|
ÖZET: Başvuran, İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü öğrencisi olarak, 2022-2023 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Klasik Mekanik (FZKT2401) dersinin bütünleme sınavından aldığı 35,00 puanın beklediği sonuç olmadığını ifade ederek, bu sonuca itirazda bulunmuştur. İtirazı üzerine, üniversite tarafından oluşturulan bir komisyon, sınav sonucunu yeniden incelemiş ve notun değiştirilmemesine karar vermiştir. Başvuran, sınavın cevap anahtarının kendisine iletilmediğini ve itiraz sürecinin yetersiz olduğunu belirterek, puanının yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir.
İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü, itiraz sürecinin yönetmeliklere uygun olarak yürütüldüğünü ve gerekli incelemelerin yapıldığını belirtmiştir. Cevap anahtarının paylaşımının öğretim üyesinin takdirine bağlı olduğunu ifade eden idare, başvuranın itirazının hukuka uygun olduğunu savunmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, yapılan inceleme sonucunda başvurunun reddedilmesi gerektiği yönünde bir öneri sunmuştur. Sonuç olarak, başvuranın itirazı, ilgili mevzuat ve yönetmelikler çerçevesinde değerlendirilmiş ve başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu karar, başvurana ve İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü’ne tebliğ edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/3806-S.24.6004
BAŞVURU NO : 2023/20068
KARAR TARİHİ : 04.04.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın sınav notuna itirazı hk.
BAŞVURU TARİHİ : 10.12.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. tarafından Kurumumuza yapılan tarihli başvuruda özetle; başvuran, İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü öğrencisi olduğunu, 2022-2023 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılında aldığı derslerden Klasik Mekanik (FZKT2401) bütünleme sınavı sonucunda aldığı 35,00 puanın beklediği sonuç olmadığını, 24/07/2023 tarihinde yaptığı itiraz sonucunda idarenin 14/08/2023 tarihinde karar verdiğini, ancak sınavın cevap anahtarının kendisine gönderilmediğini ve gerekçe sunulmadan ret cevabının verildiğini, bu kararın hakkaniyetten ve gerçeklikten uzak olduğunu ve yeterli inceleme yapılmadan acele şekilde verildiğini, cevap anahtarının gönderilmemesi nedeniyle karşılaştırma yapma imkanının da bulunmadığını belirterek sınav puanının yeniden incelenmesini ve hesaplanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusu hakkında İstanbul Üniversitesi Rektörlüğünden alınan 08/01/2024 tarihli ve E– – yazı ve eklerinde;
2.1. Başvuranın sınav sonucunun yeniden incelenmesi hususunda verdiği 24/07/2023 tarihli dilekçesine istinaden İstanbul Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 27 nci maddesi gereğince, Fen Fakültesi Dekanlığı tarafından 25/07/2023 tarihinde Fizik bölümü öğretim üyelerinden oluşan bir itiraz komisyonu kurulduğu, itiraz komisyonunun gerekli incelemeyi yaptığı ve öğrencinin notunda değişiklik yapılmamasına ilişkin oy birliği ile aldığı kararını Yönetmelikte belirtilen süre içinde olmak üzere 28/07/2023 tarihinde Dekanlığa ilettiği, itiraz komisyonunun raporunun 09/08/2023 tarihli Fen Fakültesi Yönetim Kurulunda oy birliği ile kabul edildiği ve 14/08/2023 tarihinde başvuru sahibine resmi yazı ile bildirildiği,
2.2. Sınav sonucuna itiraz sürecinin İstanbul Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği 27 nci maddesine göre, başvuru dilekçesine istinaden Dekanlık tarafından itiraz komisyonunun kurulması, itiraz komisyonunun inceleme sonucunun Fakülte Yönetim Kurulunda görüşülmesi ve Fakülte Yönetim Kurulu kararının başvuru sahibine bildirilmesi şeklinde yapıldığı,
2.3. Nota itiraz eden öğrencilerle cevap anahtarının gönderilmesi hususunda mevzuatta herhangi bir hüküm bulunmadığı, sınavın yapılmasından sonra cevap anahtarının öğrencilerle paylaşılmasının öğretim üyesinin tercihinde olduğu, paylaşımın yapılıp yapılmaması hususunda idarenin bir tasarrufunun bulunmadığı,
2.4. Söz konusu itiraz hakkında ilgili Yönetmelik hükümlerine göre yeterli inceleme yapıldığı bu nedenle başvuranın acele şekilde karar verildiği yönündeki itirazının doğru olmadığı,
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 3.2. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130 uncu maddesinin birinci fıkrasında, “Çağdaş eğitimöğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun; 5.1. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (d) fıkrasında, “Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim – öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur.”, 5.2. “Senato” başlıklı 14 üncü maddesinin (b) fıkrasının ilk iki bendinde; “b. Görevleri: Senato, üniversitenin akademik organı olup aşağıdaki görevleri yapar: (1) Üniversitenin eğitim – öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak (2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek…”, 5.3. “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43 üncü maddesinin (a) fıkrasında, “a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim-öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.”,
5.4. “Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı 44 üncü maddesinin (b) fıkrasında; “b. Yükseköğretim kurumlarında, öğretim faaliyetlerinin üç dönemi aşmamak üzere yıl içinde kaç döneme ayrılarak sürdürüleceği; her bir dönemde alınması gereken asgari ve azami kredi miktarları; her bir diploma programının diplomayı almayı hak eden kişiye kazandıracağı bilgi, beceri ve yetkinliklerin neler olacağı ve bunların ölçme ve değerlendirmelerinin nasıl yapılacağı; hazırlık sınıfı veya başka yollarla yabancı dil yeterliliğinin nasıl kazandırılacağı ve yabancı dil bilgi düzeyinin nasıl ölçüleceği; kayıt, devam, uygulama, tez ve teorik ders içerikleri, ön şartlı dersler, sınav çeşitleri ve bunların ders başarı notuna katkısı; … eğitim-öğretimin devamına ilişkin diğer hususlar, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumları senatoları tarafından belirlenir.”, 6. 21/09/2010 tarihli ve 27706 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İstanbul Üniversitesi Önlisans ve
Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin; 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Yönetmeliğin amacı; İstanbul Üniversitesine bağlı birimlerde ön lisans ve lisans eğitim ve öğretimi ile bu süreçte uygulanacak ölçme ve değerlendirme esaslarını düzenlemektir.”,
6.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Yönetmelik; İstanbul Üniversitesine öğrenci kabulü, ön lisans ve lisans eğitim ve öğretim programlarının düzenlenmesi, ölçme ve değerlendirme, diploma ve ayrılma işlemlerine ilişkin hükümleri kapsar.”,
6.3. “Dayanak” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Bu Yönetmelik; 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı
Yükseköğretim Kanununun 14 üncü ve 44 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.”,
6.4. “Sınav notlarına itiraz” başlıklı 27 nci maddesinde, “Öğrenciler, ara sınav sonuçlarının ve 100 üzerinden değerlendirilerek belirlenen yarıyıl/yıl sonu sınav notunun ilan edilmesinden itibaren üç iş günü içinde, ilgili birimin öğrenci bürosuna bir dilekçe ile başvurarak sınav kağıdının yeniden incelenmesini isteyebilir. Dekan veya müdür sınav kağıdının incelenmesi için, biri sınavı yapan öğretim üyesi olmak üzere ilgili öğretim üyeleri veya öğretim görevlileri arasından üç kişilik bir komisyon kurar. Sınavın ilgili olduğu anabilim/bilim dalında tek öğretim üyesi varsa, bu komisyonun diğer üyeleri, sınava girilen dersin yakın olduğu derslerin öğretim üyeleri arasından dekan veya müdür tarafından seçilir.
Komisyon, en çok üç iş günü içinde itirazları kesin olarak sonuçlandırır.
Harfli olarak ilan edilen başarı notları ilan edildikten sonra, herhangi bir nedenle yapılan değişiklikler, o dersin daha önce yapılmış olan istatistiksel dağılımına yansıtılmaz.” hüküm ve düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran 2022-2023 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılında aldığı Klasik Mekanik dersi (FZKT2401)
bütünleme sınavının sonucuna itiraz etmektedir.
9. Anayasa’nın 130 uncu maddesinde ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 3 üncü maddesinde üniversitelerin bilimsel özerkliğe sahip olduğu; Yükseköğretim Kanunu’nun 43 ve 44 üncü maddelerinde, yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ile ilgili esasların, Yükseköğretim Kurulunun bu konularda belirlediği temel ilkelere uygun olarak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından kabul edilen eğitim-öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtileceği hüküm altına alınmıştır.
10. Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili hükümlerine dayanılarak hazırlanan İstanbul Üniversitesi Önlisans ve Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 27 nci maddesinde, öğrencinin sınav kağıdının yeniden incelenmesini isteyebileceği, dekan veya müdürün sınav kağıdının incelenmesi için biri sınavı yapan öğretim üyesi olmak üzere ilgili öğretim üyeleri veya öğretim görevlileri arasından üç kişilik bir komisyon kuracağı, komisyonun en çok üç iş günü içinde itirazları kesin olarak sonuçlandıracağı düzenlenmiştir.
11. Somut olayda, başvuranın 2022-2023 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılında aldığı Klasik Mekanik dersinin bütünleme sınavının sonucunda 24/07/2023 itiraz etmesi üzerine, Fen Fakültesi Dekanlığı tarafından 25/07/2023 tarihinde Fizik bölümü öğretim üyelerinden Doç. Dr. . ., Doç. Dr. . . ve Doç.
Dr. . . .’den oluşan itiraz komisyonunun kurulduğu, itiraz komisyonunun gerekli incelemeyi yaptığı ve öğrencinin notunda değişiklik yapılmamasına ilişkin oy birliği ile aldığı karara ilişkin 28/07/2023 tarihli tutanağı aynı gün Dekanlığa gönderdiği, itiraz komisyonu kararının 09/08/2023 tarihli Fen Fakültesi
Yönetim Kurulu toplantısında oy birliği ile kabul edildiği ve 14/08/2023 tarihinde başvurana bildirildiği anlaşılmıştır.
12. Başvuranın söz konusu dersten aldığı notun bütünleme sınavı sorularına verdiği yanıtların karşılığı olduğu, notlandırma hususunda dersi veren öğretim üyesinin takdir yetkisini kötüye kullandığına dayanak başvuran tarafından gerekçeli ve bilimsel nitelikte itirazlar sunulamadığı gibi bu iddiayı destekler herhangi bir bulguya da rastlanılmadığı, her öğrenciye uygulanan prosedürün başvurana da tatbik edildiği değerlendirilmiştir.
13. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve konuyla ilgili mevzuat birlikte değerlendirildiğinde, Anayasa’da tanınan bilimsel özerklik ve Yükseköğretim Kanunu’nda tanınan yetki çerçevesinde, İstanbul
Üniversitesi tarafından sınavlara ilişkin usul ve esasların Yönetmelikle belirlenmiş olduğu, başvuranın itirazına yönelik idare tarafından yapılan işlemlerin bu düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirildiği; ayrıca, başvuranın yeterli inceleme yapılmadan acele şekilde karar verildiği yönündeki iddiasına dair herhangi bir tespitin yapılamadığı görüldüğünden idarenin işlem, eylem, tutum ve davranışlarında hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; karara karşı başvuru yollarının gösterilmediği tespit edilmiş olup bundan böyle idarenin bahse konu iyi yönetim ilkelerine uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
15. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu
Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlamaktadır. Buna göre, işbu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu Ret Kararının, BAŞVURANA ve İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi