|
ÖZET: Başvuru, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na ait bir aracın, şikâyetçi şirketin personel servisi olarak kullanılması amacıyla L serisi plaka ve araç kartı talebini içermektedir. Şikâyetçi, 2014 yılından beri bu hizmeti sağladığını ve gerekli belgelerin verilmediğini belirterek mağduriyetinin giderilmesini istemiştir. Ancak, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı, başvurunun reddine ilişkin olarak, mevcut mevzuat ve yönetmelikler çerçevesinde gerekli şartların sağlanmadığını ifade etmiştir.
İlgili yönetmeliklere göre, servis taşımacılığı yapabilmek için öncelikle “Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi” ve “Servis Taşımacılığı Kartı” alınması gerekmektedir. Şikâyetçi şirketin, 25/05/2015 tarihinden önce geçerli bir güzergâh kullanım izin belgesine sahip olmadığı ve ticaret odası kaydının da uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, başvurunun olumsuz sonuçlanmasına neden olmuştur. Sonuç olarak, şikâyetçinin talebi, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda reddedilmiştir. Başvuru sahibinin, idari yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. İdarenin, iyi yönetim ilkelerine uygun davranması gerektiği vurgulanmış ve karar, ilgili taraflara tebliğ edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/6457-S.20.10254
BAŞVURU NO : 2019/20073
KARAR TARİHİ : 22/04/2020
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE
BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikâyetçinin personel servisi olarak kullandığı şirket üzerine kayıtlı bulunan aracına araç kartı ve
L seri plaka verilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 19/11/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikâyetçi dilekçesinde özetle; şirket üzerine kayıtlı bulunan plakalı araç ile
2014 yılından beri şirket personelinin servis taşımacılığı hizmetini yaptıklarını, firmalarına
araç güzergâh belgesi verildiğini, ancak araç kartı ve L serisi alma taleplerine olumsuz cevap verildiğini, şirket bünyesinde servis kullanıldığı gerekçesiyle yetki belgesi ve taşıt kartının verilmediğinin bildirildiğini iddia ederek mağduriyetin giderilmesini ve araçlarına tahsisli L serisi taşıt kartı verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’ndan alınan 13/03/2020 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle; “… 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Büyükşehir
Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği çerçevesinde 02.03.2017 tarih ve 2017/2-6 sayılı UKOME kararı ile “İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde okul öncesi, Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr ilkokul, ortaokul ve lise öğrenci servis araçları ile personel (kamu—özel) servis araçlarının; mevcut ve planlanan toplu taşıma sistemiyle bütünleşmiş, sürdürülebilir, denetlenebilir, standart ve kriterleri belli olan taşımacılık sistemi dâhilinde çalıştırılması amacıyla” Okul ve
Personel Servis Taşımacılığı Yönergesi kabul edilmiş, bu taşımacılıkların usul ve esasları düzenlenmiştir.
Bu Yönergeye göre öğrenci ve personel servis taşımacılığı yapmak isteyenlerin Belediyeden öncelikli olarak “Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi” ve “Servis Taşımacılığı Kartı” almaları gerekmektedir. Bu belgelere sahip taşımacıların yapacakları her bir taşımacılık faaliyeti için
“Güzergâh Kullanım İzin Belgesi” almaları gerekmektedir.
02/03/2017 tarih ve 2017/2-6 sayılı UKOME kararı ile kabul edilen Öğrenci ve Personel Servis
Taşımacılığı Yönergesi çerçevesinde taşımacılık yapmak için servis taşımacılığı kartı alacak olan tüm taşımacıların 14/07/2017 tarih ve 1170 sayılı İBB Meclis kararı ile belirlenen ücreti ödemeleri gerekmektedir. Bununla ilgili tek istisna Yönergenin Geçici 1. maddesinde düzenlenen ‘mevcut taşımacı’ statüsündekiler için kabul edilmiştir. Bu istisna da bir defaya mahsus olmak kaydıyla ve belli bir süreler ile sınırlandırılmıştır. Muhtelif UKOME kararlarıyla bu maddenin yürürlüğüne ve bu madde ile düzenlenen Mevcut Taşımacı statüsüne başvuruda bulunmak için süre ilave edilmiştir. Son olarak 18.03.2019 tarih ve 2019/4-EK.2 sayılı UKOME kararıyla; “Mevcut Taşımacı kapsamına girmek isteyen kişilere 31.03.2019’a kadar (ilave süre) başvuru süresi verilmesine, bu tarihten sonra yapılacak başvuruların ise reddedilmesine ” karar verilmiştir.
Başvuru sahibinin temsil ettiği şirket tarafından Belediyemize sunulan dilekçede ” plakalı aracın 25/05/2015 tarihinde şirket adına kayıtlı olduğu belirtilerek, bu aracın esas alınarak, şirket adına servis taşımacılığı kartı düzenlenmesi” talep edilmiştir.
Dilekçe üzerine yapılan incelemede başvuru sahibi firmanın, 02/03/2017 tarih ve 2017/2-6 sayılı UKOME kararı ile kabul edilen Yönergenin Geçici Madde 1 ‘de (a), (b) ve (c) bentlerinde sayılan şartları taşımadığı görülmüştür. Şöyle ki; Geçici Madde 1-(a) bendine göre, başvuru sahibi adına 25/05/2015 tarihinde geçerli bir öğrenci veya personel servis aracı güzergâh kullanım izin belgesinin veya izin belgesi başvurusunun bulunması gerekmekte olup, plakalı araçla ilgili belirtilen tarihte geçerli bir izin belgesi veya izin belgesi başvurusu bulunmadığından, başvuru sahibi için bu bent kapsamında herhangi bir hak oluşmamıştır.
Geçici Madde 1-(b) ve (c) bentlerinde ise başvuru sahibinin 25/05/2015 tarihinde (meşgale alanında Öğrenci/Yolcu/Servis/Şehir İçi Yolcu Taşımacılığı ibarelerinden birinin yer aldığı)
ilgili esnaf odası/ticaret odası kaydının bulunması ve aynı tarihte plakalı aracın başvuru sahibi adına kayıtlı olması gerekmektedir. Bu iki şartın aynı anda bulunması gerekmektedir. Başvuru sahibi şirketin sunduğu belgelerden, 25/05/2015 tarihinde meşgale alanında Öğrenci/Yolcu/Servis/Şehir İçi Yolcu Taşımacılığı ibarelerinden birinin yer aldığı bir
Ticaret Odası kaydının bulunmadığı [İstanbul Ticaret Odası tarafından başvuru sahibi hakkında düzenlenmiş faaliyet belgesinde Meslek Grubu: 71 Mobilya, Meşgale: Her cins ev işyeri ve diğer binaların ihtiyaçları alan oturma grupları yatak odası mutfak işyeri ve ofis mobilyaları geliştirme tesis ve tasarım İşlerini yapmak, Nace Kodu: 31.09.07 Sandalye, koltuk, kanepe, oturma takımı, çekyat, divan, markiz vb. imalatı (plastik olanlar ile bürolarda ve park
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr ve bahçelerde kullanılanlar hariç)] görüldüğünden, bu bentler kapsamında da herhangi bir hak oluşmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; başvuru içeriğinde yer alan “ücretsiz servis taşımacılığı kartı düzenlenmesi” talebine uygun işlem yapılamamıştır.
Öte yandan, Öğrenci ve Personel Servis Yönergesinin Kapsam başlıklı 2 nci maddesinde, yapılan düzenlemenin kapsamının öğrenci ve personel servis taşımacılığını kapsadığı; ancak diğer servis taşımacılığı türleri ile birlikte, şirket öz mal taşıtıyla ücretsiz ve kendi şirket personelinin taşınması faaliyetlerinin bu yönerge kapsamı dışında olduğu belirtildiğinden, başvuru sahibi şirket adına kayıtlı araçla şirket personelinin taşınmış olması ve bu çerçevede
Belediyemizden muhtelif tarihlerde izin belgesi alınmış olması, başvuru sahibi için bu çerçevede bir hak oluşturmamaktadır.
Başvuru sahibi firmanın yaptığı, kendi öz mal araçlarıyla kendi personelini taşıma faaliyeti için hâlihazırda yürürlükte olan bir diğer yönerge, Servis Araçları Yönergesi kapsamında izin belgesi verilmekte olup, bu faaliyet yukarıda bahsettiğimiz 02/03/2017 tarih ve 2017/2-6 sayılı
UKOME kararı ile kabul edilen Yönerge kapsamı dışında tutulduğundan, ayrıca servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve L seri plaka hükümlerine tabi olmaksızın güzergâh kullanım izin belgesi düzenlenmektedir. Nitekim kayıtlarımızda yapılan incelemede, Öğrenci ve Personel Servis Taşımacılığı Yönergesinin yürürlüğünden sonra da, başvuru sahibi şirket için plakalı araç ile kendi personelini taşıması hususunda izin belgelerinin düzenlendiği görülmüştür.
. hakkında Yönerge hükümleri çerçevesinde işlem yapılmış olup, bu şirketin yönergenin maddelerine ve kapsamına itirazının bulunması halinde idari yargı yoluna başvuruda bulunması mümkündür.” açıklamasına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” hükmüne, 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne, 5. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinde; “…f) Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek….
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr p) Büyükşehir içindeki toplu taşıma hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek, büyükşehir sınırları içindeki kara ve denizde taksi ve servis araçları dahil toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek…,” hükmüne, 5.1. “Ulaşım hizmetleri” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(Değişik birinci fıkra: 12/11/20126360/8 md.) Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerindeki her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurulur. İlçe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Ulaşım Koordinasyon Merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili üye olarak belirlenmeyen ulaşım sektörü ile ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ihtisas meslek odalarının temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır.
Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dâhilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır.
Ulaşım koordinasyon merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararlar, belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcıdır. ” hükmüne, 6. 15/06/2006 tarihli ve 26199 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Büyükşehir Belediyeleri
Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği’nin “Kuruluş” başlıklı 17 nci maddesinde; “ (1)
UKOME, büyükşehir belediye başkanı veya görevlendireceği kişinin başkanlığında; a) Büyükşehir belediye başkanınca, belediyenin ulaşım ve yatırımlarla ilgili daire ve işletmeleriyle bağlı kuruluşlarından en az şube müdürü seviyesinde görevlendireceği en fazla on bir kişinin, b) Milli Savunma Bakanlığı (Ek ibare:RG-19/2/2020-31044) , Milli Eğitim Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığının birer temsilcisinin, c) Jandarma Genel Komutanlığı temsilcisinin, ç) Emniyet Genel Müdürlüğü temsilcisinin, d) Sınırları içerisinde deniz bulunan büyükşehirlerde, Sahil Güvenlik Komutanlığı temsilcisinin, e) Sınırları içerisinde deniz ve içsu bulunan büyükşehirlerde Liman Başkanlığını, birden fazla
Liman Başkanlığı bulunan büyükşehirlerde ise bu başkanlıkları temsilen görevlendirilecek temsilcinin, f) Karayolları Genel Müdürlüğü temsilcisinin, g) Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü (Ek ibare:RG-19/2/2020-31044) ve TCDD
Taşımacılık Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünün birer temsilcisinin, Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr a) Öğrenci Servis Taşımacılığı: Sözleşme karşılığında okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise öğrencilerini taşımak üzere öğrenci servis aracı olarak kullanılan taşıtlar ile faaliyet belgesi iştigal alanında Öğrenci/YoIcu/Servis/Şehir İçi Yolcu taşımacılığı yazan gerçek ve tüzel kişilerce yapılan taşımacılığı, b) Personel Servis Taşımacılığı: Sözleşme karşılığında özel veya kamu kuruluşlarında çalışan personel için servis aracı olarak kullanılan taşıtlar ile faaliyet belgesi iştigal alanında Öğrenci/YoIcu/Servis/Şehir İçi Yolcu taşımacılığı yazan gerçek ve tüzel kişilerce yapılan taşımacılığı, hususlarım kapsamaktadır.
Kamu taşıtı ile kamu personelinin taşınması, turizm taşımacılığı, ücretsiz taşımacılık, yükseköğrenim öğrencisinin taşınması, sosyal etkinlikler grup taşımacılığı, şirket öz mal taşıtıyla ücretsiz ve kendi şirket personelinin taşınması bu Yönerge kapsamı dışındadır.” düzenlemesine, 7.1. “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “ (1) Bu yönergenin uygulanmasında; …m) Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi: Öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli, TUHİM’ce düzenlenen belgeyi, n) Servis Taşımacılığı Kartı: Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen, en fazla 10 yıl süreli, TUHİM’ce düzenlenen belgeyi, o) Güzergâh Kullanım İzin Belgesi: Taşıtın güzergâh ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık TUHİM’ce düzenlenen belgeyi…ifade eder.” düzenlemesine, 7.2. “Genel Esaslar” başlıklı 5 inci maddesinde; (1) Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi Genel
Esasları; a) Kapsam içerisindeki servis taşımacılığı İBB TUHİM tarafından verilen Servis Taşımacılığı
Yetki Belgesiyle yapılacaktır.
…c) Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi, Servis Taşımacılığı Kartı ve Güzergâh Kullanım İzin
Belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişiler hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceklerdir.
7.3. “Uygulama Usul ve Esasları” başlıklı 6 ncı maddesinde; (1) Servis Taşımacılığı Yetki
Belgesinin Verilme Esasları; a) Öğrenci ve Personel Servis Taşımacılığına 26/05/2015 tarihinden itibaren taşımacılığa ilk kez giren ile yönergenin yürürlük tarihi itibari ile müracaat edecek kişiler Yeni Taşımacı olarak kabul edilecektir. (Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünden Yeni Geçici/Süreli Güzergâh İzin
Belgesi alanlar bu kategoride değerIendirilecektir.)
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr b) Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi alacak tüzel kişilikler faaliyet alanı ile ilgili ticaret sicilinde
Öğrenci/Yolcu/Servis/Şehir İçi Yolcu Taşımacılığı ibarelerinden biri yer alan firmalardan oluşacaktır.” düzenlemesine, 7.4. Geçici 1 inci maddesinde; “(I) Aşağıda belirtilen (a) veya (b) veya (c) maddesindeki hususlara uyan gerçek ve tüzel kişiler mevcut taşımacı olarak kabul edilecektir.
a) 25.05.2015 tarihinde geçerli Güzergâh Kullanım İzin Belgesi ile öğrenci ve personel servis taşımacılığı yapanlar, TUHİM’e 25.05.2015 tarihi öncesinde https://etuhim.ibb.gov.tr/adresinden online başvuru yapmasına rağmen 25.05.2015 tarihinden sonra Güzergâh Kullanım İzin Belgesi alarak öğrenci ve personel servis taşımacılığı yapmaya hak kazanan ve Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünden Yenilenen Geçici/Süreli Güzergâh
İzin Belgesi alan gerçek ve tüzel kişiler mevcut taşımacı olarak kabul edilecektir.
b) Müracaat tarihi itibariyle 25.05.2015 tarihi öncesine ait ilgili oda faaliyet belgesine sahip (25.05.2015 tarihinde servis taşıtı ve vergi kaydı olmasına rağmen ilgili esnaf odası kaydını
25.05.2015 ile 25.06.2015 tarihleri arasında tamamlayabilmiş olanlar dâhil) olan ve ibraz
etmiş olduğu taşıtının/taşıtlarının 25 Mayıs 2015 tarihinde adına kayıtlı (taşıt değişikliği yapılmamış) olduğunu gösteren Motorlu Araç Trafik ve Araç Tescil Belgesini (periyodik muayene belgesi/Tescil Belgesindeki tarihiyle kontrol edilecektir) ibraz eden gerçek ve tüzel kişiler mevcut taşımacı olarak kabul edilecektir.
c) Müracaat tarihi itibariyle 25.05.2015 tarihi öncesine ait ilgili oda faaliyet belgesine sahip (25.05.2015 tarihinde servis taşıtı ve vergi kaydı olmasına rağmen ilgili esnaf odası kaydını
25.05.2015 ile 25.06.2015 tarihleri arasında tamamlayabilmiş olanlar dâhil) olan ve ibraz
etmiş olduğu taşıtını/taşıtlarını 25 Mayıs 2015 tarihinden sonra herhangi bir sebeple değiştirmiş olan kişilerden; 25 Mayıs 2015 tarihindeki adına kayıtlı taşıtlarının plaka, motor ve şasi numarasını da içeren detaylı bilgileri ve sayılarını Trafik Tescil Şube Müdürlüğünün imzalı yazısıyla ibraz eden kişiler, 25 Mayıs 2015 tarihindeki taşıtının/taşıtlarının sayısı kadarı mevcut taşımacı kapsamında değerIendirilecek olup ilave edilmiş olan her taşıt yeni taşımacı kapsamında değerIendirilecektir.
ç) Müracaat tarihi itibariyle ibraz edilen Gerçek ve Tüzel Kişilere ait taşıtlara daha önce mevcut taşımacı kapsamında Servis Taşımacılığı Kartı düzenlenmişse tekrar Servis
Taşımacılığı Kartı düzenlenmeyecektir.
(2) Mevcut Taşımacıların sadece öz mal taşıtları için Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi kapsamında Servis Taşımacılığı Kartı uygulaması yapılacaktır.
(3) Mevcut taşıtlarına ekleme yapmak isteyen Mevcut Taşımacıların yeni öz mal taşıtları için bedeller yıllık olarak Yeni Taşımacılar için istenilen Servis Taşımacılığı Kartı Taşıt Başına
Bedeli x Taşıt Sayısı üzerinden hesaplanacaktır.
(4) Mevcut Taşımacıların, bu Yönerge’nin yürürlüğünü müteakip başvuru süresi olan 6 aylık (180 takvim günü) süre sonunda veya mevcut Güzergâh Kullanım İzin Belgesi bitiş süresine kadar yapmadıkları veya herhangi bir sebepten (Şoför olarak çalışmasını engelleyecek derecede kendi veya bakmakla yükümlü olduğu 1. derecede yakının heyet raporuyla belgelenmiş hastalığı, askerlik, yüz kızartıcı suçlar ve sürücü olmayı engelleyen suçlar dışında
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr tutukluluk hali veya hüküm giyme hariç) dolayı ikinci defa yapacakları tüm başvurular, Yeni
Taşımacı kapsamında değerlendirilecektir. (Mevcut Taşımacılara müracaat süresi ile ilgili 2017/4-7, 2017/8-6 ve 2018/24, 2019/1-7. Ç, 2019/4-Ek2 Sayılı UKOME Kararları ile ilave süreler eklenmiştir).
(5) Mevcut Taşımacı sahip olduğu haklara ait Servis Taşımacılığı Kartını almak için işbu yönerge yürürlüğe girdikten sonra I (bir) sene içinde başvurmadığı takdirde İlgili hakka ait mevcut Servis Taşımacılığı Kartı hakkı İptal olunur. (Mevcut Taşımacılara müracaat süresi ile ilgili 2017/4-7, 2017/8-6 ve 2018/2-4, 2019/1-7.ç, 2019/4-Ek.2 sayılı UKOME Kararları ile ilave süreler eklenmiştir).
(6) Mevcut Taşımacı sınıflandırması işbu yönerge yürürlüğe girdiği tarihten itibaren sadece 1 (bir) defaya mahsus kullanılacaktır. 2. defa yapılacak tüm başvurular yeni taşımacı kapsamında değerlendirilecektir.” düzenlemesine, 8. 05.04.2007 tarih ve 2007/4-2 sayılı UKOME kararı ile kabul edilen İstanbul Büyükşehir
Belediyesi Servis Araçları Yönergesi’nin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu
Yönerge; c) Turizm Servis Taşımacılığı (Şehir içi turizm taşımacılığı yapan araçları), d)
Ücretsiz Servis Taşımacılığı (Müşteri hizmeti adı altında ücretsiz yolcu taşımacılığı yapan servis araçları), ğ) Yüksek Öğrenim Kurumları Öğrenci Servis Taşımacılığı (Yüksek Öğrenim
Kurumları (Üniversite) öğrencilerinin taşımacılığını yapan servis araçları), (2012/11-9), h)
Sosyal Etkinlikler Grup Servis Taşımacılığı; (2014/4-16), 1) Düğün, nişan, cenaze, piknik, asker uğurlama, hac/umre dönemi yolcu uğurlama ve karşılama, sportif aktiviteler, plaj etkinlikleri, yaz dönemi eğitim kursları ile dernek, kurum ve kuruluşların sosyal etkinliklerinin ulaşım faaliyetlerinin gruplar halinde yapılmasını kapsar. (2014/4-16), 2) Turizm etkinlikleri çerçevesinde yapılan organizasyon faaliyetleri bu kapsam dışındadır. …kapsar” düzenlemesine, 8.1. “Tanımlar” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Bu Yönergenin uygulanmasında;… k)
Güzergâh Kullanım İzin Belgesi: Servis Araçlarının çalışacakları güzergâhı belirten Toplu
Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü’nce verilen belgeyi, 8.2. “Servis Aracı İşletiminde Uyulacak Esaslar” başlıklı 14 üncü maddesinde; “D)
Ücretsiz Servis Aracı İşletiminin Yerine Getirilmesi Sırasında Uyulacak Esaslar; 5) Kendi
Personelini Taşıyanlar İçin Servis Taşımacılığı; (2016/2-8), (2016/3-13), (2017/2-6), a)
Sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili personelini şehir içinde taşımak üzere yolcu taşımacılığı yapacak ve ticari maksatla taşımacılık yapmayacaklara düzenlenir. (2016/2-8), (2016/3-13), (2017/2-6), b) Araç Tescil Belgesindeki Ticari unvanı bölümünde yer alan unvan ile tüzel kişiliğin Ticaret sicili gazetesindeki unvanının aynı olması zorunludur. (2016/2-8), (2016/3-13), (2017/2-6), c) Bu tür hizmetler tüzel kişilerin öz mal araçlar ile yapılacak olup alt taşımacı tayin edilemez. (2016/2-8), (2016/3-13), (2017/2-6), ç) Şoför dâhil en az 10 koltuk kapasiteli araçlar ile yapılacaktır. (2016/2-8), (2016/3-13), (2017/2-6), d) Taşımacılıkta kullanılacak araçlar; 0-15 model yılı aralığında, klimalı ve Ferdi Kaza Koltuk Sigortası yaptırmak zorundadır. (2016/2-8), (2016/3-13), (2016/4-20), (2017/2-6), e) Bu taşımacılık kapsamında kendi personeli haricinde yolcu taşınamaz. (2016/2-8), (2016/3-13), (2017/2-6), f) Güzergâh Kullanım İzin Belgesi, UKOME tarafından belirlenen taşımacılık kapsamı için geçerli olup, ihlal edilmesi durumunda geçersiz ve yok hükmünde olup belge iptal edilir ve
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr
durumda “ücretsiz servis taşımacılığı”nın mezkûr Yönerge kapsamında kaldığı (Bknz:
md:2), “servis araçlarının çalışacakları güzergâhı belirten belge” olarak tanımlanan
“güzergâh kullanım izin belgesi”nin ise kendi personelini taşıyanlar için düzenlendiği durumlarda sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili personelini şehir içinde taşımak üzere yolcu taşımacılığı yapacaklar için düzenlendiği ve ticari maksatla taşımacılık yapacaklar için düzenlenmeyeceği belirtilmiştir.
15. 02/03/2017 tarihli ve 2017/2-6 sayılı UKOME kararı ile kabul edilen İstanbul
Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Servis Taşımacılığı Yönergesinin 2 nci maddesiyle ise personel servis taşımacılığının “sözleşme karşılığında özel veya kamu kuruluşlarında çalışan personel için servis aracı olarak kullanılan taşıtlar ile faaliyet belgesi iştigal alanında Öğrenci/YoIcu/Servis/Şehir İçi Yolcu taşımacılığı yazan gerçek ve tüzel kişilerce yapılan taşımacılığı” ifade ettiği, şirket öz mal taşıtıyla ücretsiz ve kendi şirket personelinin taşınmasının ise bu Yönergenin kapsamı dışında olduğu belirtilmiştir.
16. Aynı Yönergenin 4 üncü maddesinde servis taşımacılığı yetki belgesi; “servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren belge”, servis taşımacılığı kartı; “servis taşımacılığı yetki belgesine sahip kişilerin sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen belge”, güzergâh kullanım izin belgesi; “taşıtın güzergâh ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, servis taşımacılığı kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren belge” olarak tanımlanmış ve bu belgelere sahip olmayan kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyecekleri kayıt altına alınmıştır.
17. Diğer taraftan tahditli plaka; “belirli bir idari bölge sınırları içinde, belirli bir yolcu taşımacılık faaliyetinde kullanılan araçlar için belirli harf veya harfler kullanılarak sınırlı/belirli sayıda verilen ve bu yolla bu faaliyette kullanılan araçların toplam sayısını sınırlayan/belirleyen plakaları” belirtmektedir. (Bknz: Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğü
Genelgesi 2011/KUGM-11/YOLCU). Servislere ilişkin yeni uygulamalar ve kurallar getiren 11/02/2016 tarihli ve 2016/2-8 sayılı UKOME kararında; “…Uygulanacak yeni sistem sayesinde; sistemdeki taşımacıların, araç ve şoförlerin standartları ve denetimi İBB tarafından belirlenebileceğinden kişiler hizmet yeterliliğini sağlamaya özen gösterecek ve hizmet kalitesi artacak, servis sisteminin takibi ve denetimi kolaylaşacak, İBB servis hizmetinin kontrolünü, taşımacı adedini, ihtiyaca göre bu sistem üzerinde tasarrufunu belirleyecektir.” şeklinde belirtilmiş, 11/06/2019 tarihli ve 2019/6-1 sayılı UKOME kararı ile de VE aralığında bulunan plakalar servislere tahsis edilmiştir.
18. Yukarıda yer verilen açıklamalardan ve ilgili mevzuat hükümlerinden, şirket öz mal taşıtıyla ücretsiz ve kendi şirket personelinin taşınması için servis kullanılması durumunda 05/04/2007 tarihli ve 2007/4-2 sayılı UKOME kararı ile kabul edilen İstanbul
Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesi hükümlerine göre işlem yapıldığı ve bu
Yönerge kapsamında düzenlenen güzergâh kullanım izin belgesi ile şirket tarafından kendi personelinin ücretsiz olarak taşınabildiği anlaşılmaktadır. Öte yandan ticari amaçlarla iştigal alanı olarak Öğrenci/YoIcu/Servis/Şehir İçi Yolcu taşımacılığı yapmak amacıyla bir şirket kurularak servis taşımacılığı yapılmak istenildiğinde ise 02/03/2017 tarihli ve 2017/2-6 sayılı UKOME kararı ile kabul edilen İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Öğrenci ve Personel Servis Taşımacılığı Yönergesi hükümlerine göre işlem yapıldığı ve
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr bu Yönerge kapsamında servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergâh kullanım izin belgesi düzenlendiği ve L seri plaka tahsisi yapılabildiği anlaşılmaktadır.
19. Şikâyetçinin iddiaları, İdarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; şirket öz mal taşıtıyla ücretsiz ve kendi şirket personelinin taşınması için kullanılan plakalı aracın güzergâh kullanım izin belgesinin çeşitli tarihlerde 05/04/2007 tarihli ve 2007/4-2 sayılı
UKOME kararı ile kabul edilen İstanbul Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları
Yönergesi kapsamında verildiği, bu Yönerge kapsamında servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve L seri plaka hükümlerine tabi olmaksızın güzergâh kullanım izin belgesinin düzenlenebildiği, 02/12/2019 tarihinde verilen son belgenin geçerlilik tarihinin 02/12/2020 olduğu, söz konusu belge ile şirketin kendi personelini taşımaya devam edebildiği ve bu şekilde herhangi bir hak kaybının bulunmadığı, 19.1. Öte yandan servis taşımacılığı kartının ve L seri plaka verilmesi talebinin karşılanabilmesi için şikâyetçi şirketin iştigal alanının 02/03/2017 tarihli ve 2017/2-6 sayılı UKOME kararı ile kabul edilen İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Servis Taşımacılığı
Yönergesi uyarınca Öğrenci/YoIcu/Servis/Şehir İçi Yolcu taşımacılığı olması gerektiği, ancak İstanbul Ticaret Odası tarafından düzenlenmiş olan 10/09/2019 tarihli faaliyet belgesinde “Meslek Grubu: 71 Mobilya, Meşgale: Her cins ev işyeri ve diğer binaların ihtiyaçları alan oturma grupları yatak odası mutfak işyeri ve ofis mobilyaları geliştirme tesis ve tasarım işlerini yapmak,” ifadelerine yer verildiği, ayrıca söz konusu belge ve plaka tahsisinin yapılabilmesinin anılan Yönerge kapsamında kaldığı, ancak 2 nci maddesinde şirket öz mal taşıtıyla ücretsiz ve kendi şirket personelinin taşınmasının bu Yönergenin kapsamı dışında olduğunun açıkça belirtildiği, açıklanan gerekçelerle İdare tarafından yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde Kurumumuzun 12/12/2019 tarihli bilgi ve belge talebi yazısına süresinde cevap verilmemesi üzerine 14/02/2020 tarihli tekit yazısı yazılmış ve ilgili İdare tarafından 13/03/2020 tarihli cevabi yazı gönderilmiş olup, ilgili İdarenin “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uymadığı tespit edilmiştir. İdarenin bundan böyle söz konusu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, Şikâyetçinin servis taşımacılığı kartının ve L seri plaka verilmesi talebinin REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Telefon 0 (312) 465 22 00 Faks 0 (312) 465 22 65 e-Posta iletisim@ombudsman.gov.tr İnternet Adresi www.ombudsman.gov.tr