Sigorta başlangıç tarihi 18 yaşını doldurduğu tarih olan 10.02.1978 olarak belirlenebilir mi? (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/14285 E.  ,  2024/13786 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/821 E., 2024/1354 K.
KARAR : Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mut 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2023/562 E., 2023/1165 K.

Taraflar arasındaki (1) gün süre ile sigortalılığın tespiti ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili ile davalı … Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili ile davalı … Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalıya ait … iş yeri sicil numaralı iş yerinde asgari ücretli olarak çalışmaya başladığını, davalı işveren SGK Müdürlüğüne 15.12.1976 tarihinde işe giriş bildirgesi verdiği ancak prim ödemesinin yapılmadığını bu yüzden davacının sigortalı çalışmasının kabul edilmediğini, davacı emekli olma hakkını kazandığı için Sosyal Güvenlik Kurumuna emeklilik talebinde bulunduğu ancak işe giriş tarihi 15.12.1976 olarak kabul edilmediği için emeklilik talebinin kabul edilmediğini, bu nedenlerle davacının davalı işlerinde 15.12.1976 tarihinde 1 gün asgari ücretli olarak sigortalı çalıştığının tespitine, 23.02.2016 tarihinden itibaren emekli olduğunun kabulü ile birikmiş emekli maaşının ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı Kurum vekilinin cevap dilekçesinde, kurumlarındaki mevcut kayıtların tetkikinde, davacının tespit talep ettiği tarihte kuruma çalışmasının bildirilmediğini, sigortalılık başlangıcının 1991/02 döneminde olduğunu ve davalı iş yerinde çalışması bulunmadığının tespit edildiğini, sigortalılık için fiili çalışmanın şart olduğunu, davacının davalıya ait iş yerinde çalışacağına dair verilmiş işe giriş bildirgesi mevcut olsa da, bu tek başına fiili çalışmanın delili olarak kabul edilmeyeceğini, davacının tespit istediği dönemin üzerinden 5 yıldan fazla süre geçtiğini ve davalıya ait iş yerinde fiili çalışması bulunmadığından açılan davanın gerek esastan gerekse de hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini talep etmiştir.

2.Davalı … Genel Müdürlüğü vekilinin cevap dilekçesinde, davacının Mut Orman İşletme Müdürlüğünde 15.12.1976 tarihli işe giriş bildirgesinin bulunduğunu, davalı olarak Mut Orman İşletme Müdürlüğünün Orman Genel Müdürlüğüne izafeten dava takip yetkisi bulunduğundan yetkili mahkeme Mut İş Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, ayrıca 4857 sayılı iş kanunu gereğince davacının hizmet tespitine ilişkin davasının zamanaşımına uğradığını esasa girilmeden önce zamanaşımı yönünden de reddi gerektiğini, Mut Orman İşletme Müdürlüğünün Kurum kayıtlarında da davacının 15.12.1976 tarihinde giriş yaptığı kaydın mevcut olduğu, ancak davacı adına maaş bordrosunun düzenlenmediği ve sigorta primininde yatırılmadığını, Mut İşletme Müdürlüğünde çalıştığına dair başka bilgi ve belge bulunmadığını, sadece işe giriş bildirgesinin olması Kurumda çalıştığını göstermediğini ve bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun açılan iş bu davanın reddi gerektiğini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince,
1.Hizmet tespiti talebi yönünden davanın kabulü ile davacının, davalı … Müdürlüğünde 10.02.1978 tarihinde kesintisiz bir gün süreyle çalıştığının tespitine,

2.Davacının, emekli aylığı bağlanmasına ilişkin talebi yönünden kısmi feragat nedeniyle davanın reddine,
karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalılar vekilleri, dinlenen tanık beyanlarının fiili çalışmayı doğrulamadığını eksik inceleme ve araştırma neticesinde karar verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “…Dosyadaki kayıt ve belgelerden 10.02.1960 doğumlu davacının, 15.12.1976 tarihinde davalı … Genel Müdürlüğüne ait Mut Orman İşletme Müdürlüğünden verilen işe giriş bildirgesinin Kuruma intikal ettiği, davacının Kuruma başvuruda bulunduğu ve talebin reddedildiği, davalı iş yerinin 01.03.1976 tarihinde kanun kapsamına alındığı, dava konusu dönemde kanun kapsamında olduğu, davacının bildirdiği tanıklarının ve bordro tanıklarının dinlendiği, Kurum tarafından davacıya sigorta sicil numarasının Mersin Sigorta Müdürlüğü tarafından 15.12.1976 tarihinde verildiğinin bildirildiği, tüm dosya kapsamı ile davacının 15.12.1976 tarihinde davalı … nezdinde çalıştığının sübuta erdiği bu nedenle mahkemece davacının 15.12.1976 tarihinde çalışmaya başladığına ilişkin hükmün yerinde olduğu anlaşılmıştır. …Ancak, Mahkemece birden fazla davalı olduğu halde hangi kurumun harçtan muaf olduğu belirtilmeden davalının harçtan muaf olduğu denilerek, davacı tarafından yapılan yargılama giderinin ve davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen yerine hangi davalı olduğu belirtilmeden davalıdan denilerek, davalı tarafından yapılan 161,00 TL Yargılama giderinin 80,50 TL’sinin davacıdan alınarak davalıya denilip hangi davalı olduğu belirtilmeyerek infazda tereddüt uyandıracak şekilde hüküm kurulması hatalı olup bu hususlar kamu düzenine ilişkin olduğundan dairemizce re’sen gözetilmiş, davalıların istinaf başvurusunun bu yönlerden kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Ayrıca 10.02.1960 tarihinde … davacının sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu tarih olarak kabul edilmesi, 506 sayılı Kanun’un 108 inci maddesi (5510 sayılı Kanun’un 38 inci maddesi ) ve 506 sayılı Kanun’un 60/G maddesi gereği olduğunun gözetilerek hüküm kurulması gerekmekte ise de, davacının 15.12.1976 tarihinde 1 gün çalışmaya başladığının tespiti ile sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu tarih olarak kabulüne karar verilmesi gerektiği halde davacının 10.02.1978 tarihinde çalıştığının tespitine karar verilmesi hatalıdır…” gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak

1.Hizmet tespiti talebi yönünden davanın kabulü ile davacının, davalı … müdürlüğünde 15.12.1976 tarihinde kesintisiz bir gün süreyle çalıştığının, sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 10.02.1978 tarihi olduğunun ve davacının 15.12.1976 tarihindeki bir günlük çalışmasına ait primlerinin prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine,

2.Davacının, emekli aylığı bağlanmasına ilişkin talebi yönünden kısmi feragat nedeniyle davanın reddine, ” karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekilleri, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 15.12.1976 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 nci, 9 uncu, 79 uncu,108 inci maddesi, Geçici 54 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.5510 sayılı Kanun’un Geçici 7 nci maddesi yollamasıyla uygulanan mülga 506 sayılı Kanun’un 60/G maddesinde “Bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir” hükmü öngörülmüştür. Öte yandan, aynı kanunun Geçici 54 üncü maddesinde, 01.04.1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında 60 ıncı maddenin (G) bendi uygulanmaz” hükmü mevcuttur.

Eldeki davada, davanın kabulüne ilişkin verilen karar yerinde olmakla birlikte; 15.12.1976 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti talepli davada, sigorta başlangıcı tarihinin 15.12.1976 tarihi olduğunun tespiti yerine yasanın 60/G maddesinin uygulanarak davacının 18 yaşını ikmal ettiği tarih olan 10.02.1978 tarihinin, sigorta başlangıcı olduğunun tespitine şeklinde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2. Öte yandan Bölge Adliye Mahkemesi karar başlığında tüzel kişiliği haiz Orman Genel Müdürlüğü ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı yerine ona bağlı ve tüzel kişiliği haiz olmayan Mut Orman İşletme Müdürlüğünün ve Mersin SGK İl Müdürlüğünün davalı olarak gösterilmiş olması isabetsiz olup bozmayı gerektirmektedir.

3.Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı Kurumun ve davalı … Genel Müdürlüğünün diğer temyiz itirazlarının reddine;
2.Davalı Kurumun ve davalı … Genel Müdürlüğünün temyiz itirazının kabulü ile
Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün,
1.Davalı başlığı kısmında 1 no.lu davalı olarak gösterilen ” …” ibaresinin silinerek yerine “Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ” ibaresinin,
2.Davalı başlığı kısmında 2 no.lu davalı olarak gösterilen ” Mut Orman İşletme Müdürlüğü” ibaresinin silinerek yerine “Orman Genel Müdürlüğü” ibaresinin,
yazılmasına,
3. Hükmün,1(a) bendinin silinerek yerine,
a-Hizmet tespiti talebi yönünden davanın kabulü ile davacının, davalı … Genel Müdürlüğünün Mut Orman İşletme Müdürlüğünde 15.12.1976 tarihinde bir gün süreyle çalıştığının, sigortalılık başlangıç tarihinin 15.12.1976 tarihi olduğunun tespitine” ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.