulguların önem seviyesine, yolsuzluk durumuna ya da kamu zararına sebep olup olmadığına göre yapılmamakta; bulguların mali tabloları etkileyip etkilemediğine göre yapılmaktadır. Bu çerçevede, bulguların tespit ve değerlendirmeler başlığı altında yer alması, daha önemsiz oldukları anlamına gelmemektedir.
Hatta çoğu zaman tespit ve değerlendirmelerde yer alan bulgular, denetim görüşünün dayanakları başlığı altında yer alan bulgulardan daha önemli bulgular olmaktadır.
Bu durum Sayıştay Denetim Rehberinin “Denetim Görüşünün Başlığı” altında aynen şöyle yer düzenlenmiştir;
“Denetim raporunda denetim bulguları bölümünde yer alan bulgulardan ilgisine göre denetim görüşüne dayanak teşkil eden mali rapor ve tabloları etkileyen bulgular ile uygunluğa ilişkin bulgulardan mali tabloları etkileyenlere denetim raporundaki bulgu numaraları ile bu bölümde yer verilir.
Denetim raporundaki bulgulardan denetim görüşüne dayanak teşkil etmeyen bulgulara ise ilgisine göre “Tespit ve Değerlendirmeler” “Kamu İdaresine Bildirilecek Diğer Hususlar (EK 3)”, “Başkanlığa Bildirilecek Hususlar (EK 4)” veya “Kaldırılan Hususlar (EK 5)” bölümlerinde denetim raporundaki bulgu numaraları ile yer verilir.”
Kamu idaresine bildirilecek diğer hususlar, Başkanlığa bildirilecek hususlar veya kaldırılan hususlar başlıkları, haliyle kamuoyuyla paylaşılan raporlarda yer almamakta.
Mali tabloları etkileyen bulgu ne demektir? Bu hususu örnek vererek açıklayacak olursa, başlık konumuz daha iyi anlaşılacaktır.
Örneğin bir Kamu Kurumu, faaliyet gösterdiği hizmet binasını kendi kullanıyor olsun, ancak bu binayı muhasebe kayıtlarında izlemiyor olsun. Mali tablolarda yer alan aktifler, binanın değeri kadar eksik görüneceğinden, bu bulgu konusu mali tabloları etkilemekte denebilir. Dolayısıyla bulgu raporun “Denetim Görüşünün Dayanakları” başlığında yer alacaktır.
Aynı kamu idaresi, söz konusu binayı kendi kullanmayıp mevzuata aykırı şekilde bir şahısa bedelsiz kullandırıyor olsun. Binanın bu sefer muhasebe kayıtlarında yer aldığını varsayalım. Bina kayıtlarda yer aldığından mali tablolar doğru görünecek, ancak mevzuata aykırı kaynak kullandırılması nedeniyle bulgu raporun “Tespit ve Değerlendirmeler” başlığında yer alacaktır.
Örnekte yer alan ikinci hususun, ilk husustan nispeten daha önemli olduğu aşikâr.
Dolayısıyla, denetim görüşünün dayanakları ile tespit ve değerlendirmeler ayrımının, bulguların önemliliğine göre değil, teknik açıdan yapılan bir ayrım olduğu söylenebilir.
Malimevzuat.com
| ÖZET: Sayıştay raporlarındaki bulgular, “denetim görüşünün dayanakları” ve “tespit ve değerlendirmeler” başlıkları altında sınıflandırılmaktadır. Bu ayrım, bulguların mali tabloları etkileyip etkilemediğine göre yapılmakta olup, bulguların önem derecesiyle ilgili değildir. Örneğin, bir kamu kurumunun hizmet binasını muhasebe kayıtlarında izlememesi, mali tabloları etkileyen bir bulgu olarak “denetim görüşünün dayanakları” başlığında yer alırken, mevzuata aykırı bir durumun kayıtlarda bulunması “tespit ve değerlendirmeler” başlığında yer alır. Bu durum, ayrımın teknik bir temele dayandığını göstermektedir. |