ÖZET: Danıştay kararında, Karaman Merkez Toplum Sağlığı Merkezinde sağlık memuru olarak görev yapan başvuranın seyyar görev tazminatı talebi incelenmiştir. Başvuran, memuriyet mahalli dışında gezici olarak görev yaptığını öne sürerek tazminat talep etmiştir. Ancak, yapılan değerlendirmelerde, başvuranın görevlerinin 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 49. maddesi kapsamında olmadığı ve görevlendirmelerin yemek saatleri dışında gerçekleştiği tespit edilmiştir.

İdare, başvuranın görev yerlerine gidiş ve gelişlerinin resmi araçlarla yapıldığını ve filyasyon ekiplerinin ihtiyaçlarının karşılandığını belirtmiştir. Bu durum, seyyar görev tazminatı ödemesi için gerekli şartların sağlanmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, idare tarafından gerçekleştirilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu karar, kamu yönetiminde iyi yönetim ilkelerine de uygunluk göstermektedir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/11280-S.21.18147

BAŞVURU NO : 2021/3044

KARAR TARİHİ : 05/08/2021

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : KARAMAN VALİLİĞİ

BAŞVURUNUN KONUSU : Seyyar görev tazminatı talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 09/02/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu başvurusunda özetle; Karaman Merkez Toplum Sağlığı

Merkezinde sağlık memuru olarak görev yaptığını, asli görevi gereği memuriyet mahalli dışında ve belirli bir görev bölgesi içinde fiilen gezici olarak görev yaptığını belirterek söz konusu seyyar görev tazminatlarının tarafına ödenmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuz tarafından Karaman Valiliğine gönderilen 01/03/2021 tarihli ve S. sayılı bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Karaman Valiliği tarafından gönderilen 17/03/2021 tarihli ve E. sayılı cevabi yazıda; 6245 sayılı Harcırah Kanunun “Seyyar olarak vazife gören memur ve hizmetliler” başlıklı

49 uncu maddesinde; “Asli görevleri gereği memuriyet mahalli dışında ve belirli bir görev bölgesi (Merkez

veya il kuruluşuna dahil birimlerde il sınırı, bölge şeklinde çalışan birimlerde bölge sınırı) içinde fiilen gezici olarak görev yapan memur ve hizmetlilere gündelik ve (Aşağıda unvanları sayılanlar hariç) yol masrafı ödenmez. (Değişik: 14/1/1988 – KHK – 311/16md.) Bunlardan, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca görev unvanları ile iş ve çalışma özellikleri uygun görülenlere; bu Bakanlıkça vize edilen cetvellere dayanılarak fiilen gezici görev yaptıkları günler için almakta oldukları aylık/kadro derecelerine göre müstehak oldukları yurtiçi gündeliklerinin üçte biri günlük tazminat olarak verilir. Takip memuru, gezici sağlık memuru, ebe, orman muhafaza memuru, koruyucu, koruma memuru, posta dağıtıcısı, hat bakıcısı, tahsildar, gezici başöğretmen ve görev niteliklerinin bunlara benzerliği Maliye Bakanlığınca onaylanacak diğer memur ve hizmetlilerin yol masrafları mutat taşıt araçlarına fiilen ödedikleri miktarlar üzerinden karşılanır.” hükmüne yer verildiği,

2.2. 6245 sayılı Harcırah Kanunun 39 uncu maddesinde; “Resmi bir görevle memuriyet mahalli içinde bir yere gönderilenlere gündelik verilmez. Geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere

gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00) yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi de geçirenlere tam gündelik verilir. Gecenin tanımı Türk Ceza Kanunun da yapılmıştır. (güneş battıktan 1 saat sonra başlar ve güneş doğmasından 1 saat öncesine kadar devam eden süre)” hükmü yer verildiği,

2.3. Başvuranın yapılan görevlendirilmelerine ilişkin olarak excel tablosu oluşturulduğu, tabloya göre başvuranın 02/10/2020 tarihli taşıt görev emriyle 13:59-15:00 saatleri arasında Filyasyon amaçlı gidilip dönüldüğüne yönelik sadece bir görevlendirmesi (61 dakika) olduğu,

2.4. İlgili görevlendirmelere ilişkin olarak Toplum Sağlığı Merkezi ve ilçe entegre hastanelerinde görev yapan personellerden koruyucu sağlık hizmetlerini yerine getiren personel ve yapmış oldukları işler yanında

Covid-19 kapsamında evlere filyasyona gitme, hasta takip etme ve evde bakım hizmeti şeklindeki hizmetlerin de personeller tarafından seyyar olarak yapıldığı, Covid-19 kapsamında görev mahalli dışına filyasyona gitme, hasta takip etme, evde bakım hizmeti vb. görevlere giden personele 6245 sayılı Harcırah

Kanununun 49 uncu maddesi gereğince uygulamada esas olmak üzere seyyar görev tazminatı ödemesi yapılıp yapılamayacağına dair T.C. Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığına görüş sorulduğu,

2.5. Başvuranın görevlendirilmelerine ilişkin olarak gerek 6245 sayılı Harcırah Kanunun “Seyyar olarak vazife gören memur ve hizmetliler” başlıklı 49 uncu maddesi, gerek görevlendirmelerin yemek saatleri dışında olduğu için 6245 sayılı Harcırah Kanunun 39 uncu maddesince ve gerek Sayıştay Başkanlığınca düzenlenen denetim raporlarına göre ve gerekse de Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının görüşlerine göre her hangi bir kamu zararına yol açılmaması adına talep edilen seyyar görev tazminatı ödemelerinin yapılmadığı belirtilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında;“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü,

5. 6245 sayılı Harcırah Kanunun “Memuriyet Mahali Dışına Gönderilenlerin Gündeliği” başlıklı 39 uncu maddesinde; “Resmi bir görevle memuriyet mahalli içinde bir yere gönderilenlere gündelik verilmez. Geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00) yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi de geçirenlere tam gündelik verilir. Gecenin tanımı Türk Ceza Kanunun da yapılmıştır. (güneş battıktan 1 saat sonra başlar ve güneş doğmasından 1 saat öncesine kadar devam eden süre)” hükmü

6. 6245 sayılı Harcırah Kanunun “Seyyar Olarak Vazife Gören Memur ve Hizmetliler” başlıklı 49 uncu maddesinde; “Asli görevleri gereği memuriyet mahalli dışında ve belirli bir görev bölgesi (Merkez veya il kuruluşuna dahil birimlerde il sınırı, bölge şeklinde çalışan birimlerde bölge sınırı) içinde fiilen

gezici olarak görev yapan memur ve hizmetlilere gündelik ve (Aşağıda unvanları sayılanlar hariç) yol masrafı ödenmez. (Değişik: 14/1/1988 – KHK – 311/16md.) Bunlardan, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca görev unvanları ile iş ve çalışma özellikleri uygun görülenlere; bu Bakanlıkça vize edilen cetvellere dayanılarak fiilen gezici görev yaptıkları günler için almakta oldukları aylık/kadro derecelerine göre müstehak oldukları yurtiçi gündeliklerinin üçte biri günlük tazminat olarak verilir. Takip memuru, gezici sağlık memuru, ebe, orman muhafaza memuru, koruyucu, koruma memuru, posta dağıtıcısı, hat bakıcısı, tahsildar, gezici başöğretmen ve görev niteliklerinin bunlara benzerliği Maliye Bakanlığınca onaylanacak diğer memur ve hizmetlilerin yol masrafları mutat taşıt araçlarına fiilen ödedikleri miktarlar üzerinden karşılanır.” hükmü yer almaktadır.

V. KAMUDENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

7. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.

VI. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

8. Başvuran, Karaman Merkez Toplum Sağlığı Merkezinde sağlık memuru olarak görev yaptığını, asli görevi gereği memuriyet mahalli dışında ve belirli bir görev bölgesi içinde fiilen gezici olarak görev yaptığını belirterek söz konusu seyyar görev tazminatlarının tarafına ödenmesini talep etmektedir.

9. Başvuranın iddiaları, ilgili idarenin cevapları, ilgili mevzuat ve dosya kapsamından; başvuranın

Karaman Merkez Toplum Sağlığı Merkezinde sağlık memuru olarak görev yaptığı, Toplum Sağlığı

Merkezi ve ilçe entegre hastanelerinde görev yapan personellerden koruyucu sağlık hizmetlerini yerine getiren personel ve yapmış oldukları işler yanında Covid-19 kapsamında evlere filyasyona gitme, hasta takip etme ve evde bakım hizmeti şeklindeki hizmetlerin de personeller tarafından seyyar olarak yapıldığı, söz konusu görevlendirmelere ilişkin görev yerlerine gidiş ve gelişlerin idarece sağlanan resmi araçlarla yapıldığı ayrıca oluşturulan filyasyon ekiplerinin yemek ve su ihtiyaçlarının karşılandığı görülmektedir.

10.1. Seyyar olarak vazife gören memurlara ilişkin ödenecek ücretlerin Harcırah Kanununun 49 uncu kapsamında belirlendiği, ilgili kanun maddesinde; “Asli görevleri gereği memuriyet mahalli dışında ve belirli bir görev bölgesi (Merkez veya il kuruluşuna dahil birimlerde il sınırı, bölge şeklinde çalışan birimlerde bölge sınırı) içinde fiilen gezici olarak görev yapan memur ve hizmetlilere gündelik ve (Aşağıda unvanları sayılanlar hariç) yol masrafı ödenmez… Takip memuru, gezici sağlık memuru, ebe, orman muhafaza memuru, koruyucu, koruma memuru, posta dağıtıcısı, hat bakıcısı, tahsildar, gezici başöğretmen ve görev niteliklerinin bunlara benzerliği Maliye Bakanlığınca onaylanacak diğer memur ve hizmetlilerin yol masrafları mutat taşıt araçlarına fiilen ödedikleri miktarlar üzerinden karşılanır.” hükmüne yer verildiği, diğer taraftan Sağlık Bakanlığının, TSM ve İlçe Entegre Hastanelerinde seyyar olarak görev yapan personel bilgilerini istemesi üzerine, koruyucu sağlık hizmetlerini yerine getiren personel ve yapmış oldukları işler yanında “Covid-19 kapsamında görev mahalli dışına filyasyona gitme, hasta takip etme, evde bakım hizmeti v.b hizmetlerin de personel tarafından seyyar olarak yapıldığı bu kapsamda bu görevleri yerine getiren personele 6245 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi kapsamında seyyar görev tazminatı ödenip ödenmeyeceğine ilişkin” görüş talep eden yazılara cevaben gönderdiği 10/12/2020 tarih ve E. sayılı görüş yazısında özetle; söz konusu personellerin ilgili madde kapsamında olmadığının belirtildiği, bu bağlamda başvuranın, Seyyar Görev Tazminatı talebine dayanak yaptığı görevlendirmelerinde, görev

yerlerine gidiş ve gelişlerinin idarece sağlanan resmi araçlarla yapıldığı ayrıca oluşturulan filyasyon ekiplerinin yemek ve su ihtiyaçlarının da karşılandığı anlaşıldığından bahse konu görevlendirmelerin 6245 sayılı Harcırah Kanununun “Seyyar olarak vazife gören memur ve hizmetliler” başlıklı 49 uncu maddesi kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı,

10.2. Memuriyet Mahalli Dışına Gönderilen memurlara ödenecek ücretlerin Harcırah Kanununun 39 uncu maddesi kapsamında belirlendiği, ilgili kanun maddesinde; “Resmi bir görevle memuriyet mahalli içinde bir yere gönderilenlere gündelik verilmez. Geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00) yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi de geçirenlere tam gündelik verilir.” hükmüne yer verildiği, başvuranın 02/10/2020 tarihli taşıt görev emriyle 13:59-15:00 saatleri arasında Filyasyon amaçlı gidilip dönüldüğüne yönelik sadece bir görevlendirmesi (61 dakika) olduğu, 6245 sayılı Harcırah

Kanunun 39 uncu maddesi ve Sayıştay Başkanlığınca düzenlenen denetim raporlarına göre ilgili görevlendirmeler yemek saatleri dışında gerçekleştiği için ödeme kapsamı dışında olduğu dolayısıyla mevzuat hükümleri kapsamında ödeme yapılmasına gerek bir işlemin olmadığı tespit edilmiştir.

11. İdare tarafından gerçekleştirilen işlemlerde hukuka aykırı bir durum tespit edilmemiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

12. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu

Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı

6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde

gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Konya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VI. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

BAŞVURANA ve KARAMAN VALİLİĞİNE tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi