|
ÖZET: Sınav kuruluna başkanlık edecek belediye başkanının eğitim şartı aranmaksızın görev alabileceği, ancak meclis üyeleri arasından görevlendirilen belediye başkan yardımcısının eğitim şartını sağlaması gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü tarafından yapılan bir değerlendirmeye dayanmaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca, belediye başkanının yetkileri arasında belediye teşkilatını yönetmek ve personel atamak yer almaktadır. Bu bağlamda, belediye başkanının en az ilkokul mezunu olması yeterli görülmektedir. Ayrıca, görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarını yürütecek olan sınav kurulunun, belediye başkanı haricindeki üyelerinin eğitim durumlarına dikkat edilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, belediye başkanının sınav kuruluna başkanlık etmesi için herhangi bir eğitim şartı aranmamakta, ancak belediye başkan yardımcısının eğitim yeterliliği sağlaması gerekmektedir. Belediye meclis üyelerinin ise bu kurulda görev alması mümkün değildir. |
NOT: Sınav kuruluna başkanlık edecek belediye başkanında eğitim şartının aranmayacağı, meclis üyeleri arasından görevlendirilen belediye başkan yardımcısında eğitim şartının aranması gerektiği T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı: E-53773008-622.02-8369498 29/12/2023
Konu: Görüş (Sınav Kuruluna Başkanlık Edecek Belediye Başkanında
Eğitim Şartının Aranmayacağı, Meclis Üyeleri Arasından
Görevlendirilen Belediye Başkan Yardımcısında Eğitim
Şartının Aranması Gerektiği)
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: tarihli ve sayılı yazı.
Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavını yürütecek sınav kurulunda görev alacak belediye başkanı ile meclis üyeleri arasından görevlendirilen belediye başkan yardımcısında eğitim şartının aranıp aranmayacağı ile sınav kurulunda belediye meclis üyelerinin görevlendirilip görevlendirilemeyeceğine ilişkin ilgi yazı incelenmiştir.
Bilindiği üzere, 5393 sayılı Belediye Kanununun 38 inci maddesinde, “Belediye başkanının görev ve yetkileri şunlardır:
a) Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak.
j) Belediye personelini atamak.
…” hükmü ile 49 uncu maddesinde, “…
Norm kadrosunda belediye başkan yardımcısı bulunan belediyelerde norm kadro sayısına bağlı kalınmaksızın; belediye başkanı, zorunlu gördüğü takdirde, nüfusu 50.000’e kadar olan belediyelerde bir, nüfusu 50.001-200.000 arasında olan belediyelerde iki, nüfusu 200.001-500.000 arasında olan belediyelerde üç, nüfusu 500.000 ve fazla olan belediyelerde dört belediye meclis üyesini belediye başkan yardımcısı olarak görevlendirebilir. Bu şekilde görevlendirilen meclis üyelerine belediye başkanına verilen ödeneğin 2/3’ünü aşmamak üzere belediye meclisi tarafından belirlenecek aylık ödenek verilir ve taleplerine göre bir sosyal güvenlik kurumu ile ilişkilendirilir. Bu şekilde görevlendirme, memuriyete geçiş, sözleşmeli veya işçi statüsünde çalışma dâhil ilgililer açısından herhangi bir hak teşkil etmez ve belediye meclisinin görev süresini aşamaz. Sosyal güvenlik prim ve benzeri giderlerden kurum karşılıkları belediye bütçesinden karşılanır.
…” hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 9 uncu maddesinde, “2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, on sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşı belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebilir.” hükmü ile 10 uncu maddesinde, “Anayasa ve Kanunlarda yazılı şartlara uygun olarak, seçilme yeterliğine sahip olan her vatandaş, bir siyasi parti listesinden veya bağımsız olarak, il genel meclisi üyeliğine, belediye başkanlığına veya belediye meclisi üyeliğine adaylığını koyabilir.
…” hükmü bulunmaktadır.
Burada atıf yapılan 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddesine göre “İlkokul mezunu olmayanlar” haricindeki eğitim şartına sahip olanlar seçilme yeterliğine sahiptir.
Bu hükümlerden de anlaşılacağı üzere, belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, belediye personelini atamak yetkisine haiz belediye başkanının en az ilkokul mezunu olması yeterli sayılmaktadır.
Ayrıca, 2/7/2020 tarihli ve 31173 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 14 üncü maddesinde, “1) Yerel yönetimlerce yazılı ve sözlü sınavlara ilişkin görevde yükselme ve unvan değişikliği işlemlerini yürütmek üzere beş kişiden oluşan sınav kurulu teşkil edilir. Sınav kurulu, atamaya yetkili amir veya görevlendireceği kişinin başkanlığında, üyelerden biri personel işlerinden sorumlu birim temsilcisi olmak üzere, atamaya yetkili amirce belirlenecek üyelerden teşekkül eder. Aynı usulle birer yedek üye belirlenir. İhtiyaç duyulması halinde kurum dışından da kamu görevlileri sınav kurulunda üye olarak görevlendirilebilir.
(2) Sınav kurulunu teşkil eden üyeler, görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı ile alınacak personelden; görev, lisansüstü hariç öğrenim ve ihraz ettikleri unvanlar itibarıyla daha düşük seviyede olamazlar.
…” hükmü yer almaktadır.
Mezkûr Yönetmeliğin yukarıda yer verilen hükmünde geçen “Sınav kurulunu teşkil eden üyeler” ibaresinde ise belediye başkanı haricindeki diğer üyelerin anlaşılması gerekmektedir.
Bu itibarla, öğrenim durumuna bakılmaksızın belediye başkanının görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavını yürütecek sınav kuruluna başkanlık edebileceği, meclis üyeleri arasından görevlendirilen belediye başkan yardımcısının sınav komisyonunda görev alabileceği ancak eğitim şartını mutlaka sağlaması gerektiği, belediye meclis üyelerinin ise söz konusu kurulda görev almasının mümkün bulunmadığı değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Yerel Yönetimler Genel Müdürü