|
ÖZET: Selçuk Üniversitesi’nin, Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) tarafından uygulanan ücret tarifelerinin kendisine uygulanmadığı ve ödenen ücretlerin iadesi talebiyle ilgili başvurusu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incelenmiştir. Başvuru, 24 Mayıs 2021 tarihinde yapılmış olup, Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü’nün Hukuk Müşavirliği aracılığıyla DHMİ’nin 2020 ve 2021 tarifelerinde kamu kurumlarına sağlanan hakların kendilerine tanınmadığı iddiasıyla başlatılmıştır. Ancak, DHMİ tarafından yapılan incelemelerde, Selçuk Üniversitesi’nin hava araçlarının, Türk Sivil Havacılık Kanunu kapsamında “Türk sivil hava aracı” olarak değerlendirildiği ve bu nedenle tarifelere tabi olduğu belirtilmiştir.
DHMİ, başvuruya ilişkin olarak, Selçuk Üniversitesi’nin talebinin yasal dayanaklara uygun olmadığını, bu nedenle ücret iadesinin mümkün olmadığını ifade etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan incelemeler sonucunda, başvurunun reddine karar vermiştir. Bu karar, ilgili mevzuat hükümleri ve başvuruya dair yapılan değerlendirmeler doğrultusunda alınmıştır. Ayrıca, DHMİ’nin işlemlerinin hukuka uygun olduğu ve Selçuk Üniversitesi’nin iddialarının yasal dayanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/16530-S.21.26495
BAŞVURU NO : 2021/9839
KARAR TARİHİ : 23/11/2021
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Selçuk Üniversitesi’ne ait TC-USL tescilli uçak için DHMİ ücret tarifelerinin uygulanmaması ve ödenen ücretlerin iadesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 24/05/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü adına Hukuk Müşavirliği’nin 20/05/2021 tarih ve E. sayılı
yazısıyla Kurumumuza yapılan ve tarihinde kayıt altına alınan başvuru dilekçesinde özetle; Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ) tarafından 2020 ve 2021 DHMİ Havalimanı
Ücretlendirme Tarifelerinde, kamu kurumlarına sağlanan hakların, devlet üniversitesi olan Selçuk
Üniversitesi’ne kullandırılmadığı, ücretlendirme tarifelerinde kamu kurum ve kuruluşlarının hava araçlarına ve hava araçlarının yolcularına tarifelerin uygulanmayacağı belirtilmesine rağmen üniversitelerine ait TC-USL tescilli uçakları ile ilgili olarak DHMİ’ne bağlı havalimanlarından haksız ve
yersiz olarak ücret alındığı, konu ile ilgili olarak Hukuk Müşavirliği’nin 24/03/2021 tarih ve E. – sayılı yazısıyla yapılmış olan başvurunun DHMİ Genel Müdürlüğü’nün 05/04/2021 tarih ve
E- – – sayılı yazısı ile reddedildiği iddia ve ifade edilerek üniversitelerine
DHMİ ücret tarifelerinin uygulanmaması ve ödenen ücretlerin iadesi talebinde bulunulmaktadır.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan iddiaların doğruluğunun
tespiti ve eğer mümkünse ilgili idare ile başvurucu arasında muhtemel bir dostane çözümün tesisi amacı ile
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma
gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanunun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18 inci maddesi hükmü uyarınca Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünden 25/06/2021 tarih ve S.
sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.
3) Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünden alınan 27/07/2021 tarih ve E –
– sayılı cevabi yazıda;
3.1) “Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu Denetçiliği Kurumunun ilgi (a) kayıtlı yazısında belirtilen
hususlara ilişkin Genel Müdürlüğümüz görüşleri aşağıda maddeler halinde açıklanmıştır.
3.2) Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin
Dostane Çözüm başlıklı 33. Maddesine göre, söz konusu talep Genel Müdürlüğümüzce incelenmiş olup talebe ilişkin görüşlerimiz ilgi (b) yazımızla Selçuk Üniversitesine gönderilmiştir. Dolayısıyla, başvuruya konu talebin çözümüne ilişkin başka herhangi bir işlem yapılamamaktadır.
3.3) Ücretlendirme tarifelerinde İdaremizce uygulanan muafiyetten Selçuk Üniversitesinin faydalanamama
sebebi; 4736 Sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanunun 1. Maddesinde yer alan ” …… kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticari indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz.” hükmü doğrultusunda ve söz konusu TC-USL tescilli hava aracının Uçuş öncesi havalimanlarımıza çekilen Uçuş Planlarındaki Uçuş
Tipi Bilgisi (Genel Havacılık Ek-1 deki belgeler) doğrultusunda ücretlendirilmiştir.
3.4) Selçuk Üniversitesine ait hava taşıtları da ikinci maddede belirtildiği gibi, üniversiteler de diğer kamu
kurum ve kuruluşları ile aynı kapsamda değerlendirilmektedir. Tüm kamu kurum ve kuruluşlarının yaptığı
/ yapacağı uçuşlarda Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından verilen uçuş müsaadelerindeki açıklamalar veya uçuş öncesi Havalimanlarına çekilen Uçuş Planlarındaki Uçuş Tipi bilgisi esas alınarak belirlenmektedir.(Ek-1)
3.5) Selçuk Üniversitesine ait olan TC-USL tescilli uçağın 2020 ve 2021 yıllarında DHMİ işletmesindeki
havalimanlarına gerçekleştirdiği uçuş bilgileri ve uçuş amacını gösterir liste Ek-2’de yer almaktadır.
3.6) Ücret istisnası kapsamındaki Uçuş kodlarının belirlenmesi, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü
tarafından verilen PERMİ’lerde veya uçuş öncesi çekilen UÇUŞ PLANLARINDA yazılan uçuş tipi ve uçuş amacına göre yapılmaktadır.
3.7) Selçuk Üniversitesine ait olan TC-USL tescilli uçak vasıtasıyla gerçekleştirilen uçuşlarda 2020 ve 2021
yıllarında ödenen ücretlere ilişkin bilgiler Ek-3’de yer almakta olup ödenen ücretlerin iade edilmesi uygun görülmemektedir.
3.8) Başvuru dilekçesi ekinde sunulan DHMİ Kayseri Havalimanı Müdürlüğünün 16.12.2020 tarih ve
E. sayılı yazısında da belirtildiği gibi uygun görülmeme gerekçesi; ticari faaliyet yürütülüp yürütülmediği kanaati tamamıyla Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından belirlenmekte olup
Kuruluşumuzca yapılan işlemler Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından verilen uçuş koduna göre gerçekleştirilmektedir.
3.9) Ayrıca; Selçuk Üniversitesiyle aynı statüde yer alan Samsun Üniversitesine de bu konuda bir muafiyet
uygulanmamış olup aynı ücretlendirme işlemlerine tabi tutulmuştur. Samsun Üniversitesine ait uçuşlara ilişkin tahakkuklar Ek-4’te yer almaktadır.” açıklamasına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74’üncü maddesi; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”
5) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun;
5.1) “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5.2) “İnceleme ve araştırma başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrası;
“Kurum, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”
6) 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun;
6.1) “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesi;
“Bu Kanun, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerinin havacılık sahasındaki faaliyetlerini kapsar.
Devlet hava araçları, açık hüküm bulunmayan hallerde bu Kanunun kapsamı dışındadır.”
6.2) “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesi;
“… c) (Değişik: 12/7/2013-6495/25 md.) “Devlet Hava Aracı” terimi: Devletin askerlik, güvenlik, gümrük ve orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullandığı hava araçları,
d) “Türk Sivil Hava Aracı” terimi: Devlet hava araçları tanımı dışında kalan ve mülkiyeti Türk Devletine veya kamu tüzelkişilerine veya Türk vatandaşlarına ait araçları, … İfade eder”
6.3) “Ücret tarifeleri” başlıklı 37’nci maddesinin birinci fıkrası;
“Havaalanlarının kullanılması ve tesislerinden faydalanılması ve verilen hizmetlerin karşılığında alınacak ücretler, yapılacak tarifelerle saptanır. Yapılmış olan tarifeler, Ulaştırma Bakanlığının onayı ile yürürlüğe girer.”
7) 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1’inci maddesi; “Genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna tâbi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tâbi, kamunun çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz.”
… Cumhurbaşkanı birinci fıkra hükmünden muaf tutulacak kişi veya kurumları tespit etmeye yetkilidir…”
8) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Mali kolaylıklar” başlıklı 56’ncı maddesi;
(Değişik: 17/8/1983 – 2880/30 md.) İşlem ve usuller:
… b) (Değişik: 3/4/1991 – 3708/3 md.) Üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri genel bütçeye dahil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler, istisnalar ve diğer mali kolaylıklardan aynen yararlanırlar…”
9) 07/01/2020 tarih ve 31001 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Hava Araçları Hakkında
Yönetmeliğin (SHY-DEVLET) “Devlet hava araçları” başlıklı 5’inci maddesi; “(1) Devlet tarafından askerlik, güvenlik, gümrük ve orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullanılan ve; a) Askerlik hizmetlerinde; Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlıkları ile bağlı, ilgili kurum ve kuruluşları tarafından kullanılan hava araçları, b) Güvenlik hizmetlerinde; Cumhurbaşkanlığı ile İçişleri Bakanlığı hizmetlerinde kullanılan hava araçları, c) Gümrük hizmetlerinde; Ticaret Bakanlığı tarafından gümrük hizmetlerinde kullanılan hava araçları, ç) Orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullanılan hava araçları, devlet hava aracıdır.
(2) Devlet hava araçları, açık hüküm bulunmayan hallerde 2920 sayılı Kanun kapsamı dışındadır.”
10.1) DHMİ 2020 Havalimanı Ücret Tarifeleri, İç Hat Konma ve Konaklama Tarifesi’nin “Uygulama
Esasları” başlıklı 3’üncü bölümü; “…p. Ücretlendirmelerde, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden alınan permide yer alan uçuş amacı esas alınır.
…s. Aşağıda belirtilen şartlarda bu tarife uygulanmaz; …… (3) Ülkemiz kamu kurum / kuruluşlarına ait hava araçlarına,”
10.2) DHMİ 2021 Havalimanı Ücret Tarifeleri, İç Hat Konma ve Konaklama Tarifesi’nin “Uygulama
Esasları” başlıklı 3’üncü bölümü; “…p. Ücretlendirmelerde, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden alınan permide yer alan uçuş amacı esas alınır.
…s. Aşağıda belirtilen şartlarda bu tarife uygulanmaz; …… (3) Ülkemiz kamu kurum / kuruluşlarına ait hava araçlarına,”
IV. KAMU DENETÇİSİ FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11) Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
12) Başvuran, işbu Kararın “I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ” başlıklı bölümünde 1 numaralı
paragrafta yer verildiği üzere kamu kurumlarına sağlanan hakların, devlet üniversitesi olan Selçuk
Üniversitesi’ne de kullandırılması suretiyle üniversitelerine ait TC-USL tescilli uçakları için DHMİ ücret tarifelerinin uygulanmaması ve ödenen ücretlerin iadesi talebinde bulunmaktadır.
13) 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu hükümlerine göre kamu kurum ve kuruluşlarının sahip
oldukları uçaklar aynı kapsamda değerlendirilmemekte, devlet hava araçları ve Türk sivil hava araçları şeklinde ikili bir ayrıma gidilmektedir. Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesine göre devletin askerlik, güvenlik, gümrük ve orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullandığı hava araçları devlet hava aracı olarak tanımlanırken devlet hava aracı tanımı dışında kalan mülkiyeti Türk Devletine veya kamu tüzelkişilerine ait olan araçlar, Türk vatandaşlarına ait araçlar ile birlikte Türk sivil hava aracı olarak tanımlanmaktadır.
14) 07/01/2020 tarih ve 31001 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Hava Araçları Hakkında
Yönetmeliğin (SHY-DEVLET) “Devlet hava araçları” başlıklı 5’inci maddesinde, devlet hava araçlarının
kapsamı belirlenmiştir. Bu düzenlemeye göre, devlet tarafından askerlik, güvenlik, gümrük ve orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullanılan, askerlik hizmetlerinde; Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlıkları ile bağlı, ilgili kurum ve kuruluşları tarafından kullanılan hava araçları, güvenlik hizmetlerinde; Cumhurbaşkanlığı ile İçişleri Bakanlığı hizmetlerinde kullanılan hava araçları, gümrük hizmetlerinde; Ticaret Bakanlığı tarafından gümrük hizmetlerinde kullanılan hava araçları, orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullanılan hava araçları devlet hava aracı olarak kabul edilmektedir.
15) 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesine göre devlet hava
araçları, açık hüküm bulunmayan hallerde bu Kanunun kapsamı dışında tutulmuş, buna karşın diğer kamu kurum ve kuruluşlarının havacılık sahasındaki faaliyetleri Kanun kapsamında bırakılmıştır.
Bu düzenleme doğrultusunda, devlet hava aracı dışında kalan kamu kurum ve kuruluşlarına ait araçlar, Kanun’un “Ücret tarifeleri” başlıklı 37’nci maddesinin birinci fıkrasına göre havaalanlarının kullanılması ve tesislerinden faydalanılması durumunda verilen hizmetlerin karşılığı olarak ücret tarifelerine uygun bir şekilde ödeme yapmakla yükümlüdür.
16) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Mali kolaylıklar” başlıklı 56’ncı maddesinde, üniversiteler
ve yüksek teknoloji enstitülerinin genel bütçeye dahil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler, istisnalar ve diğer mali kolaylıklardan aynen yararlanacağı düzenlenmiştir. Ancak devlet hava araçlarına ücret tarifesi uygulanmaması 2920 sayılı Kanun kapsamına girmemelerinden kaynaklanmaktadır. 2920 sayılı Kanun’un “Ücret tarifeleri” başlıklı 37’nci maddesinde kamu kurum ve kuruluşlarına yönelik bir muafiyet düzenlemesine yer verilmemiştir. Bu noktada Kanun’un kapsamında bulunan ve Türk sivil hava aracı olarak değerlendirilen üniversite araçları için ayrı bir ücret muafiyeti uygulanamamaktadır. DHMİ tarafından yayımlanan Havalimanı Ücret Tarifelerinde yer verilen tarifenin uygulanmayacağı durumları gösteren düzenlemeler ise ücret alınmamasını gerektiren özel durumları düzenlemekte olup kamu kurum ve kuruluşlarına yönelik ayrı bir muafiyet düzenlemesini içermemektedir.
17) Ayrıca, 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1’inci maddesine göre Cumhurbaşkanlığı makamı tarafından bir muafiyet kararı alınmadıkça, kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanması mümkün değildir.
18) Bu açıklamalar çerçevesinde, bilgi ve belge talep yazılarımız üzerine alınan cevaplar ile
uyuşmazlık konusu hakkında verilen dilekçeler ve bu dilekçelere ilgili idarelerce verilen cevapların incelenmesinden;
18.1) TC-USL tescilli 02/07/2019 yılında alınan tek motorlu eğitim uçağının Selçuk Üniversitesi’ne ait
olduğu,
18.2) TC-USL tescilli uçağın 2020 ve 2021 yıllarında DHMİ işletmesindeki havalimanlarına
gerçekleştirdiği uçuş bilgileri ve uçuş amacını gösterir listelere göre çok sayıda uçuş gerçekleştirdiği,
18.3) Bu uçuşlar gerçekleştirilirken DHMİ işletmesindeki havalimanlarında sunulan konma, konaklama,
yaklaşma ve aydınlatma hizmetleri için ayrı ücret tahakkuku gerçekleştirildiği, benzer işlemlerin Samsun
Üniversitesi’ne ait uçak için de gerçekleştirildiğinin idarenin yazısı ekinde gösterilen uçuş listesinden görüldüğü,
18.4) Örneğin TC-USL tescilli uçak ile 01/04/2021 tarihinde gerçekleştirilen uçuş için 1,67 TL konma
ücreti, 36,89 TL konaklama ücreti ve 7,26 TL yaklaşma ücreti olmak üzere toplam 54,07 TL tahsil edildiği, 70’e yakın uçuş için DHMİ tarafından toplam 1.451,55 TL tahsil edildiği dikkate alındığında kamu kurum ve kuruluşlarının harcamaları bakımından uyuşmazlık konusu meblağın verilen hizmet karşılığı cüzi bir rakama karşılık geldiği,
18.5) Selçuk Üniversitesi’nin asıl itirazının ise uçağın üniversitelerine ait olmasına rağmen kamu kurumu
değilmiş gibi işlem yapılmasına yönelik olduğu, ayrıca idarenin işlemlerinin usul ekonomisine de aykırı olduğunun iddia edildiği anlaşılmaktadır. (Ödeme emri belgesi, onay belgesi, hizmet alımları muayene ve kabul komisyonu tutanağı, tek kaynaktan temin edilen hizmetlere ilişkin form vb. evrakların düzenlenmesinin bazen DHMİ’ye ödenecek ücretten daha fazla maliyet oluşturduğu ifade edilmektedir.)
19) Yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler ve açıklamalar çerçevesinde yapılan değerlendirme
neticesinde, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu hükümlerinde kamu kurum ve kuruluşlarının sahip oldukları araçlar bakımından devlet hava aracı ve Türk sivil hava aracı şeklinde ikili bir ayrıma gidildiği, devletin askerlik, güvenlik, gümrük ve orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullandığı araçların
2920 sayılı Kanun kapsamında olmaması nedeniyle havaalanlarında sunulan hizmetlere karşılık ücret
ödenmediği, Selçuk Üniversitesi’ne ait uçağın ise 2920 sayılı Kanunu’nun uygulanması kapsamında “Türk sivil hava aracı” olarak değerlendirilmesi nedeniyle, Kanun’un “Ücret tarifeleri” başlıklı 37’nci maddesi doğrultusunda DHMİ tarafından işletilen havaalanlarının kullanılması ve tesislerinden faydalanılması durumunda verilen hizmetlerin karşılığı olarak ücret tahsil edilmesi gerektiği, bu sebeple DHMİ tarafından tesis edilen işlemlerde yasal düzenlemelere aykırı bir husus bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; DHMİ tarafından başvuru kapsamında istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde
Kurumumuza gönderildiği, buna karşın başvuru konusu ile ilgili yürütülen işlemlerde Selçuk Üniversitesi
Rektörlüğüne verilen cevapların başvuru konusuna ilişkin yasal ve idari mevzuatı içerecek ve tereddütleri giderecek şekilde yeterli gerekçe içermediği tespit edildiğinden DHMİ’nin kararların gerekçeli olması ilkesine uygun işlem tesis etmesi önerilmektedir.
21) 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu’nun uygulanması kapsamında “Türk sivil hava aracı” olarak
değerlendirilen idareye ait TC-USL tescilli uçak ile havaalanlarının kullanılması ve tesislerinden faydalanılması durumunda yasal olarak ücret tarifesine göre ödeme yapılması gerektiği açık olmakla birlikte, 2020 ve 2021 yıllarına ait İç Hat Konma ve Konaklama Tarifesinde “Ülkemiz kamu kurum / kuruluşlarına ait hava araçlarına” bu tarifenin uygulanmayacağına ilişkin ifade, kamu kurum ve kuruluşlarına ait tüm hava araçlarına muafiyet tanındığı şeklinde anlaşılabilmektedir. Nitekim bu hususun, başvuru konusu uyuşmazlığın temelini oluşturduğu anlaşılmıştır. Bu sebeple, yanlış anlamalara ve yeni uyuşmazlıklara sebebiyet verilmemesi bakımından 2022 yılına ait Havalimanı Ücret Tarifeleri
düzenlenirken yasa hükmü gereği ücret tarifesinin uygulanmayacağı durumlara ilişkin açıklayıcı ifadelere yer verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddenin birinci fıkrası uyarınca
başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup Ankara İdare Mahkemesi nezdinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
REDDİNE,
Kararın SELÇUK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ ve DEVLET HAVA MEYDANLARI
İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi