Seyahat acentaları ve motorlu kara taşıtı kiralama işletmeleri (ÇŞB)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Seyahat acentalarının motorlu kara taşıtı kiralama hizmetleri sunabilmesi için belirli yasal düzenlemelere uyması gerekmektedir. 09 Haziran 2020 tarihinde yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, bu işletmelerin ruhsat başvurularında dikkate alınması gereken şartları belirlemektedir. Yönetmelik, seyahat acentalarının araç kiralama faaliyetlerinde bulunmaları durumunda, belirli kriterleri karşılamalarını zorunlu kılmaktadır. Bu kriterler arasında iş yerinin fiziksel özellikleri, faaliyet alanı büyüklüğü ve çevresel etkilere ilişkin Valilik görüşü gibi unsurlar yer almaktadır.

Ayrıca, yalnızca turizm seyahat hizmetleri sunan ve araç kiralama faaliyetinde bulunmayan seyahat acentalarının bu düzenlemelere tabi olmayacağı belirtilmiştir. İlgili yönetmelik, seyahat acentalarının işyeri açma ve çalışma ruhsatı alabilmesi için gerekli olan tüm şartları detaylandırmakta ve bu şartların yerinde kontrol edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Dolayısıyla, seyahat acentalarının faaliyetlerini sürdürmeden önce bu yasal gereklilikleri yerine getirmeleri büyük önem taşımaktadır.

Not: Seyahat acentaları ve motorlu kara taşıtı kiralama işletmeleri hk.

T.C.

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI

Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : 7118846/622.02/ E.145135 14/07/2020

Konu: Seyahat Acentaları Hakkında

… BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

İlgi: … tarihli ve E… sayılı yazınız.

İlgi yazıda; Seyahat Acenta Belgesi olup araç kiralama hizmeti sunan işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurularına esas olmak üzere 09 Haziran 2020 tarihli ve 31150 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde belirtilen araç kiralama faaliyetleri ile iştigal eden işletmeler yönünden yeni yönetmelik hükümlerinin seyahat acentelerine de uygulanıp uygulanmayacağı ve araç kiralama faaliyetinde bulunmayan sadece turizm seyahat hizmetleri ile ilgili bilet satış faaliyeti sunan seyahat acentelerinin Valilik görüşüne bağlı olup olmadığı hususunda tereddütte düşüldüğünden konu hakkında Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (t) bendinde; “İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri” hükmü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrasında “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrasında “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmü,
(Ek-2)’de yer alan “Üçüncü Sınıf Gayrisıhhi Müesseseler” başlıklı bölümünün “8-Diğerleri” Başlıklı alt bölümünde;
“8.14- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılan iş yerleri:
8.14.1- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Öncelikle faaliyet konusuyla ilgili toplu iş yerlerinde açılması esastır.

8.14.2- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Tapu kütüğünde dükkân, mağaza, ofis ve büro gibi iş yeri niteliğini haiz bağımsız bölüm olacaktır.

8.14.3- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Ana gayrimenkulün kayıtlı bulunduğu tapu kütüğünde, mesken olarak gösterilen bağımsız bölüm bulunmayacaktır.

8.14.4- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Açık ve kapalı faaliyet alanı büyüklüğü, en az altmış metrekaresi teşhir alanı olmak kaydıyla seksen metrekareden az olmayacaktır.

8.14.5- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Kapalı teşhir alanında

sıvılaştırılmış petrol gazı ve sıvılaştırılmış veya sıkıştırılmış doğalgaz kullanan araç bulundurulmayacaktır.

8.14.6- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Giriş ve çıkış kapısı kolay tahliyeye imkan verecek nitelikte olacaktır.

8.14.7- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Çevreye, altyapıya ve trafiğe getirdiği yük ile can ve mal güvenliği riskine ilişkin Valilik görüşü alınacaktır.

8.14.8- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Aynı iş yerinde en fazla iki tacir veya esnaf ve sanatkâr ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal edecektir. Bu durumda, iş yerinin açık ve kapalı faaliyet alanı büyüklüğü, en az yüz yirmi metrekaresi teşhir alanı olmak kaydıyla yüz altmış metrekareden az olmayacaktır.

8.14.9- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) İş yerinde ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretinden başka ticari faaliyette bulunulmayacaktır. Bu hüküm, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapılan iş yerlerine ilişkin diğer şartların karşılanması kaydıyla, işyeri açma ve çalışma ruhsatındaki ana faaliyet konusu ilk tescil motorlu kara taşıtı ticareti olan işletmelere uygulanmaz.

8.14.10- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Mali sorumluluk sigortası yaptırılacaktır.

8.14.11- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) İdari büro ve kabul yeri ile taşıt teşhir alanı aynı adreste olacak ve iş yerinin bulunduğu ana gayrimenkulün ortak kullanım alanları taşıt teşhir alanı olarak kullanılmayacaktır.

8.14.12- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Açık ve kapalı faaliyet alanı dışında yol, kaldırım ve benzeri yerlerde motorlu kara taşıtı teşhir edilmeyecektir.

8.14.13- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Faaliyet sınıfı için aranması gereken genel şartlar ile bu alt bölümün ilgili alt maddelerindeki özel şartlar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden önce yerinde kontrol edilecektir.

8.16- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Motorlu kara taşıtı kiralama işletmeleri:
8.16.1- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) İdari büro ile taşıtların bekletildiği yerin aynı yerde olması halinde faaliyet konusuyla uyumlu olacak şekilde 8.14.1, 8.14.2, 8.14.3, 8.14.5, 8.14.6, 8.14.7, 8.14.10, 8.14.12 ve 8.14.13 alt maddelerindeki hükümlere tabidir. Ancak idari büro ile taşıtların bekletildiği yerin farklı yerlerde olması halinde bu şartlar yalnızca taşıtların bekletildiği yer için aranır.

8.16.2- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) Taşıtların bekletildiği yer, taşıt başına on metrekareden az olamaz.

8.16.3- (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/14 md.) İş yerinde taşıt kiralama faaliyetinden başka ticari faaliyette bulunulmayacaktır.” hükmü,
Seyahat Acentaları Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 4) numaralı alt bendinde;
“Ticarî amaçla sürücülü veya sürücüsüz olarak 15+1 veya daha az koltuk kapasitesine sahip, yolcu ve eşyalarını taşımaya mahsus taşıtları yurt içinde veya yurt dışında olmak üzere, yazılı bir sözleşmeyle belirli süreli kiralanmasını yapabilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde seyahat acentalarınca İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında motorlu kara taşıtı kiralama işi yapılması halinde Yönetmeliğin (Ek-2)’de yer alan “Üçüncü Sınıf Gayrisıhhi Müesseseler” başlıklı bölümünün “8-Diğerleri” başlıklı alt bölümünde yer alan 8.16 alt maddesindeki ve alt madde kırılımlarındaki şartların tamamının karşılanması gerektiği, diğer taraftan motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetinde bulunmayan yalnızca turizm seyahat hizmetleri ile ilgili bilet satışı yapan yerlere bu hükümlerin uygulanmayacağı değerlendirilmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür