Sigortalı Çalışmanın Tespiti: Davacının Çalışma Tarihinin Sigorta Başlangıcı Olarak Değerlendirilmesi Gerekliliği (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/11363 E.  ,  2024/10530 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/394 E., 2024/888 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 9. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/360 E., 2021/268 K.

Taraflar arasındaki (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde 09.05.1989 tarihinde mevsimlik tarım işçisi olarak çalıştığını, ancak adı geçen işverenin işe girişini yapmadığı gibi çalışmış olduğu 3 aylık sürenin de primlerini yatırmadığını belirterek, bu nedenlerle davalı şirket nezdinde 3 ay süre ile çalıştığının tespite karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı SGK Başkanlığının cevap dilekçesinde, davacının davalıya ait iş yerinde çalışmışlığının tespitinin yerleşik yargıtay içtihatlarına göre davalıya ait iş yerinden bildirge ve bordrolar celp edilerek bu evrakların incelenmesi sonucuna göre karar verilmesi gerektiğini, davacının 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra dava açtığını ve dava açmadan önce Kuruma başvuru şartını yerine getirmediğini savunmuş davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Haksız ve yersiz olarak açılan hukuki dayanaktan yosun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davanın kabulü ile davacının … unvanlı işverene ait 27661.01 sicil sayılı işyerinde 09.05.1989 tarihinde bir gün süre ile hizmet akdine dayalı olarak ve asgari ücret karşılığında çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı SGK vekili, Kurum işlemlerinin yasal olduğunu iddia etmiş usul ve yasalara aykırı verilen İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki bilgi ve belgelerden; 01.03.1971 doğumlu davacının eldeki davaya dair talebe ilişkin davalı Kuruma 21.05.2021 tarihinde müracaat ettiği, Çukurova Sosyal Güvenlik Merkezinin 26.05.2021 tarihli yazısına göre işe giriş tarihi 09.05.1989 olmakla birlikte işveren tarafından dönem bordosu verilmediğinden davacı adına kaydedilecek hizmet bulunmadığının bildirildiği, davacının ihtilaflı dönemde sigortalı hizmetinin bulunmadığı, Kurum kayıtlarında 27661 sicil numarası ile işlem gören dava dışı Çukurova Tarımsal Araştırma Enstitü Müdürlüğü adlı işyeri tarafından kuruma verilen işe giriş bildirgesindeki sigorta sicil numarasının davacının sonraki sigortalılığında kullanıldığı, bildirgedeki kimlik bilgilerinin davacının bilgileri ile uyumlu olduğu, 27661 sicil numaralı davalı işyerinin tarım faaliyeti mahiyetinden 24.11.1977 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, davacının 26.11.1991-26.02.1993 tarihleri arasında askerlik yaptığı, dinlenen bordro tanıkları … , …, …, … davacının işyerinde bekçi olarak çalıştığını beyan ettikleri, yine her ne kadar davacı tanığı olarak dinlenmişse de tanık …’in davalı iş verene karşı açtığı sigorta başlangıç davasının, sigortalının davalı iş veren yanında 09.05.1989 tarihinde çalışması kabul edilerek sonuçlandığı ve kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, bu hali ile de bu tanığın bordro tanığı sıfatı kazandığı dikkate alınarak, bu tanığın da davacının davalı iş veren yanındaki çalışmayı doğruladığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık 09.05.1989 tarihinin (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2 nci, 9 uncu, 79 uncu, 108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Eldeki davada, davanın kabulü ile davacının 09.05.1989 tarihinde (1) gün süre ile çalıştığına yönelik verilen karar isabetli ise de davacının bu tarihin aynı zamanda sigorta başlangıcı olduğu gözetilerek bu yönde de hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2.Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile,
İlk Derece Mahkemesi hükmünün 1 no.lu bendine eklenmek üzere, “…Davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 09.05.1989 tarihi olduğunun tespitine,” ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.