Sigortalılık başlangıcının tespitinde işe giriş bildirgesinin geçerliliği ve asgari ücretle çalışma şartının dikkate alınması gerekliliği nasıl değerlendirilmelidir (Yargıtay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk
onecikan-yargitay

ÖZET: Uyuşmazlık, davacının 01.07.1992 tarihinde bir gün süreyle sigortalı çalıştığının ve bu tarihin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi, davanın kabulüne karar vermiştir. Ancak, davalı Kurumun itirazları doğrultusunda, sigortalılığın başlangıcının tespitine yönelik hükmün eksik olduğu belirlenmiştir. Mahkeme, işe giriş bildirgesinin varlığını dikkate alarak davacının bir gün süreyle çalıştığını kabul etmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi, davacının işe giriş bildirgesinin sahteliği ileri sürülmediği için bu belgenin geçerliliğini kabul etmiş ve davacının 01.07.1992 tarihinin sigorta başlangıcı olduğuna karar vermiştir. Ancak, davacının aynı tarihte asgari ücretle bir gün çalıştığının da tespit edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Sonuç olarak, Yargıtay, İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına, davacının 01.07.1992 tarihinde sigortalı çalıştığının tespitine yönelik hükmün netleştirilmesine karar vermiştir. Bu durum, sigortalılık tescilinin dayanağını oluşturan belgelerin önemini ve işverenin yükümlülüklerini ortaya koymaktadır.

10. Hukuk Dairesi         2024/14504 E.  ,  2024/13809 K.

    “İçtihat Metni”

    MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
    SAYISI : 2022/2211 E., 2024/1464 K.
    İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 17. İş Mahkemesi
    SAYISI : 2020/24 E., 2022/111 K.

    Taraflar arasındaki (1) gün süre ile sigortalılığın tespiti ile sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.
    Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
    Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
    I. DAVA
    Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının … Cad. No:32/A Güneşli adresindeki birleşik basım dağıtım şirketinde çalıştığını, bina içindeki çay ocağında sigortalı olarak 01.07.1992 tarihinde işe başladığını bildirerek bildirgesini verdiğini, ayrıca müvekkiline Kurum tarafından sigota sicil kartı verildiğini, işe giriş tarihinin 01.07.1992 tarihi olarak düzenlendiğini, müvekkilinin işe giriş bildirgesi verildiği halde bordrolarının verilmediğini ve primlerinin yatırılmadığını, müvekkilinin davalı Kurumdan yaptığı araştırmada bu durumu tespit ettiğini, Kurumdan işe giriş bildirgesini alan müvekkilinin belge üzerindeki imzanın kendisine ait olduğunun tespit edildiğini belirterek, müvekkilinin 01.07.1992 tarihinde 1 gün çalıştığının ve 01.07.1992 tarihinin sigortalılığının başlangıç tarihi olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

    II. CEVAP
    Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, öncelikle 5 yıllık hak düşürücü süre itirazında bulunmuş, esasa ilişkin beyanlarında ise bizatihi işe giriş bildirgesi varlığının çalışmanın ispatı olmayacağını, fiili çalışmanın ispatının gerektiğini, davacının işyerinde bulunan işyeri dosyası ve diğer belgeleri celp edilerek tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
    III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
    Mahkemece davanın kabulü ile davacının … sicil numaralı … Çay Ocağı unvanlı işyerinde çalışmayı başladığı 01.07.1992 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olduğunun tespitine, karar verilmiştir.
    IV. İSTİNAF
    A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
    İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
    B. İstinaf Sebepleri
    Davalı Kurum vekili, dinlenen tanık beyanlarının fiili çalışmayı doğrulamadığını eksik inceleme ve araştırma neticesinde karar verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
    C. Gerekçe ve Sonuç
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “…Davacının Kuruma 21.01.2020 tarihinde başvuru yaptığı, Kurum tarafından başvurusunun reddedildiği, davacının işe giriş bildirgesinin 01.07.1992 tarihinde … Çay Ocağı unvanlı iş yerinde verildiği, davacının askerlik hizmetini 01.12.1986-01.06.1988 tarihleri arasında yaptığı, işe giriş bildirgesindeki imza ve fotoğrafın davacıya ait olduğunun bilirkişi tarafından belirlendiği, davacının çalıştığı çay ocağının Güneşli Mah. … Cad. No.32/A- İstanbul adresinde Birleşik Basım Dağıtım A.Ş’ye ait binada bulunduğu, bordro tanığı bulunmadığı, dosyanın imha edildiği, dinlenen tanıkların Birleşik Basım Dağıtım A.Ş. bordrolu tanıkları olduğu, tanıklardan … ‘ın davacının çalışmasını doğruladığı, bu tanığın 01.12.1991-2000/1 döneminde Birleşik Basım Dağıtım A.Ş. bildirimi olduğu anlaşılmıştır.
    Mahkemece tanık beyanı işe giriş bildirgesinin aynı seriden olması, grafoloji bilirkişi incelemesi esas alınarak davanın kabulüne karar verildiği, sahteliği ileri sürülmeyen işe giriş bildirgesinin iş yerinde en az bir gün süre ile çalışmaya karine teşkil ettiği ve işe giriş bildirgesinin verilmesi halinde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği de gözetilmek sureti ile davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin reddine…” gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
    V. TEMYİZ
    A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
    Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
    B. Temyiz Sebepleri
    Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
    C. Gerekçe
    1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
    Uyuşmazlık, davacının 01.07.1992 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının ve bu tarihin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
    2. İlgili Hukuk
    1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri.
    2.506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2., 9., 79., 108. maddesi hükümleridir.

    3. Değerlendirme
    1.Mahkemece davanın kabulü yönündeki hükmü isabetli ise de sigortalılığın başlangıcı, işverence yasal süresinde verilmekle zorunlu sigortalılık tescilinin dayanağını oluşturan bildirgede işe giriş günü olarak yazılı tarihin kabul edilmemesi yönündeki Kurum işleminin iptali ile anılan bir günlük çalışma süresinin geçerliliğinin tespiti niteliğinde olduğundan ve davacının ayrıca bu yönde de talebi bulunduğundan, davacının 01.07.1992 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun yanı sıra 01.07.1992 tarihinde asgari ücretle 1 gün çalıştığının tespitine yönelik hüküm kurulması yerine yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
    2.Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

    VI. KARAR
    Açıklanan sebeplerle;
    1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;
    2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
    3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile
    İlk Derece Mahkemesi hükmünün,
    2. paragrafının silinerek yerine “Davacının 2.8520.719850.32.02 sicil numaralı … Çay Ocağı unvanlı işyerinde 01.07.1992 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti ile sigorta başlangıç tarihinin 01.07.1992 olduğunun tespitine” ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
    Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
    25.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.