|
ÖZET: Başvuran, İstanbul Emniyet Müdürlüğü’nde görevli bir polis memurudur ve 20 Eylül 2023 tarihinde bir disiplin amiri tarafından hakaret ve tehditlere maruz kaldığını iddia etmektedir. Başvuru, İçişleri Bakanlığı’na yönelik olarak, silahının alınması cezasının iptal edilmesi talebini içermektedir. Başvuran, yaşanan olay sonrası silahının yönetmelik ve genelgelere aykırı bir şekilde alındığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini istemektedir.
İstanbul Valiliği, başvuranın silahının geçici olarak muhafaza altına alındığını ve bu işlemin Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği çerçevesinde yapıldığını açıklamıştır. Başvuranın silahının alınmasına ilişkin kararın, soruşturmacının sadece görüş bildirmesi üzerine alındığı, dolayısıyla mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir. Ayrıca, başvuranın hakaret iddialarının soruşturma sürecinin devam ettiği belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddine yönelik önerisini Kamu Başdenetçisi’ne sunmuştur. İyi yönetim ilkeleri açısından, idarenin bilgi taleplerine zamanında yanıt vermemesi eleştirilmiştir. Başvuran, bu kararın tebliğinden itibaren yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/3644-S.24.5781
BAŞVURU NO : 2024/512
KARAR TARİHİ : 02.04.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Silahın alınması cezasının iptal edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 10.01.2024
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, sicil sayılı polis memuru olarak İstanbul Emniyet Müdürlüğü İlçe Emniyet
Müdürlüğünde görev yaptığını, Devriye Ekipler Amirliğinde 20.09.2023 tarihi saat:01.00 sıralarında
Kod Nolu ekipte görevli olduğunu, Polis Merkezi Amirliğine 6136 Sayılı Kanuna Muhalefet
Suçundan yakalama işlemini yaptığı şüpheli şahsın ve suça konu tabancanın teslimi ile ilgili işlemleri tamamladıktan sonra kısa bir süre için istirahat amaçlı Polis Merkezi bahçesinde bulunduğu esnada bilgilerini olay sebebiyle öğrendiği Disiplin Şube Müdürlüğünde görevli sicil sayılı Komiser
. hakaret ve tehditlerine maruz kaldığını, Konu ile ilgili Komiser . ‘dan adli ve idari olarak şikayetçi olduğunu, Istanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına müşteki sıfatıyla verdiği ifadesine istinaden / numaralı Basit Tehdit, Hakaret suç adı bulunan soruşturma ile ilgili 23.11.2023 tarihinde İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı Memur Suçları Soruşturma Bürosu tarafından ikamet adresine gönderilen ve şahsına tebliğ edilen / karar nolu evrakta müştekiye yönelik sarf edilen ve bir kısım tanıklarca da doğrulanan “terbiyesiz, saygısız” şeklindeki sözlerinin disiplin işlemini gerektirir nitelikte olduğunu, hakaret niteliğindeki diğer sözlerin ise müştekiye söylendiğine dair kanıt olmadığı şeklinde yazısında da belirtildiği üzere tanıklar . ve . ‘in beyanları, kamera kayıtlarının incelenmesine dair 02/11/2023 tarihli bilirkişi raporu bulunduğunun ifade edildiği, kendisinin olay günü
Polis Merkezi Grup Amirliği odasından çıktıktan sonra karşı taraf olan bahse konu şahsın gıyapta hakaretinin bilirkişi raporunda bulunduğu anlaşılmakla odada bulunması nedeni ile hakaret suçunun unsurları oluşmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığı kanaatine varılmış olsa da şüpheli sıfatı bulunan . isimli şahsın hakaret içerikli ifadeleri adli soruşturma dosyasında bulunduğunu, Adli
Soruşturma bakımından durum bu şekilde iken idari tahkikat için İlçesinde görevli 4. Sınıf Emniyet
Müdürü Sami P.’ın soruşturmacı olarak atandığını, 15.10.2023 günü İlçe Emniyet Müdürlüğünde görevli Polis Memuru . ‘a soruşturmacı Emniyet Müdürü . bulunmamasına rağmen konuyla ilgili ifadesini verdiğini, ifadesinde Disiplin Şubeye bağlı Komiser . in küfür ve hakaretlerini, tehditlerini,
onur kırıcı, aşağılayan ve rencide eden davranışlarını ve denetim sırasında şahsından başka hiç kimseyi denetlememesine rağmen denetlemiş gibi göstererek personellere usulsüz imza attırdığını ve kendisinin denetim yapan amir olarak resmi kıyafet ile teçhizat kemeri olmaksızın eksik kuşamla göreve çıktığını ifade ettiğini, tüm bunların soruşturma dosyasında bulunan kamera görüntüleriyle de sabit olduğunu, hal böyle iken en başta hakkaniyet ve hukuka uygun tarafsızca soruşturma yürüteceğini düşündüğünü ancak süreçten de anlaşılacağı gibi hiç de bu şekilde olmayan bir uygulamayla soruşturmacı Emniyet Müdürü . imzalı
İlçe Emniyet Müdürlüğüne gönderilen yazı gereği zati demirbaş tabancanın ve 25.11.2023 günü Emniyet
Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği ve EGM / numaralı Sağlık Uygulamaları Konulu Genelgesinde silah muhafazasının birim amirince değerlendirileceği soruşturmacının böyle bir yetkisi olmamasına rağmen
Personel Büro Amirliği tarafından tamamen haksızca yönetmelik ve genelgelere aykırı olarak Zati
Demirbaş silahının alındığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İstanbul Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü tarafından gönderilen 23.01.2024 tarih ve E- – – sayılı cevabi yazıda özetle; İlçe Emniyet Müdürlüğü kadrosunda
İlçe Emniyet Müdür Yardımcısı olarak görevli soruşturmacı sicil sayılı 4.Sınıf Emniyet Müdürü
’ın göndermiş olduğu, 23.11.2023 tarih ve E. sayılı rapora istinaden personelin silahı alınarak 03.01.2018 tarihinde 30290 sayı ile Resmi Gazetede yürürlüğe giren yeni Emniyet
Hizmetleri Sağlık Şartları Yönetmeliğine göre silahının geçici olarak muhafaza altına alınıp tam teşekküllü bir hastaneye sevkinin yapılarak sağlıklı olduğuna dair rapor aldırılması belirtildiği, İlçe Emniyet
Müdürlüğü Devriye Ekipler Amirliği kadrosunda silahsız Polis Memuru olarak görevine devam ettiği, Personelin silahı Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesince yapılacak değerlendirme sonucunda uygun görülmesi halinde geri verileceği, Dosya ile ilgili atanan soruşturmacının, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Hukuk İşleri ve Soruşturma Şube Müdürlüğünce 7068 sayılı Genel Kolluk
Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunun 14.Maddesi kapsamında yapmaya yetkili olanlardan seçilerek dosyaya atandığı, belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin “Geçici silah muhafazası” başlıklı 23 üncü maddesinde (1) Ruh sağlığı ve hastalıkları yönünden, EK-3’e göre düzenlenmiş son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporu idareye intikal ettiğinde, idarece 15 inci madde doğrultusunda işlemler yapılır.
(2) Emniyet Teşkilatında, bütün hizmet sınıflarında görev yapan personelden; a) Ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı alınmış olan son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporunda
C, D ve E dilimi sağlık şartlarını taşıdığı tespit edilenlerin zati demirbaş tabancası ve üzerine kayıtlı diğer silahları geçici olarak alınıp muhafaza edilir.
b) Ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı alınmış olan son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporunda
B dilimi sağlık şartlarını taşıdığı tespit edilenlerin zati demirbaş tabancasının ve üzerine kayıtlı diğer silahlarının muhafaza altına alınıp alınmayacağı birim amirince değerlendirilir, gerekli görülenlerde zati demirbaş tabancanın ve üzerine kayıtlı diğer silahların muhafazası yapılır. Bu değerlendirmede kişinin sosyalliği (iş ortamına uyumu ve kişiler arası ilişkileri) ve/veya işlevselliği (çalışma gücü ve verimi) ile varsa psikolog veya hekim görüşleri dikkate alınır.
c) Zati demirbaş tabancası ve üzerine kayıtlı diğer silahları geçici olarak muhafaza altına alınan personelin, EK-3’e göre düzenlenmiş olan son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporları ve tüm sağlık dosyası
Daire Başkanlığına gönderilir. Sağlık komisyonu tarafından, silah iadesinin uygun olduğuna dair görüş gelmeden ilgilinin zati demirbaş tabancası ve üzerine kayıtlı diğer silahları iade edilemez.
(3) Emniyet Teşkilatında, bütün hizmet sınıflarında görev yapan personelin; a) Ruh sağlığı ve hastalıkları yönünden B, C, D ve E dilimlerine girdiğine dair tespit bulunmasa veya psikiyatrik tanılı rapor olmasa dahi; intihar girişimi, kendisine veya çevresine zarar verebileceği yönünde tehdit ve eylemlerde bulunma gibi acil ve/veya adli durumlarda ilgilinin zati demirbaş tabancası ve üzerine kayıtlı diğer silahları birim amirince veya olaya müdahale eden emniyet birimlerince geçici olarak alınıp muhafaza edilir. Bu durumdaki personel, birim amiri tarafından tam teşekküllü hastanelere sevk edilir. Bu personele ruh sağlığı ve hastalıkları yönünden son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporu aldırılır.
b) Psikolog ile görüşmesi/görüştürülmesi neticesinde, psikoloğun uygun görüşüyle de ilgilinin zati demirbaş tabancası ve üzerine kayıtlı diğer silahları birim amirince geçici olarak alınıp muhafaza edilir. Bu durumdaki personel, birim amiri tarafından tam teşekküllü hastanelere sevk edilir. Bu personele ruh sağlığı ve hastalıkları yönünden son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporu aldırılır.
c) Son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporları ve tüm sağlık dosyası Daire Başkanlığına gönderilir.
Sağlık komisyonu tarafından, silah iadesinin uygun olduğuna dair görüş gelmeden ilgilinin zati demirbaş tabancası ve üzerine kayıtlı diğer silahları iade edilemez.
(4) Tek hekim veya sağlık kurulunca düzenlenmiş, psikiyatrik tanılı istirahat raporları birim amirine ulaştığında, usule ve fenne uygunluğu yönünden incelenir, gerekli görülenler, istirahat bitiminde, son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporu aldırılmak üzere tam teşekküllü hastanelere sevk edilir. Bu süreçte personelin zati demirbaş tabancasının ve üzerine kayıtlı diğer silahlarının muhafaza altına alınıp alınmayacağı birim amirince değerlendirilir. Bu değerlendirmede kişinin sosyalliği (iş ortamına uyumu ve kişiler arası ilişkileri) ve/veya işlevselliği (çalışma gücü ve verimi) ile varsa psikolog veya hekim görüşleri dikkate alınır.
(5) Zati demirbaş tabancası ve üzerine kayıtlı diğer silahları muhafaza altına alınan personel, sağlık durumlarıyla ilgili yapılacak işlemler sonuçlanıncaya kadar faal olmayan görevlerde sivil olarak çalıştırılır.
(6) 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda yer alan el koymaya ilişkin hususlar saklıdır.
”
Hükümleri mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, Devriye Ekipler Amirliğinde 20.09.2023 tarihi saat:01.00 sıralarında Kod Nolu ekipte görevli olduğunu, Polis Merkezi Amirliğine 6136 Sayılı Kanuna Muhalefet Suçundan yakalama işlemini yaptığı şüpheli şahsın ve suça konu tabancanın teslimi ile ilgili işlemleri tamamladıktan sonra kısa bir süre için istirahat amaçlı Polis Merkezi bahçesinde bulunduğu esnada bilgilerini olay sebebiyle öğrendiği Disiplin Şube Müdürlüğünde görevli sicil sayılı Komiser ‘ın hakaret ve tehditlerine maruz kaldığını, ilgili polisin denetimde kendisinden başka hiçbir polisi denetlememiş olmasına rağmen denetlemiş gibi imza attırdığını, resmi kıyafet ve teçhizat kemeri olmadan eksik kuşamla göreve çıktığını belirtmesine rağmen hakkında soruşturma açılarak zati demirbaş tabancasının yönetmeliğe aykırı olarak alındığını belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
8. Dosya kapsamından amirin denetim sırasındayken emir ve talimatlarına uymama gerekçesiyle başvuran hakkında soruşturma başlatıldığı, soruşturmacının görüşü üzerine silahın alınmasına karar verildiği, ilgili cd dökümlerinin de kontrol edildiği ve mevzuata bir aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.
9. Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin 23 üncü maddesinde; “Ruh sağlığı ve hastalıkları yönünden B, C, D ve E dilimlerine girdiğine dair tespit bulunmasa veya psikiyatrik tanılı rapor olmasa dahi; intihar girişimi, kendisine veya çevresine zarar verebileceği yönünde tehdit ve eylemlerde bulunma gibi acil ve/veya adli durumlarda ilgilinin zati demirbaş tabancası ve üzerine kayıtlı diğer silahları birim amirince veya olaya müdahale eden emniyet birimlerince geçici olarak alınıp muhafaza edilir. Bu durumdaki personel, birim amiri tarafından tam teşekküllü hastanelere sevk edilir. Bu personele ruh sağlığı ve hastalıkları yönünden son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporu aldırılır.
” Hükmü gereğince soruşturmacı raporuna istinaden ilgilinin silahının alındığı, yani ilgili soruşturmacının sadece görüş bildirir yazısının olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla silahın alınmasına ilişkin kararın soruşturmacı tarafından verilmediği anlaşılmış olup, ilgili yönetmeliğe aykırılık saptanmamıştır.
10. Soruşturmanın henüz bitmediği, dolayısıyla başvuranın kendisine küfür edildiği yönündeki şikayetleriyle ilgili olarak soruşturmacının devam eden soruşturma neticesinde bir görüş belirteceği değerlendirilmiştir.
11.Netice olarak; başvuranın silahının alınmasında soruşturmacının sadece görüş belirttiği, bu hususta herhangi bir karar vermediği anlaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından gönderilen bilgi ve belge talebi yazısına idarenin kanuni süre içerinde cevap vermediği anlaşılmıştır. İyi yönetim ilkelerinden olan Makul sürede karar verme ilkesine uygun davranılması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, İstanbul İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi