Sigorta başlangıç tarihinin tespitinde asgari ücretle çalışma şartının belirtilmesi gerekliliği nasıl hukuki bir zorunluluk teşkil eder (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/14490 E.  ,  2024/13775 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3205 E., 2024/1480 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 21. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/286 E., 2022/176 K.

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı asil dava dilekçesinde, işveren …’ın işyerinde bir fiil çalıştığını, çalıştığı halde 1994/3.dönem bordroları verilmediğinden bir dönem hizmetin tanınmadığını, bu nedenle çalıştığı sürenin tespitini talep etmektedir.
2.Davacı 09.11.2021 tarihli dilekçesi ile davasını sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti olarak nitelendirmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, yasal dayanaktan yoksun, haksız ve yersiz olan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine, şayet dava kabul edilirse, mevzuat gereği davalı olan müvekkil Kurum aleyhine hüküm kurulmamasına ve aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece davanın kabulü ile davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.09.1994 tarihi olduğunun tespitine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, fiili çalışmanın ispat edilemediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin yeterli olmadığını, davacının eylemli olarak çalışıp çalışmadığının araştırılmasının gerekli olduğunu ve davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya ait işe giriş bildirgesinin Kuruma süresinde verildiği, davacının tespite engel 18 yaş ve askerlik engeli bulunmadığı, davalı işyerinde davaya konu dönemde çalışması bulunan bordro tanığı …’nın da davacının çalışmasını doğrulamış olması, Unkapanı SGM’nin yazı cevabında davacıya ait işe giriş bildirgesinin 14.09.1994 tarih, 200562 varide numarası ile verildiğinin ve Kuruma verildiği yıla ait olduğu belirtildiği nazara alınarak, dosya kapsamı ve Mahkemenin gerekçesine göre, HMK’nın 355 inci maddesi ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 01.09.1994 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 nci, 9 uncu, 79 uncu,108 inci maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Mahkemece davanın kabulü yönündeki hükmü isabetli ise de,sigortalılığın başlangıcı, işverence yasal süresinde verilmekle zorunlu sigortalılık tescilinin dayanağını oluşturan bildirgede işe giriş günü olarak yazılı tarihin kabul edilmemesi yönündeki Kurum işleminin iptali ile anılan bir günlük çalışma süresinin geçerliliğinin tespiti niteliğinde olduğundan, davacının 01.09.1994 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun yanı sıra 01.09.1994 tarihinde asgari ücretle 1 gün çalıştığının tespitine ve işveren ünvan ve işyeri sicil no.su da belirtilmek suretiyle infaza elverişli şekilde hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
2.Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;
2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile
İlk Derece Mahkemesi hükmünün,
(1) no.lu bendinin silinerek yerine ” … Davacının … … ünvanlı iş verenin … sicil numaralı işyerinde, 01.09.1994 tarihinde (1) gün süre ile 506 sayılı kanuna göre hizmet akdiyle asgari ücretle çalıştığının tespitine, davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.09.1994 olduğunun tespitine” ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.