|
ÖZET: Başvuru, Bolu Belediyesi’ne ait bir sokakta, apartman sakinlerinin otopark alanı olmasına rağmen araçlarını sokak üzerine park etmesi nedeniyle yapılan şikâyet üzerine gerçekleşmiştir. Başvuran, bu durumun yasal olmadığını belirterek, sokakta trafik düzenlemesi ve park yasağının uygulanmasını talep etmiştir. Bolu Belediyesi, şikâyetçi hakkında yapılan başvurulara yanıt vermemiş, ancak ilgili otoparkın kullanımıyla ilgili uyarılarda bulunmuştur. Ayrıca, başvuranın kaldırım işgali nedeniyle idari para cezası aldığı da belirtilmiştir.
Bolu Belediyesi, park eden araçlarla ilgili işlemlerin İl Emniyet Müdürlüğü tarafından yapılması gerektiğini ifade etmiştir. Otoparkların hukuka uygun kullanımı, Kat Mülkiyeti Kanunu ve Otopark Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenmiştir. Başvuranın iddiaları ve idarenin açıklamaları değerlendirildiğinde, sokakta park etmenin hukuka aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, başvuranın otopark ihtiyacının yol üstü park alanlarıyla karşılandığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi, yapılan incelemeler sonucunda reddedilmiştir. İdarenin, başvuranın taleplerine zamanında yanıt vermemesi nedeniyle iyi yönetim ilkelerine uygun davranması gerektiği vurgulanmıştır. Başvuran, bu karara karşı Bolu İdare Mahkemesi’nde dava açma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/7125-S.20.11302
BAŞVURU NO : 2019/20892
KARAR TARİHİ : 11/05/2020
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : BOLU BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Şikâyetçinin, evinin bulunduğu sokağın Güney ve Batı cephesine aynı binada ikamet etmeyen araçların park etmesi nedeniyle sokak üzerinde trafik kuralları uyarınca düzenleme yapılması ve park yasağının uygulanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 29/11/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran başvurusunda özetle; Bolu İli Mahallesi Sokak’ta ikamet ettiğini,
aynı sokakta bulunan 5 katlı blok site sakinlerinin sitenin otoparkı olmasına rağmen araçlarını evinin bulunduğu sokağın Güney ve Batı cephesine park ettiklerini, bu durumun yasal olmadığını, bu konuda Bolu Belediye Başkanlığı’na yapmış olduğu müracaatların sonuçsuz kaldığını belirterek sokak üzerinde trafik kuralları uyarınca düzenleme yapılmasını ve yol üzerinde park yasağının uygulanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Bolu Belediye
Başkanlığından 24/12/2019 tarihli ve sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Bolu Belediye Başkanlığı aleyhine iletilen başvuruda yer alan iddialar ve şikâyetler hakkında ilgi yazımız ile bilgi ve belge talep edilmesine rağmen yazımıza süresinde cevap verilmediğinden talep edilen bilgi ve belgelerin ivedilikle Kurumumuza gönderilmesi yönünde hazırlanan 3/4/2020 tarihli ve sayılı tekit yazısı üzerine Bolu Belediye
Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün E. sayılı cevabi yazısında özetle; belirtilen şikayetlere istinaden otoparklar ile ilgili olarak Belediye İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından şikayetçiye 10/10/2019 tarihli ve E. sayılı yazı ile cevap verildiği, yol üzerine park eden araçlar ile ilgili olarak ise 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 61 inci maddesine göre İl Emniyet Müdürlüğü tarafından işlem yapılması gerektiği,
3) Ancak Sosyal Belediyecilik anlayışı içeresinde şikayetçinin mağduriyetinin giderilmesi
için şikayet dilekçelerinde belirtilen otopark bulunup da araçlarını otoparka koymadığı belirtilen binanın yöneticisine gerekli uyarıların yapıldığı, bu konuda şikayetçiye gerekli bilgilendirme yapılarak 30/10/2019 tarihli ve E. sayılı yazı ile cevap verildiği,
4) Ayrıca başvuru sahibinin kaldırım işgali şikayetlerine istinaden yapılan rutin
kontrollerde şikayetçinin şikayet ettiği yol üzerine inşaat molozu dökerek çevreyi kirlettiği görüldüğünden 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 41/4 maddesine istinaden 09/03/2020 tarihinde 450 TL. idari para cezası uygulandığı açıklamalarına yer verilmiştir.
5) Cevabi yazı ekinde yer alan İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 10/10/2019 tarihli ve E.
sayılı yazısında, şikayete esas otoparklarda yönetmelik hükümlerine ve uygulama projelerine aykırı olarak yapısal değişiklik yapılmadığı, garajların kullanımı hususunun mülkiyet sahipleri tarafından Kat Mülkiyeti Kanunu esaslarına göre yapılması gerektiği, 22
Şubat 2018 tarihli ve 30340 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Otopark Yönetmeliğinin
“Otoparkların amacı dışında kullanılamayacağı” başlıklı 11 inci maddesi uyarınca konu ile ilgili mağduriyetin hukuki yönden giderilmesi gerektiği belirtilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
6) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının
6.1.) “Mülkiyet hakkı” başlıklı 35 inci maddesinde, “Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz.”, 6.2.) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
7) 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
8) 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun,
8.1.) “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Duraklama: Trafik zorunlulukları dışında araçların, insan indirmek ve bindirmek, eşya yüklemek, boşaltmak veya beklemek amacı ile kısa bir süre için durdurulmasıdır.
Park etme: Araçların, durma ve duraklaması gereken haller dışında bırakılmasıdır.”, 8.2.) “Belediye trafik birimleri, görev ve yetkileri” başlıklı 10 uncu maddesinin (b)
bendinin ikinci alt bendinde, “Gerekli görülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmak”, 8.3.) “Duraklamanın yasak olduğu yerler” başlıklı 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, “Taşıt yolu üzerinde;…Duraklamanın yasaklandığının bir trafik işareti ile belirtilmiş olduğu yerlerde… Duraklamak yasaktır.”, 8.4.) “Park etmenin yasak olduğu yerler ve haller” başlıklı 61 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Taşıt yolu üzerinde; a) Duraklamanın yasaklandığı yerlerde, b) Park etmenin trafik işaretleri ile yasaklandığı yerlerde,…
g) Kurallara uygun şekilde park etmiş araçların çıkmasına engel olacak yerlerde,… Park etmek yasaktır.”; ikinci fıkrasında, “Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler 1 800 000 lira para cezası ile cezalandırılırlar.”; üçüncü fıkrasında ise, “Yasaklara aykırı park edilmiş araçlar trafik zabıtasınca kaldırılabilir.”,
9) 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunun “Belediyenin yetkileri ve
imtiyazları” başlıklı 15 inci maddesinde, “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır: …
p) Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek”
10) 18/07/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Karayolları
Trafik Yönetmeliğinin, 10.1.) “Duraklama” başlıklı 112 nci maddesinde, “Durma halleri dışında yolcu indirip bindirmek, yük yüklemek veya boşaltmak veya beklemek amacı ile araçların kısa süreler içinde durdurulması “Duraklama” dır.
Duraklama, bekleme amacı ile yapılırsa, bunun süresi en çok 5 dakikadır.
Bu sürenin geçirilmesi parketme sayılır.”, 10.2.) “Parketme” başlıklı 114 üncü maddesinde, “Parketme araçların durma ve duraklama halleri dışında, genelde uzun süreli olarak bekletilmek üzere bırakılmasıdır.
Aracın çalışır durumda olması veya içinde insan bulunması parketme amacını değiştirmez.”, 10.3.) “Parketme Yasaklarına Uymayan Araçlardan Hangilerinin Kaldırılacağı ve
Kaldırmaya Yetkililer” başlıklı 119 uncu maddesinin birinci fıkrasında, “Yasaklanmış yerlerde ve hallerde parkedilen araçlardan aşağıda sayılan yerlerde parketmiş olanlar esas ve usullerine uyularak yetkililerce kaldırılır.
a) Duraklamanın yasak olduğu yerlerde,…
f) (Değişik: RG-02/11/2000-24218) Kurallara uygun şekilde park etmiş araçların çıkmasına engel olacak yerlerde,…” düzenlemelerine yer verilmiştir.
11) 22 Şubat 2018 tarihli ve 30340 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Otopark
Yönetmeliğinin, 11.1.) “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde, “ç) Bina otoparkları: Bir binayı çeşitli amaçlar için kullanan özel ve tüzel kişilere ait ulaşım ve taşıma araçları için bu binanın içinde veya bu binanın oturduğu parselde açık veya kapalı olarak düzenlenen otoparkları, …
l) Yol üstü araç park yeri: Cadde ve sokak üzerinde, yaya kaldırımından ayrılmış cepte, yolun sağ tarafında veya refüjde yol standartlarına uygun şekilde yatay ve düşey işaretlemeler ile ayrılmış, kullanım süresi görülebilecek şekilde belirtilen, kullanım şartlarına ilişkin diğer hususlar idaresince belirlenen, motorlu veya motorsuz araçların park edebileceği alanı, ifade eder.”, 11.2.) “Genel esaslar” başlıklı 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında,
“(1) Otoparkla ilgili genel esaslar aşağıda belirtilmiştir:
a) Binayı kullananların otopark ihtiyacının bina içinde veya parselinde karşılanması, bu fıkranın (e) bendinde belirtilen durumlar haricinde zorunludur.
b) Binaların, imar planı ve mevzuat hükümlerine göre belirlenen bahçe mesafeleri bu
Yönetmelikte belirtilen istisnalar hariç otopark olarak kullanılamaz.
c) Binanın kullanımı için yapılan otopark alanları, 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat
Mülkiyeti Kanunu uyarınca ortak alan olarak yönetilir.
ç) Binek otoları için birim park alanı, manevra alanı dâhil en az 20 m2’dir. Bu alan kamyon ve otobüsler için manevra alanı hariç olmak üzere en az 50 m2 üzerinden hesaplanır. Manevra alanı ve şekli dâhil park yerlerinin vaziyet veya kat planında gösterilmesi zorunludur. Taşıt asansörü ve mekanik sistemlerin kullanılması halinde birim park alanı, onaylı projesinde açıkça gösterilmek ve idaresince uygun görülmek kaydıyla daha az ölçülerde yapılabilir.
d) İmar planı ve parselasyon planlarında imar parsellerinin büyüklüklerinin otopark yapımını mümkün kılacak şekilde belirlenmesi esastır.
e) Otopark ihtiyacı kısmen veya tamamen parselinde karşılanamayan durumlar aşağıda
belirtilmiştir:
1) Parselin alan veya cephe boyutları nedeniyle otoparkın, bu Yönetmelikte belirtilen en az
ölçülerdeki; park alanı, park etme düzeni, dönüş çapı, manevra alanı ve servis yolu alanlarının, taşıt asansörü veya mekanik otopark sistemleri de kullanılmasına rağmen tamamen veya kısmen, bodrum katlarda veya parselinde karşılanamadığının bir teknik raporla idarece tespit edilmesi,
2) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında
korunması gerekli tescilli taşınmaz kültür varlığı parselinde bulunup, ilgili mevzuat uyarınca otopark yapılamaması,
3) Arazinin jeolojik ve topoğrafik yapısı, yer altı su seviyesinin yüksekliği gibi nedenlerle,
tüm teknik tedbirler alınmasına rağmen, bodrum kat yapılamadığının ve taşıt asansörü veya mekanik otopark sistemleri de kullanılmasına rağmen parselinde otopark tesisinin mümkün olmadığının idarece tespit edilmesi,
4) Parselin, meskûn alanlarda yaya yollarından veya merdivenli yollardan ya da araç trafiğine
kapatılmış yol veya yaya bölgelerinde kalan ve Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) ya da yerel trafik/ulaşım komisyonu tarafından otopark giriş-çıkışına izin verilmeyen yollardan cephe alması ve başka yollardan araç giriş ve çıkışının mümkün olmaması,
5) Taşıt asansörü veya mekanik otopark sistemleri de kullanılmasına rağmen, binanın bodrum
katında ve parselinde otopark yapımına engel olabilecek teknik bir zaruretin ilgili kamu kuruluşu ya da üniversitelerce düzenlenecek rapor dikkate alınarak idaresince tespit edilmesi”, 11.3.) “Otoparkların amacı dışında kullanılamayacağı” başlıklı 11 inci maddesinde, “(1) Yapı kullanma izni alındıktan sonra otopark yerleri plan ve Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak başka amaçlara tahsis edilemez.
(2) İdareler, bina otoparklarının kullanımını engelleyici her türlü ihlalleri Önlemekle yetkili ve görevlidirler, Aksi uygulamalarda 3194 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uygulanır.
(3) İlgili idareler, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra yapı kullanma izin belgesi düzenlenen yapılardaki otoparkların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını, yapı kullanma izin belgesi tarihinden itibaren beş yıl içerisinde denetlemekle, büyükşehir belediyeleri de, 5216 sayılı Kanunun II inci maddesi uyarınca bu denetimin yapılıp yapılmadığını takip ile yükümlüdür. Valilikler, bu denetimlerin belediyeler veya büyükşehir belediyelerince yapılmadığının tespiti halinde, gerekli denetimleri yapmaya ve görevini ihmal eden idareler hakkında İçişleri Bakanlığına bildirimde bulunmaya yetkilidir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
12) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE:
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
13) Başvuran özetle; apartman sakinleri olarak yaşadıkları otopark sorunu nedeniyle sorunun
çözülmesini ve mağduriyetlerinin giderilmesini talep etmektedir.
14) Somut olayda uyuşmazlık şikayetçinin evinin bulunduğu sokağın güney ve batı
cephesine aynı sokakta bulunan bir başka sitede ikamet eden site sakinlerinin kendi sitelerinin otoparkı olmasına rağmen araçlarını park ettikleri ve bu durumun hukuka aykırı olduğu iddiasından kaynaklanmaktadır.
15) Karayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafik düzenini sağlamak ve trafik
güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri belirlemek amacıyla 2918 sayılı
Karayolları Trafik Kanunu düzenlenmiş olup, konuyla ilgili usul ve esaslar ise Karayolları
Trafik Yönetmeliğinde belirlenmiştir. Buna göre trafik hizmetleri; Karayolu Güvenliği
Yüksek Kurulu, Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma
Genel Komutanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, Belediyeler gibi çeşitli kurul ve kuruluşlar tarafından yerine getirilmektedir. Bu kapsamda Emniyet Genel
Müdürlüğünün görev ve yetkileri; Karayolları Trafik Kanunu ve bu Kanuna bağlı olarak çıkartılan Yönetmelik hükümleri uyarınca, kontrolünden sorumlu olduğu karayolları ve erişme kontrollü karayolu üzerindeki araçları ve bu araçlarda bulundurulması gereken belge ve gereçleri, sürücüleri ve bunlara ait belgeleri, sürücülerin ve karayolunu kullanan diğer kişilerin kural dışı hareketleri ile karayolu üzerindeki çeşitli tesislerin bu kanun hükümlerine uygun olup olmadığını denetlemek, trafiğin kesintisiz olarak akımını sağlamak, emniyetli ve güvenli bir trafik ortamını oluşturmak, trafik suçu işleyenler hakkında tutanak düzenlemek, gerekli işlemleri yapmak ve takip etmek, duran ve akan trafiği düzenlemek ve yönetmektir. Belediyelerin ise, yapım ve bakımından sorumlu olduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak, gerekli görülen kavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri, işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmak, karayolu yapısında ve üzerinde yapılacak çalışmalarda gerekli tedbirleri almak, aldırmak ve denetlemek vb.
görevleri bulunmaktadır.
16) Günümüzde kentlerin en önemli sorunlarından biri, artan araç sahipliği ile birlikte
ortaya çıkan park sorunudur. Otoparkları, yol üstü otoparklar ve yol dışı otoparklar olmak üzere ikiye ayırmak mümkündür. Yol üstü otoparklar, taşıt yolundaki veya buna bitişik alanlardaki park yeridir. Yol dışı otoparklar ise, karayolu sınır çizgisi dışında olan ve bir geçiş yolu veya servis yolu ile taşıt yoluna bağlanan park yeridir. Yol üstü otoparkların temini kolay, hızlı ve ucuz olduğundan otopark ihtiyacının karşılanması için öncelikle başvurulan yöntemlerden biridir.
Trafik düzeninin sağlanması açısından sürücülerin araçlarını, uygun ve izin verilmiş olan yerler dışında park etmeleri yasaklanmakta, yasağa ilişkin işaret levhaları koyulmakta ve söz konusu kurala uymayan araçlarla ilgili trafik polisi tarafından ceza tutanağı düzenlenmekte, garaj girişi, yaya kaldırımı vb. yerlere park durumunda sürücüye de ulaşılmaması halinde çekici marifetiyle araçlar otoparka çekilerek trafikten men edilmektedir.
17) Uyuşmazlık konusu hakkında Bolu Belediye Başkanlığının cevabi yazıda özetle; “yol
üzerine park eden araçlar ile ilgili olarak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 61 inci maddesine göre İl Emniyet Müdürlüğü tarafından işlem yapılması gerektiği, ancak Sosyal
Belediyecilik anlayışı içeresinde şikayetçinin mağduriyetinin giderilmesi için şikayet dilekçelerinde belirtilen otopark bulunup da araçlarını otoparka koymadığı belirtilen binanın yöneticisine gerekli uyarıların yapıldığı, ayrıca başvuru sahibinin kaldırım işgali şikayetlerine istinaden yapılan rutin kontrollerde şikayetçinin şikayet ettiği yol üzerine inşaat molozu dökerek çevreyi kirlettiği görüldüğünden 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 41/4 maddesine istinaden 09/03/2020 tarihinde 450 TL. idari para cezası uygulandığı, şikayete esas otoparklarda yönetmelik hükümlerine ve uygulama projelerine aykırı olarak yapısal değişiklik yapılmadığı, garajların kullanımı hususunun mülkiyet sahipleri tarafından
Kat Mülkiyeti Kanunu esaslarına göre yapılması gerektiği, 22 Şubat 2018 tarihli ve 30340 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Otopark Yönetmeliğinin “Otoparkların amacı dışında kullanılamayacağı” başlıklı 11 inci maddesi uyarınca konu ile ilgili mağduriyetin hukuki yönden giderilmesi gerektiği” açıklamalarına yer verildiği tespit edilmiştir.
18) Somut olay incelendiğinde, şikayetçinin ikamet ettiği apartmanın sakinlerinin
otopark ihtiyacının yol üstü otopark marifetiyle karşılanabildiği, bina sakinlerine ait otopark alanı tahsis edilmediği, bu yönde Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca projeye uygun olarak inşa edilmiş bir otoparkın bulunmadığı tespit edilmiştir. Ancak şikâyetçi, söz konusu yerin fiilen otopark olarak kullanıldığı, ihtiyaca binaen apartman sakinlerinin araçlarını buraya park ettikleri, ancak aynı sokakta bulunan bir başka sitede ikamet eden site sakinlerinin kendi sitelerinin otoparkı olmasına rağmen araçlarını buraya park etmeleri nedeniyle sorun yaşadıklarını iddia etmektedir.
Konuyla ilgili olarak apartmanın önünde “Durmak ve Park Etmek Yasaktır” levhası bulunmadığı, otopark alanının bina sakinlerine tahsis edilmemesi nedeniyle diğer site sakinlerinin yol üstü otopark yerini kullanmalarının hukuka aykırılık oluşturduğu yönünde bir tespitte bulunulamamaktadır.
19) Mülkiyet hakkı, kişiye başkasının hakkına zarar vermemek ve kanunların koyduğu
sınırlamalara uymak koşuluyla, sahibi olduğu şeyi dilediği gibi kullanma, ürünlerinden yararlanma ve tasarruf olanağı veren bir haktır. Anayasanın 35 inci maddesiyle Devlete, bireylerin mülkiyet hakkına saygı gösterme ve haksız müdahalede bulunmama biçimindeki negatif yükümlülüğün yanında, üçüncü kişilerden gelebilecek müdahaleleri önleme şeklindeki pozitif bir yükümlülük de yüklenmektedir. (Bkz. Anayasa Mahkemesinin 10/09/2015 tarihli ve E.2015/25, K.2015/81 sayılı Kararı) Şikâyete konu apartmanın şikâyetçinin de belirttiği gibi tahsis edilmiş bir otoparkı bulunmadığından fiilen yol üzeri otopark olarak kullanılmakta, bu nedenle de araçlar genel olarak yol üstü park yapmaktadır. Şikâyetçinin evinin önü duraklama ve park etme yasağının uygulandığı bir bölge olmadığından başka apartman sakinlerinin park etmelerinin önünde bir engel de bulunmamaktadır.
20) Başvuranın iddiaları, idarenin konuya ilişkin açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm
dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda, mülkiyeti apartman sakinlerine ait olan otoparkın kural ihlali yapılmak suretiyle kullanımının engellendiği, dolayısıyla mülkiyet hakkının içeriğini oluşturan kullanma yetkisinin üçüncü kişilerin müdahalesi nedeniyle sınırlandığı tespit edilemediğinden apartman sakinleri dışında kişilerin araçlarını park etmesinin hukuka aykırılık oluşturmadığı anlaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine idarece süresi içinde cevap verilmediği ve İdarece başvurana verilen cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmediği, bu nedenle “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edildiğinden İdarenin bundan böyle bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci
maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Bolu İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle, Başvuranın, sokak üzerinde trafik kuralları uyarınca düzenleme yapılması ve park yasağının uygulanması talebinin REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve BOLU BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi