|
ÖZET: Başvuru, Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından incelenmiş ve 27 Şubat 2020 tarihinde sonuçlandırılmıştır. Başvuran, MERSİS üzerinden başvuruda bulunduğu … Turizm Otel Tic. Ltd. Şti.’nin kuruluş işlemlerinin, Ticaret Sicili Müdürlüklerinde uygulanan imza talep sürecinin yanlış yorumlanması nedeniyle engellendiğini iddia etmiştir. Başvuru, Ankara Ticaret Odası tarafından verilen red kararının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle yapılmıştır. Başvuran, ilgili idarelerin bu durumu düzeltmesini ve şirketin tescilinin sağlanmasını talep etmiştir.
İlgili idare, başvuranın talebinin ret sebebini, şirketin kurucu ortağı olan … Emlak Gayrimenkul Yatırım ve Yönetim Ltd. Şti.’nin vekaletnamesinin eksik olması olarak belirtmiştir. Vekaletnamenin, başka bir şirketin tescilinde kullanılamayacağı ve her şirket için ayrı bir imza beyannamesinin ibraz edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Başvuran, eksikliklerini gidererek yeniden başvurduğunda, … Turizm Otel Tic. Ltd. Şti.’nin ticaret siciline kaydının gerçekleştirildiği belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddedilmesi yönünde karar verilmiş, ilgili idarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. Başvuru sahibi, kararın tebliğ tarihinden itibaren yargı yoluna başvurabilecektir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/3318-S.20.5260
BAŞVURU NO : 2019/14828
KARAR TARİHİ : 27/02/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TİCARET BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Şirket kurucularından huzurda imza talep edilmesi uygulamasına itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 29/08/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran … adına vekili …, 08/05/2019 tarihli ilk başvurusunda, MERSİS üzerinden girişi yapılan … Turizm Otel Tic. Ltd. Şti.’ye ait evrakların tam ve eksiksiz olmasına rağmen esas sözleşme tasdik aşamasında Şirket Kuruluş Sözleşmesinin Ticaret Sicili Müdürlüklerinde
İmzalanması Hakkında Tebliğdeki düzenlemenin yanlış yorumlanması nedeni ile çıkartılan bürokratik engellerin bir an önce sonlandırılarak … Turizm Otel Tic. Ltd. Şti.’nin ticaret siciline ivedi olarak tescil edilmesini talep etmişti.
2. Başvuran, tarihli başvurusunda ise, Ankara Ticaret Odası Ticaret Sicil
Müdürlüğü tarafından 01.08.2019 tarih, … sayılı yazı ile verilen red kararının usul ve yasaya aykırı olduğunun tespiti ile Şirket Kuruluş Sözleşmesinin Ticaret Sicili Müdürlüklerinde
İmzalanması Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin ilgili müdürlük tarafından yanlış yorumlanması, ticaret sicil müdürlüğünde şirket kurulmasına ilişkin işlemlerinin usul ve yasaya aykırı olarak engellenmesi dolayısıyla ilgili idari birimlere ve
Bakanlıklara tavsiyede bulunulmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. Ankara Ticaret Odasına Başkanlığının 16/07/2019 tarihli Gönderme Kararına yönelik 01/08/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazısında, “… 25/04/2019 tarihinde … Turizm Otel
Ticaret Limited Şirketinin kuruluşu için müdürlüğümüze başvuruda bulunulmuş, yapmış olduğunuz başvuru Ticaret Sicili Yönetmeliği 35. Madde hükmünce müdürlüğümüz 26/04/2019 tarih … sayılı yazısı ile 13 Mart 2018 tarih 30359 sayılı Şirket Kuruluş Sözleşmesinin Ticaret
Sicili Müdürlüklerinde İmzalanması Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in
İmza Beyannamesi Verilmesine Gerek Olmayan Durumlar başlıklı 13/A Maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereği kurucunun ıslak imzasını ihtiva eden vekâletnamenin müdürlüğe ibraz edilmesi koşulunu sağlamadığından ret olunmuştur.
