|
ÖZET: Bu karar, başvuranın 2018 KPSS Eğitim Bilimleri Sınavı’nda sınav kurallarına aykırı davranışları nedeniyle sınavının geçersiz sayılması üzerine yapılan başvurunun reddine ilişkindir. Başvuran, sınav sırasında uyuyan bir görevli nedeniyle sınavının geçersiz sayıldığını iddia etmiştir. Ancak, yapılan incelemede başvuranın sınav salonunda yüksek sesle konuşarak ve kalem fırlatarak sınav düzenini bozduğu tespit edilmiştir. Sınav salonunda kamera kaydı bulunmaması sebebiyle olayın görüntülenememesi, kurallara aykırı davranışların tespit edilmesi açısından engel teşkil etmemektedir.
6114 sayılı Kanun’un 9. maddesi gereğince, sınav kurallarına uymayan davranışların tespit edilmesi durumunda sınavın geçersiz sayılacağı belirtilmiştir. ÖSYM Yönetim Kurulu, başvuranın davranışlarını değerlendirerek sınavın geçersiz sayılmasına karar vermiştir. Sonuç olarak, başvuranın sınavının geçerli sayılması talebi, hukuka uygun bir şekilde reddedilmiştir. Bu durum, sınav güvenliği ve düzeninin korunması açısından önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 3917-3917
BAŞVURU NO : 2018/10931
KARAR TARİHİ : 18/02/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)
BAŞVURUNUN KONUSU : Sınav kurallarına aykırı davrandığı gerekçesiyle 2018KPSS Eğitim Bilimleri Sınavı geçersiz sayılan başvuranın sınavının geçerli sayılarak puanının hesaplanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 10/09/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, 22/07/2018 tarihinde Burdur Merkezde bulunan Mehmet Akif Ersoy
Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi 150034045 numaralı salonda … numaralı sırada, öğleden sonra KPSS – Eğitim Bilimleri sınavına girdiğini, ÖSYM’nin sınav görevlilerinden uzun boylu olanın sınav esnasında arka sıraya geçip uyuduğunu ve hatta horlamaya başladığını, haliyle sınıfta çoğu kişinin bu horlama seslerinden rahatsız olduğunu, kendisinin diğer görevli ile göz göze geldiğini, bu görevlinin uyuyan görevliyi uyandırdığını ve uyuyan görevlinin uyanır uyanmaz kendisiyle göz göze geldiğini, kendisinin onu uyandırttığını düşünerek, sınav boyunca gözünü üstünden ayırmadığını ve sınavın bitiş saati geldiğinde sınavını erken bitirip çıkış saatini beklediğini, sınıf kapısının açık olduğunu ve diğer sınıflardan çıkanları görünce ayağa kalktığını, uyuyan ve horlayan görevlinin kendisine çok sert şekilde “Otur yerine daha 1 dakikan var.” dediğini, diğer sınıflardan çıkanların çıkıp gittiklerini ve kendisinin salon görevlisi izin verince salondan çıktığını, 30/08/2018 tarihinde sınav sonucunun açıklandığını ve sonuç belgesinde “sınav kurallarına uymadığınız için eğitim bilimleri oturumunuz geçersiz sayılmıştır ” ibaresinin olduğunu gördüğünü, ÖSYM’ye başvuruda bulunduğunu ancak ayrıntılı tahkikat yapılmadığını, salon görevlisinin sınıfta dijital saatin olmamasını ve kameranın olmamasını bildiği için keyfi davranışlar sergileyip horladığı için uyandırılmasını kendisine bağlayarak sınavının iptal olmasına neden olduğunu, o gün o salonda arka sıralarda oturan öğrencilerin ifadelerine başvurulması halinde durumun açıklığa kavuşacağını, görevlilerin görevini kötüye kullandıklarını ifade ederek, o gün o saatte kendisiyle aynı salonda sınava giren öğrencilerden yanında oturan, arkasında ve önünde oturan öğrencilerin ifadelerine başvurulmasını ve öğleden sonra yapılan Eğitim Bilimleri sınavının geçerli sayılarak puanının hesaplanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI 2. Kurumumuzun bilgi ve
belge talebi üzerine, Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı Hukuk Müşavirliği’ nin konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 19/11/2018 tarih … sayılı yazısı ve eklerinden özetle; 2.1. 15 Temmuz 2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum ve Kuruluşların
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesi gereğince
Yükseköğretim Kurulu kararlarına, ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında lisans, lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti, yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama, yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek, yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak dahil mezkur Kararname, 6114 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatla verilen görevleri yerine getirmekle yetkilendirilen bir kurum olan Başkanlıklarının 4 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ nin 347. maddesinin 2. fıkrası (ğ) bendinde “Gerekli hâllerde sınavları ertelemek, kısmen veya tamamen İptal etmek, adayların İşlemlerini geçersiz saymak.” (i) bendi uyarınca “Görev, yetki ve sorumluluk alımına giren konularda İdari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak” hususunda; 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 348.
maddesinin altıncı fıkrasının (d) bendinde ÖSYM Yönetim Kurulunun, “Gerekli hâllerde sınavların kısmen veya tamamen İptaline, ertelenmesine, adayların eşdeğer sınavlara alınmasına veya aday işlemlerinin geçersiz sayılmasına ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin başlatılmasına kurur vermek” hususunda yetkili kılındığı, 2.2. 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un
“Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesi ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin
“Tanımlar” kenar başlıklı 346. maddesinde “kılavuz” un; Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlandığı, 6114 sayılı Kanun’un “Temel İlkeler” kenar başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasında sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının Başkanlığın internet sayfasında yapılacağı, internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğu, mezkur Kanun’un “Sınav güvenliği” kenar başlıklı 9.
maddesinin beşinci fıkrasında sınav sırasında veya sınavdan sonra incelenen tutanaklar, kamera ses ve görüntüleri, telefon kayıtları, ihbarlar veya başka yollarla bu Kanun ve sınav kurallarının düzenlendiği yönetmelik veya kılavuz esaslarına aykırılık teşkil eden davranışlarının tespit edilmesi hâlinde adayın sınavının geçersiz sayılacağı, bu sınav veya yerleştirmeyle kendisine sağlanan hakların geri alınacağının belirtildiği, 2.3. Bu kapsamda 6114 sayılı Kanun’un 7. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca adaylara tebliğ hükmünde olmak üzere Başkanlığın internet sayfasında yayımlanan 2018 KPSS Kılavuzunun;
“3.4 SINAVIN UYGULANMASI” başlıklı maddesinde, sınav evrakı dağıtıldıktan sonra adayların; KPSS Eğitim Bilimleri oturumunun ilk 75 dakikası ve son 15 dakika içinde sınav salonunu terk etmelerinin yasak olduğu, bu durumdaki adaylara kesinlikle izin verilmeyeceği, “3.5 SINAVDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR” başlıklı maddesinde, sınav süresince adayların sınav düzenini bozacak davranışlarda bulunmalarının yasak olduğu, bu yasaklara uymadığı tespit edilen adayların sınavlarının geçersiz sayılacağı, sınav kurallarına uymanın adayların temel görevi olduğu, kurallara aykırı davranışta bulunan adayların sınava devam etmelerine izin verilmeyeceği, ancak, sınav görevlilerinin diğer adayların dikkatlerini dağıtmamak, zaman kaybetmelerine yol açmamak açısından gerekli görürse kural dışı davranışlarda bulunanlara uyarıda bulunmayabilecekleri, uyarılmış olsun veya olmasın, kurullara aykırı davranışta bulunan adayların kimlikleri ve kusurlarının sınav görevlilerince sınav tutanağına veya görevlilerin raporlarına açıkça yazılacağı ve bu adayların sınav sonuçlarının geçersiz sayılacağı, “3.8 SINAVIN GEÇERLİ SAYILMASI NELERE
BAĞLIDIR?” başlıklı maddesinde, bir adayın sınavının geçerli sayılarak cevap kâğıdının değerlendirilmesi için adayın salonda sınav kurullarına ve sınav görevlilerinin uyarılarına uyması ve diğer sınav kurullarına uymasının zorunlu olduğu, bu kurallara uymayan adayların sınavlarının iptal edileceği, belgeleri eksik veya geçersiz olduğu hâlde şalon görevlileri tarafından yanlışlıkla sınava alınan veya sınav kurallarına uymadıkları hâlde sınav düzenini bozmamak için salondun çıkarılmayarak sınava devam ettirilen adayların sınavlarının, sınav tutanakları ve kamera kayıtları incelenerek geçersiz sayılacağı, hususunda adaylara gerekli bilgilendirme yapıldığı, 2.4. Adayların Sınavlarının Geçersiz Sayan Durumlara İlişkin Yönergenin “Görevlilere Karşı
Gelmek ve Sınav Düzenini Bozmak” başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında “Salon/Bina görevlilerine (güvenlik görevlileri dâhil) karşı gelen ve sınav kurallarını kabul etmediğini açık olarak gösteren adayların sınavı geçersiz sayılır”, aynı maddenin ikinci fıkrasında “Salon/Bina içerisinde huzursuzluk yarattığı ve diğer adayların dikkatini dağıttığı tespit edilen adayların sınavı, sınav evrakını teslim etmiş olsa dahi geçersiz sayılır”, hükmünün yer aldığı, 2.5. Başvuranın sınava girdiği 150034045 nolu salonda kamera çekimi yapılmamış olup 22
Temmuz 2018 tarihinde uygulanan 2018-KPSS Eğitim Bilimleri oturumuna ait salon tutanaklarının incelenmesi sonucunda başvuranın “yüksek sesle konuşarak kalemleri kürsüye fırlattığı ve gürültü yapmaya devam ettiği” tutanakla sabit olduğundan sınav kurallarına ve sınav görevlilerinin uyarılarına uymayarak sınav düzenini bozacak davranışlarda bulunan başvuranın sınavının 6114 sayılı Kanun ve 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin verdiği açık yetkiye dayanılarak geçersiz sayılmasına dair ÖSYM Yönetim Kurulunun 27/08/2018 tarihli ve 2018/35.01 sayılı kararında önceden tebliğ hükmünde olmak üzere ilan edilen sınav kurallarına ve hukuka aykırılık bulunmadığı, 2.6. Başvuranın salondaki görevlilerden birisinin uyuduğuna yönelik beyanı ile sınavı devam eden adayların dikkatini dağıtacak şekilde gürültü yapıp kürsüye kalem fırlatarak sınav düzenini bozması nedeniyle sınavının geçersiz sayılmasına ilişkin tesis edilen işlem tamamen birbirinden bağımsız işlemler olup, ilgili tutanağın incelenmesinde de anlaşılacağı üzere söz konusu tutanağı başvuranın şikayetçi olduğu görevli dışındaki Müdür unvanını haiz diğer görevlinin de imzaladığı, bu itibarla başvuran aday hakkında şikayetçi olduğu görevli dışında diğer salon görevlisince de tutanak düzenlendiği dikkate alındığında 6114 sayılı Kanunun 9.
maddesinin 5. fıkrası uyarınca ÖSYM Başkanlığınca tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı, 2.7. Başvuranın 31.08.2018 tarihli CİMER başvurusunun, ÖSYM Başkanlığının Sınav
Görevlileri Yönetimi Daire Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Görev İhmalleri
Komisyonunda değerlendirilerek Komisyon tarafından yapılan incelemede, sınav salonunda kamera uygulamasının yapılmaması sebebiyle salonda yer alan 3 aday ile telefon görüşmesi yapılarak konu hakkında bilgi talep edildiği, adaylar ile yapılan telefon görüşmesi sonucunda bir adayın olayı çok fazla hatırlamadığını ancak bir ses duyduğu bilgisini verdiği, diğer iki adayın ise görevlilerden birisinin uyuduğu ve bir ara horladığı, görevlinin çıkmak isteyen öğrenciye 1-2 dakika daha beklemesi gerektiğini söylediğini beyan ettiği, Görev İhmalleri Komisyonu tarafından Sınav Görevlilerinin Sınav Kurallarına
Aykırılık Teşkil Eden Fiilleri ve Uygulanacak Yaptırımlara İlişkin Yönerge hükümleri uyarınca sınav esnasında uyuduğu tespit edilen görevliye görev ihmali yaptırımı uygulanmış olmakla birlikte, salonda biri salon başkanı ve diğeri gözetmen olmak üzere iki sınav görevlisinin bulunduğu dikkate alındığında başvuranın kendisi hakkında kasıtlı olarak tutanak tutulduğuna yönelik soyut beyanında gerçeğe uyarlık bulunmadığı, görevliye uyuduğu için görev ihmali yaptırımı uygulanması ile başvuranın sınav kurallarına aykırı davranışı nedeniyle sınavının geçersiz sayılması işlemlerinin birbirinden tamamen birbirinden ayrık durumlar olduğu, 2.8. Neticede, 2018 KPSS Eğitim Bilimleri oturumuna katılan başvuranın, sınav salonundan çıkılması yasak olan sürede salondan çıkma hususundaki talebinin salon görevlilerince kabul edilmemesi üzerine sınavı devam eden diğer adayların da dikkatini dağıtacak, sınav konsantrasyonunu bozacak şekilde sınav salonunda gürültü yapmak ve kürsüye kalem fırlatmak suretiyle sınav düzenini bozduğu ve bu nedenle sınav kurallarına aykırı davranan başvuranın sınavının, ÖSYM Yönetim Kurulu kararı ile geçersiz sayıldığı, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasasının; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
“Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.
5. 15/07/2018 tarihli, 4 Sayılı, Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum Ve Kuruluşlar İle
Diğer Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin; 5.1. “Tanımlar” başlıklı 346 ncı maddesinde; “d) Eşdeğer sınav: Başkanlık tarafından aynı veya farklı zamanlarda farklı sorularla yapılan, ancak adaylara sağladığı haklar bakımından eşit sonuçlar verdiği Yönetim Kurulu kararı ile belirlenen birden fazla sınavı,… ifade eder.” 5.2. “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 347 nci maddesinde; “(2) Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır: …ç) Sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek. d) Sınav hizmetlerinin yerine getirilmesinin tüm aşamalarında, konuyla ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yaparak gerekli güvenlik tedbirlerini almak. e) Hizmetin gereklerine uygun ölçme, seçme, değerlendirme ve yerleştirme yöntemlerini belirlemek. f) Sınav yapılacak merkezleri oluşturmak, sınav hizmetlerini yapacak kişileri belirlemek ve gerekli görevlendirmeleri yapmak.” 5.3. “Başkan, Başkan yardımcıları ve Yönetim Kurulu “ başlıklı 348 inci maddesinde;
“(6) Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır: …ç) Sınav, ölçme, değerlendirme ve yerleştirme faaliyetlerine yönelik olarak adaylardan veya kurumlardan alınacak hizmet bedellerini ve bedel alınmayacak hizmetleri, kişi, kurum ve kuruluş itibarıyla tespit etmek. d) Gerekli hâllerde sınavların kısmen veya tamamen iptaline, ertelenmesine, adayların eşdeğer sınavlara alınmasına veya aday işlemlerinin geçersiz sayılmasına ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin başlatılmasına karar vermek…” 6. 03/03/2011 Tarihli ve 6114 Sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri
Hakkında Kanun’un; 6.1. “Temel İlkeler ” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1)Sınav, ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemleri, güvenilirlik, gizlilik, tarafsızlık, bilimsellik ilkeleri çerçevesinde ve adaylara fırsat eşitliği sağlayacak biçimde yapılır….(5) Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır.
İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir.” 6.2. “Sınav güvenliği” başlıklı 9 uncu maddesinde; “…(5)Sınav sırasında veya sınavdan sonra incelenen tutanaklar, kamera ses ve görüntüleri, telefon kayıtları, ihbarlar veya başka yollarla bu Kanun ve sınav kurallarının düzenlendiği yönetmelik veya kılavuz esaslarına aykırılık teşkil eden davranışlarının tespit edilmesi halinde adayın sınavı geçersiz sayılır, bu sınav veya yerleştirmeyle kendisine sağlanan haklar geri alınır…” 7. 2018 Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) Lisans Kılavuzunun; 7.1. “3.4. Sınavın Uygulanması” başlıklı maddesinde; “…Sınav evrakı dağıtıldıktan sonra adayların; KPSS Genel Yetenek ve Genel Kültür oturumunun ilk 100 dakikası ve son 15 dakikası içinde, KPSS Eğitim Bilimleri oturumunun ilk 75 dakikası ve son 15 dakikası içinde
KPSS Alan Bilgisi oturumlarında, ÖABT ve DHBT’de sınav süresince sınav salonunu terk etmeleri yasaktır. Sınav sırasında adayların, kısa bir süre için bile olsa (tuvalete gitmek dâhil)
sınav salonundan çıkmaları yasaktır. Bu durumdaki adaylara kesinlikle izin verilmeyecektir.
Sınav salonundan her ne sebeple olursa olsun çıkan aday bir daha sınav salonuna alınmayacak ve yukarıda belirtilen süreler tamamlanıncaya kadar sınav binasında bekletilecektir…” 7.2. “3.5. Sınavda Uyulması Gereken Kurallar” başlıklı maddesinde; “ Sınav süresince adayların; Konuşmaları, kopya çekmeleri veya kopya vermeleri, Salondaki görevlilere soru sormaları, … Sınav düzenini bozacak davranışlarda bulunmaları yasaktır. Bu yasaklara uymadığı tespit edilen adayların sınavları geçersiz sayılacaktır. Sınav kurallarına uymak adayın temel görevidir. Kurallara aykırı davranışta bulunan adayların sınava devam etmelerine izin verilmeyecektir. Ancak, sınav görevlileri diğer adayların dikkatlerini dağıtmamak, zaman kaybetmelerine yol açmamak açısından gerekli görürse kural dışı davranışlarda bulunanlara uyarıda bulunmayabileceklerdir. Uyarılmış olsun veya olmasın, kurallara aykırı davranışta bulunan adayların kimlikleri ve kusurları sınav görevlilerince sınav tutanağına veya görevlilerin raporlarına açıkça yazılacak ve bu adayların sınav sonuçları geçersiz sayılacaktır. … Sınav binaları/salonları ÖSYM tarafından kurulacak güvenlik kameraları ile izlenebilecektir. Sınav görevlilerinin tutanaklarının yanı sıra kamera kayıtları da gerektiğinde kanıt olarak kullanılacaktır.” 7.3. “3.8 Sınavın Geçerli Sayılması Nelere Bağlıdır?” başlıklı maddesinde; “Bir adayın sınavının geçerli sayılarak cevap kâğıdının değerlendirilmesi için adayın; … Salonda sınav kurallarına ve sınav görevlilerinin uyarılarına uyması ve diğer sınav kurallarına uyması zorunludur. Bu kurallara uymayan adayların sınavları iptal edilecektir…Belgeleri eksik veya geçersiz olduğu hâlde salon görevlileri tarafından yanlışlıkla sınava alınan veya sınav kurallarına uymadıkları hâlde sınav düzenini bozmamak için salondan çıkarılmayarak sınava devam ettirilen adayların sınavları, sınav tutanakları ve kamera kayıtları incelenerek geçersiz sayılır. Sınav tutanaklarında herhangi bir kayıt veya tespit olmaması, kamera kayıtlarının incelenmesi neticesi tespit edilen kural dışı davranışlar sebebiyle adayın sınavının geçersiz sayılmasına engel teşkil etmez. Sınav görevlilerinin kusur veya ihmali söz konusu olduğunda kamera kayıtları esas alınır.” 8. Adayların Sınavlarını Geçersiz Sayan Durumlara İlişkin Yönerge’nin; “Görevlilere
Karşı Gelmek ve Sınav Düzenini Bozmak” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) Salon/bina görevlilerine(güvenlik görevlileri dahil) karşı gelen ve sınav kurallarını kabul etmediğini açık olarak gösteren adayın sınavı geçersiz sayılır.(2)Salon/bina içerisinde huzursuzluk yarattığı ve diğer adayların dikkatini dağıttığı tespit edilen adayların sınavı, sınav evrakını teslim etmiş olsa dahi geçersiz sayılır… ” 9. Sınav Görevlilerinin Sınav Kurallarına Aykırılık Teşkil Eden Fiilleri Ve Uygulanacak
Yaptırımlara İlişkin Yönerge’nin;
9.1. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1) Bu Yönergede geçen;…d) Görev İhmali:
ÖSYM tarafından yapılan sınavlarda görev alanlar tarafından ilgili Mevzuatta belirtilen kurallara aykırılık teşkil eden fiillerin işlenmesini,…ifade eder.” 9.2. “Görev İhmalleri ve Uygulanacak Yaptırımlar” başlıklı 6 ncı maddesinde; “…(2)
Aşağıda belirtilen fiilleri işlediği tespit edilen sınav görevlilerine, GİS üzerinden 6 ay süreyle görev tercih işlemleri kapatılarak, görev ihmali uygulandığı andaki görev puanından yüzde iki oranında düşürülür.
a. Görev yerinden zamanından önce ayrılmak, b. Sınav düzenini bozacak veya adayların dikkatini dağıtacak şekilde ses çıkarmak, ses çıkaran giysi ya da ayakkabı giymek, rahatsız edici koku kullanmak, c. Görev esnasında uyuklamak, d. Görev yerine geç gelmek, e. Sınav sırasında adayların dikkatini dağıtacak davranışlarda bulunmak, f. Görevlilerle veya adaylarla sınav uygulamasını olumsuz etkileyecek şekilde tartışmak…”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın katıldığı 2018-KPSS Eğitim Bilimleri
Sınavının geçerli sayılarak puanının hesaplanması talebinin reddi, yönünde hazırlanan “Ret
Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına
Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran 2018 KPSS – Eğitim Bilimleri
Sınavında sınav salonunda bulunan görevlilerden birinin sınav kurallarına uygun hareket etmediğini, kendisinin durumu fark ettiğini ve görevlinin sınav boyunca kendisine baktığını, diğer sınıflardan çıkanları görünce salondan ayrılmak istediğini, görevlinin sınavın henüz bitmediğini ifade ettiğini, kendisinin görevliler çıkmasına izin verene kadar salondan ayrılmadığını, ancak sınav sonuçları açıklandığında sınav kurallarına uymadığı gerekçesiyle sınavının geçersiz sayıldığını öğrendiğini ifade ederek, salonda bulunan diğer adayların ifadelerine başvurularak olayın açıklığa kavuşturulmasını ve sınavının geçerli sayılarak puanının hesaplanması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
12. Başvuruya konu olan salondaki görevlinin sınav kurallarına aykırı davranarak uyuduğu ve horladığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; başvuranın CİMER yoluyla yaptığı başvurunun ÖSYM Başkanlığının Sınav Görevlileri Yönetimi Daire Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Görev İhmalleri Komisyonunda değerlendirildiği ve yapılan incelemede sınav salonunda kamera uygulamasının yapılmaması sebebiyle salonda yer alan 3 aday ile telefon görüşmesi yapılarak konu hakkında bilgi talep edildiği, adaylar ile yapılan telefon görüşmesi sonucunda bir adayın olayı çok fazla hatırlamadığını ancak bir ses duyduğu bilgisini verdiği, diğer iki adayın ise görevlilerden birisinin uyuduğu ve bir ara horladığı, görevlinin çıkmak isteyen öğrenciye 1-2 dakika daha beklemesi gerektiğini söylediğini beyan ettiği, Görev İhmalleri Komisyonu tarafından Sınav Görevlilerinin Sınav
Kurallarına Aykırılık Teşkil Eden Fiilleri ve Uygulanacak Yaptırımlara İlişkin Yönerge hükümleri uyarınca sınav esnasında uyuduğu tespit edilen görevliye görev ihmali yaptırımı uygulandığı görülmüştür. İlgili Yönergenin “Görev İhmalleri ve Uygulanacak Yaptırımlar” başlıklı 6 ncı maddesine bakıldığında görev esnasınında uyuduğu tespit edilen görevlilere
6 ay süreyle görev tercih işlemleri kapatılarak, görev ihmali uygulandığı andaki görev
puanından yüzde iki oranında düşürüleceğinin düzenlendiği, dikkate alındığında; başvuranın konuyla ilgili iddialarının doğru olduğu ve ÖSYM’nin söz konusu yönerge kapsamında hukuka uygun işlem tesis ettiği anlaşılmıştır.
13. Başvuranın sınavının geçerli sayılarak puanının hesaplanması talebine ilişkin incelemede; ÖSYM tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerden de anlaşılacağı üzere, başvuranın söz konusu sınav devam ederken sınavı terk etmek istemesi üzerine sınav salon görevlilerinin sınavın bitmediğini ve salonu terk etmesinin yasak olduğunu hatırlatması üzerine, başvuran hakkında “yüksek sesle konuşarak kalemleri kürsüye fırlattığı ve gürültü yapmaya devam ettiği” eyleminin gerçekleştiğine ilişkin tutanak tutulduğu görülmüştür.
Sınav salonunda kamera olmaması nedeniyle salon görüntülerinin incelenemediği ancak, 6114 sayılı Kanun’un “Sınav güvenliği” kenar başlıklı 9. maddesinin beşinci fıkrasında sınav sırasında veya sınavdan sonra incelenen tutanaklarının Kanun ve sınav kurallarının düzenlendiği yönetmelik veya kılavuz esaslarına aykırılık teşkil eden davranışların tespit edilmesi hâlinde adayın sınavının geçersiz sayılacağı hükmü nedeniyle ilgili tutanak dahilinde işlem yapılarak ve sınav görevlilerinin uyarılarına uymayarak sınav düzenini bozacak davranışlarda bulunan başvuranın sınavının, 6114 sayılı Kanun ve 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi’nin ÖSYM’ye verdiği açık yetkiye dayanılarak ÖSYM Yönetim Kurulu’nun 27/08/2018 tarihli ve 2018/35.01 sayılı kararıyla geçersizliğine karar verildiği anlaşılmıştır.
14. Sınavın geçersiz sayılması hallerinin ve sınav kurallarının düzenlendiği mevzuat hükümlerine ve ilgili kılavuzlara bakıldığında; 6114 Sayılı Kanunun 7 nci maddesinde;
Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılacağı, 9 uncu maddesinde; …Sınav sırasında veya sınavdan sonra incelenen tutanakların Kanun ve sınav kurallarının düzenlendiği yönetmelik veya kılavuz esaslarına aykırılık teşkil eden davranışlarının tespit edilmesi halinde adayın sınavı geçersiz sayılacağı, 2018 Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) Lisans Kılavuzunun;
“Sınavın Uygulanması” başlıklı maddesinde; KPSS Eğitim Bilimleri oturumunun ilk 75 dakikası ve son 15 dakikası içinde sınav salonunun terk edilmesinin yasaklandığı, “Sınavda
Uyulması Gereken Kurallar” başlıklı maddesinde; Sınav süresince adayların;
Konuşmalarının, sınav düzenini bozacak davranışlarda bulunmaları yasak olduğu, bu yasaklara uymadığı tespit edilen adayların sınavlarının geçersiz sayılacağı, sınav kurallarına uymanın adayların en temel görevi olduğunu, kurallara aykırı davranışta bulunan adayların sınava devam etmelerine izin verilmeyeceği, ancak, sınav görevlileri diğer adayların dikkatlerini dağıtmamak, zaman kaybetmelerine yol açmamak açısından gerekli görürse kural dışı davranışlarda bulunanlara uyarıda bulunmayabilecekleri, uyarılmış olsun veya olmasın, kurallara aykırı davranışta bulunan adayların kimlikleri ve kusurları sınav görevlilerince sınav tutanağına veya görevlilerin raporlarına açıkça yazılacağı ve bu adayların sınav sonuçlarının geçersiz sayılacağı, yine sınav binaları/salonları ÖSYM tarafından kurulacak güvenlik kameraları ile izlenebileceği, sınav görevlilerinin tutanaklarının yanı sıra kamera kayıtlarının da gerektiğinde kanıt olarak kullanılabileceğinin açıkça düzenlendiği görülmekte, bu kapsamda ÖSYM’nin tutanakta yer verilen kural dışı davranış nedeniyle başvuranın sınavını geçersiz sayma işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır.
15. Ayrıca, Başvuranın iddiaları arasında yer verdiği ve
ÖSYM tarafından gerekli tedbirlerin uygulandığının ifade edildiği salon görevlisinin uyuması görev ihmali ile salon başkanı, gözetmen ve ÖSYM temsilcisi tarafından imza altına alınan tutanakta yer verilen, başvuranın yüksek sesle konuşması, kürsüye kalem fırlatarak gürültü yapmaya devam etmesi eylemleri arasında bir bağlantı da tespit edilememiştir.
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 2018 KPSS Eğitim
Bilimleri Oturumunun geçerli sayılarak puanının hesaplanmasını talebinin idarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
18. Bunun yanı sıra ÖSYM Sınav Uygulama Yönergesinin 22 inci maddesinde; “(1)
Sınavda karşılaşılabilecek bazı durumlar ve bu durumlar karşısında izlenmesi gereken yollar aşağıda özetlenmiştir:… 23) Görevliler arasında sınav kurallarına uymayanlar olursa (Sınav salonuna cep telefonu veya herhangi bir elektronik, mekanik cihaz ile gelmek, sınav sırasında cep telefonuyla konuşmak, gazete ve kitap okumak, birbirleriyle konuşmak, soru kitapçıklarını incelemek, soru kitapçığını dışarıya çıkarmak ve fotokopisini çekmek, adaylara cevaplamada yardım etmeye kalkışmak, görevli olduğu salonun dışında dolaşmak vb.) bu durumu yazılı veya sözlü olarak hemen Bina Sınav Sorumlusuna bildiriniz….” düzenlemesine yer verildiği, bu düzenleme uyarınca sınav esnasında kural ihlali gerçekleştiren görevlinin diğer görevli tarafından fark edilmesi durumunda, diğer görevlinin bu durumu Bina Sınav Sorumlusuna bildirmekle yükümlü olduğu, somut olayda ise sınav görevlilerinden birinin sınav esnasında uyuduğu hususunun diğer sınav görevlisi tarafından Bina Sınav Sorumlusuna bildirilmesi gerekirken, bu yönde bir bildirimin yapılmadığı anlaşılmış olup bundan böyle yapılacak inceleme ve araştırmalarda İdarenin bu konuda da gerekli dikkat ve özeni göstermesi beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana ve ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ
BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi