|
ÖZET: Başvuran, 7 Ağustos 2021 tarihli Kamu Personeli Seçme Sınavı’nın (KPSS) geçerli sayılması ve puanının hesaplanması talebiyle Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurmuştur. ÖSYM, sınav süresinin başlamasından önce soruları çözmeye başlayan başvuranın sınavının geçersiz sayılmasına ilişkin kararını, 6114 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde vermiştir. Sınav kurallarına aykırı davranışlar, kamera kayıtlarıyla tespit edilmiştir.
ÖSYM’nin Kılavuzunda, sınav süresinin başlamasından önce soruları okumaya başlamanın yasak olduğu açıkça belirtilmiştir. Başvuranın bu kurala uymadığı ve sınavın geçersiz sayılmasına dair işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. İlgili mevzuat ve emsal kararlar doğrultusunda, başvuranın sınavının geçersiz sayılması işlemi, idarenin yetkisi dahilinde ve hukuka uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/1154-S.22.1778
BAŞVURU NO : 2021/15936
KARAR TARİHİ : 25/01/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : 7 Ağustos 2021 tarihli Kamu Personeli Seçme Sınavı(KPSS) Alan
Bilgisi Cumartesi Öğleden Sonra Oturumu geçersiz sayılan başvuranın sınavının geçerli sayılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 17/09/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran başvurusunda özetle; katılmış olduğu 7 Ağustos 2021 tarihli Kamu Personeli Seçme
Sınavının(KPSS) kurallara uymadığı(sınava erken başladığı) gerekçesiyle geçersiz sayıldığını, böyle bir durumun söz konusu olmaması nedeniyle bir hata yapılarak sınavının geçersiz sayıldığını düşündüğünü ifade ederek ilgili kayıtların incelenerek doğru değerlendirmenin yapılarak sınavının geçerli kabul edilmesini ve puanının hesaplanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 12/04/2021 tarih Sayı : 2022/1154-S.22.1778 – – yazısı ve eklerinden özetle;
2.1. 15 Temmuz tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 numaralı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesi gereğince Yükseköğretim Kurulu kararlarına, ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında lisans, lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti, yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama,
yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek, yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak dâhil mezkûr Kararname, 6114 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatla verilen görevleri yerine getirmekle yetkilendirilmiş kamu tüzel kişiliğine sahip bir kamu kurumu olan ÖSYM Başkanlığının, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 347. maddesinin ikinci fıkrasının (ğ) bendi uyarınca “Gerekli hallerde sınavları ertelemek, kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini geçersiz saymak.”, ,(i) bendinde “Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak.” hususunda; 4 Sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 348. Maddesinin altıncı fıkrasının (d) bendinde ÖSYM Yönetim Kurulunun “Gerekli hallerde sınavların kısmen veya tamamen iptaline, ertelenmesine, adayların eşdeğer sınavlara alınmasına veya aday işlemlerinin geçersiz sayılmasına ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin başlatılmasına karar vermek” huşunda yetkili kılındığının açıkça ifade edildiği,
2.2. 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesi ile 4 numaralı Kararname’nin “Tanımlar” kenar başlıklı 346. maddesinde “kılavuz”; ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlandığı, 6114 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” kenar başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasında sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının ÖSYM
Başkanlığının internet sayfasında yapılacağı, internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğu, mezkur Kanunun “Sınav Güvenliği” kenar başlıklı 9 uncu maddesinin beşinci fıkrasında sınav sırasında veya sınavdan sonra incelenen tutanaklar, kamera, ses ve görüntüleri, telefon kayıtları, ihbarlar veya başka yollarla bu Kanun ve sınav kurallarının düzenlendiği yönetmelik veya kılavuz esaslarına aykırılık teşkil eden davranışlarının tespit edilmesi halinde adayın sınavının geçersiz sayılacağı, bu sınav veya yerleştirmeyle kendisine sağlanan hakların geri alınacağının belirtildiği,
2.3. 28 Mayıs 2021 tarihinde ÖSYM Başkanlığının internet sayfasından yayımlanan 2021-KPSS A Grubu ve Öğretmenlik Kılavuzunun; giriş sayfasında “Kamu Görevlerine İlk defa Atanacaklar İçin Yapılacak
Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik” hükümleri uyarınca hazırlanmıştır. Sınava/yerleştirme işlemine başvuran adaylar Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar.” “3.1.
SINAVDA UYGULANACAK TESTLER” başlıklı maddesinde “7 Ağustos 2021 tarihinde Öğleden Sonra
Oturumuna katılacak adaylar, saat 14.45’te sınava başlayacaklardır.”, “3.5. SINAVDA UYULMASI
GEREKEN KURALLAR” başlıklı maddesinde “Sınav süresince adayların; Sınavın cevaplama süresi başlamadan soruları okumaya başlamaları yasaktır. Bu yasaklara uymadığı tespit edilen adayların sınavları geçersiz sayılacaktır. Sınav kurallarına uymak adayın temel görevidir. Kurallara aykırı davranışta bulunan adayların sınava devam etmelerine izin verilmeyecektir ancak sınav görevlileri diğer adayların dikkatlerini dağıtmamak, zaman kaybetmelerine yol açmamak açısından gerekli görürse kural dışı davranışlarda bulunanlara uyarıda bulunmayabileceklerdir. Uyarılmış olsun veya olmasın, kurallara aykırı davranışta bulunan adayların kimlikleri ve kusurları sınav görevlilerince sınav tutanağına veya görevlilerin raporlarına açıkça yazılacak ve bu adayların sınav sonuçları geçersiz sayılacaktır. Sınav binaları/salonları ÖSYM tarafından kurulacak güvenlik kameraları ile izlenebilecektir. Sınav görevlilerinin tutanaklarının yanı sıra kamera kayıtları da gerektiğinde sınav kurallarının ihlal edilip edilmediğinin tespitinde delil olarak kullanılacaktır. Sınav görevlileri tarafından tutanakta belirtilmemiş olsa da kamera
kayıtlarının incelenmesi neticesinde kural ihlali yaptığı tespit edilen adayların sınavı geçersiz sayılacaktır.”, “3.8. SINAVIN GEÇERLİ SAYILMASI NELERE BAĞLIDIR” başlıklı maddesinde; “Bir adayın sınavının geçerli sayılarak cevap kâğıdının değerlendirilmesi için adayın; Cevaplarını sınav süresi içinde cevap kâğıdının ilgili alanına işaretlemiş olması, Sınav sorularını, sınavın cevaplama süresi başlatıldıktan sonra okumaya başlaması ve diğer sınav kurallarına uyması zorunludur. Bu kurallara uymayan adayların sınavları iptal edilecektir. Belgeleri eksik veya geçersiz olduğu hâlde salon görevlileri tarafından yanlışlıkla sınava alınan veya sınav kurallarına uymadıkları hâlde sınav düzenini bozmamak için salondan çıkarılmayarak sınava devam ettirilen adayların sınavları, sınav tutanakları ve kamera kayıtları incelenerek geçersiz sayılır. Sınav tutanaklarında herhangi bir kayıt veya tespit olmaması, kamera kayıtlarının incelenmesi neticesi tespit edilen kural dışı davranışlar sebebiyle adayın sınavının geçersiz sayılmasına engel teşkil etmez. Sınav görevlilerinin kusur veya ihmali söz konusu olduğunda kamera kayıtları esas alınır.” düzenlemesi ile 6114 sayılı Kanun’un 7. Maddesinin beşinci fıkrası uyarınca adaylara tebliğ hükmünde olmak üzere adaylara gerekli bilgilendirmenin yapıldığı,
2.4. 7 Ağustos 2021 tarihinde uygulanan 2021-KPSS Alan Bilgisi Cumartesi Öğleden Sonra Oturumuna ait aday anketlerinin değerlendirilmesi sonucu kamera kayıtlarının incelenmesi neticesinde başvuranın, sınav görevlileri “sınav başlamıştır” uyarısını yapmadan önce saat 15.36.12 ile 15.38.20 arasında 2 dakika
8 saniye soruları çözdüğünün tespit edilmesi nedeniyle 6114 sayılı Kanun, 4 Sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi ve ilgili mevzuatın verdiği açık yetkiye dayanılarak adayın ilgili sınav oturumunun ÖSYM
Yönetim Kurulunun 24/08/2021 tarihli ve sayılı kararıyla geçersiz sayılarak ÖSYM
Başkanlığının Sınav Hizmetleri Daire Başkanlığının 16/09/2021 tarihli ve sayılı yazısıyla adaya bilgilendirme yapıldığı,
2.5. Benzer konuda sınav süresi dolduktan sonra ve salon görevlilerince bu yönde uyarı yapıldıktan sonra cevap kağıdına işaretleme yapmaya devam eden başka adaylar tarafından sınavının geçersiz sayılmasına ilişkin işlemin iptali talepli açılan davalarda yargılamayı yapan Ankara 1. İdare Mahkemesinin 23/03/2016 tarihli ve 2016/633 E., 2016/832 K. Sayılı, Ankara 4. İdare Mahkemesinin 26/09/2016 tarihli ve 2016/3359
E., 2016/2360 K. Sayılı, Ankara 7. İdare Mahkemesinin 07/04/2016 tarihli ve 2016/1242 E., 2016/1046 K.
Sayılı, Ankara 9. İdare Mahkemesinin 31/12/2014 tarihli ve 2014/2136 E., 2014/1658 K. Sayılı ve Ankara 14. İdare Mahkemesinin 24/03/2016 tarihli 2016/1030 E., 2016/1053 K sayılı kararlarıyla sınav süresine riayet edilmemesi nedeniyle davacıların sınavının geçersiz sayılmasına dair ÖSYM Başkanlığının işlemlerinde hukuka aykırılığın bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedildiği ve söz konusu kararların Danıştay 12. Daire Başkanlığının 14/06/2016 tarihli ve 2016/4996 E., 2016/3841 K. Sayılı, 14/03/2017 tarihli ve 2017/320 E., 2017/756 K. Sayılı, 30/06/2016 tarihli ve 2016/4821 E., 2016/4276 K.
Sayılı, 01/07/2015 tarihli ve 2015/2539 E., 2015/4415 K. Sayılı, 30/05/2016 tarihli ve 2016/4743 E., 2016/3399 K. Sayılı kararlarıyla kesin olarak onandığı,
2.6. Sınav süresi sona erdikten sonra soruları cevaplamaya devam eden adaylarca Kamu Denetçiliği
Kurumuna yapılan başvurulara ilişkin olarak Kamu Denetçiliği Kurumunun 09/08/2017 tarihli 9041 sayılı, 10/08/2017 tarihli ve 9196 sayılı, 11/10/2017 tarihli ve 12157 sayılı, 30/06/2017 tarihli ve 7379 sayılı, 31/12/2018 tarihli ve 22347 sayılı kararlarında da “ÖSYM Başkanlığının 6114 sayılı Kanun ile verilen görev, yetki ve sorumluluklara dayanarak, sınav süresi bittiği halde soruları okumaya ve cevap kağıdında
işaretleme yapmaya devam ederek sınav kurallarına aykırı davranması sebebiyle başvuran adayın sınavının geçersiz sayılmasında hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.” gerekçesiyle başvuruların reddine karar verildiği,
2.7. ÖSYM’nin 6114 sayılı Kanunun 7. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince sınav, ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerinde güvenilirlik, gizlilik, tarafsızlık, bilimsellik ilkeleri çerçevesinde ve adaylara fırsat eşitliğini sağlayacak biçimde yerine getirdiği, ÖSYM tarafından yapılan sınavlarda sınav kurallarının tüm adaylara eşit şekilde uygulandığı, sınav başlamadan önce cevap kağıdına işaretleme yapan veya diğer sınav kurallarına uymadığı sınav tutanakları, kamera kayıtları veya görevli raporlarıyla tespit edilen tüm adayların sınavlarının geçersiz sayıldığı
2.8. Sınavın tüm adaylar açısından eşit koşullar altında ve aynı kurallarla gerçekleştirilmesi ilkesi ve 6114 sayılı Kanun ile 4 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin emredici hükümleri gereğince kamera kayıtları esas alınarak başvuranın sınavının geçersiz sayılması işleminin, idare tarafından temel haklarından mahrum edilmesi olarak değil bilakis kendi ihmal ve kusurlu davranışı sebebiyet verdiği kanuni dayanağı olan bir netice olarak değerlendirilmesi gerektiği, zira sınva ilişkin aday anketlerinin değerlendirilmesi neticesinde başvuranın, sınav görevlilerinin “Sınav başlamıştır” uyarısını yapmadan önce saat 15.36.12 ile 15.38.20 arasında 2 dakika 8 saniye soruları çözdüğünün kamera kayıtları ile sabit olup sınavının geçerli sayılmasının, sınava zamanında başlayan, görevli ikazlarına ve sınav kurallarına riayet eden adaylara karşı bir haksızlık teşkil edeceği hususunda şüphe bulunmamakla beraber fazladan cevaplanan tek bir sorunun bile sınav neticesini ve sınavdan beklenen faydayı etkilediği göz önünde bulundurulduğunda başvuranın sınav başlamadan önce soruları çözmesi nedeniyle sınavının geçersiz sayılmasına dair ÖSYM Yönetim Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmadığı
Açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T. C. Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri düzenlenmiştir.
5. 17/02/2011 tarihli ve 6114 Sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında
Kanun’un;
5.1 “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, “Kılavuz: Ölçme, seçme ve
yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini,”
5.2. “Temel ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinin beşinci fıkrasında, “Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır. İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir.”
5.3. “Sınav Güvenliği” 9 uncu maddesinin beşinci fıkrasında; “…Sınav sırasında veya sınavdan sonra incelenen tutanaklar, kamera ses ve görüntüleri, telefon kayıtları, ihbarlar veya başka yollarla bu Kanun ve sınav kurallarının düzenlendiği yönetmelik veya kılavuz esaslarına aykırılık teşkil eden davranışlarının tespit edilmesi hâlinde adayın sınavı geçersiz sayılır, bu sınav veya yerleştirmeyle kendisine sağlanan haklar geri alınır…” hükmü,
6. 15/07/2018 tarihli, 4 Sayılı, Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum Ve Kuruluşlar İle Diğer
Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ÖSYM ara başlığı altındaki;
6.1. “Tanımlar” başlıklı 346 ncı maddesinde; “(1) Bu Bölümün uygulanmasında; … e) Kılavuz: Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini,… ifade eder.”,
6.2. “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 347 nci maddesinde; “(1) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme
Merkezi Başkanlığı, bu Bölüm ve ilgili diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip, Yükseköğretim Kurulu ile ilgili, merkezi Ankara’da bulunan özel bütçeli bir kuruluştur.
(2) Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır: a) Yükseköğretim Kurulu kararlarına veya ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında ön lisans, lisans veya lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti veya yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama veya yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere, ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek veya yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak… e)Hizmetin gereklerine uygun ölçme, seçme, değerlendirme ve yerleştirme yöntemlerini belirlemek… ğ) Gerekli hâllerde sınavları ertelemek, kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini geçersiz saymak… i) Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak…”,
6.3. “Başkan, Başkan yardımcıları ve Yönetim Kurulu” başlıklı 348 inci maddesinin altıncı fıkrasında; “…d) Gerekli hâllerde sınavların kısmen veya tamamen iptaline, ertelenmesine, adayların
eşdeğer sınavlara alınmasına veya aday işlemlerinin geçersiz sayılmasına ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin başlatılmasına karar vermek…”
7. 28 Mayıs 2021 tarihinde ÖSYM Başkanlığının internet sayfasından yayımlanan 2021-KPSS A
Grubu ve Öğretmenlik Kılavuzunda: Giriş sayfasında; “Bu Kılavuz, “Kamu Görevlerine İlk defa
Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik” hükümleri uyarınca hazırlanmıştır.
Sınava/yerleştirme işlemine başvuran adaylar Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar. ÖSYM tarafından sınav/yerleştirmelerle ilgili olarak alınan yeni kararlar ve gerekli görülen değişikliklere ilişkin bilgiler, ÖSYM’nin internet sayfasından kamuoyuna duyurulacaktır. Bu nedenle ilgililerin ÖSYM’nin internet sayfasını sık sık kontrol etmeleri yararlarına olacaktır. 6114 sayılı
Kanun’un 7. maddesinin 5. fıkrası gereği sınav/yerleştirme ile ilgili açıklama ve duyurular, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığının internet sayfasından yapılır. İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir.”,3.1.SINAVDA UYGULANACAK TESTLER başlığı altında; “7 Ağustos
2021 tarihinde Öğleden Sonra Oturumuna katılacak adaylar, saat 14.45’te sınava başlayacaklardır…7-8
Ağustos 2021 tarihlerinde yapılacak alan sınavları oturumlarında her test için ayrı bir soru kitapçığı, tek cevap kâğıdı kullanılacaktır. Adaylar kendilerine verilen her soru kitapçığının “soru kitapçık numarasını” cevap kâğıdının ilgili alanına kodlayacaktır. Her test için tanınan cevaplama süresi, ilgili testin soru kitapçığı dağıtılıp salon başkanının “Sınav başlamıştır.” dediği andan itibaren hesaplanacaktır. Bir test için tanınan süre bittiğinde ilgili teste ait soru kitapçıkları toplanacak bir sonraki teste ait soru kitapçıkları adaylara dağıtılacaktır…”, 3.5. SINAVDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR başlığı altında; “Sınav süresince adayların; …Sınavın cevaplama süresi başlamadan soruları okumaya başlamaları…
yasaktır. Bu yasaklara uymadığı tespit edilen adayların sınavları geçersiz sayılacaktır. Sınav kurallarına uymak adayın temel görevidir. Kurallara aykırı davranışta bulunan adayların sınava devam etmelerine izin verilmeyecektir ancak sınav görevlileri diğer adayların dikkatlerini dağıtmamak, zaman kaybetmelerine yol açmamak açısından gerekli görürse kural dışı davranışlarda bulunanlara uyarıda bulunmayabileceklerdir. Uyarılmış olsun veya olmasın, kurallara aykırı davranışta bulunan adayların kimlikleri ve kusurları sınav görevlilerince sınav tutanağına veya görevlilerin raporlarına açıkça yazılacak ve bu adayların sınav sonuçları geçersiz sayılacaktır.”, 3.8. SINAVIN GEÇERLİ SAYILMASI
NELERE BAĞLIDIR” başlıklı maddesinde; “Bir adayın sınavının geçerli sayılarak cevap kâğıdının değerlendirilmesi için adayın;…Cevaplarını sınav süresi içinde cevap kâğıdının ilgili alanına işaretlemiş olması,… Sınav sorularını, sınavın cevaplama süresi başlatıldıktan sonra okumaya başlaması, Sınav süresi bittikten sonra soruları okumaması ve cevap kâğıdında işaretlemeye devam etmemesi,.. ve diğer sınav kurallarına uyması zorunludur. Bu kurallara uymayan adayların sınavları iptal edilecektir. Belgeleri eksik veya geçersiz olduğu hâlde salon görevlileri tarafından yanlışlıkla sınava alınan veya sınav kurallarına uymadıkları hâlde sınav düzenini bozmamak için salondan çıkarılmayarak sınava devam ettirilen adayların sınavları, sınav tutanakları ve kamera kayıtları incelenerek geçersiz sayılır. Sınav tutanaklarında herhangi bir kayıt veya tespit olmaması, kamera kayıtlarının incelenmesi neticesi tespit edilen kural dışı davranışlar sebebiyle adayın sınavının geçersiz sayılmasına engel teşkil etmez. Sınav görevlilerinin kusur veya ihmali söz konusu olduğunda kamera kayıtları esas alınır.”
Hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, başvuran, 7 Ağustos 2021 tarihli Kamu Personeli Seçme
Sınavının(KPSS) geçerli sayılarak puanının hesaplanması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
10. ÖSYM tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuatın incelenmesinden; ÖSYM Başkanlığının, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 6114 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek, sınav sonuçlarını analiz etmek ve sonuçları kamuoyuna duyurmak; sınav sonuçlarını ilgili kurum veya kuruluşlara basılı veya elektronik ortamda iletmek, görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak hususunda yetkili kılındığı, ÖSYM tarafından çıkarılan
Kılavuzların ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan, adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlandığı, ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yapılacağı ve internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğu anlaşılmıştır.
11. Bu itibarla hazırlanan 2021 KPSS AGrubu ve Öğretmenlik Kılavuzuna göre sınava başvuran adayların
Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılacağı, 6114 sayılı Kanun’un 7.
maddesinin 5. fıkrası gereği sınav ile ilgili olarak ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yapılan açıklama ve duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğu, bu kapsamda ilgili Kılavuzun incelenmesinden açıklıkla görülebileceği üzere söz konusu Kılavuzda; sınav süresince adayların; sınavın cevaplama süresi başlamadan soruları okumaya başlamalarının yasak olduğu, bu yasağa ve belirtilen diğer yasaklara uymadığı tespit edilen adayların sınavları geçersiz sayılacağı, 7-8 Ağustos 2021 tarihlerinde yapılacak alan sınavları oturumlarında her test için ayrı bir soru kitapçığı, tek cevap kâğıdı kullanılacağı, test için tanınan cevaplama süresinin ilgili testin soru kitapçığı dağıtılıp salon başkanının “Sınav başlamıştır.” dediği andan itibaren hesaplanacağı, bir adayın sınavının geçerli sayılarak cevap kâğıdının değerlendirilmesi için adayın; sınav sorularını, sınavın cevaplama süresi başlatıldıktan sonra okumaya başlaması ve diğer sınav kurallarına uymasının zorunlu olduğu ile bu kurallara uymayan adayların sınavlarının iptal edileceği şeklinde ayrıntılı düzenlemelere yer verilerek tebliğ hükmünde olmak üzere tüm bu hususların adaylara duyurulduğu anlaşılmıştır.
12. İdarenin Kurumumuza sunduğu başvuranın 7 Ağustos 2021 tarihinde uygulanan 2021-KPSS Alan
Bilgisi Cumartesi Öğleden Sonra Oturumuna ait sınav salonu görüntülerinin Kurumumuzca incelenmesinden; başvuranın 15.36.12’de kitapçığını açarak sınava başladığı, salon başkanının ise 15.38.20’de sınavın başladığını adaylara duyurduğu görülmüştür. Salon başkanının “Sınav başlamıştır.” talimatından önce sınava başlayan başvuranın iki dakikayı aşkın bir süre sınava erken başladığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda ilgili İdarenin mevzuat hükümlerine uygun olarak işlem gerçekleştirerek ilgili
Kılavuz hükümlerine uygun olarak başvuranın sınavını geçersiz saydığı anlaşılmıştır.
13. Emsal niteliğinde olan yargı kararları ile Kurumumuz tarafından verilen kararlarda da sınav süresi bittiği halde soruları okumaya ve cevap kâğıdında işaretleme yapmaya devam eden adayların sınav kurallarına aykırı davranması sebebiyle başvurularının haklı bulunmayarak ilgili idarenin adayların sınavını geçersiz sayılması işlemleri hukuka aykırı bulunmayarak başvuruların reddedildiği anlaşılmıştır.
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin ilgili İdarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana, ÖLÇME, SEÇME ve YERLEŞTİRME MERKEZİ
BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi