|
ÖZET: Bu karar, başvuranın Elektronik Yabancı Dil Sınavı (e-YDS 2020/13) için İstanbul sınav merkezini seçmesine rağmen sistemin başvurusunu Ankara olarak kaydetmesi üzerine yaptığı itirazları ve sınav ücretinin iadesi talebini konu almıştır. ÖSYM’nin, sınav başvurularının ve uygulama esaslarının Kılavuz ile düzenlendiği ve bu Kılavuzda yer alan hükümleri kabul eden adayların, ödedikleri ücretlerin iade edilmeyeceği belirtilmiştir. Başvuranın, başvuru sürecinde gerekli adımları tamamlamadığından, bu durumun kendi sorumluluğunda olduğu vurgulanmıştır.
Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesi yönünde bir karar verilmiş, idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu karar, sınav başvuru kılavuzunun bağlayıcılığı ve adayların sorumlulukları açısından önemli bir içtihat oluşturmuştur. ÖSYM’nin belirlediği kurallar çerçevesinde, başvuranın hatalı işlemi nedeniyle mağduriyetinin giderilmesi mümkün olmamıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/12150-S.21.19513
BAŞVURU NO : 2021/4495
KARAR TARİHİ : 19/08/2021
RET KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın e-YDS 2020/13′ de sınav merkezini İstanbul olarak seçtiği ancak sistemin başvurusunu hatalı şekilde Ankara olarak belirlediği iddiaları ile sınav giriş ücretinin yahut yol masraflarının tarafına ödenmesi talepleri hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 25/02/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; ÖSYM’ye 2020/13 E-YDS sınavı için 18/11/2020 tarihinde yaptığı başvuru sürecinde, İstanbul kontenjanı için başvuru işlemlerini başlatıp, İstanbul’da sınava girecek şekilde ödemesini gerçekleştirdiğini, ÖSYM’nin internet sayfasındaki teknik altyapısından kaynaklanan bir hata sebebiyle başvurusunun İstanbul yerine, Ankara olarak sisteme yansıtıldığını, sistem teknik altyapısından kaynaklanan problemi ve gerekli düzeltmenin yapılması talebini içeren dilekçesini ve teknik hataya ilişkin ekran görüntülerini de ekleyerek 19/11/2020 tarihinde ÖSYM’ye (ÖSYM’nin talep ettiği şekilde posta yoluyla) iadeli-taahhütlü olarak gönderdiğini, dilekçesinin ÖSYM’ye ulaştığı 24/11/2020 tarihinden itibaren 30 gün içerisinde kendisine yanıt verilmemesi nedeniyle, CİMER üzerinden 24/12/2020 tarihinde numaralı ve 13/01/2021 tarihinde numaralı başvuruları yaptığını, ÖSYM tarafından bu başvurularına yanıt verilmediğini, Kamu Denetçiliği Kurumuna yaptığı 19/01/2021 tarihli başvurusu üzerine tarafına cevap verildiğini, bu süreçte E-YDS 2020/13 sınavının 20/02/2021 tarihine ertelendiğini ve 30/01/2021 tarihli dilekçesine cevap verilmemesi, sınav tarihine çok az süre kalmasına rağmen problemin çözümlenmemiş olması sebebiyle 10/02/2021 tarihinde telefonla ÖSYM Sınav
Hizmetleri Daire Başkanlığı yetkilisi ile görüştüğünü, bu yetkilinin kendisine bilgi-İşlem tarafından log kayıtlarının incelendiği, herhangi bir teknik hata görülmediği, İstanbul yerine yanlışlıkla Ankara için başvuru yaptığı, sınav başvurularının halen devam ettiği süreçte başvurmuş olsaydı belki çözüm bulunabileceği, ama artık çok geç olduğunu, bu sınavı unutması, bundan sonraki sınavlarda dikkatli
başvuru yapmam gerektiği şeklinde açıklamada bulunduğunu, ÖSYM’nin bu süreçte; başvurular halen devam ettiği süreçte düzeltme yapılması için resmi yolla başvurmuş olmasına rağmen, yasal süreci içerisinde eline kurumun başvuruda tespit ettikleri eksikliği belirten resmi cevaplarını ulaştırmamış olması nedeniyle hatalı bulunduğunu, ÖSYM zamanında resmi cevabını eline ulaşacak şekilde kayıtlı posta adresi ile gönderseydi kendisinin de resmi cevapta belirtilen eksikliği tamamlayarak başvurunun tarihleri devam ederken, yeni bir başvuru dilekçesi gönderebilecek durumda olacağını, ayrıca yapılan teknik hatanın bizzat hatanın sorumlusu olan departman tarafından incelenmiş olmasının son derece yanlış olduğunu ifade ederek
ÖSYM’nin bugüne kadar yaptığı 4 başvuruya duyarsız kalmaları, kendi sistem altyapılarından kaynaklanan probleme çözüm üretmemeleri nedeniyle mağdur olduğunu ifade ederek ya 18/11/2020 tarihinde yapmış olduğu sınav başvuru ücretinin iade edilmesini ya da sınava geliş ve geri dönüş için yapmış olduğu yol masrafının ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)
Başkanlığının konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 29/06/2021 tarih ve Esayılı yazısı ve eklerinden özetle;
2.1. 15 Temmuz 2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesi gereğince Yükseköğretim Kurulu kararlarına, ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında lisans, lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti, yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama, yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek, yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak dâhil mezkur Kararname, 6114 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatla verilen görevleri yerine getirmekle yetkilendirilmiş kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu kurumu olan ÖSYM Başkanlığının, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesinin 2. fıkrasının (i) bendi uyarınca “Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak.” hususlarında yetkili kılındığı açıkça ifade edildiği, 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Tanımlar” kenar başlıklı 2.
maddesi ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Tanımlar” kenar başlıklı 346. maddesinde
“kılavuz”; ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlanmış, 6114 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” kenar başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasında sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının
ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yapılacağı, internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğunun belirtildiği, 6114 sayılı Kanun’un 7. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca adaylara tebliğ hükmünde olmak üzere ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yayımlanan 2020 Elektronik
Yabancı Dil Sınavı (E-YDS) Kılavuzunun; Kapak sayfasında “4 Ocak 2013 tarihli ve 28518 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan “Yabancı Dil Bilgisi Seviye Belirleme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” kapsamında, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı (ÖSYM) tarafından Elektronik Yabancı Dil
Sınavı (e-YDS) yapılır. Sınava başvuran adaylar Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul
etmiş sayılırlar. … DİKKAT! … Başvurusunu yapmayan, başvurusu geçersiz sayılan, sınava girmeyen veya giremeyen, sınava alınmayan veya sınavdan çıkarılan, sınavda başarı sağlayamayan veya sınavı geçersiz sayılan, ücret gerektirmeyen bir işlem için ücret yatıran veya aynı işlem için birden fazla ödeme yapmış olan adayların ödedikleri ücretler iade edilmez/devredilmez. Ücretlerin doğru yatırılmasının sorumluluğu adaya aittir.” , “1.5.” maddesinde “Sınav, Ankara, İstanbul ve İzmir’de ÖSYM Elektronik Sınav
Merkezlerinde (e-Sınav) yapılır.”, “2.2. SINAV ÜCRETİNİN ÖDENMESİ” başlıklı maddesinde
“Adayların sınav ücreti ödeme işlemine geçmeden önce mutlaka bu kılavuzu dikkatlice okumaları/incelemeleri ve tüm sınav koşullarını/kurallarını kabul ederek sınav ücreti ödediklerini belirtir ekran üzerinde yer alan kutucuğu işaretlemeleri zorunludur. Elektronik Yabancı Dil Sınavları (e-YDS), Ankara, İstanbul ve İzmir’de ÖSYM Elektronik Sınav Merkezlerinde (e-Sınav Merkezi) yapılmaktadır. Sınav ücreti ödeme işlemi, ilgili e-YDS’nin başvuru tarihlerinin ilk günü saat 14.00’te başlar (Gerekli hallerde başvuru işleminin başlama saati, Başkanlıkça yeniden belirlenebilir.). Sınava başvuru tarihlerinde, ÖSYM e-Sınav Merkezlerinin aday kapasitesi kadar adayın sınav ücreti alınır. Kapasite dolduğunda başvuru süresi tamamlanmamış olsa bile sınav ücreti ödeme işlemi sonlandırılır. Kapasite dolmadığı takdirde, ilgili e-YDS’nin başvuru tarihlerinin son günü saat 23.59’da sınav ücreti ödeme işlemi sona erer.”, “4.2. ÖSYM
İLE YAZIŞMALAR” başlıklı maddesinde “Adaylar, ÖSYM ile yapacakları bütün yazışmalarda bu kılavuzdaki Genel Amaçlı Dilekçe örneğini kullanmalıdır. Dilekçenin işleme alınabilmesi için dilekçelerde mutlaka adayın T.C. Kimlik Numarası, adı, soyadı, adresi, imzası ve ÖSYM’nin https://ais.osym.gov.tr internet adresinden alınacak evrak referans numarası bulunmalıdır. Evrak referans numarası ÖSYM’nin https://ais.osym.gov.tr internet adresinden T.C. Kimlik Numarası ve internet erişim şifresi ile edinilir.
Dilekçe üzerindeki bilgileri eksik olan adayların dilekçeleri kesinlikle işleme alınmaz.” düzenlemesi ile adaylara gerekli bilgilendirme yapıldığı,
2.2. Başvuranın ÖSYM Başkanlığına göndermiş olduğu 18.11.2020 tarihli dilekçeye Sınav Hizmetleri
Daire Başkanlığınca verilen 24.11.2020 tarihli ve E. sayılı cevapta, dilekçesinin üzerinde T.C. kimlik numarası bulunmadığı için dilekçesinin işleme alınamadığının başvurana bildirilmiş olup başvuranla
ÖSYM Başkanlığı arasında yapılan yazışmaların Kamu Denetçiliği Kurumuna sunulduğu, E-YDS sınavlarına elektronik sınav merkezlerinin kontenjanları kadar ödeme ve başvuru alınmakta olup ÖSYM
Başkanlığının kayıtlarında yapılan incelemede başvuranın,18.11.2021 tarihinde saat 14:16’da e-YDS
İngilizce başvurusunun ödeme işlemini Ankara sınav merkezini seçerek yaptığı ve başvuru kaydının bu doğrultuda sisteme yansıtıldığının tespit edildiği, başvuranın sınava girme iradesi gösterip başvurusunu tamamlayarak 6114 sayılı Kanun ve 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nde tanımlı olan
“aday” statüsüne girdiği dikkate alındığında başvuranın ekrandaki bilgileri kontrol etmeyerek Ankara sınav merkezi için ödeme yapmasına ilişkin subjektif durumunun esas alınarak bir kamu kurumu olan ÖSYM
Başkanlığınca genel düzenleyici işlem niteliğinde olan Kılavuz kurallarına aykırı bir işlem tesis edilmesinde hukuka uyarlık bulunmayacağı,
2.3. Nitekim sınav ücretinin iade edilmesi talebiyle yapılan başvurulara ilişkin Kamu Denetçiliği
Kurumunun vermiş olduğu kararlara değinilecek olursa, 08.07.2020 tarihli ve S.20.69542 sayılı Ret
Kararında “Somut olayımızda başvuranın önce sınav yerini sehven Ankara olarak seçmesi nedeniyle sınav yerini değiştirmeye çalıştığı ancak başarılı olamadığı, akabinde sınava geç kalarak sınava alınmadığı anlaşılmakla beraber ilgili mevzuatın incelenmesinden başvuranın ödeme işleme geçmeden önce tüm
bilgileri kontrol etmekle mükellef olduğu benzer bir biçimde sınava vaktinde katılmanın da kendi sorumluluğunda bulunduğu, bu itibarla idareye bir kusur atfetmenin mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.
Her ne kadar aday söz konusu sınava katılamaması nedeniyle başvuru ücretinin tarafına iade edilmesini yahut başka bir sınavda kullandırılması hakkını talep etmiş olsa da adaylara tebliğ hükmünde olan sınav başvuru kılavuzunda sınava vaktinde katılmayan adayların ödedikleri ücretlerin iade edilmeyeceği ve devredilemeyeceğinin düzenlenmiş olması nedeniyle idarenin işlemlerini mevcut düzenlemelere uygun şekilde yerine getirdiği değerlendirilmiştir.” gerekçesiyle, 12.10.2020 tarihli ve S.20.88635 sayılı,
08.01.2021 tarihli ve S.21.568 sayılı Ret Kararlarında “Somut olayımızda başvuranın başvuru işlemlerini
tamamlayarak “aday” statüsüne girdiği, ancak sınav tarihinin ÖSYM Başkanlığı tarafından salgın hastalık nedeniyle Bilim Kurulunun görüşüyle kamu yararı gözetilerek ertelendiği, yeni sınav tarihinin ise ilgili mevzuat gereği adaylara tebliğ hükmünde olmak üzere duyurulduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar aday söz konusu sınava katılamaması nedeniyle başvuru ücretinin tarafına iade edilmesini talep etmiş olsa da sınav başvuru kılavuzunda sınava katılmayan adayların ödedikleri ücretlerin iade edilmeyeceği ve devredilemeyeceğinin düzenlenmiş olması nedeniyle idarenin işlemlerini mevcut düzenlemelere uygun şekilde yerine getirdiği değerlendirilmiştir. Başvuranın talebinin idarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.” gerekçesiyle başvuruların reddine karar verildiği, bu itibarla
ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında sınavdan aylar öncesinde tebliğ hükmünde olmak üzere yayımlanan Başvuru Kılavuzunda her ne sebeple olursa olsun adayların ödedikleri ücretlerin iade edilmeyeceği açıkça ifade edildiği ve başvuranın sınav merkezinin sistem tarafından değiştirildiği iddiasında gerçeğe uyarlık bulunmadığı,
İfadelerine yer verdiği görülmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.
5. 17/02/2011 tarihli ve 6114 Sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında
Kanun’un;
5.1 “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde;“Kılavuz: Ölçme, seçme ve
yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan
oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini… ifade eder.” 6. 15/07/2018 tarihli, 4 Sayılı, Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum Ve Kuruluşlar İle Diğer
Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ÖSYM ara başlığı altındaki;
6.1.”Tanımlar” başlıklı 346 ncı maddesinde; “(1) Bu Bölümün uygulanmasında; … e) Kılavuz: Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini,… ifade eder.”,
6.2. “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 347 nci maddesinde; “(1) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme
Merkezi Başkanlığı, bu Bölüm ve ilgili diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip, Yükseköğretim Kurulu ile ilgili, merkezi Ankara’da bulunan özel bütçeli bir kuruluştur.
(2) Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır: a) Yükseköğretim Kurulu kararlarına veya ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında ön lisans, lisans veya lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti veya yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama veya yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere, ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek veya yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak. … ç) Sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı
Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek…ğ)Gerekli hâllerde sınavları ertelemek, kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini geçersiz saymak,…ı) Sınav sonuçlarını analiz etmek ve sonuçları kamuoyuna duyurmak; sınav sonuçlarını ilgili kurum veya kuruluşlara basılı veya elektronik ortamda iletmek i) Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak…”
7. 4 Ocak 2013 tarihli ve 28518 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yabancı Dil Bilgisi Seviye
Belirleme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte;
7.1.“Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen kapsama dahil personele, tazminat ödenecek yabancı dillerin tespiti ve yabancı dil sınavlarının düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları düzenlemektir.”
7.2.“Sınavın yapılması” başlıklı 5 inci maddesinde; “Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığınca yapılır.”
8. 2020 Elektronik Yabancı Dil Sınavı (E-YDS) Kılavuzunun; Kapak sayfasında; “4 Ocak 2013 tarihli ve 28518 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yabancı Dil Bilgisi Seviye Belirleme Usul ve Esasları
Hakkında Yönetmelik” kapsamında, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı (ÖSYM) tarafından
Elektronik Yabancı Dil Sınavı (e-YDS) yapılır. Sınava başvuran adaylar Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer
alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar. 6114 sayılı Kanun’un 7. maddesinin 5. fıkrası gereği sınav ile ilgili açıklama ve duyurular, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığının internet sayfasından yapılır. İnternet sayfasındaki duyurular, adaylara tebliğ hükmündedir….DİKKAT! Kılavuzda yer alan ücretlerin dışında; hizmet ücreti, yeniden şifre edinme, sonuçlara veya sorulara itiraz, vb.
nedenlerle, adaylardan alınacak diğer ücretler, ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından belirlenir ve ÖSYM’nin internet sayfasından kamuoyuna duyurulur. Başvuru merkezleri ve bankalar tarafından, kılavuzda ve
ÖSYM’nin internet sayfasında belirtilen ücretlerin dışında herhangi bir işlem için adaylardan ücret talep edilemez. Başvurusunu yapmayan, başvurusu geçersiz sayılan, sınava girmeyen veya giremeyen, sınava alınmayan veya sınavdan çıkarılan, sınavda başarı sağlayamayan veya sınavı geçersiz sayılan, ücret gerektirmeyen bir işlem için ücret yatıran veya aynı işlem için birden fazla ödeme yapmış olan adayların ödedikleri ücretler iade edilmez/devredilmez. Ücretlerin doğru yatırılmasının sorumluluğu adaya aittir…1.5. maddesinde “Sınav, Ankara, İstanbul ve İzmir’de ÖSYM Elektronik Sınav Merkezlerinde (eSınav) yapılır.”, 2.2. SINAV ÜCRETİNİN ÖDENMESİ başlıklı maddesinde “Adayların sınav ücreti ödeme işlemine geçmeden önce mutlaka bu kılavuzu dikkatlice okumaları/incelemeleri ve tüm sınav koşullarını/kurallarını kabul ederek sınav ücreti ödediklerini belirtir ekran üzerinde yer alan kutucuğu işaretlemeleri zorunludur. Elektronik Yabancı Dil Sınavları (e-YDS), Ankara, İstanbul ve İzmir’de ÖSYM
Elektronik Sınav Merkezlerinde (e-Sınav Merkezi) yapılmaktadır. Sınav ücreti ödeme işlemi, ilgili eYDS’nin başvuru tarihlerinin ilk günü saat 14.00’te başlar (Gerekli hallerde başvuru işleminin başlama saati, Başkanlıkça yeniden belirlenebilir.). Sınava başvuru tarihlerinde, ÖSYM e-Sınav Merkezlerinin aday kapasitesi kadar adayın sınav ücreti alınır. Kapasite dolduğunda başvuru süresi tamamlanmamış olsa bile sınav ücreti ödeme işlemi sonlandırılır. Kapasite dolmadığı takdirde, ilgili e-YDS’nin başvuru tarihlerinin son günü saat 23.59’da sınav ücreti ödeme işlemi sona erer.”, “4.2. ÖSYM İLE YAZIŞMALAR” başlıklı maddesinde “Adaylar, ÖSYM ile yapacakları bütün yazışmalarda bu kılavuzdaki Genel Amaçlı Dilekçe örneğini kullanmalıdır. Dilekçenin işleme alınabilmesi için dilekçelerde mutlaka adayın T.C. Kimlik
Numarası, adı, soyadı, adresi, imzası ve ÖSYM’nin https://ais.osym.gov.tr internet adresinden alınacak evrak referans numarası bulunmalıdır. Evrak referans numarası ÖSYM’nin https://ais.osym.gov.tr internet adresinden T.C. Kimlik Numarası ve internet erişim şifresi ile edinilir. Dilekçe üzerindeki bilgileri eksik olan adayların dilekçeleri kesinlikle işleme alınmaz.”
Hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran, Elektronik Yabancı Dil Sınavına (e-YDS 2020/13)
İstanbul sınav merkezinde katılmak için başvurduğu ancak sistem tarafından başvurusunun Ankara sınav merkezi olarak yansıtıldığı iddiaları ve sınav ücretinin iade edilmesi veya gidiş-dönüş yol masrafının ödenmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
11. ÖSYM Başkanlığı tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuatın incelenmesinden Yabancı Dil Bilgisi Seviye Belirleme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının (ÖSYM) Elektronik Yabancı Dil Sınavı (e-YDS)
yapmaya yetkili olduğu, söz konusu sınavın sınav başvuru işlemlerinin ve uygulama esaslarının Kılavuzla düzenlendiği sınava başvuran adayların söz konusu kılavuzda yer alan hükümleri kabul etmiş sayılacağının düzenlendiği anlaşılmıştır. 2020 Elektronik Yabancı Dil Sınavı (E-YDS) Kılavuzunda başvuru işlemini yaparak sınav ücretinin ödemiş adayların yatırmış oldukları ücretlerin her ne sebeple olursa olsun iade edilmeyeceğinin ayrıntılı olarak düzenlendiği görülmüştür. Bununla beraber başvuru süreçlerindeki adımları doğru olarak tamamlamanın sınava başvuran adayın sorumluluğunda olduğu anlaşılmıştır.
12. Bu kapsamda Kurumumuza sunulan belgelerdeki log(iz) kayıtlarının incelenmesinden başvuranın
18.11.2020 tarihinde saat 14:16’da e-YDS 2020/13 İngilizce başvurusunun ödeme işlemini Ankara sınav
merkezini seçerek yaptığı ve başvuru kaydının bu doğrultuda sisteme yansıtıldığı, başvuranın işlemlerini tamamlayarak söz konusu sınava girdiği anlaşılmıştır.
13. Başvuran ilgili hatalı işlemin düzeltilmesi için ÖSYM’ye dilekçe gönderdiği ve bu dilekçenin işleme alınmadığını ifade etmiş olsa da 2020 Elektronik Yabancı Dil Sınavı (E-YDS) Kılavuzunun “ÖSYM
İLE YAZIŞMALAR” başlıklı maddesinde açıkça adayların ÖSYM ile yapacakları bütün yazışmalarda kılavuzdaki Genel Amaçlı Dilekçe örneğini kullanması gerektiği, dilekçenin işleme alınabilmesi için ise şekilsel şartların neler olduğunun belirlendiği, dilekçe üzerindeki bilgileri eksik olan adayların dilekçelerinin kesinlikle işleme alınmayacağı, bu şekilsel şartlardan birinin de adayın kimlik numarasının olduğunun ifade edildiği ancak başvuranın 18/11/2020 tarihli dilekçesinin başvuranın dilekçesinin üzerinde T.C. kimlik numarası bulunmadığı için işleme alınamadığı ve durumun adaya 24/11/2020 tarihli yazıyla, başvuranın dilekçesinde yazmış olduğu adrese(iş yeri adresine) bildirdiği anlaşılmıştır.
14. Ayrıca Kurumumuzun 08.07.2020 tarihli ve S.20.69542 sayılı Ret Kararında da “Somut olayımızda başvuranın önce sınav yerini sehven Ankara olarak seçmesi nedeniyle sınav yerini değiştirmeye çalıştığı ancak başarılı olamadığı, akabinde sınava geç kalarak sınava alınmadığı anlaşılmakla beraber ilgili mevzuatın incelenmesinden başvuranın ödeme işleme geçmeden önce tüm bilgileri kontrol etmekle mükellef olduğu benzer bir biçimde sınava vaktinde katılmanın da kendi sorumluluğunda bulunduğu, bu itibarla idareye bir kusur atfetmenin mümkün olmadığı değerlendirilmiştir. Her ne kadar aday söz konusu sınava katılamaması nedeniyle başvuru ücretinin tarafına iade edilmesini yahut başka bir sınavda kullandırılması hakkını talep etmiş olsa da adaylara tebliğ hükmünde olan sınav başvuru kılavuzunda sınava vaktinde katılmayan adayların ödedikleri ücretlerin iade edilmeyeceği ve devredilemeyeceğinin düzenlenmiş olması nedeniyle idarenin işlemlerini mevcut düzenlemelere uygun şekilde yerine getirdiği…” değerlendirmesinde bulunulmuştur.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin idarece reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana, ÖLÇME, SEÇME ve YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi