TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 7314-7314 18745356-101.07.06-E.
BAŞVURU NO : 2017/2095 2017/ 2095
KARAR TARİHİ : 29/06/2017
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURU VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel
Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın mülakat sonucuna itirazı hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 14/03/2017 14.3.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu (TRT) merkez ve taşra teşkilatında istihdam
edilmek üzere 15 adet Teknisyen ( 2) unvanlı kadroya personel alımı için 28/ 03/ 2016 tarihli
Teknisyen ( 2) Sözlü-Mülakat Sınavına Hak Kazanan Adaylar Listesinde yer aldığını, 20/ 02/ 2017 tarihli Teknisyen Kadrosu için Genel Duyurulu Giriş Sınavında başarılı olarak atanmaya hak kazanan adayların listesinde kendi isminin yer almadığını, sınav ilanındaki kadro sayısı ile atanmaya hak kazan kişilerinin sayısının birbirini tutmadığını, yedek listenin açıklanmadığını ve sözlü sınava girenlerin ortalama başarı puanlarının ilan edilmediğini belirtmektedir .
2) Başvuran, ayrıca, sınav sonuçlarının tekrar değerlendirilmesi için TRT’ye BİMER aracılığıyla
başvuruda bulunduğunu, kendisine verilen cevapta ise sözlü sınavın ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yapıldığının, sınav sonucuna etki edecek herhangi bir hatanın tespit edilemediğinin ve uygulamalı sınav notunun 37.857 olduğunun bildirildiğini ifade etmektedir .
3) Başvuran, Kurumumuzdan sınav sonucunun yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesini talep
etmektedir .
1 / 7II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
4) Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünün 17/ 05/ 2017 tarihli ve
sayılı yazısı ve eklerinde, özetle :
4.1.) Sınav Komisyonunun Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam
Edilen Personel Yönetmeliği’nin 41 inci maddesinin 3 üncü fıkrası hükümleri doğrultusunda oluşturulduğu, 4.2.) Sözlü sınavda başvurana sorulacak soruların önceden hazırlandığı ve komisyon üyelerince imzalanmak suretiyle tutanak altına alındığı, 4.3.) Ayrı ayrı her komisyon üyesince hangi notu takdir edildiğinin tutanak altına alındığı, 4.4.) Kurum mevzuatında sözlü veya uygulamalı yapılacak sınavlarının sesli ve/veya görüntülü olarak kayıt altına alınmasına ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı, 4.5.) İlan edilen kadro sayısı ile sözlü sınavda başarılı olan kişi sayısı arasındaki farka ilişkin olarak ise, yazılı ve sözlü/uygulamalı yapılan sınavlarda alınan puanların aritmetik ortalaması dikkate alınarak en az 70 ve üzeri puan adayların başarılı olarak atanmaya hak kazandığı, 4.6.) Kurum mevzuatında yedek liste ilan edilebileceğine ilişkin bir düzenlenmenin yer aldığı, ancak ilan edilen kadro sayısından az aday başarılı olarak atanmaya hak kazandığı için yedek liste ilan edilmediği, açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
5) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Genel İlkeler” başlıklı
128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “ Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri,
atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir .”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” ,
6) 23/ 07/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 3 üncü
maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında; “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır : …Kariyer : B)
Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır . Liyakat : C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır .”,
7) 24/ 10/ 2003 tarihli ve 4982 sayılı bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun “Bilgi verme
yükümlülüğü” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda
2 / 7yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve
bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler .”, “Bilgi ve belgeye erişim süreleri” başlıklı 11 nci maddesinde;
“ Kurum ve kuruluşlar, başvuru üzerine istenen bilgi veya belgeye erişimi onbeş iş günü içinde sağlarlar .”,
8) 14/ 11/ 1983 tarihli ve 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu’nun “Personel
işlemleri ve personel hizmet tanımları” başlıklı 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; “Türkiye
Radyo – Televizyon Kurumu personelinin işe alınmasındaki usul, şartlar, atanma, terfi, nakil, işe son verme, disiplin cezaları ve sicil ile ilgili konuları personel yönetmeliğinde düzenlenir .”,
9) 24/ 09/ 2008 tarihli ve 27007 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Türkiye Radyo-Televizyon
Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen Personel Yönetmeliği’nin “Özel şartlar” başlıklı 38 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurumda istihdam edilecek personelde, genel şartlar dışında aşağıda belirtilen özel şartlar da aranır : a) Kamu hizmetine ilk defa Kurum bünyesinde atanacaklar için, Kurumun yapacağı giriş sınavında başarılı olmak,… ”, “Giriş Sınavı” başlıklı 41 nci maddesinin 3 üncü fıkrasında; “ Sınava ilişkin komisyon aşağıdaki şekilde oluşturulur : a) Sınavlar, Genel Müdür veya görevlendireceği Genel Müdür Yardımcısının başkanlığında, Hukuk Müşavirliğinden bir, İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığından bir, atama yapılacak kadronun hizmet alanıyla ilgili birim/birimlerden en az iki en fazla dört kişi olmak üzere
Genel Müdür tarafından görevlendirilecek; en az beş, en fazla yedi kişilik bir komisyon tarafından yapılır . Ayrıca, Genel Müdür tarafından üç yedek üye görevlendirilir . İhtiyaç duyulan hallerde birden fazla komisyon oluşturulabilir .”, aynı maddenin yedinci fıkrasında; “Sınava ilişkin değerlendirmeler 100 puan üzerinden yapılır . Her bir sınav şeklinden en az 70 puan almış olma şartı aranır .”, aynı maddenin sekizinci fıkrasında; “Bazı kadrolar için birden fazla sınav şekli benimsenebilir . Bu şekilde birden fazla sınav şekli benimsenen kadrolar için söz konusu sınavlarda alınan puanların ortalaması genel başarı sırasını belirler, en yüksek ortalamadan başlayarak atama yapılacak boş kadro sayısı kadar aday, giriş sınavını başarmış sayılır . Diğer adaylar için 70 ve üzeri puan almış olmak söz konusu kadroya atanmak için kazanılmış hak sayılmaz . (Değişik dördüncü cümle : RG- 31/ 3/ 2009- 27186) Atama yapılacak boş kadro sayısı kadar yedek liste ilan edilebilir .”, “Giriş sınavı şekilleri” başlıklı 42 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde;
“Sözlü-mülâkat sınavı : Adayların bilgilerini, becerilerini, davranışlarını, anlatım yeteneklerini konuşma yoluyla yapılan değerlendirmedir .”, “ Hüküm bulunmayan hususlar” başlıklı 116 ncı maddesinde; “ Kurum personeli hakkında bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 657 sayılı
Devlet Memurları Kanunu, 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu ve bu Kanunlara dayanılarak çıkarılmış bulunan mevzuat hükümleri uygulanır” , düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ MUSTAFA ÖZYAR’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10) İdarenin, 28/ 03/ 2016 tarihli Teknisyen ( 2) Sözlü-Mülakat Sınavına ilişkin işlemlerinin hukuka ve
hakkaniyete uygun olduğu, başvuranın sınav sonucunun yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka aykırı olmadığı değerlendirilerek
3 / 7başvurunun reddi, sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”,
“şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak İdareye tavsiyede bulunulması yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Başvuran, TRT tarafından 20/ 02/ 2017 tarihinde ilan edilen Teknisyen Kadrosu için Genel
Duyurulu Giriş Sınavında Başarılı Olarak Atanmaya Hak Kazanan Adayların Listesinde kendi isminin yer almadığını, Sınav İlanı’ndaki kadro sayısı ile atanmaya hak kazan kişilerinin sayısının birbirini tutmadığını, yedek listenin açıklanmadığını ve sözlü sınava girenlerin ortalama başarı puanlarının ilan edilmediğini belirterek Kurumumuzdan sınav sonucunun yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesini talep etmektedir .
12) Başvuranın katıldığı sözlü sınava ilişkin komisyonun, Genel Müdür Yardımcısı (başkan), Hukuk
Müşavirliğinden bir Avukat, İnsan Kaynakları Dairesi Başkanı, Bilgi Teknolojileri Dairesi
Başkanlığı Müdür Vekili, Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığı Başkan Yardımcısı Vekili, İç
Yapımlar Koordinatörlüğünden bir Koordinatör ile Stüdyo ve İletim Sistemleri Daire Başkanlığından bir Başmühendis’in katılımıyla oluştuğu görülmektedir . Komisyonun oluşturulmasında, Türkiye
Radyo-Televizyon Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen Personel Yönetmeliği hükümlerine uygun işlem tesis edilmiş olup, hukuka aykırılık bulunmamaktadır .
13) Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü
sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir .
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen Personel
Yönetmeliği’nin ilgili hükmünde, sözlü sınavda, adayların bilgilerinin yanında, becerilerinin, davranışlarının ve anlatım yeteneklerinin de değerlendirileceği belirtilmektedir . Danıştay 2 nci
Dairesinin 27/ 03/ 2017 tarihli ve E :2016 / 7249, K:2016 / 7249 sayılı Kararı’nda ise, sözlü sınavda
“değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır . Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir . Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır .” ifadelerine yer verilmektedir . Başvuru konusu olayda, sözlü sınavdan önce, başvuruna sorulacak soruların Komisyon tarafından tutanak altına alındığı, başvuranın verdiği yanıtlara hangi komisyon
4 / 7üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterildiği belirlenmiştir . Başvuran ve
İdarenin göndermiş olduğu bilgi ve belgelerin incelenmesinden, sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir kanıt sunulmamış olup, Kurumumuzca da bu yönde bir saptama yapılamamıştır .
14) Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen Personel
Yönetmeliği’nin ilgili hükmünde, sınava ilişkin değerlendirmelerin 100 puan üzerinden yapılacağı ile başarılı sayılmak için her bir sınav şeklinden en az 70 puan alınması gerektiği düzenlenmektedir .
Sözlü sınavda komisyon üyelerinin başvurana verdiği puanların ortalamasının ise 70 puanın altında 37,857 olduğu, başvuranın bu sınavda başarısız sayılması işleminin hukuka aykırı olmadığı tespit edilmiştir .
15) Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda Memur Statüsünde İstihdam Edilen Personel
Yönetmeliği’nde adayların her bir sınav şeklinden 70 puan almaları şartıyla, sınavlarda alınan puanlarının aritmetik ortalamasının genel başarı sırasını belirleyeceği, en yüksek ortalamadan başlayarak atama yapılacak boş kadro sayısı kadar adayın giriş sınavını başarmış sayılacağı ifade edilmektedir . İdareye yedek liste ilan edilmesi hususunda da takdir yetkisi tanınmaktadır . İdarenin
Kurumumuza sunduğu bilgi ve belgelerden ise, ilan edilen kadro sayısından daha az sayıda adayın sınavlarda başarılı olması nedeniyle yedek liste ilan edilmediği anlaşılmaktadır . İdarenin her bir sınav şeklinden 70 puanın altında alanları başarılı saymasına hukuken imkân bulunmadığı ve ilan edilen kadro sayısından daha az sayıda adayın sınav sonuçlarının 70 puanın üstünde olduğu birlikte değerlendirildiğinde, 70 puandan daha az puan alan adaylar arasından bir yedek listesi oluşturması, anılan Yönetmelik hükümlerine, kamu yararı ve hizmet gereklerine, kariyer ve liyakat ilkelerine, dolayısıyla hukuka aykırı olacaktır . Diğer bir anlatımla, İdarenin yedek liste oluşturmama yönündeki takdir yetkisi, hukuka ve hakkaniyete uygun olarak kullanılmış bir yetkidir .
16) İlgili mevzuat hükümleri incelendiğinde İdarenin başarılı adayların almış oldukları puanları ilan
etme yükümlülüğünün bulunmadığı, giriş sınavları ortalaması 70 puan üzerinde olanlar arasında yapılacak başarı sıralaması çerçevesinde ilan edilen kadro sayısı kadar adayın başarılı değerlendirileceğinin hüküm altına alındığı belirlenmiştir . Dolayısıyla, atanmaya hak kazanlarının ortalama başarı puanlarının ilan edilmemesi gerek başarılı gerekse başarısız adaylar açısından bir hak ihlaline de yol açmamış olup, atanmaya hak kazanların puanlarını ilan edilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır . İlgili bilgi ve belgelerin incelenmesinden başvuranın bilgi edinme hakkı kapsamında yapmış olduğu başvuruya İdarenin, Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nda belirtilen süre içerisinde cevap vererek sınav sonucuna ilişkin itirazı hakkında bilgi verdiği ve başvurana sözlü sınavı ortalamasını da bildirdiği tespit edilmiştir .
17) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin, 28/ 03/ 2016 tarihli Teknisyen ( 2)
Sözlü-Mülakat Sınavına ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu, başvuranın sınav sonucunun yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
5 / 7B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin
Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderdiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı , ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karar karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
19) Ayrıca, İdarenin sözlü-mülakat sınavı öncesinde, bir puanlama kriteri düzenlenmesi, sınav
soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve ‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir . İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden komisyon üyelerince verilen puanların tutanağa geçirildiği, bunun dışında ayrıca soru ve cevaplara ilişkin herhangi bir gerekçeli tutanak tutulmadığı, sorulacak sorular için bir puanlama kriteri belirlemediği ve cevap anahtarı hazırlanmadığı anlaşılmıştır .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz
tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle; Başvuranın sözlü sınavın iptal edilerek yeniden yapılması talebin REDDİNE;
Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde TÜRKİYE RADYO-TELEVİZYON KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6 / 76328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve TÜRKİYE RADYO-TELEVİZYON KURUMU GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi