Sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesinde yaş kriterinin dikkate alınmaması, prim gün sayısının hesaplanmasında hukuka aykırılık oluşturur mu (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/11375 E.  ,  2024/13302 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/516 E., 2024/1038 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/512 E., 2022/16 K.

Taraflar arasındaki (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 46559.01 sicil numaralı İçelli Madencilik-Vahdi İçellioğlu iş yerinde 30.08.1985 tarihinde çalışmaya başladığını, belirterek davalı Kurumun 12.09.2019 tarih ve 13194028 sayılı ret işleminin iptali ile davacının sigortalı hizmet başlangıcının 30.08.1985 tarihi olduğunun iş yerinde 1 gün asgari ücret üzerinden sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davacı adına … işyeri sicil no.lu İçelli Madencilik (…) iş yeri tarafından 30.08.1985 tarihli işe giriş bildirgesi verildiğini, bu bildirgeye bağlı olarak herhangi bir sigortalı çalışma bildirilmediğini, bu nedenle davacının iddialarının maddi ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığının yeterli olmadığını, bordrolarda davacının adının ve çalışmasının bulunması gerektiğinı, davacının iş yerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının araştırılması gerektiğini belirterek Kurum kayıtlarına intikal eden bir fiili çalışması olmayan davacının davasının reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince davanın kabulü ile davacının … sicil numaralı işyerinde 30.08.1985 tarihinde 1 gün süre ile hizmet akdine bağlı olarak asgari ücretle çalıştığının tespitine, sigortalılık başlangıcının 18 yaşını ikmal ettiği 01.01.1989 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, davacının işyerinde fiilen çalıştığına ilişkin somut bir kanıt olmamasına rağmen sadece soyut tanık beyanlarına dayanılarak davanın kabulüne verilen kararın usul ve yasalara aykırı olduğunu iddia etmiş İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “…somut olayda, 01.01.1971 doğumlu davacının, 26.08.2019 tarihinde dava açmadan önce Kuruma müracaat ettiği, Kurum tarafından 12.09.2019 tarihinde her ne kadar işe giriş bildirgesi olsa da, dönem bordrosunda adı geçmediğinden talebin red edildiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında bulunan 30.08.1985 tarihli işe giriş bildirgesinde, davacının sigorta sicil numarasının ve dava dışı iş yerinin iş yeri sicil numarasının uyumlu olduğu, bildirgenin 06.09.1985 varide tarihli olduğu, işe giriş bildirgesi üzerinde yapılan imza incelmesi sonucu imzanın davacının el ürünü olduğu görülmüştür. Dinlenen tanık beyanlarına göre, davalı iş yerinin maden ocağı olduğu, hiç kimsenin sigortasının yapılmadığı, bu tanıkların da dava yoluyla sigorta başlangıçlarının tespit ettirdiği anlaşılmaktadır. (Tanık … Adana 3. İş Mahkemesi 2010/951 Esas 2011/511 Karar sayılı ilamı ile Yargıtay 10. HD 27.10.2011 tarih 2011/11232 Esas 2011/14783 Karar sayılı ilamı ile kesinleşmiş; yine tanık … Adana 6. İş Mahkemesi 2012/328 Esas 2014/89 Karar sayılı ilamı ile Yargıtay 21. HD 02.12.2014 tarih 2014/7809 Esas 2014/25980 Karar sayılı ilamı ile kesinleşmiş). Bu hali ile Mahkemece verilen kabul kararının yerinde olduğu kanaatine varılmıştır. …” gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili,istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 30.08.1985 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370. ve 371. maddeleri.
2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2., 9., 60. maddenin (G) bendi, 79., 108. maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.5510 sayılı Kanun’un Geçici 7. maddesi yollamasıyla uygulanan mülga 506 sayılı Kanun’un 60/G maddesinde “Bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir” hükmü öngörülmüştür.
2.Eldeki davada, Mahkemece 30.08.1985 tarihli işe giriş bildirgesi gözönüne alınarak verilen davanın kabulü kararı yerinde olmakla birlikte; davacının 01.01.1971 doğumlu olduğu, tespitine karar verilen 30.08.1985 tarihinde 14 yaşında olduğu, buna göre, davacı yönünden sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 01.01.1989 tarihi olduğu, bu tarihten önceki hizmet süresinin de prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğine hükmedilmesi yerine yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
3. Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;
2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün (1) no.lu bendinin devamına eklenmek üzere ” …davacının 30.08.1985 tarihindeki (1) gün süreli çalışmasının prim ödeme gün sayısına eklenmesi gerektiğinin tespitine,” ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.