|
ÖZET: Başvuran, sendika işyeri temsilcisi olarak görev yaptığı kışladan başka bir birime atandığını ve bu durumun sendikal faaliyetlerini engellediğini belirterek eski görevine dönmeyi talep etmiştir. İdare, başvuranın disiplinsizlik nedeniyle atandığı yeni görev yerinin aynı ilçede olduğunu ve sendikal faaliyetlerini sürdürme imkanının bulunduğunu savunmuştur.
Danıştay, başvuranın atama talebinin reddine ilişkin idarenin gerekçelerini değerlendirirken, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Milli Savunma Bakanlığı Personeli Yer Değiştirme Yönetmeliği’ndeki düzenlemeleri dikkate almıştır. İdare, başvuranın işlediği disiplinsizlik nedeniyle yer değiştirme işleminin kamu yararı gereği yapıldığını belirtmiştir. Sonuç olarak, başvuranın eski görevine atanma talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğu, atama işleminin kamu hizmetinin gereklilikleri doğrultusunda gerçekleştirildiği değerlendirilmiştir. Bu nedenle, başvuranın itirazı kabul edilmemiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/51-S.23.99
BAŞVURU NO : 2022/10512
KARAR TARİHİ : 02/01/2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KARA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI
MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI
Başvuranın atamasının iptal edilerek eski görev yerine atanma talebi
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 27/07/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran başvuru dilekçesinde özetle; Milli Savunma Bakanlığına bağlı Hava Kuvvetleri
Komutanlığından Kasım 2019 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanlığına bağlı 7’nci Komando Tugay
Komutanlığı Kışla Gazino Müdürlüğüne YHS sınıfında çamaşırcı olarak atandığını, Aralık 2021’de yıllık izinde olduğu esnada herhangi bir atama isteği bulunmamasına rağmen 21 Aralık tarihli emir ile kışlasına atamasının yapıldığını, sendika işyeri temsilcisi olduğunu ve yapılan atama işlemi ile birlikte 4688 sayılı Kanun ile güvence altına alınan sendikal hakkının engellendiğini, yeni görev yerinin şehrin uzak bir yerinde ulaşım sıkıntısının olduğu bir bölgede olduğunu, dolayısıyla ulaşım sıkıntısı olan memuriyet mahalli dışında bir yerde herhangi bir sendikal faaliyette bulunmasının söz konusu olamadığını, önceki işyeri olan Kışla Gazino Müdürlüğünün şehir merkezinde olduğunu, işyerinde çalıştığı birim olan çamaşırhanenin kapanmadığını ve hizmet ihtiyacının devam ettiğini, başka bir kışlaya atamasının yapılmasında kamu yararının olmadığını belirtmektedir. Başvuran, atamasının iptal edilerek eski görev yerine atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 19/08/2022 tarih ve sayılı bilgi ve belge talebi konulu yazısına istinaden Kara
Kuvvetleri Komutanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen 31/08/2022 tarih ve sayılı cevabi yazı eklerinde özetle;
2.1) Başvurana idari tahkikat neticesinde işlediği fiil nedeniyle 04/10/2021 tarihinde “ Aylıktan Kesme”
cezası verildiği, müteakiben görevli olduğu Birlik Komutanlığı tarafından “ Garnizon
Müdürlüğünde yapmış olduğu davranışlar ve buna bağlı olarak almış olduğu ceza nedeni ile çalıştığı
kadroda uyum sorunu yaşaması nedeni ile kışla dışında belirtilmiş olan başka kışlada çalışmasının uygun olacağı kıymetlendirilmiştir.” kanaati ile birlik içi intibak ataması teklif edildiği ve başvurucunun 09/12/2021 tarihinde Kışla Gazino Müdürlüğünden yine aynı Birlik Komutanlığına bağlı
Taşkısığı Komutan Yardımcılığına atamasının yapıldığı, personelin almış olduğu cezaya itirazı üzerine K.
K. Disiplin Kurulunda yapılan değerlendirme neticesinde tespit edilen usulü eksiklik nedeniyle söz konusu cezanın 22/12/2021 tarihinde iptal edildiğinin tespit edildiği,
2.2) 4688 sayılı Kanunda sendika işyeri temsilcisinin bir işyerinde en çok üye kaydetmiş sendika dışındaki
her bir sendika tarafından o işyerinden seçilen kamu görevlisi olarak tanımlandığı, 18’inci maddesinde; “Kamu işvereni, işyeri sendika temsilcisi, sendika işyeri temsilcisi, sendika il ve ilçe temsilcisi ile sendika ve sendika şube yöneticilerinin işyerini (…) sebebini açık ve kesin şekilde belirtmedikçe değiştiremez” hükmünün yer aldığı, ayrıca aynı Kanun’un 23’üncü maddesinde; “Bir işyerinde en çok üye kaydetmiş sendikanın dışında faaliyette bulunan sendikalar da, bu Kanun kapsamına giren sendikal faaliyetlerin yürütülmesi açısından koordinasyon görevini yürütmek üzere o işyerinden sendika işyeri temsilcisi belirleyebilirler. Kamu işvereni, yönetim ve hizmetin işleyişini engellemeyecek biçimde sendika temsilcilerine çalışma saatleri içinde ve dışında görevlerini yapabilmeleri için imkânlar ölçüsünde kolaylıklar sağlar.” hükmünü amir olduğu,
2.3) Başvurucunun sendikal faaliyetini yerine getiremediğini iddia etmekte olduğu, ancak söz konusu atama
ile başvurucunun çalıştığı garnizon ve işyerinin değişmediği, 7’nci Komd. Tug. K.lığına bağlı bir birimden yine aynı Komutanlığa bağlı başka bir birime intibak atamasının yapıldığı, ayrıca başvurucunun işlemiş olduğu disiplinsizlik sebebiyle hakkında yürütülen soruşturma neticesinde birlik komutanlığının teklifi üzerine atama gördüğü, başvurucunun eski ve yeni görev yerinin aynı ilçede olduğu, görev yeri değişikliği yapılmadan önce bulunduğu durumdan farklı herhangi bir zorlukla karşılaşmadan sendika temsilciliğini yerine getirebileceği, temsilcisi olduğu Büro-Memur Sen sendikasına üye kendisi dışında iki personel bulunduğu ve aynı ilçede görev yaptıkları, sendika temsilciliği görevini icrası hususlarında engel olabilecek herhangi bir durumun meydana gelmediği, ayrıca başvuranın işlemiş olduğu disiplinsizliğin araştırılması maksadıyla 07/09/2021 tarihinde idari tahkikat heyeti kurulduktan sonra idari tahkikatın başlaması akabinde başvurucunun 15/11/2021 tarihinde ilgili sendika tarafından sendika işyeri temsilcisi olarak görevlendirildiği,
2.3) 09/12/2021 tarihinde atama işleminin, hakkında yürütülen soruşturma neticesinde işlediği tespit edilen
657 sayılı Kanun’un 125. maddesi C fıkrası a bendinde yer alan “Kasıtlı olarak verilen emir ve görevleri
tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak” fiili nedeniyle görevli olduğu Birlik Komutanlığının birlik içi intibak ataması teklifi üzerine Milli Savunma
Bakanlığı Personeli Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 10. maddesi “Haklarında yapılan adli ve idari bir soruşturma sonucuna göre o yerde kalmalarında sakınca görülenlerin, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlardaki zorunlu çalışma sürelerine bakılmaksızın, hizmetin gereği olarak yer değiştirme suretiyle atamaları yapılabilir.” hükmü kapsamında gerçekleştirildiği, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda ve başvuranın işlediği fiilin içeriği de dikkate alındığında aynı kışla içerisinde kalmasının uygun olmadığı değerlendirilerek eski görev yerine atama talebinin uygun görülmediği, her ne kadar soruşturma sonucunda verilen “aylıktan kesme” cezası K.K. Disiplin Kurulu tarafından usulü eksiklik nedeniyle iptal edilmiş olsa da idari tahkikat kapsamında ilgili personelden alınan bilgi alma tutanaklarından ve tüm soruşturma kapsamından başvuranın işlediği fiilin sabit olduğu; başvuranın atamasının yapıldığı esnada cezanın iptal edilmemiş olduğu, başvuranın yer değişikliği sebebinin, kayıt özelliği olan ve kullanımının yasak olduğunu bildiği cep telefonlarını kışlada bulunan erbaş ve erlere temin etmesi olduğu ve bu fiil nedeniyle aynı kışlada görev yapmasının uygun olmayacağının değerlendirildiği, Belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun;
5.1) “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72’inci maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme
suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.
Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir.
…
(Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/13 md.) Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet
Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar.”
5.2) “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76’ıncı Maddesinde;
“Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler. Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler.”,
5.3) “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125’inci maddesinde:
“Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller
şunlardır:
…
C – Aylıktan kesme: Memurun, brüt aylığından 1/30 – 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır. Aylıktan kesme
cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak,
b) Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek,
c) Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak,
d) Görevle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda bulunmak,
e) Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek,
f) Görev yeri sınırları içerisinde her hangi bir yerin toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz olarak kullanılmasına yardımcı olmak,
g) (Mülga: 13/2/2011 – 6111/111 md.)
h) (Mülga: 13/2/2011 – 6111/111 md.)
ı) Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak,
j) (Mülga: 13/2/2011 – 6111/111 md.)…”
6) 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun;
6.1) “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Kanun, Devletin veya diğer kamu tüzel kişilerinin
yürütmekle görevli oldukları kamu hizmetlerinin görüldüğü genel, katma ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı kuruluşlarda kamu iktisadî teşebbüslerinde, özel kanunlarla veya
Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle ya da bunların verdiği yetkiye dayanarak kurulan banka ve teşekküller ile bunlara bağlı kuruluşlarda ve diğer kamu kurum veya kuruluşlarında işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlileri hakkında uygulanır.”
6.2) “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesi: “Bu Kanunun uygulanmasında;
…
f) Sendika : Kamu görevlilerinin ortak ekonomik, sosyal ve meslekî hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşları, …
j) (Değişik: 4/4/2012-6289/3 md.) İşyeri sendika temsilcisi: Bir işyerinde en çok üye kaydetmiş sendikaca o işyerinden seçilen kamu görevlisini, k) (Değişik: 4/4/2012-6289/3 md.) Sendika işyeri temsilcisi: Bir işyerinde en çok üye kaydetmiş sendika dışındaki her bir sendika tarafından o işyerinden seçilen kamu görevlisini, ifade eder.”
6.3) “Sendika üyelerinin ve yöneticilerinin güvencesi” başlıklı 18’inci maddesinde; “Kamu görevlileri,
iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde sendika veya konfederasyonların bu Kanunda belirtilen faaliyetlerine katılmalarından dolayı farklı bir işleme tâbi tutulamaz ve görevlerine son verilemez.
Kamu işvereni, işyeri sendika temsilcisi, sendika işyeri temsilcisi, sendika il ve ilçe temsilcisi ile sendika ve sendika şube yöneticilerinin işyerini (…) sebebini açık ve kesin şekilde belirtmedikçe değiştiremez.
Kamu işvereni kamu görevlileri arasında sendika üyesi olmaları veya olmamaları nedeniyle bir ayırım yapamaz…”
6.4) “İşyeri sendika temsilcileri ve sendika işyeri temsilcileri” başlıklı 23’üncü maddesinde;
“İşyerlerinde 30 uncu madde uyarınca yapılan tespite göre kamu görevlilerinden en çok üye kaydetmiş
sendika, işyeri sendika temsilcisi seçmeye yetkilidir. İşyerindeki kamu görevlisi sayısı 200’e kadar ise bir, 201-600 arasında ise en çok iki, 601-1000 arasında ise en çok üç, 1001-2000 arasında ise en çok dört, 2000’den fazla ise en çok beş işyeri sendika temsilcisi seçilebilir. Bu temsilcilerden biri ilgili sendika tarafından baştemsilci olarak görevlendirilebilir.
İşyeri sendika temsilcileri, işyerlerinde kamu görevlilerinin işveren veya işyeri ile ilgili sorunlarını dinlemek, ilgili yerlere iletmek ve kamu görevlileri ile işveren arasında iletişim sağlamak amacıyla işyerinden seçilir. İşyeri sendika temsilcileri bu görevlerini işyerinde, haftada dört saat olmak üzere yerine getirirler ve bu sürede izinli sayılırlar.
Bir işyerinde en çok üye kaydetmiş sendikanın dışında faaliyette bulunan sendikalar da, bu Kanun kapsamına giren sendikal faaliyetlerin yürütülmesi açısından koordinasyon görevini yürütmek üzere o işyerinden sendika işyeri temsilcisi belirleyebilirler.
Kamu işvereni, yönetim ve hizmetin işleyişini engellemeyecek biçimde sendika temsilcilerine çalışma saatleri içinde ve dışında görevlerini yapabilmeleri için imkânlar ölçüsünde kolaylıklar sağlar.”
7) 26/02/2010 tarihli ve 27505 sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Millî Savunma Bakanlığı Personeli
Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin;
7.1) “Amaç” başlıklı 1’ inci maddesinde; “(Değişik:RG-17/12/2021-31692) (1) Bu Yönetmeliğin amacı;
Millî Savunma Bakanlığı kadro ve kuruluşunda yer alan kurumlarda görevli Devlet memurlarının yer değiştirme suretiyle atanmalarının usul ve esaslarını belirlemektir.”
7.2) “Dayanak” başlıklı 2’nci maddesinde; “1) Bu Yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
72 nci maddesine istinaden hazırlanmıştır.”
7.3) “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; “(1) Yer değiştirme suretiyle atamalarda esas alınacak
temel ilkeler şunlardır; a) Bu Yönetmelik kapsamındaki Devlet memurları için hizmet alanlarındaki görevin sürekliliği esastır.
b) Yer değiştirme sureti ile atamalarda, atanmak istenilen hizmet bölgesi ve alanındaki kadro imkânları ile ayrılmak istenen yerdeki hizmet ihtiyacı öncelikle dikkate alınır.
c) Kurumun hizmet ihtiyacı nedeniyle hizmet bölgelerindeki zorunlu çalışma sürelerine bakılmaksızın belirli bir süre görev yapmak üzere sürekli görevle atama yapılabilir.
ç) Hizmet ihtiyacı nedeniyle yapılacak atamalarda, görevin özelliğine göre hizmet bölgeleri ve alanları arasında memurların adil ve dengeli dağılımının sağlanması esastır.
d) (Değişik:RG-17/12/2021-31692) Atama isteklerinin değerlendirilmesinde kurum amirleri veya birlik komutanının görüşleri de dikkate alınır.
e) Atanacak memurun asaletinin onaylanmış olması gerekir.”
7.3) “Hizmet gereği yapılacak yer değiştirmeler” 10’uncu maddesinde; “(1) Haklarında yapılan adli
veya idari bir soruşturma sonucuna göre o yerde kalmalarında sakınca görülenlerin, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma sürelerine bakılmaksızın, hizmetin gereği olarak yer değiştirme suretiyle atamaları yapılabilir. Bu şekilde atanan memurun ayrıldığı hizmet bölgesindeki eksik hizmetleri aynı hizmet bölgesi içinde başka bir hizmet alanında tamamlattırılır. Memurun görev yaptığı hizmet bölgesinde ihtiyaç bulunmaması halinde diğer hizmet bölgelerine de ataması yapılabilir. Bu şekilde ataması yapılan memurun ayrıldığı hizmet bölgesindeki eksik hizmetleri daha sonra tamamlattırılır. Bu fıkra uyarınca başka bir hizmet bölgesi veya hizmet alanına atanan memurlar, ayrıldığı hizmet alanına yeniden atanamaz….”
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin
konu ile açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; Devlet memuru (YHS) olduğunu ve sendika işyeri
temsilcisi olması sebebiyle 21/12/2021 tarihinde kışlasına yapılan atamasının iptal edilerek Adapazarı merkezde bulunan eski görev yerine atamasının yapılmasını talep etmektedir.
10) Konu ile ilgili mevzuat hükümlerine bakıldığında; 657 sayılı Kanunun 76’ ncı maddesiyle
Kurumlarınca memurların, görev ve unvan eşitliği gözetilmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle bulundukları kadro derecelerine eşit ya da daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atanabileceği hükme bağlanmıştır. Diğer yandan 657 sayılı Kanun’un 72’ nci maddesine dayanılarak yürürlüğe giren Milli Savunma Bakanlığında görev yapan devlet memurlarının yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esasların belirlendiği Millî Savunma Bakanlığı Personeli Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde yer değiştirme suretiyle atamalarda esas alınacak temel ilkelere, 10’uncu maddesinde ise hizmet gereği yapılacak yer değiştirmelere yer verilmiştir. Buna göre; haklarında yapılan adli veya idari bir soruşturma sonucuna göre o yerde kalmalarında sakınca görülenlerin, hizmetin gereği olarak yer değiştirme suretiyle atamalarının yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
11) Somut olayda idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelere bakıldığında;
11.1) Başvuran hakkında kışlaya getirilmesi yasak olan kayıt ve görüntü özelliği bulunan cep telefonunu
Komutanlığa sokarak görevli erlere temin ettiği iddiasıyla işlediği disiplinsizlik nedeniyle disiplin soruşturması başlatıldığı, idari tahkikat neticesinde işlediği fiil nedeniyle 04/10/2021 tarihinde “Aylıktan
Kesme” cezası verildiği, müteakiben görevli olduğu birlik komutanlığı tarafından “ Kışla
Garnizon Müdürlüğünde yapmış olduğu davranışlar ve buna bağlı olarak almış olduğu ceza nedeni ile çalıştığı kadroda uyum sorunu yaşaması nedeni ile kışla dışında belirtilmiş olan başka kışlada çalışmasının uygun olacağı kıymetlendirilmiştir.” kanaati ile “birlik içi intibak ataması” teklif edildiği ve 09/12/2021 tarihinde Kışla Gazino Müdürlüğünden aynı Birlik Komutanlığına bağlı Taşkısığı Komutan
Yardımcılığına atamasını yapıldığı, personelin almış olduğu cezaya itiraz üzerine Kara Kuvvetleri
Komutanlığı Disiplin Kurulu Kararı ile personelin disiplinsizlik eylemi hakkında en geç 06/09/2021 tarihine kadar disiplin soruşturması başlatılmadığı ve idari tahkikat heyetinin görevlendirme emrinin 07/09/2021 tarihinde verildiği ve böylece öngörülen 1 (bir) aylık zamanaşımı süresinin geçirildiği, verilen disiplin cezasının hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle söz konusu cezanın 22/12/2021 tarihinde iptal edildiği anlaşılmıştır.
11.2) Başvuranın sendika işyeri temsilcisi olarak sendikal faaliyetini yerine getiremediği gerekçesiyle eski
görev yerine atama talebinin ise ilgili idare tarafından; söz konusu atamada çalıştığı garnizon ve işyerinin değişmediği, ayrıca işlemiş olduğu disiplinsizlik sebebiyle hakkında yürütülen soruşturma neticesinde
Birlik Komutanlığının teklifi üzerine atamasının yapıldığı, başvurucunun eski ve yeni görev yerinin aynı ilçede olduğu, görev yeri değişikliği yapılmadan önce bulunduğu durumdan farklı herhangi bir zorlukla karşılaşmadan sendika temsilciliğini yerine getirebileceği, temsilcisi olduğu sendikaya kendisi dışında 2 (iki) üye personel bulunduğu ve aynı ilçede görev yaptıkları, sendika temsilciliği görevini icrası hususlarında engel olabilecek herhangi bir durumun meydana gelmediği, başvuranın işlemiş olduğu disiplinsizliğin araştırılması maksadıyla idari tahkikat heyeti kurulduktan sonra idari tahkikatın başlaması akabinde 15/11/2021 tarihinde ilgili sendika tarafından sendika işyeri temsilcisi olarak görevlendirildiği gerekçesiyle reddedildiği ifade edilmiştir.
11.4) Ayrıca atama işleminin, Milli Savunma Bakanlığı Personeli Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 10.
maddesi “Haklarında yapılan adli ve idari bir soruşturma sonucuna göre o yerde kalmalarında sakınca görülenlerin, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlardaki zorunlu çalışma sürelerine bakılmaksızın, hizmetin gereği olarak yer değiştirme suretiyle atamaları yapılabilir.” hükmü kapsamında gerçekleştirildiği, başvuranın işlediği fiilin içeriği de dikkate alındığında aynı kışla içerisinde kalmasının uygun olmadığı değerlendirilerek eski görev yerine atama talebinin uygun görülmediği, her ne kadar soruşturma sonucunda verilen “aylıktan kesme” cezası K.K. Disiplin Kurulu tarafından usulü eksiklik nedeniyle iptal edilmiş olsa da idari tahkikat kapsamında ilgili personelden alınan bilgi alma tutanaklarından ve tüm soruşturma kapsamından başvuranın işlediği fiilin sabit olduğu ve bu fiil nedeniyle aynı kışlada görev yapmasının uygun olmayacağının değerlendirildiği görülmüştür.
11.3) Bununla birlikte konu ile ilgili olarak idare tarafından Kurumumuza gönderilen ve Milli Savunma
Bakanlığı aleyhine açılan İzmir 5. İdare Mahkemesi’nin 13/10/2021 tarihli ve kararı ile “..disiplin soruşturmasında yapılan tespitler ve görev yerinde bulunan diğer personelin soruşturma kapsamında alınan ifadeleri birlikte değerlendirildiğinde; davacının soruşturma konusu eylemlerinin huzursuzluğa ve kamu hizmetinin yerine getirilmesinde olumsuzluklar yaşanmasına neden olabilecek, ayrıca işyerinde çalışma barışı ve huzurunu bozabilecek nitelikte olduğu, bu durumun yürütülen kamu hizmetini olumsuz yönde etkileyeceği, dolayısıyla davacının belirtilen yerde sağlıklı ve verimli bir biçimde görev yapma olanağı kalmadığı gibi bu durumun davacının bulunduğu görev yerinde daha çok yıpranmasına da sebep olabileceği gözetildiğinde, davacının durumu dikkate alınarak kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği sonuç ve kanaatine varılarak” davanın reddi yönünde karar verildiği ve İzmir Bölge İdare 1. İdari Dava Dairesi’nin 10/05/2022 tarihli sayılı kararı ile kararın kesinleştiği belirtilerek, bahse konu karar emsal gösterilmiştir.
12) İdari işlemlerin bir sebebe ve gerekçeye dayalı olması hukukun genel ilkelerinden olduğundan, bu ilke
genel anlamda düzenleme veya işlem yapan idareyi uyguladığı ve düzenleme yaptığı alanda doğru ve anlamlı olgular ortaya koymaya ve denetim yapmaya zorlar. İşlemlerde gösterilen sebep ve gerekçe, işlemin yasaya uygunluğu ve dayanağını değerlendirme, itiraz edip etmeme konusunda ilgililere yardımcı olmakla birlikte, idarenin saydamlığı, savunma hakları ve idareye güven ilkeleri ve hukuk devleti anlayışının oluşumu noktalarında da büyük öneme sahiptir.
13) Bilindiği üzere idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği
zorunludur. İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. Bu doğrultuda idare takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır (Prof. Dr. Şeref Gözübüyük, “Yönetim Hukuku”, Eylül/1991 s.204). Bu çerçevede söz konusu atamaya ilişkin mevzuat hükümleri ve İdarenin öne sürdüğü gerekçeler dikkate alındığında, söz konusu atama için kullanılan takdir yetkisinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
14) Yukarıda yapılan açıklamalar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili
mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın hizmet ihtiyacı ve kamu yararı sebebiyle yapılan atama işleminin iptali talebinin reddi gerektiği kanaatine ulaşılmış olup, eski görev yerine atanmama işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık görülmemiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve
gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili Sakarya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA, MİLLÎ SAVUNMA BAKANLIĞINA ve KARA KUVVETLERİ
KOMUTANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi