Silifke Belediyesi’nin Taşucu Mahallesi’ndeki parsellerin imar planı revizyonu dışında bırakılmasına ilişkin kararların iptali talebi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/69534-S.20.75852

BAŞVURU NO : 2020/6200

KARAR TARİHİ : 31/08/2020

RET KARARI

MERSİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI

BAŞVURUYA KONU İDARE :

SİLİFKE BELEDİYE BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Silifke Belediyesinin 07.10.2019 tarih ve sayılı kararı ve Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin

11.11.2019 ve sayılı kararı ile onaylanan maliki

bulunduğu Mersin ili Silifke İlçesi Taşucu Mahallesi – nolu parsellerinin imar planı revizyonu dışında bırakılmasına ilişkin kararların iptali talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 08/04/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Şikayetçi tarafından Kurumumuza verilen dilekçelerinde özetle; Taşucu Belediyesi’nin

06.05.2011 tarih ve sayılı ile onaylanan Taşucu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı

revizyonu, Mersin 1.İdare Mahkemesi’nin 29.12.2017 tarih ve 2016/353 E.-2017/2152K. sayılı ilamıyla iptal edildiğini, söz konusu iptal kararı gerekçe gösterilerek, Silifke Belediyesi’nce

Taşucu 1. Etap 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı Revizyonu hazırlanan bu 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarının onaylama işlemlerinin ilgili mevzuata aykırı tesis edildiği kanaatinde olduğunu, çünkü Mersin Büyükşehir Belediye Meclis Kararının Karayolları 5.

Bölge Müdürlüğü görüşü doğrultusunda 2. ve 3. maddesi kapsamında plan onama sınırı dışına çıkarıldığını,

1.1. Tapu kayıtları incelendiğinde acil kamulaştırma/kamulaştırmaya dair herhangi şerh ve kayıtın mevcut olmadığını, bu konuda tarafına resmi bir bildirimde yapılmadığını, parseller üzerinde yasal kayıtın mevcut olmadığını, bu nedenle telafisi olmayan kayıplara neden olunacağını, idare mahkemesi iptal kararının mağduriyetleri gidermek için alındığını, yeni imar planının mağduriyetlerini arttırdığını iddia ederek,

giderilmesine yöneliktir.

2.5. Söz konusu talebe konu olan plan değişikliğinin asıl amacı 06/05/2011 tarihli ve 2011/33 sayılı Taşucu Belediye Meclis Kararının Mersin 1.İdare Mahkemesinin 2016/353 esas, 2017/2152 sayılı ve 29/12/2017 tarihli kararı ile iptal edilmesi sonrası oluşan hukuki boşluğu doldurmak olup, ilgili mahkeme kararı yazı ekinde sunulmuştur.” açıklamalarına yer verilmiştir.

3. Kurumumuzun bilgi-belge yazısına istinaden Mersin Büyükşehir Belediye

Başkanlığı’ndan alınan 07/05/2020 tarih ve sayılı yazısında özetle, “…İlgi yazında bahsi geçen ve şikayete konu Mersin İli Silifke İlçesi Taşucu Mahallesi – nolu parsellere ilişkin parsel malikinin 16.12.2019 Tarih sayılı dilekçesi ile bahse konu parsellerin Silifke Belediye Meclisi’nin 07.10.2019 tarih ve sayılı Kararı ile onaylanan

“Taşucu 1. Etap 1/1000 Ölçekli Uygulama İmar Planı Revizyonu” onama sınırları dışında bırakıldığı, bu nedenle de parsellerin revizyon plan kapsamına alınması talep edilmektedir.

3.1. Söz konusu dilekçeye cevaben İdaremizin 20.12.2019 tarih ve sayılı yazısı ile talebe konu parsellerin İdaremiz yetki ve sorumluluğunda bulunan Silifke İlçesi bütünlüklü 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planı kapsamına alınacağı belirtilmiştir.

3.2. Konu ile ilgili olarak 20.12.2019 tarih ve sayılı yazımızda belirtilen Silifke bütünlüklü 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planı çalışmalarına başlanılmış olup halen devam edilmektedir. Plana ilişkin ilgili kanun ve yönetmelikler gereğince talep edilen kurum görüşlerinin idaremize sunulmasını müteakip idaremizce hazırlanan ve şikayete konu parselleri de kapsayan plan tasarısı meclisimizin onayına sunulacak olup, parsel malikinin herhangi bir mağduriyeti söz konusu değildir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceleri”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 6. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: “… b) Çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak. “

7. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 5 nci maddesinde; “Bu Kanunda geçen terimlerden bazıları aşağıda tanımlanmıştır.

“Nazım İmar Planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plandır.

Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır.”

8. Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (i)

bendinde; “Nazım imar planı: Mevcut ise çevre düzeni planının genel ilke, hedef ve kararlarına uygun olarak, arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, çeşitli kentsel ve kırsal yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere, varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/5.000 ölçekte, büyükşehir belediyelerinde 1/5000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte, onaylı halihazır haritalar üzerine, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan planı, 8.1. Anılan Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde; “Uygulama imar planı: Nazım imar planı ilke ve esaslarına uygun olarak yörenin koşulları ve planlama alanının genel özellikleri, yapının kullanım amacı ve ihtiyacı, erişilebilirlik, sürdürülebilirlik ve çevreye etkisi dikkate alınarak; yapılaşmaya ilişkin yapı adaları, kullanımları, yapı nizamı, bina yüksekliği, taban alanı katsayısı, kat alanı kat sayısı veya emsal, yapı yaklaşma mesafesi, ön cephe hattı, ifraz hattı, kademe hattı, ada ayrım çizgisi, taşıt, yaya ve bisiklet yolları, ulaşım ilişkileri, parkları, meydanları, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, gerektiğinde; parsel büyüklükleri, parsel cephesi ve derinliği, arka cephe hattı, yol kotu ve bu kotun altındaki kat adedi, bağımsız bölüm sayısı gibi yapılaşma ve uygulamaya ilişkin kararları, uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/1.000 ölçekte onaylı halihazır haritalar üzerinde, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan plan” hüküm ve açıklamalarına yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ Av. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından, şikayetçinin iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “Ret

Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme

10. Uyuşmazlık konusu; Ayrıntılarına Kararın I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ bölümünde yer verilen süreç sonucunda şikayetçi tarafından, Silifke Belediyesinin 07.10.2019 tarih ve 2019/136 sayılı kararı ve Mersin Büyükşehir Belediye Meclisinin 11.11.2019 ve 621 sayılı kararı ile onaylanan maliki bulunduğu Mersin ili Silifke İlçesi Taşucu Mahallesi – nolu parsellerinin imar planı revizyonu dışında bırakılmasına ilişkin kararların iptali talebi hakkındadır.

11. 3194 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde; mekânsal planların, kapsadıkları alan ve amaçları açısından Mekânsal Strateji Planlarına uygun olarak; “Çevre Düzeni Planları” ve “İmar

Planları” kademelerinden oluşacağı, imar planlarının ise nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak hazırlanacağı, her planın bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanacağı hükümlerine yer verilmiştir.

12. İlgili mevzuatta belirtildiği üzere, nazım imar planının genel çerçevesi 3194 sayılı İmar

Kanunu ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği hükümlerinde belirlenmiştir. Diğer taraftan,

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 7/b maddesinde yer verilen düzenlemeyle, çevre

düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak yetkisi Büyükşehir Belediye’sine aittir.

13. Uygulama imar planları da 3194 sayılı İmar Kanunu ve Mekânsal Planlar Yapım

Yönetmeliği hükümlerinde ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Uygulama imar planı yapma yetkisine dair göz ününde bulundurulması gereken hususun, Büyükşehir Belediye Kanunu’nun uygulandığı alanlarda uygulama imar planlarını yapma yetkisinin belediyelerde olduğu ancak,

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının b bendine

göre, “… Büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak” yetkisinin Büyükşehir Belediyesinde olduğudur.

14. Bu kapsamında, somut olay değerlendirildiğinde; Mülga Taşucu Belediye Meclisi’nin

06.05.2011 tarih ve 2011/33 sayılı kararı ile onaylanan Taşucu 1/1000 ölçekli Uygulama İmar

Planı Revizyonu, Mersin 1. İdare Mahkemesinin 29.12.2017 tarih ve 2016/353 E. , 2017/2152 K. sayılı kararı ile iptal edilmesi sonrası oluşan hukuki boşluğu doldurmak ve hukuka aykırılığı tespit edilen Taşucu Belediye Meclisinin anılan kararından kaynaklanan hukuki sorunların giderilmesine yönelik olarak Silifke Belediye

Başkanlığı’ndan alınan cevabi yazıda özetlenen imar planı işlemlerine ilişkin süreç sonucunda, Silifke Belediye Başkanlığı’nca hazırlanan Taşucu 1. Etap 1/1000 Ölçekli

Uygulama İmar Planı Revizyonunun 3194 sayılı İmar Kanunun 8-b Maddesi ve Mekânsal

Planlar Yönetmeliğinin 32. ve 33. maddeleri gereğince askı işlemlerinin yapıldığı, askı süresi içinde vekili tarafından plana itirazda bulunulduğu, askı süresi içerisinde yapılan itirazların, Mersin Büyükşehir Belediyesine gönderildiği,

14.01.2020 tarih ve sayılı Meclis kararları ile “askı süresi içerisinde itiraz edilen

alanların 1/5000 Ölçekli Nazım İmar Planı çalışmaları kapsamında tekrar değerlendirilmesine” karar verildiği,

15. Uyuşmazlık konusu hakkında Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı’ndan alınan cevabi yazıda yer verilen “… Silifke bütünlüklü 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planı çalışmalarına başlanılmış olup halen devam edilmektedir. Plana ilişkin ilgili kanun ve yönetmelikler gereğince talep edilen kurum görüşlerinin İdaremize sunulmasını müteakip

İDAREMİZCE HAZIRLANAN VE ŞİKAYETE KONU PARSELLERİ DE KAPSAYAN

PLAN TASARISI MECLİSİMİZİN ONAYINA SUNULACAK OLUP, PARSEL

MALİKİNİN HERHANGİ BİR MAĞDURİYETİ SÖZ KONUSU DEĞİLDİR.” açıklama dikkate alındığında, şikayetçinin mezkur talebine konu parseller hakkında Mersin Büyükşehir

Belediye Başkanlığı’nca henüz kesin ve yürütülebilir bir işlem tesis edilmediği tespit edilmiştir.

16. Yukarıdan bu yana tüm açıklananlar, şikâyetçinin iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlık konusu hakkında ilgili idarelerince tesis edilen idari işlemlerde hukuka aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

17. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idarelerden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun şekilde

Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

18. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu

“Ret Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Mersi İdare

Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE,

Kararın BAŞVURANA, SİLİFKE BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA ve MERSİN

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi