Somut delil olmadan idari soruşturma açılmaması Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği’ne uygun mudur (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/6765-S.23.11121

BAŞVURU NO : 2022/18598

KARAR TARİHİ : 02/06/2023

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Soruşturma açılması talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 12/12/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; 7 Kasım 2022 tarihinde Gaziantep ilinin, İlçesinde, otobüs durağının önünde karşı yöndeki adlı durağa geçmeye çalışırken Büyükşehir Belediyesine ait plakalı otobüs şoförünün otobüsü kasten üzerine sürdüğünü, kendisinin son anda yapmış olduğu hamle ile aracın altında kalmaktan kurtulduğunu, hemen olay anında Ulaşım Daire Başkanını arayarak durumu bildirdiğini, Başkanın kendisini ‘ ‘ adlı müdürüne yönlendirdiğini, olayın kasten olduğunu değerlendirerek ilgili kolluk birimine giderek şoförden de şikayetçi olduğunu, bir sonra ki gün , tarafına mesaj atarak aracın agresif ve sert bir şekilde üzerine manevra yaptığını, tehlikeli araç kullanmaktan savunmasını isteyeceklerini ilettiğini, 16

Kasım günü ise olayın akıbeti hakkında bilgi almak için tekrar aradığında “Madem sen bizim hakkımızda suç duyurusunda bulundun, bizde idari soruşturmayı açmayacağız. Madem düşmanız, idari soruşturma yapılmayacak.” şeklinde cevap aldığını, İdarenin taraflı davrandığını ve soruşturma açılması yönündeki taleplerini reddettiğini belirterek, İdari soruşturmanın açılmasını ilgili otobüs şoförünün ve sonrasında taraflı bir şekilde davranarak soruşturma açmayan kişilerin disiplin cezasıyla cezalandırılmalarını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuzun bilgi belge isteme yazısına istinaden Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda özetle;

2.1. Tüm personelin asli görevinin vatandaşa en kaliteli ve zamanında güvenli bir şekilde toplu taşıma hizmetini sunmak olduğu, başvuruda iddia edildiği gibi vatandaşa karşı ön yargılı bakılmasının söz konusu olmadığı, Kurumun yaptığı ve yapacağı tüm işlemler için detaylı inceleme yaparak varsa kusur veya

kabahatler için Toplu İş Sözleşmesindeki kurallar dikkate alınarak disiplin süreçlerini sürekli olarak devreye aldığı, bu kapsamda başvuru dilekçesinde belirtilen konunun İdareye iletildiği andan itibaren soruşturma ve gerekli tüm incelemelerin başlatıldığı ve yapılan incelemede plakalı köşe numaralı aracın yayalara ait olmayan lastik tekerlekli araçların kullanımında olan bölümde nizami bir şekilde durağına giriş yaptığının tespit edildiği, bu bölgede yayalar için kaldırım ve yaya geçitlerinin bulunduğu, yayaların lastik tekerlekli araçların kullanımında olan bölümü kullanmamaları gerektiği,

2.2. Olay anını gösterir aracın güvenlik kamera kayıtları arşive alınarak incelendiği ve aracı kullanan şoförün savunmasının alındığı ancak yapılan incelemede aracı kullanan şoför personelin herhangi kasıt veya art niyetle davranmadığının, hız kurallarına uygun bir şekilde durağa nizami olarak yanaştığının tespit edilmesi sebebiyle hakkında herhangi bir yaptırım veya disiplin sürecinin başlatılmadığı, her iki tarafın birbirinden adli makamlar nezdinde şikayetci olduğu ve Gaziantep Cumhuriyet Savcılığı ile Polis ekipleriyle olaya ilişkin aracın kamera kayıtlarının paylaşıldığı ve başvuranın şoför personelden şikayetine ilişkin Gaziantep Soruşturma ve Karar sayılı kararı ile de Cumhuriyet

Savcılığı tarafından “Kovuşturmaya Yer Olmadığı” yönünde karar verildiği,

2.3. Yine başvuru dilekçesinde belirtilen otobüs işletme müdürü ile şikayetçi arasında geçen telefon görüşmesinde “Aracın kamera kaydının incelendiğini ve araç şoförünün kasti veya art niyetli davranış sergilemediği, herhangi bir kural ihlali tespitinin yapılamadığı ve bu yüzden hakkında disiplin sürecinin başlatılmadığı” bilgisinin verildiği ancak başvuru dilekçesinde belirtildiği gibi

’ya hitaben “Madem düşmanız biz de idari soruşturma açmıyoruz” şeklinde bir söylemde bulunulmadığı,

hususları ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”

4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası;“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

5. 30.04.2021 tarihli ve 31470 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurları Disiplin

Yönetmeliğinin; 5.1. “Disiplin soruşturması” başlıklı 28 inci maddesinde, “(1) Disiplin cezası verilebilmesi için memur hakkında soruşturma açılması zorunludur. Soruşturma yapılmadan disiplin cezası verilemez. (2) Disiplin soruşturması, memurlar arasından görevlendirilen muhakkik ya da teftiş, denetim ve soruşturma yapmakla görevli memurlar eliyle yapılır. Disiplin soruşturmasında birden fazla memur birlikte görevlendirilebilir.

/

(…)”

5.2. “İşleme konulmayacak ihbar ve şikâyetler” başlıklı 38 inci maddesinde, “Devlet memuru hakkında; a) Belirli bir konuyu içermeyen veya somut delile dayanmayan, b) Başvuru sahibinin adı, soyadı, imzası ve adresi bulunmayan, c) Daha önceden şikâyet konusu yapılıp sonuçlanan hususlarda yeni delil içermeyen, ç) Akıl hastalığı sebebiyle vesayet altına alınanlar veya henüz vesayet altına alınmamış olmakla birlikte bu hastalığa dûçar oldukları sağlık kurulu raporu ile belirlenenlerce verilmiş olan, ihbar ve şikâyetler işleme konulmaz. (2) Birinci fıkranın (b) bendinde yazılı şartları taşımayan ihbar ve şikâyetlerin somut delillere dayanması durumunda konu hakkında disiplin soruşturmasına başlanır.”

6. Devlet Memurlarının Şikâyet ve Müracaatları Hakkında Yönetmeliğin “Yapılacak İşlemler” başlıklı 7 inci maddesinde, “Bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yapılan şikâyetler karar vermeye yetkili amirlerce incelenir ve karara bağlanır. Kararlar şikâyet sahiplerine ve lüzum görülürse şikâyet edilene yazı ile bildirilir.”

düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret

Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Büyükşehir Belediyesine ait plakalı otobüs şoförünün otobüsü kasten üzerine sürdüğünü, kendisinin son anda yapmış olduğu hamle ile aracın altında kalmaktan kurtulduğunu belirterek, İdari soruşturmanın açılmasını ilgili otobüs şoförünün ve sonrasında taraflı bir şekilde davranarak soruşturma açmayan kişilerin disiplin cezasıyla cezalandırılmalarını talep etmektedir.

9. Başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde başvuranın Büyükşehir Belediyesine ait plakalı otobüs şoförü hakkındaki şikâyetleri ile ilgili İdare tarafından olay anını gösterir aracın güvenlik kamera kayıtlarının incelendiği ve aracı kullanan şoförün savunmasının alındığı ancak yapılan incelemede aracı kullanan şoför personelin herhangi kasıt veya art niyetle davranmadığının, hız kurallarına uygun bir şekilde durağa nizami olarak yanaştığının tespit edilmesi sebebiyle soruşturma açılmasına gerek duyulmadığı, bununla birlikte, savcılığa da intikal eden olay hakkında aracın kamera kayıtlarının polis ve savcılıkla da paylaşıldığı ve burada yapılan inceleme sonucunda da müştekinin soyut beyanı dışında kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilemediği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği görülmektedir.

10. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; dosyadaki bilgi ve belgeler, anılan mevzuat hükümleri ve tüm dosya içeriği göz önünde bulundurularak başvuruya konu olaylar bir bütün olarak incelendiğinde, Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğinin “İşleme konulmayacak ihbar ve şikâyetler”

başlıklı 38 inci maddesinde de ifade edildiği üzere personel hakkında somut delile dayanmayan ihbar ve şikâyetlerin işleme konulmayacağı, başvuranın görevli otobüs şoförü ile ilgili şikâyette bulunmakla birlikte söz konusu iddiaların somut delillerle desteklenemediği müddetçe İdarenin soruşturma açmak gibi bir yükümlülüğünün bulunmadığı, soruşturma açıp açmama hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, somut olayda başvuranın iddialarını somut deliler ile ispatlayamadığı, bu bakımdan İdarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına dair bir tespitte bulunulmadığı anlaşıldığından başvuranın şikâyetleri ile ilgili disiplin soruşturması açılmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 11. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

12. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)

dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Gaziantep İdare

Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,

Kararın BAŞVURANA ve GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi