TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 4246-4246 18745356-101.07.06-E.18745356-101.07.06-E.|sayi|
BAŞVURU NO : 2018/10732 2018/ 10732
KARAR TARİHİ : 21/02/2019 |tarih|
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI , TCKN :
Adres :
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Seçim ücretinin ödenmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 03/09/2018 3.9.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Cumhurbaşkanlığı Seçimi ve 27 inci dönem
Milletvekilliği Genel Seçimlerinin yapıldığı 24 Haziran 2018 Pazar günü Ankara Valiliği İl Jandarma
Komutanlığı emrinde ilçesinde şoför olarak görev yaptığını, görevlendirmenin seçim kurulları dışında idari makamlarca yapıldığı gerekçesiyle tarafına seçim ücreti ödenmediğini belirterek, seçim ücretinin tarafına ödenmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Yüksek
Seçim Kurulu tarafından gönderilen 15/ 10/ 2018 tarih ve E. sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Yüksek Seçim Kurulunun 2018/ 349 sayılı kararının 13 üncü maddesinde yer alan “Kolluk kuvvetlerinin yaptığı görevler asli hizmetleri arasında bulunduğundan seçim ödemeleri adı altında ücret tahakkuk ettirilmesine yasal olarak imkân bulunmamaktadır . Ayrıca, kolluk kuvvetlerinin araç ihtiyaçlarının mülki idare amirleri tarafından karşılanması gerektiğinden, hiçbir suretle araç kiralaması ve görevlendirmesi ile yakıt giderleri ilçe seçim kurulu başkanlıkları tarafından karşılanmayacaktır .” hükmü uyarınca söz konusu görevlendirmelerde ilçe seçim kurulu başkanlıklarınca ödeme yapılmadığı, 2.2. 2018/ 7 sayılı Başbakanlık genelgesindeki “..Yüksek Seçim Kurulu ile İl ve İlçe Seçim
Kurullarının çalışmalarına, tüm kamu kurum ve kuruluşlarınca; her türlü iş gücü, araç ve diğer malzeme ka kurum
.
1 / 8personeli görevlendirilebildiği, bu görevlendirmelere ilişkin olarak 298 sayılı Seçimlerin Temel
Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 182 inci maddesi uyarınca ücret ödenebildiği, ancak başvuranın seçim kurulları tarafından belirtilen hüküm kapsamında görevlendirilmediği, Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığı ile il ve ilçe seçim kurulu başkanlıkları tarafından yapılan görevlendirmeler haricinde başka kurum veya kuruluşlarca yapılan görevlendirmelerde ücret ödenmesi imkanı bulunmadığı, 3. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Ankara
Valiliği tarafından gönderilen 01/ 10/ 2018 tarih ve E. sayılı cevabi yazıda özetle;
24 Haziran 2018 Pazar günü gerçekleşen Cumhurbaşkanlığı Seçimi ve 27’nci dönem Milletvekilliği
Genel Seçimlerinin öncesinde, sırasında ve sonrasında Ankara İl’inde huzur ve güven ortamı içerisinde gerçekleşmesine yönelik seçim kurullarından gelen talepler doğrultusunda İl Jandarma
Komutanlığının Valilikten araç talebinde bulunduğu, Valiliğe bağlı kuruluşlardan toplanan ve Ankara
İl Seçim Kuruluna gönderilen araç listesi dışında yer alan personel ile birlikte İl Müftülüğü personeli başvurana da bu kapsamda görev verildiği, ancak bahse konu görevlendirme için mevzuatta ücret karşılığı olmadığı için başvurana herhangi bir ödeme yapılamadığı, bununla birlikte Valilikçe görevlendirilen kişilere il/ilçe seçim kurullarında görevlendirilen kişilere ödenen ödeneğin ödenmesinin de mümkün olmadığı, 4. Devlet Personel Başkanlığının 24/ 10/ 2018 tarihli ve E. sayılı yazısında ise özetle;
Devlet memurlarının belirlenmiş olan çalışma saatleri dışındaki fazla çalışmalarının telafi edilmesi konusunda mevzuatımızda iki sistem benimsendiği, fazla çalışmanın ücretle ya da izin suretiyle karşılandığı, memurların fazla çalışmalarının ücretle karşılanması hususunun; teşkilat kanunlarındaki hükümlere, 657 sayılı Kanunun 178 inci maddesine, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek
13 üncü maddesine, bütçe kanunlarına, toplu sözleşme hükümlerine dayandığı, bu itibarla fazla
çalışmanın ücretle karşılanması konusu mevzuatımızda özel olarak düzenlenmiş, şartları tahdidi olarak sayılmış, usulü belirlenmiş olduğundan konunun bu hükümler çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, İfade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, 5.1. “Zorla çalıştırma yasağı” başlıklı 18 inci maddesinde; “Hiç kimse zorla çalıştırılamaz .
Angarya yasaktır . Şekil ve şartları kanunla düzenlenmek üzere hükümlülük veya tutukluluk süreleri içindeki çalıştırmalar; olağanüstü hallerde vatandaşlardan istenecek hizmetler; ülke ihtiyaçlarının zorunlu kıldığı alanlarda öngörülen vatandaşlık ödevi niteliğindeki beden ve fikir çalışmaları, zorla çalıştırma sayılmaz .” 5.2. “Çalışma şartları ve dinlenme hakkı” başlıklı 50 inci maddesinde; “Dinlenmek, çalışanların hakkıdır .” 5.3. “Ücrette adalet sağlanması” başlıklı 55 inci maddesinde; “Ücretin emeğin karşılığı olduğu;
Devletin, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alacağı”, 5.4. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu
.
2 / 8idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,
5.5. “Seçimlerin genel yönetim ve denetimi” başlıklı 79 uncu maddesinde; “Seçimler, yargı organlarının genel yönetim ve denetimi altında yapılır . Seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma, seçim süresince ve seçimden sonra seçim konularıyla ilgili bütün yolsuzlukları, şikâyet ve itirazları inceleme ve kesin karara bağlama ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelerinin seçim tutanaklarını ve
Cumhurbaşkanlığı seçim tutanaklarını kabul etme görevi Yüksek Seçim Kurulunundur …” 6. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 7. 14/ 7/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 7.1. “Çalışma saatleri : ” başlıklı 99 uncu maddesinde; “(Değişik : 30/ 5/ 1974 – KHK/ 12; Aynen kabul : 15/ 5/ 1975 – 1897/ 1 md .) Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir . Bu süre
Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir . Ancak özel kanunlarla yahut bu kanuna veya özel kanunlara dayanılarak çıkarılacak tüzük ve yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir…” 7.2. “Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışma saat ve usulünün tesbiti : ” başlıklı 101 inci maddesinde; “Günün yirmidört saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan
Devlet memurlarının çalışma saat ve şekilleri kurumlarınca düzenlenir . Ancak, kadın memurlara; tabip raporunda belirtilmesi hâlinde hamileliğin yirmidördüncü haftasından önce ve her hâlde hamileliğin yirmidördüncü haftasından itibaren ve doğumdan son-raki iki yıl süreyle gece nöbeti ve gece vardiyası görevi verilemez . Engelli memurlara da isteği dışında gece nöbeti ve gece vardiyası görevi verilemez .” 7.3. “Fazla çalışma ücreti : ” başlıklı 178 inci maddesinde; “A) 99 ve 100 üncü maddeler hükümleri uyarınca tespit olunan günlük çalışma saatleri dışında; a) Salgın hastalık ve tabii afetler gibi olağanüstü hallerin olması (Bu hallerin devamı süresince), b) Fabrika, atelye, şantiye, işletme gibi yerlerde İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması, hallerine münhasır olmak üzere, yapılan fazla çalışmalar ücretle karşılanır . Yukarıda sayılan hallerde yaptırılacak fazla çalışmanın süresi ve saat başına ödenecek ücret Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenir
B) Kurumlar gerektiği takdirde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti vermeksizin çalıştırabilirler . Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verilir . Ancak, bu suretle verilecek iznin en çok on günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılabilir .
Fazla çalışmanın uygulama esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenir…” 8. 27/ 06/ 1989 tarihli ve 375 sayılı 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı
Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler Ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı
Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu İle Diğer Bazı
3 / 8Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları Ve
Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı Ve Kıdem Aylığı İle Ek Tazminat
Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 13 üncü maddesinde : “Belirli bir sürede bitirilmesi gereken zorunlu ve istisnai işlerden, her defasında ayrıca Bakanlar Kurulu kararı alınması kaydıyla, Bakanlar Kurulunca uygun görülenlerde çalışan 657 sayılı Kanuna tabi personele, ayda elli saati ve bir yılda altı ayı geçmemek üzere yılı merkezi yönetim bütçe kanununda belirlenen fazla çalışma saat ücretinin beş katını aşmamak kaydıyla ilgili kurumun önerisi ve Maliye
Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenen çalışma süresi, miktar, usul ve esaslar dahilinde fazla çalışma ücreti ödenebilir . Bu ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz . Diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde yaptıkları fazla çalışma karşılığında herhangi bir ad altında ödeme yapılan personele bu madde uyarınca ayrıca fazla çalışma ücreti ödenmez .” 9. 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunu’nun
“Ödenecek ücretler” başlıklı 182 inci maddesinde, “Seçim Kurulu Başkan ve üyeleri ile bu Kanun gereğince görevlendirileceklere ve bu işlerde mesai saatleri içinde ve dışında çalıştırılacak memur ve hizmetlilere, siyasi parti temsilcilerine ve hariçten alınarak çalıştırılacaklara ödenecek gündelikler, gündelik miktarı 600 (altıyüz) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu
bulunacak tutarı geçmemek üzere, Yüksek Seçim Kurulunca belirlenir . (Ek cümle :
13/ 3/ 2008- 5749/ 13 md .) Bakanlar Kurulu bu rakamı Yüksek Seçim Kurulunun görüşünü alarak, dört
katına kadar artırmaya yetkilidir . Bu ödemeler herhangi bir vergiye tabi tutulmaz . (Ek cümle :
25/ 4/ 2018- 7140/ 8 md .) Yüksek Seçim Kurulu, yurt dışında görev yapanlara dört katına kadar gündelik ödenmesine karar verebilir .”, 10. 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun, 10.1. “I-İl memurlarının tayin usulü” başlığının 8 inci maddesinin (C) fıkrasında;
“C) Yukardaki fıkralarda yazılı bütün memurların lüzumu halinde il içinde nakil ve tahvilleri mensup olduğu il idare şube başkanlarının inhası üzerine valiler tarafından icra edilmekle beraber mensup oldukları Bakanlıklar veya genel müdürlüklere sebepleriyle bildirilir .”
10.2 “II-Valilerin hukuki durumları, görev ve yetkileri” başlığının 11 inci maddesinin (H)
fıkrasında;
“H) (Ek : 27/ 3/ 2015- 6638/ 15 md .) Vali, kamu düzenini ve güvenliğini veya kişilerin can ve mal emniyetini sağlamak amacıyla aldığı tedbir ve kararların uygulanması için adli kuruluşlar ile (D)
fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla askerî kuruluşlar dışında, mahallî idareler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının itfaiye, ambulans, çekici, iş makinesi ve tedbirlerin zorunlu kıldığı diğer araç ve gereçlerinden yararlanabilir, personeline görev verebilir . Kamu kurum ve kuruluşları, valinin bu konudaki emir ve talimatlarını yerine getirmek zorundadır . Aksi takdirde vali, emir ve talimatlarını kolluk aracılığıyla uygular . Bu fıkradaki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya geciktirilmesi sebebiyle oluşan kamu zararı ile gerçek ve tüzel kişilerin Devlet tarafından karşılanan zararları ilgili idarece genel hükümlere göre sorumlu kamu görevlilerinden tazmin edilir .” 11. Yüksek Seçim Kurulunun 2018/ 349 sayılı kararının, 11.1. “İlçe Seçim Kurulları Tarafından Yapılacak Harcamalar” başlıklı ikinci kısmının “Kolluk kuvvetlerinin ücret ve araç taleplerine ilişkin hususlar” başlıklı 13 üncü maddesinde; “Kolluk kuvvetlerinin yaptığı görevler asli hizmetleri arasında bulunduğundan seçim ödemeleri adı altında ücret tahakkuk ettirilmesine yasal olarak imkân bulunmamaktadır . Ayrıca, kolluk kuvvetlerinin araç ihtiyaçlarının mülki idare amirleri tarafından karşılanması gerektiğinden, hiçbir suretle araç kiralaması ve görevlendirmesi ile yakıt giderleri ilçe seçim kurulu başkanlıkları tarafından
4 / 8karşılanmayacaktır .”
11.2. “Diğer Hususlar” başlıklı dördüncü kısmının 2 inci maddesinde; “Seçim takvimi içerisinde görevlendirilen araç şoförlerine her gün için geç saatlere kadar çalışmış olsalar dahi birden fazla gündelik ödenmeyecektir . Sadece seçim günü için kamu kurum ve kuruluşlarından görevlendirilen şoförlere ise çalışma süresi gözetilerek en çok 2 (iki) gündelik ödenir . Malzeme torbası tesliminde görev alan şoförlere ilave 1’er gündelik ödenecektir .”
Düzenlemeleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
12. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Yüksek Seçim Kurulunun 2018/ 349 sayılı kararı gereğince başvurana
Yüksek Seçim Kurulunca seçim ücreti ödenmesi imkânı bulunmadığından başvuranın seçim ücreti ödenmesi talebinin reddedilmesi gerektiği, ancak başvuranın 24 Haziran 2018 Pazar günü mesai saatleri dışında yapmış olduğu çalışmanın zorla çalıştırma anlamını taşıyan bir angarya olarak görülmemesi ve Anayasaya uygun bir görevlendirme ve çalışma olması için Ankara İl Müftülüğünce başvuranın yapmış olduğu görevin karşılığı olan ücretin ödenmesi hususunda Ankara İl
Müftülüğü’ne tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan “Kısmi Tavsiye Kısmi Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 13. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Cumhurbaşkanlığı Seçimi ve 27 inci dönem
Milletvekilliği Genel Seçimlerinin yapıldığı 24 Haziran 2018 Pazar günü Ankara Valiliği İl Jandarma
Komutanlığı emrinde ilçesinde şoför olarak görev yaptığını, görevlendirmenin seçim kurulları dışında idari makamlarca yapıldığı gerekçesiyle tarafına seçim ücreti ödenmediğini belirterek, seçim ücretinin tarafına ödenmesini talep etmektedir .
14. 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunu’nun “Ödenecek ücretler” başlıklı 182 inci maddesi gereğince, Seçim Kurulu Başkan ve üyeleri ile bu Kanun gereğince görevlendirileceklere ve bu işlerde mesai saatleri içinde ve dışında çalıştırılacak memur ve hizmetlilere, siyasi parti temsilcilerine ve hariçten alınarak çalıştırılacaklara ödenecek gündelikler
Yüksek Seçim Kurulunca belirlenmektedir . Bu kapsamda 24 Haziran 2018 Pazar günü yapılacak seçimde harcamalarının hangi usul ve esaslar çerçevesinde yapılacağı Yüksek Seçim Kurulunun 02/ 05/ 2018 tarihli ve 2018/ 349 sayılı kararında belirlenmiştir . Söz konusu Yüksek Seçim Kurulunun 2018/ 349 sayılı kararında, kolluk kuvvetlerinin araç ihtiyaçlarının mülki idare amirleri tarafından karşılanması gerektiğinden, hiçbir suretle araç kiralaması ve görevlendirmesi ile yakıt giderlerinin ilçe seçim kurulu başkanlıkları tarafından karşılanmaması gerektiğine hükmedilmiştir .
15. Yüksek Seçim Kurulunun 2018/ 349 sayılı kararında da anlaşıldığı üzere Yüksek Seçim
Kurulu Başkanlığı ile il ve ilçe seçim kurulu başkanlıkları tarafından yapılan görevlendirmeler haricinde başka kurum veya kuruluşlarca yapılan görevlendirmelerde seçim ücreti ödenmemekledir .
Bu nedenle Valilik makamı tarafından İl Jandarma Komutanlığı emrinde görevlendirilen araç şoförleri içerisinde yer alan başvurana mevzuat dâhilinde seçim ücreti ödenmesi imkânı bulunmamaktadır .
16. 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun Valilere, kamu düzenini ve güvenliğini veya kişilerin can ve mal emniyetini sağlamak amacıyla tedbir alma görevi yüklediği, bu kapsamda gerektiğinde mahallî
5 / 8idareler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının araç ve gereçlerinden yararlanabilme ve
personeline görev verebilme yetkisinin bulunduğu (Bknz . 10.1 ve 10.2 paragraf), 24 Haziran 2018
Pazar günü gerçekleşen Cumhurbaşkanlığı Seçimi ve 27 inci dönem Milletvekilliği Genel
Seçimlerinin öncesinde, sırasında ve sonrasında Ankara İl’inde huzur ve güven ortamı içerisinde gerçekleşmesine yönelik seçim kurullarından gelen talepler doğrultusunda İl Jandarma
Komutanlığının Valilikten araç talebinde bulunduğu, Ankara Valiliğinin de 5442 sayılı İl İdaresi
Kanunu’ndan aldığı yetkiyle 24 Haziran 2018 Pazar günü belirlediği araç ve sürücülerini Ankara İl
Jandarma Komutanlığı emrinde görevlendirdiği, Ankara İl Müftülüğü emrinde görev yapan başvuranın da bu kapsamda görevlendirdiği, ancak bu görevlendirme nedeniyle başvurana herhangi bir ücret ödenmediği görülmüştür .
17. Yüksek Seçim Kurulunun 2018/ 349 sayılı kararı gereğince Ankara Valiliğince yapılan görevlendirmeye Yüksek Seçim Kurulunun seçim ücreti ödemesi imkânı bulunmadığı açık olmakla birlikte, hakkaniyet gereğince başvuranın Valilikçe yapılan görevlendirme karşılığında fazla çalışma ücreti alma ya da izin kullanma imkânı olup olmadığını hususunun da incelenmesi gerekmektedir .
18. Memurların fazla çalışmalarının ücretle karşılanması hususu, teşkilat kanunlarındaki hükümlere,
657 sayılı Kanunun 178 inci maddesine, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 13 üncü
maddesine, bütçe kanunlarına, toplu sözleşme hükümlerine dayanmaktadır . Fazla çalışmanın ücretle karşılanması konusunun mevzuatımızda özel olarak düzenlendiği, şartların tahdidi olarak sayıldığı ve usulü belirlendiğinden, bu durumlar dışında memurlara fazla çalışma ücreti ödenmesi mümkün bulunmamaktadır . Bu itibarla seçimlerde Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığı ile il ve ilçe seçim kurulu başkanlıkları tarafından yapılan görevlendirmeler haricinde başka kurum veya kuruluşlarca yapılan görevlendirmelerde fazla çalışma karşılığında ücret ödenmesine yönelik özel bir düzenleme bulunmadığından başvurana yaptığı fazla çalışma karşılığında ücret ödenmesi imkânı bulunmamaktadır . Bu durumda, başvuranın 24 Haziran 2018 Pazar günü saat 04:00 ’de görev yerinde hazır olarak seçim süresince görev yaptığı dikkate alınarak yaptığı fazla çalışma karşılığında, 657 sayılı Kanunun 178 inci maddesine istinaden her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir .
19. Yukarıda aktarılan hususlar, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında
Kanunu’nun “Ödenecek ücretler” başlıklı 182 inci maddesi gereğince seçimde yapılacak harcamalarının hangi usul ve esaslar çerçevesinde yapılacağının Yüksek Seçim Kurulunca belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda Yüksek Seçim Kurulunun 2018/ 349 sayılı kararında söz konusu usul ve esasların belirlendiği, 2018/ 349 sayılı karara göre kolluk kuvvetlerinin araç ihtiyaçlarının mülki idare amirleri tarafından karşılanması gerektiğinden, hiçbir suretle araç kiralaması ve görevlendirmesi ile yakıt giderlerinin ilçe seçim kurulu başkanlıkları tarafından karşılanmaması gerektiği, bu nedenle Valilik makamı tarafından İl Jandarma Komutanlığı emrinde görevlendirilen araç şoförleri içerisinde yer alan başvurana mevzuat dâhilinde seçim ücreti ödenmesi imkânı olmadığı, bu nedenle başvuranın tarafına Yüksek Seçim Kurulunca seçim ücreti ödenmesi talebinin reddedilmesi gerektiği, ayrıca seçimlerde Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığı ile il ve ilçe seçim kurulu başkanlıkları tarafından yapılan görevlendirmeler haricinde başka kurum veya kuruluşlarca yapılan görevlendirmelerde fazla çalışma karşılığında ücret ödenmesine yönelik özel bir düzenleme bulunmadığından başvuranın yaptığı fazla çalışma karşılığında başvurana fazla çalışma ücreti ödenmesi imkânı bulunmadığı, ancak başvuranın 24 Haziran 2018 Pazar günü saat 04:00 ’de görev yerinde hazır olarak seçim süresince görev yaptığı dikkate alındığında yaptığı fazla çalışma karşılığında, 657 sayılı Kanunun 178 inci maddesine istinaden her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verilmesi gerektiğinden başvurana yaptırılan fazla çalışma karşılığında ilgili mevzuatında öngörülen şekilde izin verilmesi hususunda tavsiyede bulunulması sonuç ve kanaatine varılmıştır .
6 / 8B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise varsa durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . Buna göre; ilgili
İdarenin eylem ve işlemlerine karşı durmuş olan dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara
İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre ŞİKÂYETİN KISMEN REDDİ ile
KISMEN KABÜLÜNE;
Başvuranın tarafına Yüksek Seçim Kurulunca seçim ücreti ödenmesi talebinin REDDİNE;
Başvuranın 24 Haziran 2018 Pazar günü saat 04:00 ’de görev yerinde hazır olarak seçim süresince görev yaptığı dikkate alınarak, başvurana yaptırılan fazla çalışma karşılığında ilgili mevzuatta öngörülen şekilde izin verilmesi hususunda ANKARA VALİLİĞİ’NE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ANKARA VALİLİĞİNCE
bu karar üzerine tesis edilecek işlemin veya eylemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın, BAŞVURANA, YÜKSEK SEÇİM KURULU BAŞKANLIĞINA ve ANKARA
VALİLİĞİNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
7 / 8.