Sigorta Başlangıcı Tespitinde İşe Giriş Bildirgesinin Geçerliliği ve Yeterli Araştırma Yapılmasının Önemi (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2023/5769 E.  ,  2024/1802 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/257 E., 2022/369 K.
KARAR : Direnme

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcı tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekilinin tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonunda kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.08.1981-01.01.1982 tarihleri arasındaki sigortalılığının tespitini talep etmiştir.

3 nolu celse de davacı vekili, davasının işe giriş bildirgesinde işe başlama tarihi olan 01.08.1981 günü olarak 1 günlük tespiti olacak ve davalı işverene karşı açtığı davayı geri aldığına yönelik ıslah beyanı ve davalı vekilinin kendileri hakkında davanın geri alınmasını muvafakatları olduğunu belirtmesi karşılığında davaya, davalı Kuruma yönelik sigorta başlangıç davası olarak devam edilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddini savunmuştur.

Davalı … Tüfek vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın usul ve hak düşürücü süre nedeni ile reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 20.02.2020 tarihli ve 2019/99 Esas, 2020/152 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 05.09.1983 tarihi olduğunun tespitine, işveren yönünden açılan dava geri alındığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 02.12.2021 tarihli ve 2020/2102 Esas, 2021/1683 Karar sayılı kararıyla; davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire bozma ilamında; davalı Kuruma intikal eden 01.04.1981 tarihli işe giriş bildirgesi bulunduğu, dönem bordrosu düzenlenmediği, komşu işyeri araştırmasında davacıyı tanıyana rastlanılmadığı, işe giriş bildirgesindeki imza ve fotoğrafın davacıya ait olduğunun tespit edildiği, duvar kağıdı kaplamacılığı yapılan işyerinin 01.04.1981 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alınıp aynı gün kapsamdan çıkartıldığı, dosyada dinlenen tek tanığın davacı tanığı olarak dinlenen davacının amcasının oğlu olduğu, davacının 1981 yılı yazından itibaren 6 ay kadar çalıştığını belirtmiş ise de tanığın hizmet cetvelinde 12.03.1981-12.11.1982 traihleri aralığında askerlik borçlanması yaptığı, yapılan araştırmanın hüküm kurmaya elverişli olmadığı, Mahkemece yapılması gereken iş, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek, davacıya kimlerle çalıştığını, çalışmalarını bilebilecek nitelikte çalıştığı işyerine komşu olan uyuşmazlık konusu dönemin kayıtlı işverenleri ve çalışanlarını Hukuk Muhakemeleri Kanununun 31 inci maddesi kapsamında açıklattırmak, davacının bildireceği işverenler ve çalışanlar tespit olunarak tanık olarak beyanlarına başvurmak ve toplanan tüm delilleri birlikte değerlendirip sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen Direnme Kararı
İlk Derece Mahkemesi kararı ile Mahkememizce verilen ilk karar öncesinde ve verilen ilk kararın Bölge Adliye Mahkemesince kaldırılması sonrası süreçte davacıya nitelikli tanık bildirmek için süre vermek dahil resen yapılması gereken bütün araştırmalar yapılmasına rağmen aradan geçen uzun zaman nedeniyle beyanı hükme alınabilecek nitelikte tanık tespit edilemediği, bu bağlamda da önceki kararda belirtildiği üzere yerleşik Yargıtay İçtihatları uyarınca üzerindeki imza ve fotoğrafın davacıya ait olduğu uzman bilirkişi tarafından yapılan grafolojik inceleme sonucu tespit edilen işe giriş bildirgesinin varlığı 1 günlük çalışmaya karine teşkil edeceğinden işe giriş bildirgesinin verildiği tarihle davacının 18 yaşını ikmal etmemiş olması nedeniyle davacının işe giriş tarihi 18 yaşını ikmal ettiği 05.09.1983 tarihi olduğu kanaatine varılarak önceki kararda direnilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; Kurum kayıtları esas olup aksinin tanık anlatımları dışında yazılı kayıt ile ispatlanması gerektiğini, sadece işe giriş bildirgesinin eylemli çalışmayı tek başına kanıtlayamayacağını, işyerinin kapsam durumunun, davacının yaptığı işin niteliğinin, devamlılık gösterip göstermediğinin araştırılması, resmi kayıtların celbedilmesi, Kurum yazılı kayıtları ile çelişen anlatımlarının hükme esas alınmaması gerektiğini, kararın eksik incelemeye dayandığını, dava açılmasına sebebiyet vermeyen Kurum aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, sigorta başlangıcı tespiti istemine ilişkin davada yeterli araştırma yapılıp yapılmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

D. Gerekçe
1. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 373 üncü maddeleri ile 506 sayılı Kanun’un 79 uncu madde hükümleridir.

2. Değerlendirme
Davalı Kuruma intikal eden 01.8.1981 tarihinde çalıştığına ilişkin işe giriş bildirgesi bulunduğu, dönem bordrosu düzenlenmediği, Mahkemece defaten emniyet, zabıta ve Kurum aracılıyla komşu işyeri tanığı araştırması yapıldığı, işyerinin bulunduğu binanın ve çevre binaların yıkıldığı ve davacıyı tanıyana rastlanılmadığı, işe giriş bildirgesindeki imza ve fotoğrafın davacıya ait olduğunun tespit edildiği, duvar kağıdı kaplamacılığı yapılan işyerinin 01.04.1981 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alınıp aynı gün kapsamdan çıkartıldığı, işe giriş bildirgesinin davacıya ait kimlik bilgileri ile uyumlu olup, sicil numarasının aynı yılın serilerinden olduğu, kullanılmaya devam edildiği, davacı tanığının çalışmayı doğruladığı ve vs. tespitler ile İlk Derece Mahkemesinin direnme hükmünde dayandığı yasal dayanaklar ve gerekçeye göre Dairemize ait anılan bozma ilamının ortadan kaldırılması gerektiği anlaşılmıştır.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile direnme kararının yukarıda açıklanan gerekçe ile ONANMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

26.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.