Şikayet başvurusunun süresinin belirlenmesinde ihale dokümanının satın alındığı tarih esas alınabilir mi (KİK)

Anadolu Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığınca 24.09.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Anadolu Üniversitesi İktisat, İşletme ve Açıköğretim Fakülteleri 2012-2013 Öğretim Yılı Ankara ve İstanbul İlleri Güz Dönemi Ara ve Dönem Sonu, Bahar Dönemi Ara ve Dönem Sonu Sınavlarına Ait Sınav Evraklarının Taşınması” ihalesine ilişkin olarak Mert Depolama ve Dağıtım Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından yapılan şikâyet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 14.11.2012 tarih ve 2012/UH.I-4324 sayılı kararı ile,

“4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Başvurunun reddine”karar verilmiştir.

Davacı Mert Depolama ve Dağıtım Hizmetleri Ltd. Şti tarafından anılan Kurul kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Ankara 10. İdare Mahkemesinin 28.01.2013 tarihli ve E:2012/1847 sayılı kararında,

“4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde;”şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapıları ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır, ilanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar,ilan,ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde; (1) idareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya İhale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü, Anılan Yönetmeliğin “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında; ” (1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, b) On yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi izleyen günden itibaren başlar.” hükmüne yer verilmektedir.

…

Yukarıda yer verilen Kamu İhale Kanunu ve Yönetmelik hükümlerinin birlikte değenlendirilmesinden; şikayet başvurusu süresinin hesaplanmasında esas alınacak başlangıç tarihi iki farklı şekilde düzenlenmektedir. Bunlardan ilkinde şikayete gitme süresinin başlangıç tarihi “ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen gün”, İkincisinde ise “ilanda yer alan hususlara yönelik başvuruların ilk ilan tarihinden” başka bir ifadeyle de dokümanın ihale ilanına yansıdığı durumlarda ilan tarihinden itibaren esas alınarak şikayet başvurusu süresi hesaplanacaktır. Söz konusu düzenlemeler ile yasa koyucunun şikayet başvurusu süresinin hesaplanmasında başlangıç noktası olarak ihale ile ilgili olan kişilerin anılan ihaleye yönelik olarak hukuka aykırı gördükleri hususları öğrendikleri zamanı esas aldığı açıktır. Bu bağlamda da eğer aykırılıklar ihale sürecindeki işlem veya eylemlere yönelik ise bu aykırılığın fark edilmesinden itibaren, ihale dokümanından kaynaklanan ve ihale dokümanının ilana yansıdığı durumlarda ise ihalenin ilanından itibaren 10 günlük şikayet süresi içerisinde şikayet başvurusunda bulunulabileceği sonucuna varılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda ise davacı şirket tarafından yapılan itirazın ihale dokümanında yer alan bir hususa ilişkin olduğu çekişmesizdir. Ancak çözümlenmesi gereken uyuşmazlık davacı şirketin itirazına konu hususun ihale dokümanın ilana yansıyan hükümleri kapsamında yer alıp almadığıdır.

Bu kapsamda uyuşmazlığa bakıldığında; ihale ilanının 4.1.1.3’üncü maddesinde ise; “‘…4925 sayılı Karayolu Taşma Kanunu hükümleri çerçevesinde ihale konusu işi yapabilme yetkisine sahip olunduğunu belgeleyen T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı’ndan alınmış yetki belgesi.” ihaleye katılacak olan istekliler için aranacak zorunlu belgeler arasında yer almaktadır. Ancak söz konusu ifade de ihalenin konusuna yönelik olarak aranacak yetki belgelerinin hangilerinin olduğu, araçların ne özelliklere sahip olması gerektiği ya da kaç tane araç olmasının zorunlu olduğu gibi hususlara yer verilmediği sadece genel ifadelerle T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından alınmış yetki belgesinden bahsedildiği fakat davacı şirketin şikayet dilekçesinin temelini oluşturan; “şartnamede yer alan minübüs ile sandık taşıması hususunun adı geçen Bakanlık tarafından verilen yetki belgelerinin hiçbirine girmediği”, başka bir ifadeyle de “ihale konusu işin yapılabilmesi için T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı’ndan yetki belgesi almanın mümkün olmadığı çünkü ihale de yapılması istenen işin söz konusu yetki belgeleri kapsamında olmadığı” itirazının ihale ilanından anlaşılabilecek bir durum olmadığı, bu tür bir itirazın ancak, teknik şartnamede yer alan ve ihalenin konusunu, gerekli niteliklere sahip araçları ve yetki belgeleri konusunda ayrıntılı bilgi sahibi olunmasından başka bir ifadeyle de ihale dokümanının satın alınmasından sonra haberdar olunabileceği ve bu kapsamda itirazın yapılabileceği sonucuna varılmıştır,

Bu durumda; davacı şirket tarafından yapılan şikayet başvurusunun başlangıç tarihinin hukuka aykırı işlem ya da eylemin farkına varıldığı tarih olarak kabul edilecek olan davacı şirketin ihale dokümanını satın aldığı 13/9/2012 tarihinden itibaren başlatılması gerekirken ihalenin ilan tarihinden itibaren şikayet başvuru süresinin başlatılması suretiyle davacı şirketin itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddedilmesine ilişkin kararda hukuka uyarlık görülmemiştir.” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari yargılama Usulü Kanunu’nun 28’nci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 14.11.2012 tarihli ve 2012/UH.I-4324 sayılı kararının iptaline,

2- Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin işin esasının incelenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.