SGK Kapsamında Çalışma Süresinin Tespiti: Kısmi Süreli İş Sözleşmesi ile Tam Zamanlı Çalışma Arasındaki İhtilafın Çözümü (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Uyuşmazlık, davacının 20.03.2007-30.11.2013 tarihleri arasında davalı …’ye ait halk ekmek büfesinde haftanın altı günü tam gün çalıştığını iddia etmesi ve bu çalışmanın tespitini istemesi üzerine ortaya çıkmıştır. Davacı, SGK’ya yalnızca ayda yedi gün çalıştığına dair eksik bildirim yapıldığını öne sürerken, davalı taraf ise bu durumu reddetmiştir. İlk Derece Mahkemesi, davacının çalışma süresinin SGK kapsamında ayda 30 güne tamamlanması gerektiğine karar vermiştir.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, bozma kararında, davacının çalışma sürelerinin kısmi süreli iş sözleşmesine dayandığını ve bu sözleşmeye göre haftada 6 gün 2 saat çalışıldığını belirterek, somut delillerin toplanması gerektiğini vurgulamıştır. Mahkeme, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacının haftalık çalışma süresinin 30 saatin altında kalmadığına ve dolayısıyla tam zamanlı çalıştığına karar vermiştir.

Sonuç olarak, Yargıtay, davacının 20.03.2007-30.11.2013 tarihleri arasında davalı işyerindeki çalışmasının SGK kapsamında ayda 30 güne tamamlanması gerektiği kanaatine vararak, davanın kabulüne ve davacının çalışma süresinin tespitine karar vermiştir. Temyiz başvuruları ise yerinde görülmeyerek reddedilmiştir.

10. Hukuk Dairesi         2024/8497 E.  ,  2024/9391 K.

    “İçtihat Metni”

    MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
    SAYISI : 2023/960 E., 2024/478 K.
    KARAR : Kabul

    Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

    Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

    Mahkeme kararı davalı … vekili ile fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

    I. DAVA
    Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı işyerinde 20.03.2007-30.11.2013 tarihleri arasında haftanın altı günü tam gün şeklinde çalıştığını, sadece pazar günleri çalışmadığını, ancak hizmetlerinin SGK’ya ayda sadece yedi gün çalışması varmış gibi eksik bildirildiğini belirterek, bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini istemiştir.

    II. CEVAP
    Davalı … Belediyesi Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

    Fer’i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

    III. MAHKEME KARARI
    İlk Derece Mahkemesinin 28.06.2021 tarih, 2018/878 E., 2021/644 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne, davacının 20.03.2007-30.11.2013 tarihleri arasında davalı … Belediyesi Başkanlığına bağlı Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Kömür Dağıtım Komisyonu Başkanlığında ayda 7 şer gün olarak bildirilen çalışma süresinin SGK kapsamında ayda 30 güne tamamlanması gerektiğinin tespitine
    karar vermiştir.

    IV. İSTİNAF
    Davalı … Belediyesi Başkanlığı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

    Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 16.02.2023 tarih, 2021/1579 E., 2023/316 K. Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

    V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
    A. Bozma Kararı
    1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … vekili ile fer’i müdahil Kurum vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

    2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 13.09.2023 tarihli ve 2023/6297 Esas, 2023/8113 Karar sayılı bozma kararında; dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına 20.03.2007-30.11.2013 tarihleri arasında Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Kömür Dağıtım Komisyonu Başkanlığınca ayda 7 gün bildirim yapıldığı, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Kömür Dağıtım Komisyonu ile davacı arasında 02.02.2007-31.12.2007, 23.11.2011-23.11.2012, 23.11.2012-23.11.2013 tarihleri arasında kısmi süreli iş sözleşmesi yapıldığı ve bu sözleşmeye göre haftada 6 gün günde 2 saat çalışılacağı ve aylık sigorta gün sayısının ay içinde çalışma saatinin 7,5’e bölünerek tespit edileceğinin belirtildiği anlaşılmaktadır. Bildirimden daha fazla çalışıldığına yönelik kabul yetersiz incelemeye dayalıdır. Davaya konu yerin halk ekmek büfesi olması karşısında, büfeye yapılan dağıtım saatleri ve miktarları somut olarak belirlenmemiş, tanık beyanlarına göre kanaat oluşturulmuştur. Mahkemece, büfeye hangi saatlerde ne kadar ekmek dağıtımı yapıldığı, bunun ne kadar sürede satıldığı resmi kayıtlar ve tanıklarla somut olarak belirlenmeli ve toplanan tüm deliller bir arada değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

    B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
    Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama, toplanan deliller, bozma ilamı, Mahkememizin 2022/948 E. sayılı dosyasında Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 26.12.2023 tarih, 2023/12580 E. 2023/13474 K sayılı emsal kararı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmekle, davacının, haftanın 6 günü çalışma yaptığı, yine bu çalışmasının 07:00-13:00,14:00 saatlerine kadar devam ettiği, buna göre çalışmasının haftalık 30 saatin altında kalmadığı, buna göre kısmi zamanlı çalışma olarak kabul edilemeyeceği, yine davacının çalıştığı Yenidoğan-2 nolu büfede günlük 400 ila 500 ekmek arasında satış yaptığı anlaşılmış, buna göre davacının 20.03.2007-30.11.2013 tarihleri arasında davalı işyerindeki çalışmasının SGK kapsamında ayda 30 güne tamamlanması gerektiği kanaatiyle davacının davasının kabulü ile davacının 20.03.2007-30.11.2013 tarihleri arasında davalı … Başkanlığına bağlı Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Kömür Dağıtım Komisyonu Başkanlığında ayda 7’şer gün olarak bildirilen çalışma süresinin SGK kapsamında ayda 30 güne tamamlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

    VI. TEMYİZ
    A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
    Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … vekili ile fer’i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

    B. Temyiz Sebepleri
    Davalı … vekili: sözleşmenin kısmi süreli olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.
    Fer’i müdahil Kurum vekili: yazılı delille ispat gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

    C. Gerekçe
    1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
    Uyuşmazlık, davacının davalı …’ye ait halk ekmek büfesinde 20.03.2007-30.11.2013 tarihleri arasında haftanın altı günü tam gün çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

    2. İlgili Hukuk
    1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 200 ve 202 nci maddeleri,

    2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 72 nci maddesi uyarınca, 01.10.2008 tarihi öncesi isteme ilişkin davanın yasal dayanağı mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası

    3. Değerlendirme
    1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

    2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.

    VII. KARAR
    Açıklanan sebeplerle;
    Davalı … vekili ile fer’i müdahil Kurum vekillinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

    Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
    02.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.