Sigorta başlangıcının tespitinde eksiklik, mahkeme kararını nasıl etkiler ve düzeltme gerekliliği ne şekilde ortaya çıkar (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/13072 E.  ,  2024/13804 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/991 E., 2024/1366 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzurum 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/379 E., 2023/155 K.

Taraflar arasındaki (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti ile sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının … sicil numaralı iş yerinde 09.05.1999 tarihinde işçi olarak çalışmaya başladığını, müvekkilinin işe başladığı tarih itibari ile iş giriş bildirgesi verildiğini, ancak 1999/2 döneme ait dört aylık sigorta prim bordrosu … sicil numaralı işveren tarafından verilmediği için müvekkilinin emekliliğe hak kazanamadığını, davanın kabulü ile müvekkilinin … sigorta sicil numarası ile … sicil numaralı iş yerinde çalışmasından dolayı sigortalı hizmetinin başlangıç tarihinin 09.05.1999 olduğunun tespitine, … sicil numaralı işveren dosyasının tensiple celbine, müvekkil hakkındaki … sicil numaralı SSK dosyasının tensiple celbine, tanıkların tensiple dinlenmesine, çalışmaya başladığının ve sigorta başlangıç tarihinin 09.05.1999 olarak tespiti ile 09.05.1999 tarihi için 1 günlük çalışmasının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, müvekkili Kuruma husumet yöneltilemeyeceğini, davanın işvereni olan Avni Yavuzer’e yöneltilmesi gerektiğini, çalışma olgusunun somut ve inandırıcı belgelere dayanması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece davanın kabulü ile davacının 1007668-25-18 sicil numaralı işyerinde, 09.05.1999 tarihinde asgari ücreti ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, davanın niteliği itibariyle hizmet tespit davası olduğunu, müvekkili Kuruma husumet yöneltilemeyeceğini, Kurumun fer’i müdahil sıfatı ile davaya katılımının sağlanması ile aleyhinde hüküm kurulmaması gerektiğini, davanın işveren yöneltilmesi gerektiğini, sigortalı işe giriş bildirgesinin tek başına fiili çalışmanın varlığı yönünden kabul edilemeyeceğini, dört aylık dönem bordrosunun işveren tarafından verilmediğini, davacı adına çalışma bildirilmediğini, fiili çalışması bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, fiili çalışmaların gerçekte var olup olmadığı yönündeki kuşku ortadan kaldırılmadan soyut tanık ifadelerine dayanılarak karar verilemeyeceğini, tanıkların davacı ile birlikte aynı dönemde aynı iş yerinde çalışmalarının belgelenmediğini, kamu düzenine ilişkin olan davada eksik inceleme ile verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu ifade etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “..Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre ve özellikle davanın hizmet başlangıcının tespiti talebi olması nedeniyle sırf SGK’ya yöneltilmesine usule aykırılık bulunmaması, davacı hakkında usulünce verilmiş işe giriş bildirgesi bulunması, hak düşürücü sürenin geçtiğinden bu nedenle bahsedilemeyecek olması davacının bir gün çalışma olgusunu dinlenen bordro tanıkları ve işverence verilen yazılı belgelerle ispatlaması karşısında Mahkemenin kararında usul ve kanuna aykırılık bulunmadığından …” gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 09.05.1999 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının ve bu tarihin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri.
2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun’un 2, 9, 79 ve 108. maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Eldeki davada, Mahkemece davanın kabulü ile davacının 09.05.1999 tarihinde (1) gün süre ile çalıştığına yönelik verilen karar isabetli ise de davacının bu tarihin aynı zamanda sigorta başlangıcı olduğunun tespiti yönünde talebi olduğu gözetilerek bu yönde de hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
2.Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;
2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün, 1 no.lu bendinin devamına eklenmek üzere”…Davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 09.05.1999 tarihi olduğunun tespitine,” ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.