ÖZET: Elektrikli skuter işletmeciliği ile ilgili işgal harcı uygulamaları hakkında T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yapılan değerlendirmede, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri çerçevesinde harç tutarlarının belirlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu kapsamda, elektrikli skuterlerin işgali durumunda, her üç skuterin bir metrekare alan işgal ettiği kabul edilerek, bu alan üzerinden en düşük tarifeye göre harç hesaplanması gerektiği ifade edilmiştir.

Kanunun 52-57. maddeleri arasında işgal harcı ile ilgili düzenlemeler yer almakta olup, işgal harcının matrahı, işgal edilen alanın büyüklüğüne veya taşıt sayısına göre belirlenmektedir. Ayrıca, işgal harcı tarifelerinin belirlenmesinde, mahallin sosyal ve ekonomik farklılıkları göz önünde bulundurularak, ilgili belediye meclislerinin önerileri doğrultusunda Cumhurbaşkanlığı tarafından tespit edileceği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, elektrikli skuter işgalleri için uygulanacak harç tutarları, mevcut mevzuat çerçevesinde belirlenen en alt ve en üst sınırlar dahilinde, ilgili belediyelerin kararları doğrultusunda hesaplanmalıdır. Bu süreçte, 2013 yılında belirlenen tarifelerin geçerliliği devam etmektedir.

T.C.

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : 7118846/622.02/663338 02/04/2021

Konu : GÖRÜŞ (Skuter İşletmeciliği İşgal Harcı Hk.)

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

İlgi: 22.03.2021 tarihli ve 4613 sayılı yazınız.

İlgi yazı ile elektrikli skuter işgallerinde harç tutarının 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 56 ncı maddesinde belirtilen hadler çerçevesinde belediye meclisi tarafından belirlenen işgaliye bedelinin en düşük tutarı üzerinden mi yoksa 56 ncı maddede verilen hadlerin en az olan tutar üzerinden mi alınacağı konusunda Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.

Bilindiği üzere 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 52-57 nci maddeleri arasında işgal harcı düzenlenmiş olup 52 nci maddesinde; “Belediye sınırları içinde bulunan aşağıdaki yerlerden herhangi birinin satış yapmak veya sair maksatlarla ve yetkili mercilerden usulüne uygun izin alınarak geçici olarak işgal edilmesi, İşgal Harcına tabidir:

Pazar veya panayır kurulan yerlerin, meydanların, mezat yerlerinin her türlü mal ve hayvan satıcıları tarafından işgali,

Yol, meydan, pazar, iskele, köprü gibi umuma ait yerlerden bir kısmının herhangi bir maksat için işgali,

Motorlu kara taşıtlarının park etmeleri için il trafik komisyonlarının olumlu görüşü alınarak belediyelerce şehir merkezlerinde tesis edilen ve işletilen mahallerin çalışma saatleri içinde, taşıtlar tarafından işgali (Bisiklet ve motosikletler hariç)

Yukarıda sayılan yerlerin izinsiz işgalleri mükellefiyeti kaldırmaz.

…” hükmü ile işgal harcının konusu,

Mezkûr Kanun’un 55 inci maddesinde; “İşgal Harcının matrahı 52 nci maddenin 1 ve 2 nci bentlerinde yazılı işgallerde işgal edilen yerlerin metrekare olarak alanı veya hayvan adedi, 3 üncü bendinde yazılı işgallerde taşıt adedidir.” hükmü ile matrahı,

Kanun’un 56 ncı maddesinde de “İşgal harcı aşağıda gösterilen hadler içinde düzenlenecek tarifeye göre alınır.

(Ek fıkra:24/12/2020-7261/11 md.) Kullanıcılara kısa süreli elektrikli skuter kiralama imkânı veren paylaşımlı elektrikli skuter işgallerinde harç tutarı, her üç skuterin bir metrekare alan işgal ettiği kabulü ile beher metrekare için Tarifenin (1) numaralı bendindeki en az tarife üzerinden hesaplanır.” işgal harcının tarifesi düzenlenmiştir.

Öte yandan, 2464 sayılı Kanun’un “Vergi ve harç tarifelerinin tespiti” başlıklı 96 ncı maddesi “…

(Ek paragraf: 26/2/2014-6527/5 md.) Ancak, bu Kanunun 15 inci maddesinde, 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (III) numaralı bendinde, 56 ncı maddesinde, 60 ıncı maddesinde ve 84 üncü maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde yer alan maktu vergi ve harç tarifeleri, Kanunda belirtilen en alt ve en üst sınırları aşmamak şartıyla mahallin çeşitli semtleri arasındaki sosyal ve ekonomik farklılıklar göz önünde tutularak ilgili belediye meclislerinin önerisi üzerine Cumhurbaşkanınca tespit edilir. Tespit edilen bu tutarlar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır. Bu şekilde hesaplanan miktar ve tutarların, virgülden sonraki iki hanesi dikkate alınarak uygulanır. Şu kadar ki, bu miktar ve tutarlar ilgili tarifeler için belirlenen en çok tutarı aşamaz. Bu uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

…” hükmünü,

Kanun’un geçici 7 nci maddesi “2013 yılında uygulanmak üzere belediye meclislerince belirlenmiş olan; bu Kanunun 15 inci maddesinde, 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (III) numaralı bendinde, 56 ncı maddesinde, 60 ıncı maddesinde ve 84 üncü maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde yer alan maktu vergi ve harç tarifeleri, Kanunun 96 ncı maddesinin (A) fıkrasının ikinci paragrafı gereğince Cumhurbaşkanınca tespit edilecek karar yürürlüğe girinceye kadar uygulanmaya devam edilir.” hükmünü içermektedir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinde, elektrikli skuter işgalleri dahil işgal harcı tutarları, Kanunun 56 ncı maddesinde belirtilen en alt ve en üst sınırları aşmamak şartıyla mahallin çeşitli semtleri arasındaki sosyal ve ekonomik farklılıklar göz önünde tutularak ilgili belediye meclislerinin önerisi üzerine Cumhurbaşkanınca tespit edileceği, Cumhurbaşkanınca tespit edilecek karar yürürlüğe girene kadar belediye meclislerinin 2013 yılında uygulanmak üzere aldığı kararın uygulanmasına devam edileceği ve bununla beraber skuter işletmeciliği işgal harçlarının 2464 sayılı Kanun’un 56 ncı maddesinin son fıkrasında belirtilen hüküm doğrultusunda her üç skuterin bir metrekare alan işgal ettiği kabulü ile beher metrekare için Tarifenin (1) numaralı bendindeki en az tarife üzerinden hesaplanarak alınması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür