|
ÖZET: Bu karar, başvuranın 2021-2022 öğretim yılı Yaz Okulu İnsan Kaynakları Yönetimi sınav sonucuna yaptığı itirazın reddine ilişkindir. Başvuran, sınavda beklediğinden düşük bir puan aldığını ve cevap kâğıdında bazı cevapların okunmadığını iddia ederek puanının düzeltilmesini talep etmiştir. Ancak, yapılan inceleme sonucunda, başvuranın cevap kâğıdındaki tüm cevapların okunur olduğu ve doğru-yanlış oranının 8 doğru, 9 yanlış, 3 boş cevap olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
Anayasa ve Yükseköğretim Kanunu çerçevesinde üniversitelerin bilimsel özerkliğine vurgu yapılmış, itiraz süreçlerinin ilgili yönetmeliklere uygun olarak yürütüldüğü belirtilmiştir. Başvuranın itirazının, belirtilen süre içinde yapılmadığı ve idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddi gerektiği yönünde bir karar alınmıştır. Bu karar, idarenin sınav değerlendirme süreçlerinin ve itiraz usullerinin hukuka uygunluğunu ortaya koymaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/5534-S.23.9121
BAŞVURU NO : 2023/2477
KARAR TARİHİ : 03/05/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın sınav notuna itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 20/02/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, Açıköğretim Konaklama İşletmeciliği Bölümü 4. sınıf öğrencisi olduğunu, 13/08/2022 tarihinde İnsan Kaynakları Yönetimi dersi yaz okulu sınavına katıldığını, 20 soruya 14 doğru, 3 yanlış, 3 boş cevap verdiğini, ancak beklediğinden düşük puan aldığını, süresi içinde itirazda bulunduğunu, sonucun değişmediğini, hatanın cevap kâğıdında bazı cevapların yeteri kadar karalanmamış olması nedeniyle optik okuyucunun okumamasından kaynaklı olduğunu düşündüğünü, hatanın düzeltilmemesi halinde kurum içi sınavlarda mağduriyet yaşayacağını ileri sürerek cevap kâğıdının incelenmesini ve puanının düzeltilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumunun 28/03/2023 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen 31/03/2023 tarihli ve sayılı yazı ve eklerinde; başvuranın, 2013-2014 öğretim yılı 22/10/2013 tarihinde Açıköğretim Sistemiyle öğretim yapan İşletme Fakültesi Konaklama İşletmeciliği Lisans Programına kayıt yaptırmış olup halen öğrencileri olduğu, başvuranın durumu incelendiğinde; 2021-2022 öğretim yılı Yaz Okulu sınav sonucuna itirazını 3 iş günü (20-24 Ağustos 2022) içinde Öğrenci Otomasyonundan (T.C. kimlik numarası ve şifre ile) yaptığı görülmüş olup değerlendirme öğrenci sayfasında “cevap kâğıdınız değerlendirilmiş olup herhangi bir hataya rastlanmadığı için dersinizin notunda değişiklik yapılmamıştır.” şeklinde yayımlandığı, sınavların değerlendirilmesi, notların kaydı, çizelgelere geçirilmesi, saklanması, öğrenci kütüklerine yazımı ve öğrencilere duyurulmasında bilgi işlem yöntemlerinin kullanıldığı, cevap kâğıtlarının bilgi işlem ortamında optik okuyucu ile kontrollü olarak okunduğu belirtilerek “İŞL402U İnsan Kaynakları Yönetimi” dersinin cevap kâğıdı, cevap anahtarı, not analizi ve sınav sonuç itirazı ile ilgili yazışmaları içerir belgeler gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi:
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]”
“Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinin birinci fıkrası:
“Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 5’inci maddesinin birinci fıkrası:
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (d) fıkrası:
“Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim – öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur.”
“Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43’üncü maddesinin (a) fıkrası:
“a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.” 6. 03/09/2015 tarihli ve 29464 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin “Sınavlar” başlıklı 11’inci
maddesi:
“(Değişik:RG-5/9/2017- 30171)(1)(Değişik:RG-24/4/2019-30754) Bir dönemde her ders için bir ara sınav ve dönem sonu sınavı düzenlenir. Sınavlar; gözetimli olarak yüz yüze ve/veya çevrimiçi yapılır; çoktan seçmeli, açık uçlu, kısa cevaplı, doğru-yanlış ve eşleştirme gibi farklı tip sorular içerebilir. Bununla birlikte dersin özelliğine göre ara sınav; yazılı, sözlü, ödev, uygulama, proje ve benzeri ölçme-değerlendirme araçlarıyla da yapılabilir. Sadece dönem sonu sınavı yapılan proje gibi derslerde, parçalı sınav uygulanır. Parçalı sınavların birleştirilmesiyle dönem sonu sınav notu oluşturulur ve bu notun, başarı notuna katkısı %100’dür. Ara ve dönem sonu sınavlarının tarihleri ve uygulama esasları, ilgili birim yönetim kurulu tarafından belirlenir ve öğretim yılı başında akademik takvimle birlikte ilan edilir. (Ek cümle:RG-15/8/2022-31924) 2547 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi gereğince alınması gereken zorunlu derslere ait sınavlar için Senato tarafından kabul edilen usul ve esaslar uyarınca farklı ölçme değerlendirme uygulamaları belirlenebilir.
(3) (Ek:RG-24/4/2019-30754) Yaz okulu başarı değerlendirmesi tek sınav ile yapılır ve bu sınavın başarı notuna katkısı %100’dür. Yaz okulunda alınan dersler için öğrenci başarısının değerlendirilmesinde, Üniversite tarafından kabul edilen Öğrenci Değerlendirme Sistemi Esasları kullanılır.”
“İtiraz” başlıklı 14’üncü maddesi:
/
“(Değişik:RG-15/8/2022-31924) Öğrenci, sınav sorularına ve sonuçlarına yönelik itirazlarını; Senato tarafından kabul edilen usul ve esaslara göre yapar.” 7. 2022/14-2 sayılı Senato Kararı ile kabul edilen Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesi’nin
“Sınav itirazı” başlıklı 18’inci maddesi:
“Adaylar; sınavın uygulaması, sorular ve sonuçlarla ilgili inceleme ve yeniden düzenleme talebiyle itirazda bulunabilir. İtirazın “Kılavuz” veya “Protokol”de belirtilen usule uygun olarak ve belirlenen süreler içinde yapılması gerekir. Usule uygun olmayan veya belirlenen süreler dışında yapılan itirazlar dikkate alınmaz. Sınava girmeyen, sınava alınmayan veya sınavı geçersiz sayılan adayların itirazları dikkate alınmaz. İtirazlara, “Kılavuz”da veya
“Protokol”de belirtilen şekilde ve sürelerde cevap verilir. Sınav evrakının aslı veya sureti, aday dâhil hiçbir kişiye veya kuruma/kuruluşa verilmez. Yargı organları bu hükmün dışındadır.” 8. 2022/14-5 sayılı Senato Kararı ile kabul edilen Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme
Fakülteleri Öğrenci Değerlendirme Sistemi Esasları’nın 4’üncü maddesi:
“(Ek: Senato‒4/10/2016‒7/8) (Değişik:Senato-16/08/2022-14/5) Çoktan seçmeli sorulardan oluşan test sınavlarında beş şıklı olarak hazırlanan her bir test için doğru cevap sayısından yanlış cevap sayısının dörtte biri çıkartılır. Elde edilen sonuç ile bir sorunun puan değeri çarpılarak sınav notu hesaplanır. Sınav notu sıfırın altında olan veya sınava girmeyen öğrencinin notu sıfır olarak kabul edilir.” 9. Anadolu Üniversitesi internet sayfasının Kılavuzlar bağlantısında yer alan 2021-2022 Öğretim Yılı
Öğrenci Kılavuzu’nun “V. Ölçme ve Değerlendirme Bölümü 4. Sınavların Değerlendirilmesi ve Ders
Geçme” başlığı:
“Sınavların değerlendirilmesi ve ders geçme sistemi; Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme
Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği ile bu Yönetmelik’in verdiği yetkiye istinaden hazırlanan Anadolu
Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Uygulama Esasları ve Anadolu
Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Öğrenci Değerlendirme Sistemi Esasları’na göre belirlenir.
[…] Sınavların değerlendirilmesi, notların kaydı, çizelgelere geçirilmesi, saklanması, öğrenci kütüklerine yazımı ve öğrencilere duyurulmasında bilgi işlem yöntemleri kullanılır. Öğrenciler sınav sonuçlarına, ilan edilme tarihinden itibaren 3 (üç) iş günü içinde aof.anadolu.edu.tr adresi Öğrenci Otomasyonu bölümünden T.C. kimlik numarası ve şifreleri ile giriş yaparak itiraz edebilir. Bu süre geçtikten sonra yapılan itirazlar dikkate alınmaz. İtiraz sonuçları aynı sayfada yayımlanmaktadır.”
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuru, başvuranın 2021-2022 öğretim yılı Yaz Okulu İnsan Kaynakları Yönetimi sınav sonucuna itirazı hakkındadır.
12. Anayasa’nın 130’uncu maddesinde ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 3’üncü maddesinde üniversitelerin bilimsel özerkliğe sahip olduğu; Yükseköğretim Kanunu’nun 43’üncü maddesinde, yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ile ilgili esasların, her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtileceği hüküm altına alınmıştır.
13. Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili hükümlerine dayanılarak hazırlanan Anadolu Üniversitesi
Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin 14’üncü maddesinde, öğrencilerin sınav sorularına ve sonuçlarına yönelik itirazlarını; Senato tarafından kabul edilen usul ve esaslara göre yapacağı, 2022/14-2 sayılı Senato Kararı ile kabul edilen Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav
Yönergesi’nin 18’inci maddesinde, sınav itirazlarının kılavuz veya protokolde belirtilen usule uygun olarak ve belirlenen süreler içinde yapılması gerektiği, yine belirtilen şekilde ve sürelerde cevap verileceği, Anadolu Üniversitesi internet sayfasının Kılavuzlar bağlantısında yer alan 2021-2022 Öğretim Yılı Öğrenci
Kılavuzunda, öğrencilerin sınav sonuçlarına, ilan edilme tarihinden itibaren 3 (üç) iş günü içinde aof.anadolu.edu.tr adresi Öğrenci Otomasyonu bölümünden T.C. kimlik numarası ve şifreleri ile giriş yaparak itiraz edebileceği, bu süre geçtikten sonra yapılan itirazların dikkate alınmayacağı, itiraz sonuçlarının aynı sayfada yayımlanacağı düzenlenmiştir.
14. Başvuruya konu olay yönünden, başvuranın 2021-2022 öğretim yılı Yaz Okulu İnsan Kaynakları
Yönetimi sınav sonucuna 3 iş günü (20-24 Ağustos 2022) içinde Öğrenci Otomasyonundan T.C. kimlik numarası ve şifre ile itirazda bulunduğu, değerlendirme öğrenci sayfasında “cevap kâğıdınız değerlendirilmiş olup herhangi bir hataya rastlanmadığı için dersinizin notunda değişiklik yapılmamıştır.” şeklinde yanıt verildiği, bunun üzerine başvuranın itirazını yineleyerek Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurduğu anlaşılmıştır.
15. Başvuruya ilişkin yapılan inceleme ve araştırma sürecinde, başvurana ait cevap kâğıdı ve cevap anahtarı
Anadolu Üniversitesinden temin edilmiştir. Bu belgelerin incelenmesi neticesinde, 2021-2022 öğretim yılı
Yaz Okulu İnsan Kaynakları Yönetimi sınavının test usulünde 20 sorudan oluştuğu, başvurana ait cevap kâğıdında iddiasının aksine işaretlemiş olduğu tüm cevapların okunur olduğu, başvuranın cevap kâğıdında
17 işaretleme yaptığı, başvuranın işaretlemiş olduğu cevaplar ile cevap anahtarı kıyaslandığında,
başvuranın 8 soruya doğru, 9 soruya yanlış cevap verdiği tespit edilmiş, nitekim Anadolu Üniversitesi bilgi işlem sisteminde de başvuranın 8 doğru, 9 yanlış, 3 boş cevap ile 28,75 puan aldığının kayıtlı olduğu görülmüştür.
16. Tüm bu bilgi ve belgeler ışığında yapılan değerlendirmede; Anayasa’da tanınan bilimsel özerklik ve
Yükseköğretim Kanunu’nda tanınan yetki çerçevesinde, Anadolu Üniversitesi tarafından sınavlara ilişkin usul ve esasların, yönetmelik, yönerge ve kılavuz şeklindeki alt düzenleyici işlemler ile belirlenmiş olduğu, başvuranın maddi hata itirazına yönelik idare tarafından yapılan işlemlerin bu düzenlemelere uygun olarak gerçekleştirildiği anlaşıldığından idarenin maddi hata itirazının reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir.
18. Dosya kapsamında yapılan incelemede; idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından başvurana makul sürede yanıt verildiği, ancak başvurana verilen yanıtlarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
19. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu
Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlamaktadır. Buna göre, işbu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Eskişehir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeyle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi