GİZLİ TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2729-2729 18745356- 101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2016/5517 2016/ 5517
KARAR TARİHİ : 31/03/2017
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Milli Eğitim Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Yargı kararı gereği yeniden alındığı görevde yükselme sözlü sınavında sorulan alan bilgisi sorusu hatalı olduğundan başarı puanı değerlendirmesinin yeniden yapılması talep edilmektedir .
BAŞVURU TARİHİ : 16/12/2016 16.12.2016
I. USUL
A. Başvuru Süreci 1. Başvuru, Kurumumuza elektronik ortamda gönderilen ve 19/ 12/ 2016 tarih ve 13878 sayı ile kayıt altına alınan gerçek kişiler için başvuru formu vasıtasıyla yapılmıştır Başvurunun karara bağlanması için 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 41/ 1-a maddesi ve İmza Yetkileri Yönergesinin 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, başvurunun incelenmesine ve araştırılmasına geçilmiştir .
B. Ön İnceleme Süreci 2. Yapılan ön inceleme neticesinde, başvuru konusunun Kurumumuzun görev alanına girdiği, başvuranın meşru, kişisel ve güncel bir menfaatinin olduğu, idari başvuru yollarının tüketildiği, başvurunun süresinde yapıldığı ve diğer ön inceleme konularında da bir eksiklik bulunmadığı, bu nedenle başvurunun incelenmesine ve araştırılmasına engel bir durumun olmadığı tespit edilmiştir .
1 / 9II. OLAY VE OLGULAR
A. Başvuranın Konu Hakkındaki Açıklamaları ve İddiaları 3. Başvuran, Milli Eğitim Bakanlığı taşra teşkilatı şube müdürü atamasına ilişkin yargı kararı gereği tekrar alındığı sözlü sınavda 40 puan değerindeki ” 5580 sayılı Özel Eğitim Kurumları Kanununa göre okul öncesi sınıfları en fazla kaç kişiden oluşur?” şeklindeki alan bilgisi sorusunun hatalı ve çift cevaplı olduğunu, doğru cevabı vermesine karşın sınav komisyon üyesinin yaklaşımı nedeniyle farklı bir cevaba yönlendirildiğini ve bu cevabının tutanak altına alınması ve yanlış değerlendirilmesi neticesinde sınavda başarısız sayıldığını, buna ilişkin yaptığı itirazının reddedildiğini belirtmekte, itirazının kabul edilmesi ve sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir .
B. İdarelerin Başvuru Konusuna İlişkin Açıklamaları 4. Başvuran, 2014 yılında yapılan Milli Eğitim Bakanlığı taşra teşkilatı şube müdürlüğü görevde yükselme sınavına ilişkin Mersin 2. İdare Mahkemesinin kararı gereği 19/ 09/ 2016 tarihinde yeniden alın dığı sözlü sınavda 40 puan değerindeki ” 5580 sayılı Özel Eğitim Kurumları Kanununa göre okul öncesi sınıfları en fazla kaç kişiden oluşur?” şeklindeki alan bilgisi sorusunun hatalı ve çift cevaplı olduğunu, doğru cevabı vermesine karşın sınav komisyon üyesinin yaklaşımı nedeniyle farklı bir cevaba yönlendirildiğini, verdiği cevabın kayda alınarak yanlış olarak değerlendirildiği ve sınav puanının bu değerlendirme üzerinden toplam 50 puan olarak hesaplandığından sınavda başarısız sayıldığını, buna ilişkin yaptığı itirazının reddedildiğini belirtmekte, itirazının kabul edilmesi ve sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir .
B. İdarelerin Başvuru Konusuna İlişkin Açıklamaları 5. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Milli Eğitim
Bakanlığının 08/ 02/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; i lgili mevzuatta görevde yükselme sözlü sınavının görüntülü ve/veya sesli kayıt altına alınacağına ilişkin bir hüküm yer almadığı; başvurana sözlü sınavda kura ile 1 adet Alan Bilgisi, 1 adet Genel Kültür sorusu sorulduğu, itiraza konu edilen ”Alan Bilgisi” sorusunun “5580 sayılı Özel Eğitim Kurumlan
Yönetmeliğine göre, okullarda sınıf mevcutları; okul öncesi eğitimde en fazla kaç olmalıdır?” şeklinde olduğu ve cevabının da 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumlan Kanunu ile 652 sayılı Milli
Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak yürürlüğe konulan “Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumlan
Yönetmeliği”nin “Sınıf mevcutları ve grupların oluşturulması” başlıklı 48-(l) maddesinde
“Okullarda sınıf mevcutları; okul öncesi eğitimde 20,… ’ten fazla olamaz .” hükmüne istinaden belirlendiği belirtilmiş olup, söz konusu sınava ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak Kurumumuza gönderilmiştir .
C. Olaylar
ekleri ile idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi 6. Başvuru formu ve
neticesinde olaylar özetle şöyledir :
6.1. 2014 yılında yapılan Milli Eğitim Bakanlığı taşra teşkilatı şube müdürlüğü görevde yükselme sınavına ilişkin Mersin 2. İdare Mahkemesinin kararı gereği başvuran 19/ 09/ 2016 tarihinde yeniden sözlü sınava alınmıştır .
6.2. Yapılan sözlü sınav sonucunda başvuranın alan bilgisi sorusuna verdiği cevap kayda alınarak
2 / 9yanlış olarak değerlendirilmiş ve sınav puanı bu değerlendirme üzerinden toplam 50 puan olarak
hesaplandığından başvuran sınavda başarısız sayılmıştır .
6.3. Sözlü sınavda alan bilgisi sorusu olarak sorulan “ 5580 sayılı Özel Eğitim Kurumlan
Yönetmeliğine göre, okullarda sınıf mevcutları; okul öncesi eğitimde en fazla kaç olmalıdır?” sorusunun yanlış ve çift cevaplı olduğu, ayrıca sınav komisyonu tarafından yanlış cevaba yönlendirildiği gerekçesiyle başvurucu sınav puanının yeniden değerlendirilmesini 29/ 09/ 2016 tarihli dilekçe ile talep etmiştir .
6.4. Adı geçen Bakanlığın 18/ 10/ 2016 tarihli yazısı ile söz konusu talep reddedilmiş, bunun üzerine başvuran 16/ 12/ 2016 tarihinde Kurumumuza başvurmuştur .
D. Kamu Denetçisi Mustafa ÖZYAR’ın İnceleme ve Araştırma Bulguları 7. Başvurunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 13/ 01/ 2017 tarihli ve sayılı yazıyla Milli
Eğitim Bakanlığından bilgi ve belge talep edilmiştir . İlgili idare tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerine “İdarenin Başvuru Konusuna İlişkin Açıklamaları” ve “Olaylar” bölümünde yer verilmiştir .
III. HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. İlgili Mevzuat 8. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü amirdir .
9. Birleşmiş Milletler “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensipleri’nde, “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler…
…Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar…” hükmü yer almaktadır .
10.14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında , “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmüne yer verilmiştir .
11. 14/ 07/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 3 üncü maddesinde, “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır : …
Kariyer :
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır .
Liyakat :
3 / 9C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona
erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır .” hükmüne yer verilmiştir .
12. 08/ 02/ 2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir .
Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar .” hükmü yer almaktadır .
13. 12/ 10/ 2013 tarihli ve 28793 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı
Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması
Hakkında Yönetmeliğin 13.1. “Sözlü sınav ve değerlendirme kurulunun görevleri” başlıklı 15 inci maddesinde, “Sözlü
sınav ve değerlendirme kurulunun görevleri şunlardır :
a) Şube müdürü, tesis müdürü ve basımevi müdürü kadrolarına görevde yükselme yoluyla yapılacak atamalara ilişkin sözlü sınav tarihlerini belirlemek, sözlü sınav sorularını hazırlamak veya hazırlatmak, sözlü sınavları yapmak ve değerlendirmek, sözlü sınava ilişkin diğer iş ve işlemleri yürütmek, b) Sözlü sınavların sonucuna göre başarı listelerinin düzenlenmesini ve ilanını sağlamak, c) Sözlü sınava ilişkin itirazları sonuçlandırmak .” hükmüne, 13.2. “Sözlü sınav” başlıklı 16 ncı maddesinde, “( 1)Şube müdürlüğü, tesis müdürlüğü ve basımevi müdürlüğü için yapılan yazılı sınavda başarılı olanlardan duyuruda ilan edilen kadro sayısının üç katına kadar aday, puan üstünlüğüne göre sözlü sınava alınır . Son adayla aynı puana sahip olan adaylar da sözlü sınava alınır .
( 2)Sözlü sınava alınan personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından; a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel kültürü ve genel yeteneği, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, sınav duyurusunda belirtilecek ağırlıklarda esas alınarak, Ek − 1 Görevde Yükselme Sözlü Sınavı
Değerlendirme Formuna göre 100 tam puan üzerinden değerlendirilir . Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir . Sözlü sınavda 100 üzerinden 70 ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır .” hükmüne, 13.3. “Sınav sonuçlarına itiraz” başlıklı 18 inci maddesinde, “Sınav sonuçlarına, sınav sonuçlarının açıklandığı tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde itiraz edilebilir . Bu itirazlar en geç on iş günü içinde incelenerek karara bağlanır . İtiraz sonuçları, İnsan Kaynakları Genel
Müdürlüğü tarafından itiraz sahiplerine tebliğ edilir .” hükmüne yer verilmiştir .
4 / 914. 20/ 03/ 2012 tarihli ve 28239 sayılı Resmi Gazetede Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim
Kurumları Yönetmeliğinin “Sınıf mevcutları ve grupların oluşturulması” başlıklı 48 inci maddesinin birinci fıkrası, “Okullarda sınıf mevcutları; okul öncesi eğitimde 20, organize sanayi bölgelerinde açılan mesleki ve teknik Anadolu liselerinde 30, diğer okullarda ise 24’ten fazla olamaz .” şeklindedir .
15. 31/ 05/ 2006 tarihli ve 26184 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Özel
Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğinin “Kaynaştırma yoluyla eğitim” başlıklı 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasının ğ bendi, “Kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden bireylerin bulunduğu sınıflarda sınıf mevcutları; okul öncesi eğitim kurumlarında özel eğitime ihtiyacı olan iki bireyin bulunduğu sınıflarda 10, bir bireyin bulunduğu sınıflarda 20 öğrenciyi geçmeyecek şekilde düzenlenir .” olarak düzenlenmiştir .
16. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Tavsiye kararı” başlıklı 32 nci maddesinde; “İnceleme ve araştırma sonucunda şikâyetin yerinde olduğu kanaatine varılması hâlinde tavsiye kararı verilir . Kararda idare hakkında aşağıdaki tavsiyelerden
bir veya birkaçına yer verilir :
d) İşlemin geri alınması, kaldırılması, değiştirilmesi veya düzeltilmesi .” hükmü yer almaktadır .
B. Şikâyet Konusuna İlişkin Uygulamalar 17. Danıştay 2. Dairesinin 02/ 03/ 2016 tarihli ve E:2016 / 309, K : 2016/ 997 sayılı Kararı : “Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden yargısal denetime imkan tanıyacak şekilde yapılması esas olmalıdır . İdari işlemin yetki ve şekil gibi salt usule ilişkin unsurlarıyla sınırlı olmak üzere yapılan bir yargısal denetimin, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyeceği açıktır… Dolayısıyla sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimini sağlayacak alt yapının tüm unsurlarıyla oluşturulmasını sağlamak hukuka bağlı idarenin görevidir… sözlü sınava ilişkin Görevde Yükselme
Sözlü Sınavı Değerlendirme Formunda yer alan kriterlerden bir kısmı gözlem ve kanaate dayalı olmakla birlikte, söz konusu kriterler çerçevesinde bir bütün olarak yapılan değerlendirme sonucunda adayın başarılı ya da başarısız olduğunun belirlendiği dikkate alındığında; gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belgeyle kanıtlanması gerekmektedir .”
C. Kamu Denetçisi Mustafa ÖZYAR’ın Kamu Başdenetçisi’ne Önerisi
18. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuruda başvuranın talebinin kabulü ile görevde yükselme sınavının yeniden yapılması yönündeki öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
D. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 19. Başvuran ( 3) numaralı paragrafta açıklandığı üzere, 2014 yılında yapılan Milli Eğitim Bakanlığı taşra teşkilatı şube müdürlüğü görevde yükselme sınavına ilişkin yargı kararı gereği tekrar alındığı sözlü sınavda 40 puan değerindeki alan bilgisi sorusunun hatalı ve çift cevaplı olduğunu, doğru
5 / 9cevabı vermesine karşın sınav komisyon üyesinin yaklaşımı nedeniyle farklı bir cevaba
yönlendirildiğini ve sınavda başarısız sayıldığını, buna ilişkin yaptığı itirazının reddedildiğini belirterek itirazının kabul edilmesini ve sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir .
20. Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, “kariyer” ve “liyakat” ilkelerini temel ilkeler arasında sayarak Devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul etmekte ve bunlara sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânı sağlanmasını, sınıflar içinde ilerleme ve yükselme işlemlerinin yeterlik sistemine dayandırılmasını öngörmektedir . Bu iki ilkenin temelinde, objektif kurallar çerçevesinde işin ehline verilmesi ve hak etme kavramı yatmakta olup, kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesinin tek güvencesinin de, hizmetin yetişmiş, ehil kamu
görevlilerince yerine getirilmesiyle sağlanabileceği tabiidir . (D 2D, 02/ 03/ 2016, E :2016 / 309, K:
2016/ 997; D5D 10/ 12/ 2004, E :2004 / 3658 ve K:2004 / 5187)
21. Söz konusu ilkelere matuf olarak sınıflar içinde ilerleme ve yükselme, Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ile kurum ve kuruluşlar tarafından çıkarılan görevde yükselmeye ilişkin yönetmelikler çerçevesinde düzenlenmiş; liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir .
22. Başvuru konusu olayda, Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan
Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkındaki Yönetmelik gereğince yapılan şube müdürlüğüne ilişkin görevde yükselme sınavı kapsamında başvuranın girdiği 12/ 02/ 2014 tarihli sözlü sınavının, Mersin 2. İdare Mahkemesi tarafından “soruların yanıtlarına komisyon üyelerince takdir edilen ve yönetmelikte belirlenen başarı düzeyinin altında olan puanların gerekçelerinin orta konulmadığı, davacının alan bilgisi ve genel kültür bilgisini ölçmek amacıyla kura usulü ile belirlenen iki soruya doğru bir şekilde yanıt verdiği, davacının girmiş olduğu görevde yükselme sözlü sınavında hukuken itibar edilebilir herhangi bir sebep ortaya konulmaksızın davacının başarısız sayıldığının anlaşılması karşısında, söz konusu sınavın başarı düzeyini oluşturan puanların belirlenmesinde davacının bilgi ve yeterliliğinin objektif ve nesnel biçimde değerlendirildiğinden söz etmeye olanak bulunmadığı” gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir .
23. Bunun üzerine 19/ 09/ 2016 tarihinde yinelenen sözlü sınava ilişkin değerlendirme formlarının ve cevaplarının incelenmesi neticesinde, somut bilgi ve belgeye dayalı değerlendirmeye esas olan alan bilgisi ve genel kültür sorularının kura usulü belirlendiği ve cevaplarının kayıt altına alındığı , gözlem ve kanaate dayalı kriterlere ilişkin puanların ise yargı kararı gereği iptal edilen önceki değerlendirmeye göre nispeten yüksek verildiği ancak belirlenen başarı düzeyinin altında verilen puanlara ilişkin halen herhangi bir gerekçeye yer verilmediği tespit edilmiştir .
24. Başvuruya konu sözlü sınavda sorulan “5580 sayılı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğine göre, okullarda sınıf mevcutları; okul öncesi eğitimde en fazla kaç olmalıdır?” şeklindeki alan bilgisi sorusuna ilişkin yapılan incelemede, soruda yer verilen mevzuata ilişkin 5580 sayılı Özel Öğretim
Kurumları Kanununun, Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin ve Özel Eğitim Hizmetleri
Yönetmeliğinin bulunduğu; söz konusu soruda ise ilgili mevzuat isminin doğru bir şekilde yazılmadığı, ayrıca ( 14) ve ( 15) nolu paragraflarda yer verildiği üzere gerek Özel Öğretim
Kurumları Yönetmeliğinde gerek Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğinde okul öncesi eğitimde sınıf mevcutlarına dair farklı sayıların belirlendiği anlaşıldığından, sorulan sorunun tereddüt oluşturacak nitelikte olması ve ilgili mevzuat açısından hatalı olması nedeniyle başvuranın iddiasının yerinde olduğu ve başarı düzeyinin belirlenmesine ilişkin söz konusu sınavda başvuranın bilgi ve yeterliliğinin objektif ve nesnel biçimde değerlendirilmediği anlaşılmıştır .
6 / 925. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru konusu olayda, başvuranın yargı
kararı gereği yeniden alındığı görevde yükselme sözlü sınavında sorulan alan bilgisi sorusunun tereddüt oluşturacak nitelikte olduğu ve ilgili mevzuat açısından hatalı olduğu, bu yönüyle kariyer ve liyakat ilkeleri uyarınca ölçme ve değerlendirme esaslarına uygun ve objektif bir değerlendirme yapılmadığı anlaşıldığından başvuranın görevde yükselme sözlü sınavında başarısız sayılmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından söz konusu işlemin geri alınması yönünde idareye tavsiyede bulunmak gerekmektedir .
E. İnsan Hakları Yönünden Değerlendirme 26. 2709 sayılı T .C. Anayasasının “Kanun Önünde Eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinde ifadesini bulan kanun önünde eşitlik ilkesinin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 13 üncü maddesindeki etkili başvuru hakkının ve 17 inci maddesindeki hakları kötüye kullanma yasağının ihlal edildiğine dair herhangi bir bulgu ve bilgiye rastlanmadığı gibi başvuruya konu olayda, uluslararası sözleşmelerde yazılı ve güvence altına alınmış olan diğer haklara da aykırı bir durum tespit edilememiştir .
F . İyi Yönetişim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 27. Günümüzde demokratik, modern ve katılımcı yönetim anlayışında idarelerden sadece hukuka uygun hareket etmeleri değil aynı zamanda iyi yönetim ilkelerine de uygun işlem tesis etmeleri beklenmektedir .
28. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde “Kurum, inceleme ve araştırma yaparken idarenin, insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde; kanunlara uygunluk, ayrımcılığın önlenmesi, ölçülülük, yetkinin kötüye kullanılmaması, eşitlik, tarafsızlık, dürüstlük, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, haklı beklentiye uygunluk, kazanılmış hakların korunması, dinlenilme hakkı, savunma hakkı, bilgi edinme hakkı, makul sürede karar verme, kararların gerekçeli olması, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi, kişisel verilerin korunması gibi iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığını gözetir ve iyi yönetim ilkelerine uyar .” hükmü yer almaktadır . Ayrıca, Avrupa Birliği Temel Haklar Şartının 41 inci maddesinde geçen “iyi bir yönetim hakkı”nın uygulamada ne anlama geldiğini açıklayan ve ülkemizin de Aday Üye olduğu
Avrupa Birliğinin müktesebatının bir parçası olan Avrupa Doğru İdare Davranış Yasasında iyi yönetişim ilkeleri ortaya konulmuştur .
29. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin, başvuruya konu sözlü sınav değerlendirmesine ilişkin işlemlerinde gerekçelere yer vermemesi nedeniyle “kararların gerekçeli olması”, “şeffaflık” ve
“hesap verilebilirlik” ilkeleri ile şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir .
7 / 9IV. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
A. Dava Açma Süresinin Yeniden Başlaması 30. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlar, 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır .
B. Yargı Yolu 31. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı
40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında “ Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve
mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır .” hükmü yer almakta olup, 6328 sayılı
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilgili idarenin işlemine karşı 60 günlük dava açma süresinden varsa arta kalan süre içinde Mersin İdare
Mahkemesine yargı yolu açıktır .
V. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ ile;
Yargı kararı gereği yapılan görevde yükselme sözlü sınavında kariyer ve liyakat ilkeleri uyarınca ölçme ve değerlendirme esaslarına uygun ve objektif bir değerlendirme yapılmadığı anlaşıldığından başvuranın görevde yükselme sözlü sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin geri alınarak mağduriyetin makul sürede giderilmesi için sözlü sınavın yeniden yapılması hususunda MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA
Bu kararın BAŞVURANA VE MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine;
Milli Eğitim Bakanlığınca bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren en geç 30 gün içerisinde karara yönelik cevabın Kamu Denetçiliği Kurumuna bildirilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
8 / 99 / 9