Serbest muhasebeci ve mali müşavirlik sınavında bilirkişi raporları puan değişikliğini nasıl etkiler (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Bu karar, başvuranın 2017/3. Dönem Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirlik Sınavı’nın “Finansal Muhasebe” oturumunda aldığı düşük puana itirazını ve sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmesini konu almaktadır. Başvuran, sınavdan 38 puan almışken daha yüksek bir puan beklediğini belirtmiş ve itiraz sürecinde puanında bir değişiklik olmamıştır. İnceleme sonucunda, sınavdan başarılı sayılmak için her konudan en az 50 puan almak gerektiği ve aritmetik ortalamanın 60 olması gerektiği tespit edilmiştir.

Uyuşmazlık, sınav kağıtlarının değerlendirilmesiyle ilgili olduğundan, üç bilirkişi görevlendirilmiştir. Bilirkişilerden biri, ek puan uygulamasının gerekliliğini belirtse de, diğer iki bilirkişi sınav puanında değişiklik yapılmasına gerek olmadığı görüşündedir. Sonuç olarak, yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın puan artışı talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. Bu durum, sınav değerlendirme sürecinin geçerliliğini ve adaletini korumaktadır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 11932-11932 |sayi|86171061-101.07.05-E.86171061-101.07.05-E.

BAŞVURU NO : 2018/2143 2018/ 2143

KARAR TARİHİ : 04/07/2018 |tarih|

RET KARARI

BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :

BAŞVURUYA KONU İDARE : Türkiye Serbest Muhasebeci Mali

Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler

Odaları Birliği

BAŞVURUNUN KONUSU : Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirlik

Sınav sonucuna itiraz hakkında

BAŞVURU TARİHİ : 20/02/2018 20.2.2018

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran , 2017/ 3. Dönem Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirlik Sınavının

“Finansal Muhasebe” oturumuna katıldığını, sınav puanının 38 olarak açıklandığını, ancak sınavdan daha yüksek puan almayı beklediğini, söz konusu oturuma yasal süre içerisinde itiraz ettiğini ve

TÜRMOB tarafından yapılan yeniden değerlendirme sonucunda sınav puanında bir değişiklik olmadığını belirterek, sınav kağıtlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir .

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 06/ 3/ 2018 tarihinde TÜRMOB’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur . TÜRMOB tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 21/ 3/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. 09- 10 Aralık 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilen 2017/ 3. Dönem Serbest Muhasebeci ve

Mali Müşavirlik Sınavına giren başvurucunun “Finansal Muhasebe” dersinden 38 puan aldığı, sınav sonucuna itirazda bulunduğu, itirazın sınav komisyonu tarafından değerlendirilmesi sonucunda alınan puanın değişmediği ve bu sonucun 19/ 02/ 2018 tarihinde ilgiliye bildirildiği belirtilmiştir .

1 / 4III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .” hükmüne, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü bulunmaktadır .

4.2. “Başvuru ve usulü” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında; inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak Başdenetçi veya Denetçilerin bilirkişi görevlendirebileceği belirtilmiş, benzer düzenlemeye 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında da yer verilmiştir .

5. 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali

Müşavirlik Kanunu’nun “Serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavı” başlıklı 7’nci maddesinde ; “…Serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavı Birlik tarafından yazılı olarak yapılır .

Sınav Komisyonu 7 üyeden oluşur . Üyelerin 2’si Maliye Bakanlığını temsil eder . Diğer 3 üye

Yüksek Öğretim Kurulunca teklif edilecek 5 aday arasından diğer 2 üye ise Birlikçe teklif edilecek 4 üye arasından Maliye Bakanı tarafından seçilir . Sınav komisyon üyeliklerine aday gösterileceklerin; hukuk, iktisat, maliye, muhasebe, işletme, bankacılık, idari bilimler dallarından lisans veya lisansüstü seviyesinde mezun olmaları ve bu konularda onbeş yıl çalışmış veya bu kadar süre öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış bulunmaları şarttır .” hükmüne yer verilmiştir .

6. 16/ 01/ 2005 tarihli ve 25702 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yeminli Mali Müşavirlik ve

Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Sınav Yönetmeliğinin ; 6.1. “Sınav Türleri” başlıklı 7 nci maddesinin (b) bendinde ; “Serbest Muhasebeci Mali

Müşavirlik sınavı; Serbest Muhasebeci Mali Müşavir adayları için staj sonunda, bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin (b) bendinde belirtilen konulardan ayrı ayrı olmak üzere yapılan sınavdır .” düzenlemesi, 6.2. “Sınav Notları” başlıklı 16’ncı maddesinin (b) bendinde ; “ Serbest Muhasebeci Mali

Müşavirlik sınavında başarılı olmak için her konudan 100 üzerinden en az 50 almak şartıyla, sınavın tüm konularının notları toplanır ve aritmetik ortalaması alınır . Başarılı sayılmak için bu ortalamanın en az 60 olması gerekir . Yanında staj yapılan meslek mensubu tarafından verilen tezkiye not ortalaması ayrı bir ders gibi ortalamaya dahil edilir .” düzenlemesi, 6.3. “Sınavların Değerlendirilmesi” başlıklı 17’inci maddesinin ilk fıkrasında; “Sınav

Komisyonu, bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinde belirtilen notlama yöntemine göre cevap kâğıtlarını ve sonucunu notlandırır ve değerlendirir . Sınav kâğıtlarında her sorunun notunun ayrı ayrı verilmesi esastır . Bunların toplamından o konudaki yazılı sınav notu ortaya çıkar . Sınav komisyonu, adayların her sorudan aldıkları notları ve toplam sınav notunu liste halinde tutanakla tespit eder ve bu tutanaklar sınav evrakı ile birlikte saklanır . Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik

2 / 4sınavlarında staj sırasındaki tezkiye not ortalaması ayrı bir ders gibi tutanakta gösterilir…”

düzenlemesi, 6.4. “Sınav Sonuçlarına İtiraz” başlıklı 20’nci maddesinde; “Sınava katılanlar, sınav sonuçlarına yazılı olarak itiraz edebilirler . İtirazlar, sonuçların Odalarda ilan tarihinden itibaren 15 gün içinde bir dilekçe ile Birliğe yapılır . Bu itirazlar, Birlikçe en geç 30 gün içinde incelenip karara bağlanır ve sonuç itiraz edene yazılı olarak bildirilir .” düzenlemesi, mevcuttur .

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere; TESMER tarafından gerçekleştirilen 2017/ 3.

Dönem Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirlik Sınavının “Finansal Muhasebe” oturumundan beklediğinden düşük puan aldığını, itirazı neticesinde de sınav puanında bir değişiklik olmadığını belirterek, cevap anahtarının yeniden değerlendirilmesini ve puanının arttırılmasını talep etmektedir .

9. Konuyla ilgili olarak yapılan incelemede, Serbest Muhasebecilik ve Mali Müşavirlik Sınavından başarılı sayılabilmek için her konudan 100 üzerinden en az 50 almak şartıyla, sınavın tüm konularının notları toplanır ve aritmetik ortalaması alınır . Başarılı sayılmak için bu ortalamanın en az 60 olması gerekir . Bu nedenle, tüm derslerden alınan notlar aritmetik ortalamaya dâhil edildiği için adaylar için alınacak her bir puanın ortalamaya etkisi olduğu anlaşılmaktadır .

10. Şikayete konu uyuşmazlık, sınav kağıtlarının değerlendirilmesi sonucu verilen sınav puanına itiraz olduğundan, şikayet dosyasının teknik incelemeyi gerektirmesi nedeniyle, uyuşmazlığın çözümü için uzman bilirkişilerin görüşüne başvurmak gerekmiştir . Bu nedenle, konuyla ilgili 3 bilirkişi görevlendirilmiştir .

11. Söz konusu sınavın yeniden değerlendirilmesi hususunda bilirkişi olarak görevlendirilen 3 kişiden biri olan Vergi Başmüfettişi İ .O; değerlendirme sırasında, adayın yanlış yapmış olduğu

“kapanış kayıtları öncesi yevmiye kayıtlarının” doğruluğu varsayımı yapılması gerektiğini, zira kapanış kayıtları ile arananın “kapanış kayıtları öncesi yevmiye kayıtlarının” doğruluğu değil, kapanış kayıtlarının mantığının doğru kavranıp kavranmadığı olduğunu, dolayısıyla değerlendirmenin “tutarlılık” boyutuyla yapılması gerektiğini belirterek, adaya 34 puan takdir etmiştir . Öte yandan, adaya ait cevap kağıdında sınav komisyonu tarafından yapılan değerlendirmede, adaya takdir edilen 38 puana doğru cevapladığı her soru için verilen 2.5 puan yanında 15 puan daha eklenerek [( 9*2,5)+ 15= 38] ulaşıldığı, sonradan eklenen 15 puanın ise

Komisyonla yaptığı şifahi görüşme neticesinde, her adaya eklenen ek puan olduğunu öğrendiğini, şayet ek puan uygulaması yapılacaksa adaya 34 puan yerine 49 puan takdir edilmesi gerektiğini, bu husususun İdareye sorulması gerektiğini ve son değerlendirmenin bu konuda Ombudsmana ait olduğunu belirtmiştir . Diğer bilirkişiler ise sınav puanında değişikliğe gerek olmadığı kanaatine varıldığını bildirmişlerdir .

3 / 412. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, her ne kadar Vergi Başmüfettişi ,

hazırlamış olduğu bilirkişi raporunda, sınav puanına ilave 15 puan uygulanıp uygulanmayacağı hususunun İdareden öğrenilmesi gerektiğini belirtmişse de, 6.2 no.lu paragrafta belirtilen şekilde, adaya takdir edilen 34 puana ilave 15 puan uygulaması yapılsa dahi sınavın sonucunu değiştirecek mahiyette olmaması ve diğer iki bilirkişinin sınav komisyonunun takdir ettiği puanla aynı puanı uygun görmesinden, İdareyle konu hakkında yeniden yazışma yapmaya gerek olmadığı değerlendirilerek sınav puanının arttırılması talebinin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan

Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı ; ancak idarenin başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yolunu göstermediği, bu nedenle iyi yönetişim ilkelerinde vurgulanan “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir .

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ve

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİNE tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi