Sigorta başlangıç tarihinin tespiti için işe giriş bildirgesinin yeterliliği ve işverenin yasal yükümlülükleri nasıl değerlendirilmelidir (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/11248 E.  ,  2024/12819 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2882 E., 2024/1066 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 21. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/468 E., 2022/172 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının ”… Mamulleri Sanayi Koll. Şti.” unvanlı işyerinde 01.12.1989 tarihinde işe alındığını, 1990 yılı Kasım ayına kadar çalıştığını, işyeri tarafından işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiğini, SGK primlerinin yatırılmadığını, Kurum tarafından 01.12.1989 tarihine dair SGK primlerinin yatırılmadığı gerekçesi ile sigorta başlangıcının 01.12.1989 olarak esas alınamayacağını öğrenmiş ve sigortalılık başlangıç tarihinin 01.12.1989 olarak tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, yasal dayanaktan yoksun, haksız ve yersiz olan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine, şayet dava kabul edilirse, mevzuat gereği davalı olan müvekkil Kurum aleyhine hüküm kurulmamasına ve aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece davanın kabulü ile davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.12.1989 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, işe giriş bildirgesi verilmesinin yeterli olmadığını, davacının çalıştığını ispat edemediğini, davanın reddi gerektiğini istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamına göre, 467889 sicil numaralı işyerinden davacının çalışmasına ilişkin ilk işe giriş bildirgesinin Kuruma süresinde verildiği, bu bildirgeyi veren işverenin talep edilen tarih itibari ile Kanun kapsamına alınabilecek mahiyette vergi mükellefi olduğu, komşu işyeri tanığı …’ın davacının çalışmasına dair net beyanları ile talep tarihlerinde …’ın iş yerinde çalıştığı anlaşılan tanık …’nun beyanları dikkate alınarak ve davacı hakkında 18 yaş ve askerlik engelinin bulunmaması hususları da birlikte değerlendirildiğinde, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.12.1989 tarihi olduğu yönündeki kabul kararı usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 01.12.1989 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri.
2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2., 9., 79.,108. maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Mahkemece davanın kabulü yönündeki hükmü isabetli ise de sigortalılığın başlangıcı, işverence yasal süresinde verilmekle zorunlu sigortalılık tescilinin dayanağını oluşturan bildirgede işe giriş günü olarak yazılı tarihin kabul edilmemesi yönündeki Kurum işleminin iptali ile anılan bir günlük çalışma süresinin geçerliliğinin tespiti niteliğinde olduğundan, davacının 01.12.1989 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun yanı sıra 01.12.1989 tarihinde asgari ücretle 1 gün çalıştığının tespitine ve işveren unvan ve işyeri sicil no.su da belirtilmek suretiyle infaza elverişli şekilde hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
2.Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;
2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile
İlk Derece Mahkemesi hükmünün,
(1) no.lu bendinin silinerek yerine “Davanın kabulü ile davacının … Mamulleri Sanayi Koll. Şti. unvanlı iş verenin 467889 sicil numaralı işyerinde, 01.12.1989 tarihinde (1) gün süre ile 506 sayılı Kanun’a göre hizmet akdiyle asgari ücretle çalıştığının tespitine, davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.12.1989 olduğunun tespitine” ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.