|
ÖZET: Uyuşmazlık, davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.11.1985 olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Davacı, bu tarihte çalıştığını ve sigorta girişinin yapılmasını talep etmiştir. Davalı SGK ise, prim bordrolarının Kuruma verilmemesi nedeniyle davacının sigortalı sayılmadığını savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi, davacının işe giriş bildirgesini ve tanık beyanlarını değerlendirerek, sigortalılık başlangıcını kabul etmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi, davacının 01.11.1985 tarihinde çalıştığını ve bu tarihin sigorta başlangıcı olduğunu belirten delilleri incelemiş, tanık ifadeleri ve yoklama fişini dikkate alarak ilk mahkeme kararını onaylamıştır. Ancak, sigorta başlangıcının tespitine ilişkin hükmün eksik yazıldığını tespit ederek, bu kısmın düzeltilmesi gerektiğine karar vermiştir. Sonuç olarak, Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi kararını onayarak, davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.11.1985 olduğuna dair hükmün de eklenmesini sağlamıştır. Bu karar, sigortalılık tespitinde belge ve tanık beyanlarının önemini vurgulamaktadır. |
10. Hukuk Dairesi 2024/14452 E. , 2024/13782 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1702 E., 2024/1597 K.
KARAR : Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/136 E., 2022/271 K.
Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının … sicil numaralı … Unlu Mamullerine sigorta girişi olan 01.11.1985 tarihinde çalıştığının ve bu tarihin sigortalılığın başlangıç tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davacının her ne kadar 1985 tarihli işe giriş bildirgesi işveren tarafından Kuruma bildirilmişse de davacının çalıştığına dair prim bordrolarının Kuruma verilmemesinden mevzuat gereği sigortalı sayılmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince “…davacının sigortalılık başlangıcının 01.11.1985 olduğu yönünde 15.05.2019 tarihinde Kuruma başvuru yaptığı Kurum tarafından 30.05.2019 tarihinde bordro verilmediğinden davacının talebinin reddedilmiş olduğu anlaşıldı. Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan gelen cevapta … sicil no.lu iş yerinin 01.11.1985 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, 01.11.1986 tarihinde Kanun kapsamından çıktığı anlaşılmakla dava dönemi itibariyle geçerli iş yeri olduğu kabul edildi. Dosya kapsamında taraf tanıkları ve belirleyebildiğimiz kamu tanıkları dinlendi. Davacıya verilen işe giriş bildirgesindeki sigorta sicil numarasının 1985 yılı, Adana serilerinden olması, bu sigorta sicil numarasının daha sonraki yıllarda da davacı tarafından kullanılması, işe giriş bildirgesindeki sigortalı imzasının davacıya ait olması, işe giriş bildirgesinin Kuruma aktarılmış olması, söz konusu iş yerinde 11.12.1985 yılında yapılan vergi yoklama fişinde davacı … (…), … ‘ın çalıştığının tespit edilmiş olması ve tanıklar … ve … beyanlarında davacının ekmek, posta, poğaça yapımında çalıştığını, ücretlerin elden ödendiğini ifade ederek davacının fiilen çalışmasınında doğrulandığı kanaatine varılarak davacının 50469.01 sicil numaralı iş yerinde 01.11.1985 tarihinde 1 gün süre ile hizmet akdine bağlı olarak çalıştığı tespit edilerek davanın kabulüyle aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir….” gerekçesiyle
“Davanın kabulü ile davacının … sicil numaralı işyerinde 01.11.1985 tarihinde 1 gün süre ile hizmet akdine bağlı olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine, …” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı vekili, davacı adına talep edilen dönemde bordro verilmediğini, gerçek bir çalışma olduğunun şüpheden uzak ispatlanamadığını, tanık beyanlarının yeterli olmadığını, kararın kararın kaldırılmasını ve yargılama giderlerinden bildirim yapmayan işverenin sorumlu tutulması gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “…somut olayda, 11.11.1985 varide tarih ve 299540 varide numarası ile Kurum kayıtlarına intikal eden işe giriş bildirgesi ile davacının 01.11.1985 tarihinde Gazipaşa Bulvarı Kısacık Apt altı Adana adresinde bulunan … Unlu Mamülleri ünvanlı ve 22061.50469.52.01 sicil numaralı işyerinde çalışmaya başladığının Kuruma bildirildiği, dava dilekçesinde yukarıda adı geçen işyerinde çalışıldığının belirtildiği, … sicil nolu … … işyerinin 01.11.1985-12.03.1986 tarihleri arasında kanun kapsamında bulunduğu, 1983/3. dönemde bordrolu çalışan bildirilmediği, dinlenen tanıkların da talep edilen dönemde iş yerinden bildirimlerinin bulunmadığı görülmüştür. Ne var ki dosya arasına Adana Ziyapaşa Vergi Dairesi müdürlüğünden gönderilen 11.12.1985 tarihli yoklama fişinde işyerinde çalışan işçiler arasında davacının da adının bulunduğu ve 01.11.1985 tarihinden itibaren çalıştığının belirtildiği, yoklama fişinin … tarafından imzalanmış olduğu görülmektedir.
Kamu Kurumundan sadır olmuş bu belge karşısında davanın kabulü ile davacının 01.11.1985 tarihinde (1) gün süre ile çalıştığına yönelik verilen karar isabetli ise de bu tarihin aynı zamanda sigorta başlangıcı olduğu yönündeki talebe ilişkin olarak da 01.11.1985 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespitine yönelik hüküm de kurulması gerekirken hükmün bu şekilde yazılmaması hatalı olup düzeltilmesi gerekmiştir. ..” gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak
“Davanın kabulü ile davacının … sicil numaralı işyerinde 01.11.1985 tarihinde 1 gün süre ile hizmet akdine bağlı olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.11.1985 tarihi olduğunun tespitine” karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili,istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 01.11.1985 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun’un 2 nci, 9 uncu, 79 uncu, 108 inci maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.