Sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti için hak düşürücü süre iddiasının geçerliliği 506 ve 5510 sayılı Kanunlar çerçevesinde nasıl değerlendirilir (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Uyuşmazlık, davacının, Alemşahlı Köyü Muhtarlığına ait işyerinde çalıştığı sürelerin tespiti ve sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesi talebine ilişkindir. Davalı taraf, davacının sigortasız çalışmayı kendi isteğiyle kabul ettiğini ve hak düşürücü sürenin geçtiğini savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi, bilirkişi raporları ve tanık beyanları doğrultusunda, davacının 01.07.1992-30.03.2014 tarihleri arasında çalıştığını tespit ederek, davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararını istinaf başvurusu üzerine esastan reddetmiştir. Temyiz aşamasında, fer’i müdahil vekili, davanın reddini talep etmiştir. Ancak Yargıtay, dosya kapsamını değerlendirerek, kararın hukuka uygun olduğunu belirlemiştir. 506 sayılı Kanun’un 79. maddesi ve 5510 sayılı Kanun’un 86. maddesi gereğince, davacının çalışma sürelerinin tespitinin yerinde olduğunu vurgulamıştır.

Sonuç olarak, Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi kararını onayarak, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.07.1992 olarak tespit edilmesini sağlamıştır. Bu karar, işçi haklarının korunması açısından önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır.

10. Hukuk Dairesi         2024/14762 E.  ,  2024/13723 K.

    “İçtihat Metni”

    MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
    SAYISI : 2024/2126 E., 2024/3034 K.
    KARAR : Esastan ret
    İLK DERECE MAHKEMESİ : Sarıgöl Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
    SAYISI : 2021/251 E., 2024/86 K.

    Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer’i müdahil vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
    I. DAVA
    Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar murisinin davalı … Başkanlığına devredilen Alemşahlı Köyü Muhtarlığına ait işyerinde içme suyunu çalıştırma ve dağıtılması görevinde 05.11.1988 –30.04.2014 tarihleri arasındaki çalışmalarında bildirilmeyen sürelerin tespiti ve sigortalılık başlangıç tarihinin 05.11.1988 tarihi olarak tespitine karar verilmesini istemiştir.
    II. CEVAP
    Davalı … vekili; 6360 sayılı Kanun ile tüzel kişiliği kaldırılan Alemşahlı köyünün mahalleye dönüştürüldüğünü, davacının sigortasız çalışmayı kendisinin istediğini, sigortasız olduğunu bilmesine rağmen yıllarca çalıştığını, 18.11.2012 tarihinden önceki süreler için hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının işbu davayı iyi niyet kurallarına aykırı olarak açtığını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
    Fer’i müdahil Kurum vekili; Yargıtay kararları gereğince yazılı delil niteliğini taşıyan Kurum kayıtlarının aksinin, eşdeğerde yazılı delillerle ispat edilmesi gerektiğini, dava açılmasına sebebiyet vermeyen Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
    III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporu, müzekkere cevapları ve tanık beyanları ile tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde ispatlanan davanın kabulüne, davacının davalı … Belediyesi-Devredilen Alemşahlı Köyü Muhtarlığı- Tarımsal Sulama işi yapılan işyerinde hak düşürücü süreye uğramayan 01.07.1992-30.03.2014 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden, tam süreli ve asgari ücretle, toplam 7830 gün çalıştığının tespitine karar verilerek; davanın kısmen kabulü muris … TC Kimlik Numaralı …’ın davalı … Belediyesi-Devredilen Alemşahlı Köyü Muhtarlığı- Tarımsal Sulama işi işyerinde asgari ücret ile
    1992/07 nci ay 30 gün
    1992/08 inci ay 30 gün
    1992/09 uncu ay 30 gün
    1992/10 uncu ay 30 gün
    1992/11 inci ay 30 gün
    1992/12 nci ay 30 gün
    01.01.1993-31.12.1993 tarihleri arasında 360 gün
    01.011994-31.12.1994 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.1995-31.12.1995 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.1996-31.12.1996 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.1997-31.12.1997 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.1998-31.12/1998 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.1999-31.12.1999 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.2000-31.12.2000 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.2001-31.12.2001 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.2002-31.12.2002 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.2003-31.12.2003 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.2004-31.12.2004 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.2006-31.12.2006 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.2008-31.12.2008 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.2009-31.12.2009 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.2010-31.12.2010 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.2011-31.12.2011 tarihleri arasında 360 gün
    01.01.2012-31.10.2012 tarihleri arasında 300 gün
    2012/11 inci ay 17 gün
    2013/11 inci ay 12 gün
    2013/12 nci ay 30 gün
    2014/01 nci ay 30 gün
    2014/02 nci ay 30 gün
    2014/03 üncü ay 30 gün
    olmak üzere toplamda 7469 gün çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 01.07.1992 günü olduğunun tespitine karar verilmiştir.
    IV. İSTİNAF
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı -feri müdahil vekilleri istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
    V. TEMYİZ
    A. Temyiz Sebepleri
    Fer’i müdahil vekili, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
    B. Değerlendirme ve Gerekçe
    Uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir.
    Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
    Dosya kapsamı incelendiğinde, davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanun’un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ile 5510 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası hükümleri ile bodro tanık beyanları, köy karar defteri ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında kararın yerinde olduğu anlaşılmıştır.
    Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup feri müdahil vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
    VI. KARAR
    Açıklanan sebeplerle;
    Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
    Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
    25.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.