4. 25/04/2019 tarihli başvurunuzda, yeni kurulacak şirketin kurucu ortağının müdürlüğümüz
… sicil numarasında kayıtlı … Emlak Gayrimenkul Yatırım ve Yönetim Limited Şirketi olduğu anlaşılmaktadır. Ortaklık yapınız gereği kuruluş işlemi; kurucu tüzel ortak adına hareket eden gerçek kişi temsilcisi tarafından veya kurucu tüzel ortağın tayin edeceği vekil tarafından şirket ana sözleşmesinin ticaret sicili müdürlüğünde, müdür veya müdür yardımcısı yahut yetkilendirilmiş personel huzurunda imzalanması usulüne tabidir. Yapılan tetkik sonucu … sicil numarasında kayıtlı dosyada mevcut Dubai Başkonsolosluğu’nun 16/08/2018 tarih … yevmiye numarası ile tasdikli düzenlenme şeklinde vekâletnamede vekil edenin Sn. … olduğu, kurulacak olan … Turizm Otel Ticaret Limited Şirketi kurucu tüzel ortağı … Emlak Gayrimenkul Yatırım
Yönetim Limited Şirketi tarafından düzenlenmiş bir kuruluş vekâletnamesinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bir başka şirketin dosyasında mevcut dahi olmayan vekaletnameye istinaden kuruluş işleminin yapılması mümkün değildir.
5. Başvurunuz müdürlüğümüz tarafından usule ve yasaya uygun bir şekilde ret olunmuş, tarafınız Türk Ticaret Kanunu 34. Madde ve Ticaret Sicili Yönetmeliği 39. Maddelerinde düzenlendiği şekliyle: 26/04/2019 tarih … sayılı yazının tebliğinden itibaren sekiz gün içerisinde yasal itirazlarınızı ticaret sicili müdürlüğünün bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli olan asliye ticaret mahkemelerine yapmamış, ret sebeplerini gidererek yasal süresi içerisinde yeniden başvuruda bulunmuş ve müdürlüğümüz … sicil numarasında kayıtlı
… Turizm Otel Ticaret Limited Şirketi’nin …/2019 tarihinde ticaret siciline kaydı gerçekleştirilmiştir.
6. Bu kapsamda; ticaret sicili müdürlüğünde kuruluş işlemlerinin 6102 Sayılı Türk Ticaret
Kanunu, 19/12/2012 tarihli 2012/4093 sayılı Ticaret Sicili Yönetmeliği ve 13 Mart 2018 tarih
30359 sayılı Şirket Kuruluş Sözleşmesinin Ticaret Sicili Müdürlüklerinde İmzalanması
Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ hükümlerince tahsis edileceği bilgilerinize rica olunur.” ifadelerine yer verilmiştir.
7. Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğünün bilgi ve belge talebimize yönelik gönderdiği … sayı ve 07/11/2019 sayılı yazısında; “…MERSİS ve Türkiye Ticaret Sicili
Gazetesi kayıtlan üzerinden yapılan incelemede, 23.10.2019 ticaret siciline tescil edilen …
Emlak Gayrimenkul Yatırım ve Yönetim Limited Şirketi’nin kurucu ortaklarının … ve … olduğu, aynı sicil müdürlüğüne daha sonra tescili talep edilen … Turizm Otel Ticaret Limited Şirketi’nin kurucu ortağının ise … Emlak Gayrimenkul Yatırım ve Yönetim Limited Şirketi olduğu görülmüştür.
8. Her ne kadar … Turizm Otel Ticaret Limited Şirketi, … ‘nin ortağı olduğu bir şirket tarafından kurulsa da, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 125’nci maddesi uyarınca ticaret şirketleri tüzel kişiliği haiz olduğundan, … Emlak Gayrimenkul Yatırım ve Yönetim Limited
Şirketi’ni ortağı …’nin kişiliğinden ayrı değerlendirmek gerekmekte ve iki şirketin ortaklarının aynı kişiler olduğunu söylemek hukuki açıdan mümkün bulunmamaktadır.
9. Dolayısıyla … ‘ye ait vekâletnamenin, kendisinin pay sahibi olmadığı başka bir şirketin tescilinde kullanılması mümkün bulunmamakta olup, bu işlem için pay sahibi olması öngörülen şirket tüzel kişiliği tarafından düzenlenmiş yeni bir vekaletname ibraz edilmesi gerekmektedir.
Nitekim başvurunun anılan gerekçe reddedildiği hususu Ankara Ticaret Sicili Müdürlüğünün bir sureti yazınız ekinde gönderilen 01.08.2019 tarihli ve … sayılı yazısında da açıkça belirtilmiştir.
10. Diğer taraftan, vekâleten gerçekleştirilen şirket kuruluşlarında aynı pay sahibi tarafından verilmiş tek bir vekaletname ile birden fazla kuruluş işlemi gerçekleştirilip
gerçekleştirilemeyeceği hususundaki değerlendirmelerimiz ise aşağıda belirtilmektedir:
Bilindiği üzere, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 575’inci maddesinde, şirket sözleşmesinin yazılı şekilde yapılmasının ve kurucular tarafından ticaret sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personelin huzurunda imzalanmasının şart olduğu; 40’ıncı maddesinde ise, tüzel kişi tacir adına imzaya yetkili kişilerin ticaret unvanı ile altına atacakları imzalarının da ticaret sicil müdürlüğüne verilmesi gerektiği düzenlenmiştir. İmza beyannamesinin düzenlenme usulü ise maddenin devamında açıklanmış ve bu işlemin herhangi bir ticaret sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personelin huzurunda yazılı beyanda bulunmak suretiyle gerçekleştirileceği belirtilmiştir.
11. Temsil yetkisi, şirket adına üçüncü taraflarla hukuki işlem yapma yetkisini ifade etmekte olup, şirketin haklar kazanması ve borç altına girmesi bu yetkinin kullanılmasıyla gerçekleşmektedir. Bu yetkiyi kullanan kişiler pay sahipleri ve şirket alacaklılarına karşı önemli bir sorumluluk taşımakta ve aksi bir durumda cezai müeyyidelerle karşılaşabilmektedir.
12. 6102 sayılı Kanunun 35’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, herkes ticaret sicilinin içeriğini ve müdürlükte saklanan tüm senet ve belgeleri inceleme ve giderini ödeyerek bunların onaylı suretlerini de alma hakkına sahip olduğundan, gerekli durumlarda ilgililer ve mahkemeler temsile yetkili şahsın imzasının doğruluğunu şirketin ticaret sicili dosyası içerisinde bulunan imza beyannamesi üzerinden tevsik etmektedir. Kanun, ticaret unvanı ve bunun altına atılmış imza beyannamesi verilmesini her şirket ve işletme bakımından ayrıca aramaktadır. Dolayısıyla her şirket bakımından imza yetkisini haiz kişilerin, şirket unvanı altında atılmış imzalarını içeren imza beyannamesinin aslının şirketin ticaret sicili dosyasında muhafaza edilmesi esas olup, bir şirket bakımından verilmiş imza beyanının, aynı kişinin yetkili olduğu başka bir şirket için geçerli olması mümkün bulunmamakta, o şirket bakımından ıslak imzayı ihtiva eden yeni bir imza beyannamesi düzenlenmesi gerekmektedir.
13. Bununla birlikte, ticari hayatın gerekleri göz önünde bulundurularak vekaleten gerçekleştirilen şirket kuruluşlarında uygulama kolaylığı sağlamak adına Şirket Kuruluş
Sözleşmesinin Ticaret Sicili Müdürlüklerinde İmzalanması Hakkında Tebliğ’e “İmza beyannamesi verilmesine gerek olmayan durumlar” başlıklı “13/A maddesi ile istisna getirilmiş ve “Şirket sözleşmesinin müdür veya müdür yardımcısı yahut yetkilendirilmiş personel huzurunda vekâleten imzalanması ve kurucumun aynı zamanda şirketi temsile yetkili olması durumunda, kurucunun ıslak imzasını ihtiva eden vekâletnamenin Müdürlüğe ibraz edilmesi koşuluyla ayrıca imza beyannamesi verilmez” hükmüne yer verilmiştir. Bu düzenlemeyle vekâletnamenin kişinin şirket kurma konusundaki iradesini göstermesine ek olarak, aslının alınması koşuluyla imza beyannamesi yerine de geçmesi öngörülmüştür.
14. Bu itibarla, vekâleten gerçekleştirilen şirket kuruluşlarında; -Kurucunun aynı zamanda şirketi temsile yetkili olmadığı durumlarda, başvuran tarafından talepte bulunulması halinde, vekâletnamenin aslı ibraz edilmek kaydıyla ticaret sicili müdürlüğünce aslına uygunluğu kontrol edildikten sonra vekâletnamenin sureti alınarak, -Kurucunun aynı zamanda şirketi temsile yetkili olduğu ve kurucu tarafından kurulmasına teşebbüs edilen şirket unvanı altına atacağı imzaya ilişkin ayrıca herhangi bir ticaret sicili müdürlüğünde veya konsoloslukta düzenlenen imza beyannamesinin de dosyasına sunulması halinde, yine vekâletnamenin aslına uygunluğu hususunda gerekli kontroller yapıldıktan sonra vekaletnamenin sureti alınarak,Şirketi temsile yetkili kurucu tarafından ayrıca imza beyannamesi verilmediği durumlarda ise, her bir şirket kuruluşu işlemi bakımından kurucunun ıslak imzasını ihtiva eden vekâletnamenin aslı alınarak, kuruluş tescilinin yapılması ve söz konusu evrakın şirketin ticaret sicili dosyası içerisinde muhafaza edilmesi uygun görülmektedir.
15. Yukarıda da ifade edildiği üzere, ticaret siciline tescili talep edilen … Turizm Otel Ticaret
Limited Şirketi’nin ortağının … değil de bu kişinin ortağı olduğu … Emlak Gayrimenkul Yatırım ve Yönetim Limited Şirketi olması ve şirketin, ortaklarının kişiliklerinden ayrı bir tüzel kişiliği olması nedeniyle …’ye ait ıslak imzalı noter onaylı vekâletnamenin söz konusu tescil işleminde kullanılamayacağı değerlendirilmektedir.
16. Ankara Ticaret Sicili Müdürlüğünün Tebliğ hükmüne ilişkin uygulamasının yerinde olduğu değerlendirilmektedir. Ayrıca, 6102 sayılı Kanunun 34’üncü maddesinin birinci fıkrasında ilgililerin, tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak, sicil müdürlüğünce verilecek kararlara karşı, tebliğlerinden İtibaren sekiz gün içinde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile itiraz edebilecekleri de belirtilmiştir.
17. Başvuruya konu olayda mevzuat gereği kurucu ortağın, adına şirket kurulması yönündeki iradesini gösterir vekâletname ibraz edilmesi gerekirken, bu belgeye tescil evrakları arasında yer verilmediği anlaşılmıştır. Ankara Ticaret Sicili Müdürlüğünün 01.08.2019 tarihli ve …
sayılı yazısında, başvuranın red sebeplerini gidererek yasal süresi İçerisinde yeniden başvuruda bulunması üzerine … Turizm Otel Ticaret Limited Şirketi’nin ticaret siciline tescilinin gerçekleştirildiği belirtilmektedir. Nitekim Bakanlığımızca MERSİS üzerinden yapılan incelemede de, … Turizm Otel Ticaret Limited Şirketi ‘nin 02.05.2019 tarihinde ticaret siciline tescil edildiği ve bu hususun 06.05.2019 tarihli ve 9822 sayılı Türkiye Ticaret Sicili
Gazetesi’nde ilan edildiği görülmüştür. Bu itibarla, başvuranın evrak eksikliğini gidererek yaptığı başvuru üzerine talebe konu tescil işlemi gerçekleştirilmiş olduğundan, konuya ilişkin
“Dostane Çözüm” usulüyle karşılanmasına ihtiyaç bulunan bir husus kalmadığı değerlendirilmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
18. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
19. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
20. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun ‘Açıklık’ başlıklı 35 inci maddesinde; “(1) Tescil işleminin dayanakları olan dilekçe, beyanname, senetler, belgeler ve ilanları içeren gazeteler, üzerlerine sicil defterinin tarih ve numaraları yazılarak sicil müdürlüğünce saklanır. (2)
Herkes ticaret sicilinin içeriğini ve müdürlükte saklanan tüm senet ve belgeleri inceleyebileceği gibi giderini ödeyerek bunların onaylı suretlerini de alabilir. Bir hususun sicilde kayıtlı olup olmadığına dair onaylı belge de istenebilir.”,
21. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun (Ticaret unvanı) ‘Tescil’ başlıklı 40 ıncı maddesinde; “Her tacir kullanacağı ticaret unvanını ve bunun altına atacağı imzayı sicil müdürlüğüne verir. Tacir, tüzel kişi ise unvanla birlikte onun adına imzaya yetkili kimselerin imzaları da sicil müdürlüğüne verilir. İmza beyanı, herhangi bir ticaret sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personelin huzurunda yazılı beyanda bulunmak suretiyle verilir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak tebliğ ile belirlenir.”, 22. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun (Şirket sözleşmesi) Şekil başlıklı 575 inci maddesinde; “(1) Şirket sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması ve kurucular tarafından ticaret sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personelin huzurunda imzalanması şarttır. …”,
23. 28541 sayı ve 27.01.2013 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Ticaret Sicili
Yönetmeliğinin (Sicile Başvuru, Belgeler ve Zaman Unsurunun Belirlenmesi) ‘Genel olarak’ başlıklı 21 inci maddesinde, “… (2) Tescil edilecek bütün kayıtların, sicildeki değişikliklerin ve kayıt silme işlemlerinin doğrulayıcı belgelere dayanması esastır. Kayıtların dayanağı olan belgeler yazılı şekilde veya elektronik imzalı olarak elektronik ortamda müdürlüğe verilir. (3)
Bu Yönetmelikte ve Bakanlıkça yürürlüğe konulan diğer düzenlemelerde işlem türüne göre belirlenen belgelerin müdürlüğe verilmesi zorunludur. Müdürlük, ihtiyaç duyulması halinde tamamlayıcı diğer belgelerin de müdürlüğe verilmesini isteyebilir.”, ‘Başvuruya yetkili kişiler’ başlıklı 22 nci maddesinde, “ (1) Tescil başvurusu ilgililer veya temsilcileri yahut hukuki halefleri tarafından yetkili müdürlüğe yapılır. İlgililer; tacirin gerçek kişi olması halinde kendisi veya vekili ya da sözleşme ile kendisine yetki verilmiş temsilcisi, tacirin tüzel kişi olması halinde ise onun yetkili organları veya yetkili temsilcileridir.” 35 inci maddesinde, “(1)
Müdürlük tarafından, tescile ait bir istemde tamamlanması gerekli eksikler görüldüğü veya istemin kısmen veya tamamen reddi gerekli bulunduğu takdirde, istemin konusu ile reddedilme sebepleri gösterilmek suretiyle karar verilir ve dilekçeyi veren ilgiliye tebliğ edilir.”, (Limited
Şirket – Kuruluş) ‘Başvuru ve belgeler’ başlıklı 90 ıncı maddesinde “(1) Bir limited şirketin kuruluşunun tesciline ilişkin başvuru, kurucuların tamamının şirket sözleşmesini müdürlükte huzurda imzaladıkları izleyen otuz gün içinde yapılır. Başvuruda müdürlüğe aşağıdaki belgeler verilir: ğ) Şirket müdürlerinin Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca düzenlenmiş imza beyannameleri.”,
24. 29910 sayılı ve 06.12.2016 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Şirket Kuruluş
Sözleşmesinin Ticaret Sicili Müdürlüklerinde İmzalanması Hakkında Tebliğin (İmza
Beyannamesi) ‘Genel olarak’ başlıklı 12 nci maddesinde, “(1) Şirket kuruluş ve ticari işletme açılışı işlemlerinde müdürlüklere ibrazı zorunlu olan imza beyannameleri, herhangi bir ticaret sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personelin huzurunda düzenlenebilir. İmza beyannameleri, gerçek kişi tacir ile tüzel kişi tacir adına imza atmaya yetkili kişinin, ticaret unvanı ve bunun altına atacağı imzayı içeren belgedir.”, ‘Hazırlanması’ başlıklı 13 üncü maddesinde, “(1) Müdürlüğe imza beyannamesi verilebilmesi için, MERSİS üzerinden şirketin kuruluş veya ticari işletme açılış başvurusunun onaya gönderilerek talep numarası alınması gerekir. (2) Yetkilendirilmiş personel talep numarası ile MERSİS üzerinden oluşturacağı formu, kimlik bilgileri bu
Tebliğin 6 ncı ve 7 nci maddeleri çerçevesinde doğrulandıktan sonra gerçek kişi tacire veya kurulacak şirket adına imzaya yetkili şahsa imzalatır; ayrıca yetkilendirilmiş personel tarafından mühür basılmak ve imzalanmak suretiyle form onaylanır. İmza beyannamesi kuruluş başvurusunun yapıldığı Müdürlükte düzenlenmesi durumunda onaylanan beyanname şirketin veya işletmenin dosyasına konur. … (4) Şirketin kuruluş veya işletmenin açılış tescili, imzaya yetkili kişilerin tamamının imza beyannamelerinin kuruluş başvurusunun yapıldığı Müdürlüğe verilmesinin veya beyanname başka bir Müdürlükte onaylanmışsa beyannamenin bir örneğinin elektronik ortamda kuruluş başvurusunun yapıldığı Müdürlüğe iletilmesinin ardından gerçekleştirilir. (5) Bu Tebliğin 5 inci maddesinin ilgili hükümleri imza beyannamesinin düzenlenmesinde de kıyasen uygulanır.
(6) Yabancı ülkede yerleşik olan imzaya yetkili kimselerin imza beyanı, bunların imzalarının o ülkedeki Türk konsolosluğundan onaylatılması suretiyle de verilebilir. ‘İmza beyannamesi verilmesine gerek olmayan durumlar’ başlıklı 13/A maddesinde, “ (1)
Aşağıdaki durumlarda ayrıca imza beyannamesi verilmesine gerek bulunmamaktadır: a)
Kurucunun, şirket sözleşmesini müdür veya müdür yardımcısı yahut yetkilendirilmiş personel huzurunda asaleten imzalaması ve aynı zamanda şirketi temsile yetkili olması durumunda ayrıca imza beyannamesi verilmez. b) Şirket sözleşmesinin müdür veya müdür yardımcısı yahut yetkilendirilmiş personel huzurunda vekaleten imzalanması ve kurucunun aynı zamanda şirketi temsile yetkili olması durumunda, kurucunun ıslak imzasını ihtiva eden vekaletnamenin Müdürlüğe ibraz edilmesi koşuluyla ayrıca imza beyannamesi verilmez. Vekaletnamenin yabancı bir ülkede düzenlenmesi halinde, Türk konsolosluğundan veya Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması
Sözleşmesi hükümlerine göre tasdik ettirilmesi ve noter onaylı Türkçe çevirisi ile birlikte
Müdürlüğe verilmesi durumunda aynı hüküm uygulanır.” hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
25. Başvuruya konu olayda mevzuat gereği kurucu ortağın, adına şirket kurulması yönündeki iradesini gösterir vekâletname ibraz edilmesi gerekliliğinin açık olduğu değerlendirilerek başvuru hakkında ret kararı verilmesi önerilmiştir.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 26. Başvuran ticaret sicil müdürlüğünde şirket kurulmasına ilişkin işlemlerin usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia etmektedir.
27. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, … Turizm Otel Ticaret Limited
Şirketinin kuruluşu için başvuruda bulunulduğu, başvurunun Şirket Kuruluş Sözleşmesinin
Ticaret Sicili Müdürlüklerinde İmzalanması Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair
Tebliğin İmza Beyannamesi Verilmesine Gerek Olmayan Durumlar başlıklı 13/A maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereği kurucunun ıslak imzasını ihtiva eden vekâletnamenin müdürlüğe ibraz edilmesi koşulunu sağlamadığından reddedildiği, yeni kurulacak şirketin kurucu ortağının … Emlak Gayrimenkul Yatırım ve Yönetim Limited Şirketi olduğu, ortaklık yapısı gereği kuruluş işleminin kurucu tüzel ortak adına hareket eden gerçek kişi temsilcisi tarafından veya kurucu tüzel ortağın tayin edeceği vekil tarafından şirket ana sözleşmesinin ticaret sicili müdürlüğünde imzalanması usulüne tabi olduğu,
28. Mevcut vekâletnamede vekil edenin … olduğu, kurulacak olan … Turizm Otel Ticaret
Limited Şirketi kurucu tüzel ortağı olan … Emlak Gayrimenkul Yatırım Yönetim Limited
Şirketi tarafından düzenlenmiş bir kuruluş vekâletnamesinin bulunmadığı, … Emlak
Gayrimenkul Yatırım Yönetim Limited Şirketinin dosyasında da böyle bir vekâletname bulunmadığı, böylelikle kuruluş işlemlerinin tamamlanamadığı sonraki süreçte eksikliklerin giderilerek 02/05/2019 tarihinde … Turizm Otel Ticaret Limited Şirketi’nin ticaret siciline kaydının gerçekleştirildiği hususları tespit edilmiştir.
29. Kurucu ortakların şekil üzerinde gösterimi aşağıda yer almaktadır.
… Emlak Gayrimenkul
Yatırım ve Yönetim
… Turizm Otel Ticaret
Limited Şirketinin
Limited Şirketinin kurucu ortakları kurucu ortağı
… Emlak Gayrimenkul
… …
Yatırım ve Yönetim
Limited Şirketi
30. İlgili idare tarafından da vurgulandığı üzere, her ne kadar … Turizm Otel Ticaret Limited
Şirketi, …’nin ortağı olduğu bir şirket tarafından kurulsa da, ticaret şirketlerinin müstakil tüzel kişiliği haiz olduğu, … Emlak Gayrimenkul Yatırım ve Yönetim Limited Şirketi’nin ortağı …’nin kişiliğinden ayrı değerlendirilmesi gerektiği ve iki şirketin ortaklarının aynı kişiler olmadığı, dolayısıyla …’ye ait vekâletnamenin, kendisinin pay sahibi olmadığı başka bir şirketin tescilinde kullanılmasının mümkün olmadığı, bu işlem için pay sahibi olması öngörülen şirket tüzel kişiliği tarafından düzenlenmiş yeni bir vekâletname ibraz edilmesi gerektiği, Böylelikle …’nin kurucusu olduğu, … sicil nolu … Emlak Gayrimenkul Yatırım ve Yönetim Ltd. Şti.’ne ait kuruluş evrakları içerisinde bulunan ıslak imzalı noter onaylı vekaletnamenin belge doğrulamasının yapılarak bu belgenin … Turizm Otel Tic. Ltd. Şti.’nin ticaret siciline tescil aşamasında kullanılamayacağı,
31. Diğer taraftan, vekâleten gerçekleştirilen şirket kuruluşlarında aynı pay sahibi tarafından verilmiş tek bir vekaletname ile birden fazla kuruluş işlemi gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceği,
32. Her şirket bakımından imza yetkisini haiz kişilerin, şirket unvanı altında atılmış imzalarını içeren imza beyannamesinin aslının şirketin ticaret sicili dosyasında muhafaza edilmesinin esas olduğu, bir şirket bakımından verilmiş imza beyanının, aynı kişinin yetkili olduğu başka bir şirket için geçerli olmasının mümkün olmadığı, o şirket bakımından ıslak imzayı ihtiva eden yeni bir imza beyannamesi düzenlenmesi gerektiği,
33. Bununla birlikte, ticari hayatın gerekleri göz önünde bulundurularak vekaleten gerçekleştirilen şirket kuruluşlarında uygulama kolaylığı sağlamak adına Şirket Kuruluş
Sözleşmesinin Ticaret Sicili Müdürlüklerinde İmzalanması Hakkında Tebliğ’e “İmza beyannamesi verilmesine gerek olmayan durumlar” başlıklı “13/A maddesi ile istisna getirildiği, “Şirket sözleşmesinin müdür veya müdür yardımcısı yahut yetkilendirilmiş personel huzurunda vekâleten imzalanması ve kurucunun aynı zamanda şirketi temsile yetkili olması durumunda, kurucunun ıslak imzasını ihtiva eden vekâletnamenin Müdürlüğe ibraz edilmesi koşuluyla ayrıca imza beyannamesi verilmez” hükmü ile vekâletnamenin kişinin şirket kurma konusundaki iradesini göstermesine ek olarak, aslının alınması koşuluyla imza beyannamesi yerine de geçmesinin öngörüldüğü,
34. Bu itibarla, ilgili idareler tarafından vekâleten gerçekleştirilen şirket kuruluşlarında; kurucunun aynı zamanda şirketi temsile yetkili olmadığı durumlarda, başvuran tarafından talepte bulunulması halinde, vekâletnamenin aslı ibraz edilmek kaydıyla ticaret sicili müdürlüğünce aslına uygunluğu kontrol edildikten sonra vekâletnamenin sureti alınarak, kurucunun aynı zamanda şirketi temsile yetkili olduğu ve kurucu tarafından kurulmasına teşebbüs edilen şirket unvanı altına atacağı imzaya ilişkin ayrıca herhangi bir ticaret sicili müdürlüğünde veya konsoloslukta düzenlenen imza beyannamesinin de dosyasına sunulması halinde, yine vekâletnamenin aslına uygunluğu hususunda gerekli kontroller yapıldıktan sonra vekaletnamenin sureti alınarak, şirketi temsile yetkili kurucu tarafından ayrıca imza beyannamesi verilmediği durumlarda ise, her bir şirket kuruluşu işlemi bakımından kurucunun ıslak imzasını ihtiva eden vekâletnamenin aslı alınarak, kuruluş tescilinin yapılması ve söz konusu evrakın şirketin ticaret sicili dosyası içerisinde muhafaza edilmesinin uygun görüldüğü anlaşılmıştır.
35. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuruya konu olayda mevzuat gereği kurucu ortağın, adına şirket kurulması yönündeki iradesini gösterir vekâletname ibraz edilmesi gerekliliğinin açık olduğu değerlendirilerek ilgili idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 36. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. İdare tarafından karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
37. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve TİCARET BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi