|
ÖZET: Başvuran, 2022/3 dönem Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavının “Muhasebe Denetimi” oturumuna katıldığını ve aldığı 25 puana itiraz ederek sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. İtirazı, TÜRMOB tarafından incelenmiş ve sonuçta puanında bir değişiklik olmamıştır. Sınavın geçerliliği için her bir dersten en az 50 puan alınması ve notların aritmetik ortalamasının 60 olması gerektiği belirtilmiştir. Başvuranın durumu, sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesi için bilirkişi raporları ile incelenmiştir.
Bilirkişilerden biri, başvurana daha yüksek bir puan vermiş olsa da, bu puanın 50’nin altında olması nedeniyle başvuranın başarı durumunu değiştirmemektedir. Dolayısıyla, başvuranın sınav puanının yükseltilmesi talebi, İdare tarafından reddedilmiş ve bu ret işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durum, sınav değerlendirme kriterlerinin ve itiraz süreçlerinin geçerliliğini ortaya koymaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/12631-S.23.19997
BAŞVURU NO : 2023/5314
KARAR TARİHİ : 04/10/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ
BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav sonucuna itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 13/04/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza müracaatta bulunan T.C. Kimlik numaralı 26-27 Kasım
2022 tarihleri arasında gerçekleştirilen 2022/3 dönemi SMMM Sınavlarına katıldığını, Muhasebe Denetimi
sınavı notuna itiraz ettiğini ancak herhangi bir değişiklik olmadığını belirterek, Muhasebe Denetimi sınavının tekrar değerlendirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere TÜRMOB’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. TÜRMOB tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan cevabi yazıda özetle; 2022/3. Dönem
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınavına giren başvuranın “Muhasebe Denetimi” oturumundan 25 puan aldığı, sınav sonucuna itirazda bulunduğu, itirazın sınav komisyonu tarafından değerlendirilmesi sonucunda sınav puanının değişmediği ve bu sonucun 30.03.2023 tarihinde başvurana bildirildiği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.” hükmüne yer verilmiştir.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
/
4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü bulunmaktadır.
4.2. “Başvuru ve usulü” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında; inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak Başdenetçi veya Denetçilerin bilirkişi görevlendirebileceği belirtilmiş, benzer düzenlemeye
28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında da yer verilmiştir.
5. 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun “Serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavı” başlıklı 7’nci maddesinde; “…Serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavı Birlik tarafından yazılı olarak yapılır. Sınav Komisyonu 7 üyeden oluşur. Üyelerin 2’si Maliye
Bakanlığını temsil eder. Diğer 3 üye Yüksek Öğretim Kurulunca teklif edilecek 5 aday arasından diğer 2 üye ise Birlikçe teklif edilecek 4 üye arasından Maliye Bakanı tarafından seçilir. Sınav komisyon üyeliklerine aday gösterileceklerin; hukuk, iktisat, maliye, muhasebe, işletme, bankacılık, idari bilimler dallarından lisans veya lisansüstü seviyesinde mezun olmaları ve bu konularda onbeş yıl çalışmış veya bu kadar süre öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış bulunmaları şarttır.” hükmüne yer verilmiştir.
6. 16.01.2005 tarihli ve 25702 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yeminli Mali Müşavirlik ve Serbest
Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav Yönetmeliğinin; 6.1. “Sınav Türleri” başlıklı 7 nci maddesinin (b) bendinde; “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavı; Serbest Muhasebeci Mali Müşavir adayları için staj sonunda, bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin (b) bendinde belirtilen konulardan ayrı ayrı olmak üzere yapılan sınavdır.” düzenlemesi, 6.2. “Sınav Notları” başlıklı 16’ncı maddesinin (b) bendinde; “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavında başarılı olmak için her konudan 100 üzerinden en az 50 almak şartıyla, sınavın tüm konularının notları toplanır ve aritmetik ortalaması alınır. Başarılı sayılmak için bu ortalamanın en az 60 olması gerekir. Yanında staj yapılan meslek mensubu tarafından verilen tezkiye not ortalaması ayrı bir ders gibi ortalamaya dahil edilir.” düzenlemesi, 6.3. “Sınavların Değerlendirilmesi” başlıklı 17’inci maddesinin ilk fıkrasında; “Sınav Komisyonu, bu
Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde belirtilen notlama yöntemine göre cevap kâğıtlarını ve sonucunu notlandırır ve değerlendirir. Sınav kâğıtlarında her sorunun notunun ayrı ayrı verilmesi esastır. Bunların toplamından o konudaki yazılı sınav notu ortaya çıkar. Sınav komisyonu, adayların her sorudan aldıkları notları ve toplam sınav notunu liste halinde tutanakla tespit eder ve bu tutanaklar sınav evrakı ile birlikte saklanır. Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavlarında staj sırasındaki tezkiye not ortalaması ayrı bir ders gibi tutanakta gösterilir…” düzenlemesi, 6.4. “Sınav Sonuçlarına İtiraz” başlıklı 20’nci maddesinde; “Sınava katılanlar, sınav sonuçlarına yazılı olarak itiraz edebilirler. İtirazlar, sonuçların Odalarda ilan tarihinden itibaren 15 gün içinde bir dilekçe ile Birliğe yapılır. Bu itirazlar, Birlikçe en geç 30 gün içinde incelenip karara bağlanır ve sonuç itiraz edene yazılı olarak bildirilir.” düzenlemesi, mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere; TESMER tarafından gerçekleştirilen 2022/3. dönem
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavının “Muhasebe Denetimi” oturumuna katıldığını, açıklanan notundan daha yüksek puan almayı beklediğini, söz konusu oturuma yasal süre içerisinde itiraz ettiğini ve
TÜRMOB tarafından yapılan yeniden değerlendirme sonucunda sınav puanında bir değişiklik olmadığını belirterek, sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
9. Konuyla ilgili olarak yapılan incelemede, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavından başarılı sayılabilmek için toplam 10 alanda yapılan sınav konularının her birinden 100 üzerinden en az 50 alınması şartıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının en az 60 olması gerektiği, başarılı olamayanların, ilk sınav tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak tüm sınavlara girebildiği, yani bir aday başarılı olduğu sınav konularından tekrar sınava girmediği, ancak başarısız olduğu sınav konularından 2 yıl içerisinde yılda 3 kez açılacak sınavlara başarılı olana kadar girebildiği, neticede ise tüm derslerden 50 puanın altında almamak kaydıyla, alınan notların aritmetik ortalamasının alındığı ve ortalama en az 60 ise
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınavından başarılı olunduğu, bu nedenle tüm derslerden alınan notlar aritmetik ortalamaya dâhil edildiği için adaylar için alınacak her bir puanın ortalamaya etkisi olduğu anlaşılmaktadır.
10. Şikayete konu uyuşmazlık, sınav kağıtlarının değerlendirilmesi sonucu verilen sınav puanına itiraz olduğundan, şikayet dosyasının teknik incelemeyi gerektirmesi nedeniyle, uyuşmazlığın çözümü için uzman bilirkişilerin görüşüne başvurmak gerekmiştir. Bu nedenle, konuyla ilgili 2 bilirkişi görevlendirilmiştir.
11. Görevlendirilen bilirkişiler tarafından ayrı ayrı hazırlanan bilirkişi raporlarında adaya takdir edilen
puanlar ile komisyon tarafından itiraz sonrası takdir edilen puan aşağıdaki tabloda gösterildiği gibidir:
Muhasebe Denetimi
Sınav Komisyonu 25
YMM . . 40
Prof. Dr. . 25
VBM. . 25
Söz konusu bilirkişi raporları incelendiğinde, Sınav Komisyonunun yaptığı değerlendirmeden (25) farklı olarak bilirkişilerden . . tarafından (40) puan takdir edildiği görülmektedir.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, her ne kadar bilirkişilerden biri tarafından başvurana Sınav Komisyonu tarafından verilen puanın üzerinde bir puan takdir edilmişse de, 9 nolu paragrafta açıklandığı üzere bu puanın (50) puanın altında olması sebebiyle başvuranın başarı durumunu değiştirmeyeceği değerlendirildiğinden, başvuruya konu oturum hakkında başvuranın sınav puanının yükseltilmesi talebinin İdare tarafından reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
/
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu gösterdiği, idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davrandığı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ve
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ’NE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi