|
ÖZET: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi öğrencisi, 04/09/2021 tarihinde yapılan yaz okulu sınavında “Sağlık İşletmelerinde Kalite Yönetimi” dersinden aldığı 18.75 puana itiraz ederek, sınav sonuçlarının gözden geçirilmesini talep etmiştir. Üniversite, başvuranın itirazının 3 iş günü içinde yapıldığını ve yapılan değerlendirmede herhangi bir hata tespit edilmediğini, bu nedenle notun değiştirilemeyeceğini belirtmiştir.
Yapılan incelemelerde, başvuranın sınavda 20 sorudan 6’sını doğru, 9’unu yanlış, 5’ini ise boş bıraktığı ve bu sonuçların 18.75 puan ile tutarlı olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, Anadolu Üniversitesi’nin sınav itirazlarına ilişkin yönetmelikleri gereği, itirazların belirlenen süreler içinde ve usule uygun yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın itirazı reddedilmiş ve idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. Bu durum, üniversite yönetmeliği ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmiş ve başvuranın talebi kabul edilmemiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/2338-S.22.3538
BAŞVURU NO : 2021/16844
KARAR TARİHİ : 21/02/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
Açıköğretim sınav sonucuna itiraz talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 04/10/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda, özetle; Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi öğrencisi olduğunu, Üniversitenin 04/09/2021 tarihinde gerçekleştirdiği yaz okulu sınavında “Sağlık İşletmelerinde
Kalite Yönetimi “dersinden 18.75 puan verilerek başarısız sayıldığını, sonuçlara itiraz ettiğini ve açıklanan sonucunda hata olduğunu iddia ve ifade ederek soru kitapçığı ve cevap anahtarının kendisine gösterilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusu ile ilgili olarak Anadolu Üniversitesi Rektörlüğünden 27/12/2021 tarihli ve sayılı yazımızla bilgi ve belge talep edilmiş olup Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen – – sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Adı geçen öğrencinin 2020-2021 öğretim yılı 04 Eylül 2021 tarihinde Cumartesi günü yapılan Yaz
Okulu Sınavına katıldığı ve sınav sonuçlarının öğrenci sayfasında yayımlandığı, 2.2. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Eğitim-Öğretim ve Sınav
Yönetmeliğinin 14. madde 1. Fıkrasında; Öğrencinin, sınavı takip eden 3 iş günü içinde sınav sorularına ve sınav uygulamasına öğrenci otomasyonu kanalıyla itiraz edebileceği ve bu süre geçtikten sonra ve/veya farklı kanallardan yapılan itirazların dikkate alınmayacağı şeklinde hüküm olduğu, 2.3. Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesinin 18. maddesinde “adaylar; sınavın uygulaması, sorular ve sonuçlarla ilgili inceleme ve yeniden düzenleme talebi ile itirazda bulunabilir. İtirazın “kılavuz” veya “protokol” de belirtilen usule uygun olarak ve belirlenen süreler içerisinde yapılması gerekir. Usule
uygun olmayan veya belirlenen süreler dışında yapılan itirazlar dikkate alınmaz.” İtirazlara “kılavuz”da veya “Protokol”de belirtilen şekilde ve sürelerde cevap verilir” diye belirtildiği, 2.4. Adı geçen öğrencinin 2020-2021 öğretim yılı Yaz Okulu sınav sonucuna 3 iş günü (14-16 Eylül 2021)
içinde Öğrenci Otomasyonundan (T.C. kimlik numarası ve şifre ile) yaptığı görüldüğü, değerlendirme öğrencinin sayfasında “Cevap kağıdınız değerlendirilmiş olup herhangi bir hataya rastlanmadığı için dersin notunda değişiklik yapılamayacağı, Hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 3.2. Anayasanın “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42 nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir…” hükmü yer almaktadır.
3.3.Anayasanın “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130 uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur…” hükmü yer almaktadır.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun:
5.1.“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim-öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.” 5.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu kanun; yükseköğretim üst kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.” 5.3. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; Üniversite, “Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur.” olarak tanımlanmıştır.
5.4. Kanunun “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18 inci maddesinin b/(5) bendinde; “Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek” Fakülte Yönetim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.
6. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, iktisat ve işletme fakülteleri eğitim-öğretim yönetmeliği:
6.1. “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik; Anadolu Üniversitesi Merkezî
Açıköğretim ve Uzaktan Öğretim Sistemine göre eğitim-öğretim yapan Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme fakültelerinde, kredili sisteme dayalı olarak yürütülen eğitim-öğretim ve sınavlara ilişkin usul ve esasları kapsar.” 6.2. “Öğretim yılı” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Birim yönetim kurulunun teklifi, Üniversite Yönetim
Kurulunun onayı ve Yükseköğretim Kurulundan uygun görüş alınmasıyla yaz okulu açılabilir. Yaz okulunda açılacak dersler ve uygulama koşulları, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri
Yaz Okulu Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak ilgili birim kurulunun kararı ve Senatonun onayıyla belirlenir. Yaz okuluna katılım, öğrencinin isteğine bağlıdır.” 6.3. “Sınavlar” başlıklı 11 inci maddesinde; “Bir dönemde her ders için bir ara sınav ve dönem sonu sınavı düzenlenir. Sınavlar; gözetimli olarak yüz yüze ve/veya çevrimiçi yapılır; çoktan seçmeli, açık uçlu, kısa cevaplı, doğru-yanlış ve eşleştirme gibi farklı tip sorular içerebilir. Bununla birlikte dersin özelliğine göre ara sınav; yazılı, sözlü, ödev, uygulama, proje ve benzeri ölçme-değerlendirme araçlarıyla da yapılabilir. Sadece dönem sonu sınavı yapılan proje gibi derslerde, parçalı sınav uygulanır. Parçalı sınavların birleştirilmesiyle dönem sonu sınav notu oluşturulur ve bu notun, başarı notuna katkısı
%100’dür. Ara ve dönem sonu sınavlarının tarihleri ve uygulama esasları, ilgili birim yönetim kurulu tarafından belirlenir ve öğretim yılı başında akademik takvimle birlikte ilan edilir.” 6.4. “Başarı değerlendirmesi” başlıklı 13 üncü maddesinde; (1) Öğrenci başarısının değerlendirilmesinde “Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme
Fakülteleri Öğrenci Değerlendirme Sistemi” kullanılır. Bu sistemin uygulama esasları ilgili fakülte kurulunun önerisiyle Senato tarafından karara bağlanır.
(2) Başarı notu, Senato tarafından belirlenen esaslara göre harf notuna çevrilir.”
a) Harf notları ve katsayıları şunlardır:
Harf Notu Katsayısı
AA 4,00
AB 3,70
BA 3,30
BB 3,00
BC 2,70
CB 2,30
CC 2,00
CD 1,70
DC 1,30
Harf Notu Katsayısı
DD 1,00
FF 0
b) Bu harf notlarına ek olarak; DZ: Devamsız, KL: Kaldırıldı, MU: Muaf, SD: Sorumlu Değil, YT: Yeterli, YZ: Yetersiz, harf notlu değerlendirmeler de yapılabilir.
aa) DZ harf notu; devam zorunluluğu bulunan derslere devam koşulunu sağlamayan öğrenciye verilir. DZ notu; FF veya YZ harf notuyla eşdeğerdir.
bb) KL harf notu; programdan kaldırılan dersler için verilir.
cc) MU harf notu; öğrencinin bir yükseköğretim kurumunda alıp da başarmış olduğu ve ilgili birimin yönetim kurulu tarafından muaf tutulması uygun bulunan dersler için verilir.
dd) SD harf notu; yapılan ders intibakı sonucu öğrencinin sorumlu olmayacağı dersler için verilir.
ee) YT ve YZ harf notları; ilgili birim kurulunun kararı ve Senatonun onayıyla not ortalamasına katılması uygun görülmeyen derslerde, başarının gösterilmesi için kullanılır. Başarılı öğrenciye YT, başarısız öğrenciye ise YZ harf notu verilir.
(3) Ders bazında başarı notuna alt sınır uygulanması, “Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme
Fakülteleri Öğrenci Değerlendirme Sistemine göre ilgili birim kurulunun kararı ve Senatonun onayıyla belirlenir.” 6.5. “İtiraz” başlıklı 14 üncü maddesinde; (1) (Değişik: RG-24/04/2019- 30754) “Öğrenci, sınavı takip eden üç iş günü içinde sınav sorularına ve sınav uygulamasına öğrenci otomasyonu kanalıyla itiraz edebilir. Bu süre geçtikten sonra ve/veya farklı kanallardan yapılan itirazlar dikkate alınmaz. “ (2) (Değişik: RG-24/04/2019- 30754) “Öğrenci, sınav sonuçlarının ilan edildiği tarihten itibaren üç iş günü içinde sınav sonuçlarına öğrenci otomasyonu kanalıyla itiraz edebilir. Bu süre geçtikten sonra ve/veya farklı kanallardan yapılan itirazlar dikkate alınmaz.” 7. 27/09/2017 tarih ve 9/7 sayılı Üniversite Senatosu kararı ile kabul edilmiş Anadolu Üniversitesi
Merkezi Sınav Yönergesinin “Sınav İtirazı” başlıklı 18 inci maddesinde; “Adaylar; sınavın uygulaması, sorular ve sonuçlarla ilgili inceleme ve yeniden düzenleme talebiyle itirazda bulunabilir. İtirazın “Kılavuz” veya “Protokol”de belirtilen usule uygun olarak ve belirlenen süreler
içinde yapılması gerekir. Usule uygun olmayan veya belirlenen süreler dışında yapılan itirazlar dikkate alınmaz.
Sınava girmeyen, sınava alınmayan veya sınavı geçersiz sayılan adayların itirazları dikkate alınmaz.
İtirazlara, “Kılavuz”da veya “Protokol”de belirtilen şekilde ve sürelerde cevap verilir.”
“Sınav evrakının aslı veya sureti, aday dâhil hiçbir kişiye veya kuruma/kuruluşa verilmez. Yargı organları bu hükmün dışındadır.” düzenlemelerine yer verildiği görülmüştür.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi Arif DÜLGER tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Anadolu
Üniversitesi Rektörlüğü’nün başvurana yönelik gerçekleştirdiği idari iş ve eylemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi öğrencisi olduğunu, Üniversitenin 04/09/2021 tarihinde gerçekleştirdiği yaz okulu sınavında “Sağlık
İşletmelerinde Kalite Yönetimi “dersinden 18.75 puan verilerek başarısız sayıldığını, sonuçlara itiraz ettiğini ve açıklanan sonucunda hata olduğunu belirterek soru kitapçığı ve cevap anahtarının incelenmesini, inceleme neticesinde sonuç değişmezse soru kitapçığı ve cevap anahtarının kendisine gösterilmesini talep etmektedir.
10. Anadolu Üniversitesi tarafından yapılan açıklamada; Öğrencinin 2020-2021 Öğretim Yılı Yaz
Okulu sınav sonucuna 3 iş günü içinde itiraz yaptığının görüldüğü, yapılan değerlendirme neticesinde bir hataya rastlanmadığı için dersin notunda değişiklik yapılamayacağı ifade edilmiştir.
11. Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında; Anayasa’nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı
Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri kuralı yer almıştır. Anayasanın aktarılan hükmü ve normlar hiyerarşisi bağlamında, bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanan yönetmelikler ile yasa hükümlerine açıklık getirilmesi ve yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanmıştır.
11.1. Yasa koyucunun genel prensiplerini belirlediği konularda, idarelerin düzenleyici işlem yapma yetkisi, yasama organının çizdiği sınırlar içerinde, Anayasa, Kanun ve Tüzük gibi üst hukuk normlarına aykırı olmamak kaydıyla düzenleme yapabileceği açıktır.
11.2. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 43 üncü maddesinin (a) bendinde Yükseköğretim
Kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim – öğretim ve buna dayalı olarak verilen diplomalarla ilgili esasların her üniversitece hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtileceği vurgulanmıştır.
12. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, iktisat ve işletme fakülteleri eğitim-öğretim yönetmeliğinde;
12.1. Yaz okulunda açılacak derslerin ve uygulama koşullarının, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim, İktisat ve İşletme Fakülteleri Yaz Okulu Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak ilgili birim kurulunun kararı ve
Senatonun onayıyla belirleneceği, yaz okuluna katılımın öğrencinin isteğine bağlı olduğu, 12.2. Başarı notunun, Senato tarafından belirlenen esaslara göre harf notuna çevrileceği, 12.3. Öğrenci, sınav sonuçlarının ilan edildiği tarihten itibaren üç iş günü içinde sınav sonuçlarına öğrenci otomasyonu kanalıyla itiraz edebileceği ve bu süre geçtikten sonra ve/veya farklı kanallardan yapılan itirazların dikkate alınmayacağı ifade edilmiştir.
13. Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesinde; Adayların, sınavın uygulaması, sorular ve sonuçlarla ilgili inceleme hususunda itirazda bulunabileceği, itirazın kılavuzda belirtilen usule uygun olarak ve belirlenen süreler içinde yapılması gerektiği ve Usule uygun olmayan veya belirlenen süreler dışında yapılan itirazların ise dikkate alınmayacağı, sınav evrakının aslı veya sureti, aday dâhil hiçbir kişiye veya kuruma/kuruluşa verilemeyeceğinin hükme bağlandığı görülmüştür.
14. Başvuranın iddiaları, idarenin açıklamaları ve ilgili mevzuatın birlikte değerlendirilmesi neticesinde; 14.1. Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde, başvuranın 2020-2021 öğretim yılı Yaz Okulu sınav sonucuna 3 iş günü içinde itiraz başvurusu yaptığı görüldüğü, değerlendirme neticesinde herhangi bir hataya rastlanmadığından dersin notunda değişiklik yapılamadığı, 14.2. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi öğrencisi olan başvuranın, yaz okulunda almış olduğu
“Sağlık İşletmelerinde Kalite Yönetimi” dersi sınavının soru kâğıtları ile cevap anahtarının incelenmesi talebine ilişkin gerekli incelemenin yapıldığı, 14.3. İdarenin cevabi yazısı ekinde sunulan “Sağlık İşletmelerinde Kalite Yönetimi” dersine ilişkin başvuranın optik forma işaretlemiş olduğu yanıtların cevap anahtarı ile karşılaştırılması neticesinde, başvuranın 20 sorudan 6 doğru, 9 yanlış seçeneği işaretlemesi, 5 sorunun yanıtını ise boş bırakması neticesinde 3,75 net doğru yanıta karşılık gelen 18,75 sınav puanının açıklanan sonuçla tutarlı olduğunun görüldüğü; diğer yandan Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesinin “Sınav İtirazı” başlıklı 18 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, sınav evrakının aslının ya da suretinin, aday dâhil, yargı organları hariç hiçbir kişiye veya kuruma/kuruluşa verilemeyeceğinin düzenlendiği hususları dikkate alındığında; İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İlgili idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri
süresinde ve gerekçeli gönderdiği, başvurana verilen gerekçeli cevaplarda ise işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Eskişehir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvurunun REDDİNE, Kararın Başvuran ile ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi