|
ÖZET: Başvuru, şehit yakını olan kişinin, Millî Savunma Bakanlığı bünyesinde büro hizmetlerinde görev alabilmesi için yaptığı talebi kapsamaktadır. Başvuran, 21 Aralık 2023 tarihinde, şehit yakını olarak hizmetli unvanıyla çalıştığını belirterek, büro hizmetlerinde görevlendirilmesini istemiştir. Ancak, Milli Savunma Bakanlığı, başvuranın mevcut unvanının yardımcı hizmetler sınıfında olduğunu ve büro hizmetleri için gerekli kadroların idari hizmetler grubuna dahil olduğunu ifade etmiştir. Bu nedenle, başvuranın talebi, ilgili mevzuat gereği kabul edilmemiştir.
İdare, başvuranın atandığı kadronun, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında şehit yakını olarak istihdam edilenler için belirlenen şartlara uygun olmadığını belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın öğrenim durumu ve mevcut kadro sınıflandırmaları da göz önünde bulundurularak, büro hizmetlerinde görev almasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. İlgili mevzuat ve yönetmelikler çerçevesinde, başvuranın talebinin reddedilmesi hukuka uygun bulunmuştur. Sonuç olarak, başvuranın büro hizmetlerinde görevlendirilmesi talebi, mevcut mevzuat ve idarenin açıklamaları doğrultusunda reddedilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddi yönünde karar almış ve bu kararın ilgili taraflara tebliğ edilmesi sağlanmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5817-S.24.9152
BAŞVURU NO : 2023/20633
KARAR TARİHİ : 28.05.2024
RET KARARI
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın şehit yakını olması hasebiyle büro hizmetlerinde görevlendirme talebi hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 21.12.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yaptığı başvurusunda özetle;
Millî Savunma Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sosyal İşler Daire Başkanlığına bağlı
Müdürlüğü bünyesinde şehit yakını olarak hizmetli unvanıyla çalıştığını belirterek
Başbakanlık Genelgesi ve yürürlükte olan emirler kapsamında büro hizmetlerinde görev yapmasının sağlanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 29/12/2023 tarih ve S. sayılı bilgi ve belge talebi konulu yazısına istinaden Milli
Savunma Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 26/01/2024 tarih ve E. sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1) Millî Savunma Bakanlığı Müdürlüğünden Yönetim Hizmetleri Müdürlüğüne bağlı
Sosyal İşler Daire Başkanlığının emrine 2016 yılında atanan hademe ’ın Ankara
Müdürlüğünün 01/01/2023 tarihi itibariyle hazır yemek hizmetinin sonlandırılarak kurum mutfağının faal hale getirilmesi sebebiyle ortaya çıkan personel ihtiyacının giderilmesi için Ankara
Müdürlüğüne görevlendirildiği
/
2.2) Ankara Müdürlüğünce de söz konusu personelin unvanına uygun olarak
bünyesindeki Mutfak ve Salon hizmetleri Şubesi Müdürlüğünde görevlendirildiği,
2.3) Personelin yardımcı hizmetler sınıfında görevlendirmeli olarak çalıştığı Ankara
Müdürlüğünde büro hizmetleri olarak değerlendirilebilecek 18’i atama/görevlendirme ile dolu olan 58 kadronun tamamının İdari Hizmetler Grubuna dahil olduğu için Milli Savunma Bakanlığı Personeli
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği kapsamında görevde yükselme sınavına tabii olduğu ve bu kadrolara hademe atanmasının mümkün bulunmadığı,
2.4) Ayrıca personelin görev yaptığı Ankara Müdürlüğünde, yalnızca istihdam
edildiği unvanına ait hizmete ihtiyaç duyulduğu için 2018/4 Başbakanlık Genelgesi kapsamında büro hizmeti olarak değerlendirilebilecek kadro görev yerlerine geçici olarak görevlendirilemeyeceğinin belirtildiği doğrultusunda cevap verilmiş olduğunun anlaşıldığı, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 1982 Anayasasının
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi: “Herkes,
bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2) “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci
maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin
birinci fıkrası: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi’nin;
5.1) “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “(1) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin amacı, kapsamında
bulunan kamu kurum ve kuruluşlarına ait kadro ve pozisyonların ihdası, iptali ve kullanılmasına dair esas ve usulleri düzenlemektir.”,
5.2) “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde;“(1) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, 10/12/2003 tarihli ve
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan
idareler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı
Kararnameleriyle kurulan diğer idareler, fonlar ve kefalet sandıkları hakkında uygulanır.”,
6) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun;
6.1) “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36’ncı maddesinde; “Bu Kanuna tabi kurumlarda çalıştırılan
memurların sınıfları aşağıda gösterilmiştir.
I – GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI: Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Genel İdare
Hizmetleri sınıfını teşkil eder.
…
X – YARDIMCI HİZMETLER SINIFI: Yardımcı hizmetler sınıfı, kurumlarda her türlü yazı ve dosya dağıtmak ve toplamak, müracaat sahiplerini karşılamak ve yol göstermek; hizmet yerlerini temizleme, aydınlatma ve ısıtma işlerinde çalışmak veya basit iklim rasatlarını yapmak; ilaçlama yapmak veya yaptırmak veya tedavi kurumlarında hastaların ve hastanelerin temizliği ve basit bakımı ile ilgili hizmetleri yapmak veya kurumlarda koruma ve muhafaza hizmetleri gibi anahizmetlere yardımcı mahiyetteki görevlerde her kurumun özel bünyesine göre ve yine bu mahiyette olmak üzere ihdasına lüzum gördüğü yardımcı hizmetleri ifa ile görevli bulunanlardan 4 üncü maddenin (D) bendinde tanımlananların dışında kalanları kapsar…”
7) 1325 sayılı Askeri Okullar, Askeri Öğrenciler, Askeri Fabrikalar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında
Kanun’un;
7.1) “Kuruluş” başlıklı 1 inci maddesinde; “– (Değişik: 25/7/2016-KHK-669/35 md.; Aynen kabul:
9/11/2016-6756/35 md.; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/23 md.).”
7.2) “Kuvvet komutanlıklarının bağlılıkları” başlıklı 1/A maddesinde; “- (Ek: 25/7/2016-KHK-669/36
md.; Aynen kabul: 9/11/2016-6756/36 md. ; Mülga: 2/7/2018-KHK-703/23 md.)”
8) 703 sayılı Anayasada yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin;
8.1) 23’üncü maddesinde; “31/7/1970 tarihli ve 1325 sayılı Milli Savunma Bakanlığı Görev ve Teşkilatı
Hakkındaki Kanunun; a) Adı, “Askeri Okullar, Askeri Öğrenciler, Askeri Fabrikalar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun” şeklinde değiştirilmiştir.
…
g) 1 ila 2 inci maddeleri, 2/B ile 7 nci maddeleri, geçici 1 ve geçici 12 inci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.”
8.2) Geçici Madde 9; “13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun hükmünde
kararname yürürlükten kaldırılmıştır.190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alan kadrolar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde yeniden düzenlenerek genel kadro ve usulüne ilişkin ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamesine eklenir. Bu süre içinde anılan cetveller ile 10/5/2018 tarihli ve 7142 sayılı Kanun’un verdiği yetkiye dayanılarak yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararname ve ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnameleri çerçevesinde yeniden teşkilatlanan kurumlara ait kadro ve pozisyonlar genel kadro ve usulüne ilişkin ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümleri çerçevesinde geçerliliğini korur.”
9) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun,
9.1) Ek 1’inci maddesinin dördüncü fıkrasında; “Bu madde kapsamında atanacakların, atamalarının
yapılacağı kadro veya pozisyonlar için sınavlara ilişkin hükümler hariç olmak üzere ilgili mevzuatında öngörülen nitelik ve şartları taşımaları zorunludur.”,
9.2) Ek 1’inci maddesinin altıncı fıkrasında;“Hak sahiplerinden ilköğretim, ortaokul, ilkokul mezunu
olanların hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara; ortaöğretim ve yükseköğretim mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanın 190 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin eki cetvellerde yer alması koşuluyla ihraz etmiş bulundukları unvanlara, bunların dışında kalan ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının ise memur unvanlı kadro ve pozisyonlara atama teklifleri
Devlet Personel Başkanlığınca yapılır”,
9.3) Ek 1’inci maddesinin 25/07/2016 tarihli ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile
yürürlükten kaldırılan 7’nci fıkrasına 06/02/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanun ile eklenen cümlesinde; “Bu madde kapsamında atama teklifi yapılarak göreve başlayanlar, niteliklerini taşıdıkları veya eğitim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro ve pozisyonlara görev yaptıkları kamu kurum ve kuruluşlarınca atanabilir”
9.4) Bu fıkranın 14/04/2016 tarihli ve 6704 sayılı Kanunun 12’nci maddesiyle değiştirilmiş olan
halinde, “Bu madde kapsamında göreve başlayan personel, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara, kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanabilirler.”,
9.5) Geçici 15 inci maddesinde, “Bu maddenin yürürlük tarihinden önce, ek 1 inci madde kapsamında
göreve başlayan personelden, Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alanlar, bu unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanırlar. İhraz etmiş bulundukları kadroların atandıkları kamu kurumlarında olmaması halinde ilgililer asli memurluğa atandıktan sonra bir defaya mahsus olmak üzere diğer kanunlarda yer alan herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanabilir.”
9.6) Geçici Madde 18- (Ek: 28/11/2017-7061/52 md.); “Bu Kanunun ek 1 inci maddesinin üçüncü
fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde sayılan maluller ile 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesine göre tazminat hakkından yararlandırılanlardan bizzat istihdam hakkından yararlanarak bu maddenin yayımı tarihinden önce hizmetli unvanlı kadro ve pozisyonlara atanan ve halen bu unvanda görev yapanların bu maddenin yayımını takip eden ayın 14’ü itibarıyla kadro ve pozisyon unvanları başka bir işleme gerek kalmaksızın memur olarak değiştirilmiş sayılır”
10) 13/12/2005 tarih ve 26022 sayılı Millî Savunma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliği’nin,
10.1) “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı; liyakat ve kariyer ilkeleri
çerçevesinde hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlarda 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan Devlet memurlarının, görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”
10.2) “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Yönetmelik, Millî Savunma Bakanlığı kadro ve
kuruluşunda yer alan kurumlarda 657 sayılı Kanuna tabi olarak görev yapan personeli kapsar…” 10.3)“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde;“(Değişik:RG-28/10/2022-31997) Bu Yönetmelikte geçen; …
f) Görevde yükselme: 657 sayılı Kanuna tabi görevlerden bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında sayılan görevlere aynı veya başka hizmet gruplarından yapılacak görevde yükselme niteliğindeki atamaları, g) Görevde yükselme sınavı: 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara atanacaklar için yapılan yazılı ve sözlü sınavı, …
ı) Kadro: Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumların bünyesinde 657 sayılı
Kanuna tabi görev yapanların sayısını, niteliklerini ve görevlerini gösteren çizelgeyi, i) Kurum: Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlardan her birini,
j) Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlar: Millî Savunma Bakanlığı merkez ve taşra ile yurt dışı teşkilatı, Genelkurmay Başkanlığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri
Komutanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Millî Savunma Üniversitesi ile Harita Genel Müdürlüğünü,…
10.4) “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi hizmet grupları” başlıklı 5’nci maddesinde; “Bu
Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadrolar şunlardır:
…
ç) İdari hizmetler grubu;
1) Sayman,
2) Veri hazırlama ve kontrol işletmeni, bilgisayar işletmeni, güvenlik görevlisi, memur, muhasebeci, mal
saymanı, mal sorumlusu, arşiv memuru, hesap sorumlusu, kasiyer, mutemet, müze araştırmacısı, redaktör, santral operatörü/memuru, sekreter, şoför, veznedar, ambar memuru, d) Destek hizmetleri grubu;
1) Çarkçı, çocuk bakım görevlisi, gemi adamı, iş makineleri operatörü, mehteran, terzi, aşçı, bahçıvan,
bekçi, berber, boyacı/badanacı, çocuk bakıcısı, garson, hademe, hasta bakıcı, hizmetli, kaloriferci, karocu, kuaför, kunduracı, kuru temizlemeci, manikürcü, masör, pastacı/tatlıcı, resepsiyon görevlisi/resepsiyoncu, teknisyen yardımcısı, ütücü/kolacı.
Unvan değişikliğine tabi kadrolar şunlardır:
a) Arkeolog, avukat, bilgisayar programcısı, biyolog, çocuk eğitim uzmanı, çocuk gelişim uzmanı, çocuk sağlığı ve eğitimcisi, desinatör, diş tabibi, diyetisyen, ebe, eczacı, fizikçi, fizyoterapist, fotoğrafçı, grafiker, hemşire, imam/gassal, istatistikçi, kameraman, kaptan, kartograf, kimyager, kütüphaneci, laborant, matbaacı, marangoz, matematikçi, mimar, mühendis, mütercim, müzisyen, odyolog/odyometrist, öğretmen, psikolog, sağlık teknikeri, sağlık teknisyeni, sanat tarihi uzmanı, sistem analisti, sosyal hizmet uzmanı, sosyal çalışmacı, sosyolog, tekniker, teknik ressam, teknisyen, tercüman, tıbbisekreter, veteriner hekim
10.5) “Görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı
6’ncı maddesinde; “Görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel
şartlar aranır:
a) (Değişik:RG-12/11/2014-29173) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda atanılacak kadro için belirlenen hizmet süresine sahip olmak, bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu sürenin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması, b) Görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavında başarılı olmak, c) Unvan değişikliği suretiyle atanacaklar için sınav müracaat tarihinin son günü itibarıyla asaleten onay almış olmak.”
10.6) “Görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı
7’nci maddesinde; “5 inci maddede sayılan görev unvanlarına görevde yükselme suretiyle yapılacak
atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır:
a) Müdür ve uzman kadroları için fakülte veya en az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak.
b) Başmühendis kadrosu için mühendis unvanına sahip olmak.
c) İdari hizmetler grubunda yer alan kadrolara atanabilmek için en az orta öğrenim mezunu olmak. Birinci
fıkradaki özel şartların yanında aşağıda belirtilen hizmet süreleri de aranır:
a) Müdür kadrosuna atanabilmek için; asgari 8 yıl hizmet süresi bulunmak, bu hizmetin 4 yılını uzman unvanında geçirmiş olmak.
b) Uzman kadrosuna atanabilmek için; asgari 5 yıl hizmet süresi bulunmak, bu hizmetin 3 yılını idari hizmetler grubunda yer alan unvanlarda geçirmiş olmak.
c) Başmühendis kadrosuna atanabilmek için en az 5 yıl mühendis olarak çalışmış olmak.
ç) İdari hizmetler grubunda yer alan kadrolara atanabilmek için asgari 4 yıl hizmet süresi bulunmak, bu hizmetin 2 yılını destek hizmetleri grubunda yer alan unvanlarda geçirmiş olmak
…
Bu Yönetmelik kapsamında bulunan ve doktora öğrenimini bitiren personelden, atanacak görev için aranan ve bu maddeye göre hesaplanan toplam hizmet süresine sahip olmaları ve mevzuatla aranan öğrenim şartını taşımaları kaydıyla uzman veya aynı düzeydeki görevler ile daha alt görevlere yapılacak atamalarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.”
11) 2018/4 Hizmetli Unvanlı Şehit ve Gazi Yakınları konulu Başbakanlık Genelgesinde; “Malumları
olduğu üzere terörle mücadelede canını ve kanını feda ederek bu toprakları vatan yapan şehitlerimizin ve gazilerimizin yakınları, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun Ek 1inci maddesi kapsamında kamu idarelerinde istihdam edilmekte olup, özelikle Hükümetlerimiz döneminde bir Devlet politikası olarak 3713 sayılı Kanundan doğan hak sahipliğinin kapsamının genişletilmesiyle birlikte daha fazla sayıda şehit yakını, gazi ve gazi yakınımız kamuda istihdam hakkına kavuşmuştur. Bu haktan yararlanarak kamu kurumlarımızda istihdam edilmeye başlanan şehit yakını, gazi ve gazi yakınlarımıza bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da en uygun çalışma koşullarının sağlanması Hükümet olarak her zaman gözettiğimiz önceliğimiz ve vefa borcumuzdur.
Bu çerçevede kamu idarelerince, öğrenim durumları sebebiyle mevzuat gereği hizmetli kadrolarına atanmış şehit ve gazi yakınlarının büro hizmetlerinde görevlendirilmesi hususuna azami özen gösterilecektir…”
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
12) Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları,
ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
13) Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; 3713 sayılı Kanun kapsamında şehit yakını olarak
hizmetli unvanıyla çalıştığını belirterek büro hizmetlerinde görev almayı talep etmektedir.
14) Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı kadrolar mülga 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname’nin Eki Cetvellerde yer alan hizmet sınıfı, kadro ve unvanı ve derecelerine ilişkin usul ve esaslar dikkate alınarak ve 1325 sayılı Milli Savunma Bakanlığı Görev ve Teşkilatı Hakkındaki
Kanunun 1’inci maddesinde yer alan “…Bakanlık kadroları, 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname eki cetvellerde yer alan hizmet sınıfı, kadro unvanı ve dereceleri dikkate alınarak 18/5/1929 tarihli ve 1453 sayılı Zabitan ve Askeri Memurların Maaşatı Hakkında Kanun hükümlerine göre düzenlenir” hükmü ile 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin yürürlüğe girmesi ile aynı şekilde yer alarak düzenlenmiştir.
15) Başvuranın 28/07/2016 tarihinde 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu çerçevesinde şehit yakını olarak
Millî Savunma Bakanlığı Müdürlüğünden Yönetim Hizmetleri Müdürlüğüne bağlı Sosyal
İşler Daire Başkanlığında hademe kadrosunda yardımcı hizmetler sınıfında göreve başladığı anlaşılmıştır.
Somut olayda 190 Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin kadrolara ilişkin Eki cetvellerinin Milli Savunma Bakanlığı ve bağlı birimlerinde uygulanmaya başlanmadan önce hademe unvanına ilişkin kadronun yardımcı hizmetler sınıfında düzenlendiği, istihdam edilen personelin de yardımcı hizmetler sınıfında hademe olarak devlet memurluğuna başladığı ve özlük haklarının da bu hizmet sınıfına göre düzenlendiği görülmektedir. Bu çerçevede başvuranın göreve başladığı tarihte hademe unvanlı kadronun yardımcı hizmetler sınıfında olduğu noktasında şüphe bulunmamaktadır.
16) Konuya ilişkin daha önce talep edilen Devlet Personel Başkanlığı görüşünde, “3713 sayılı Kanununun
Ek-l inci maddesinin 14/04/2016 tarihli ve 6704 sayılı Kanunun 12 inci maddesiyle değiştirilmiş olan yedinci fıkrasında yer alan düzenlemenin, daha önce Kanunun Ek-l inci maddesi gereğince kamu görevine başlamış bulunan personelin Devlet Personel Başkanlığı tarafından atama tekliflerinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibariyle ihraz etmiş oldukları unvanlara ilişkin kadrolara, diğer bir ifade ile kurumların görevde yükselme veya unvan değişikliği yönetmeliklerinde unvan değişikliğine tabi kadro veya pozisyon olarak gösterilen kadro veya pozisyonlara, mevzuatta aranan diğer koşullara sahip olmaları kaydıyla unvan değişikliği sınavlarına katılmaksızın atanabilmelerine imkân veren bir düzenleme olduğu tespitinden hareketle; “Teknisyen Yardımcısı” unvanlı kadrodan “Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni”, “Bilgisayar
İşletmeni”, “Santral Memuru” ve “Memur” kadrolarına veya diğer üst düzey kadrolara atanmanın görevde yükselme niteliğinde bir atanma olması sebebiyle, bahsi geçen personelin belirtilen madde hükmüne istinaden görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan ifade edilen kadrolara atanmasının mümkün olmadığı” belirtilmiştir. (7/6/2016 tarihli ve E.340 sayılı yazı)
17) Danıştay Dava Daireleri Kurulunun 17.12.2020 Tarihli E. 2020/169, K. 1020/166 sayılı Kararında
“…öğrenimle kazanılan unvan ise hak sahiplerinin gördükleri mesleki veya teknik öğretim sebebiyle gerek mevzuat gereği gerekse mevzuatla yetkilendirilmiş kurumlarca kullanabilecekleri belirtilen unvanları ifade etmekte olup, bu kapsamda, kimi kamu kurumlarının görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin yönetmeliklerinde düzenlendiği üzere, unvan değişikliğine tabi kadrolara öğrenimle kazanılan teknisyen, tekniker, mühendis, mimar, avukat, öğretmen, sosyolog, ebe, hemşire, vb. gibi unvanlar örnek gösterilebilir.
Dolayısıyla, anılan mevzuatın, atama tekliflerinin yapıldığı tarihteki öğrenim durumları itibarıyla ihraz edilen (teknisyen, tekniker, ebe, hemşire, vb. gibi) unvana uygun kadrolara atanma imkanı getirdiği, görevde yükselmeye tabi genel idari hizmetler sınıfında yer alan ve genel olarak “memur” adı altında anılan veya öğrenimle ihraz edilmeyen kadrolara atanmayı içermediği de tartışmasızdır. Bu durumda, daha önce ataması yapılarak göreve başlayanlar hakkında düzenleme getiren 6704 sayılı Kanun ile değişik Ek 1.
maddenin mülga 7. fıkrası ve daha sonra 668 sayılı KHK ile eklenen ve 27/07/2016 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 15. madde hükmü ile 3713 sayılı Kanun kapsamında göreve başlayanlara ilk atama teklifinin yapıldığı tarihten sonra öğrenimle ihraz edilen unvanlara uygun kadrolara sınava tabi olmaksızın atanma imkanı tanınmadığı sonucuna ulaşıldığından…”
18) İlgili mevzuat hükümleri ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü çerçevesinde, başvuranın hademe
kadrosundan memur unvanlı kadroya atamasının görevde yükselme mahiyetinde bir atama olduğu ancak
3713 sayılı Kanunda unvan değişikliği mahiyetinde kadrolara sınavsız atamaya yönelik düzenlemenin
bulunduğu, bu nedenle başvuranın 3713 sayılı Kanun gereğince sınavsız atamaya ilişkin öngörülen hükme istinaden görevde yükselme sınavına tabi tutulmaksızın memur kadrosuna atanmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
19) Ayrıca, başvuruya konu 3713 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin yedinci fıkrasının 06/02/2014 tarihli
halinde öğrenim durumları itibariyle sınava tabi olmaksızın atanma imkânının ilgili idarenin takdirine bağlı olarak atama teklifi yapılarak göreve başlayan ve öğrenim şartını taşıyan personel için öngörüldüğü ancak 14/04/2016 tarihinde yapılan değişiklik ile atama teklifinin yapıldığı tarihte ilgililerin öğrenim şartını taşımaları gerektiği şeklinde düzenlendiği, 25/07/2016 tarihinde ise söz konusu fıkranın yürürlükten kaldırıldığı görülmektedir.
20) Yürürlüğe konulan nihai değişiklik ile 3713 sayılı Kanun kapsamında, ortaöğretim ve yükseköğretim
mezunu olanların, atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvana atanmaları düzenlendiğinden geçici 15 inci madde ile ek 1 inci madde kapsamında daha önce göreve başlayan personelin, hak kaybına uğramaması amacıyla atama teklifinin yapıldığı tarihte öğrenim durumları itibarıyla ihraz ettikleri unvanlara ilişkin kadro veya pozisyonlara kamu kurum ve kuruluşlarınca sınava tabi olmaksızın atanacakları hükme bağlanmıştır.
21) Anılan Kanunun geçici 18. Maddesine bakıldığında ise; bu maddeden yararlanabilecek olan kişilerin;
Kanunun ek 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde sayılan maluller ile 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesine göre tazminat hakkından yararlandırılanlardan bizzat istihdam hakkından yararlananlar olabileceği hüküm altına alınmış olup, başvuranın bu kapsamda malul olmadığı dolayısıyla bu maddenin kendisine uygulanamayacağı görülmektedir.
22) Bir statüye bağlı olarak ileriye dönük beklenen hakların, kazanılmış hak niteliği taşımayacağı, çerçevesi
kanunla belirlenmek kaydıyla kamu görevlilerinin çalışma koşullarının ve görevlerinin değiştirilmesinin her zaman mümkün olduğu, kamu yararının söz konusu olduğu hallerde kazanılmış hakkın korunması kuralının geçerli olamayacağı, dolayısıyla 1325 sayılı Kanunda, 190 sayılı 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede ve 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinde yapılan değişikliklerin de bu kapsamda kanun koyucunun takdirinde olduğu, Millî
Savunma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde ise, destek hizmetleri grubunda yer alan kadroların içerisinde “hademe” ve “hizmetli” kadrolarının ayrı birer kadro olarak sayıldığı, bu açıklamalar çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; Milli Savunma
Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görevli hademe unvanlı devlet memurlarının sınıflarının “yardımcı hizmetler” sınıfı olduğu ve büro hizmetleri görevinin ise “genel idari hizmetler” sınıfında bulunduğunun açık ve kesin olduğu, bununla birlikte 2018/4 Başbakanlık Genelgesinde hizmetli kadrolarına atanmış şehit ve gazi yakınlarının büro hizmetlerinde görevlendirilmesi hususunun bulunduğu ancak başvuranın göreve başladığı 28/07/2016 tarihi itibariyle de hademe kadrosunda bulunduğu ve büro hizmetlerinde görevlendirilmesine ilişkin kazanılmış bir hakkın varlığından söz edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
23) Başvuruda, başvuranın atama teklifinin yapıldığı tarihte ortaokul mezunu olduğu, atamasının yapıldığı
tarihten sonra 21/12/2022 yılında lise eğitimini tamamladığı, başvuru tarihi itibariyle başvuranın görevde yükselmeye tabi bir kadro unvanı olan büro hizmetlerinde görev alma talebinin memur olarak atanma talebi anlamına geldiği ve buna imkan veren herhangi bir düzenleme mevcut olmadığından yürüklükte olan mevzuat itibariyle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.
24) Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve
tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın 3713 sayılı Kanun gereğince hademe unvanlı kadrodan büro hizmetlerinde (memur unvanlı kadroda) görevlendirme yapılmasına ilişkin talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılığın bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
25) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı
başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
26) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi