ÖZET: Bu karar, 12.01.2012 tarihinde imzalanan sosyal denge sözleşmesine ek mali hükümler eklenmesinin hukuka aykırı olduğunu belirlemektedir. 4688 sayılı Kanun’un Geçici 14’üncü maddesi gereği, 15.03.2012 tarihinden önce imzalanan sosyal denge sözleşmelerinin uygulanmasına devam edilebileceği, ancak bu sözleşmelere yeni mali hükümler eklenemeyeceği ifade edilmiştir. Dolayısıyla, 02.05.2014 tarihinde ek protokol düzenlenerek emekli olan personele yapılan ek sosyal denge tazminatı ödemeleri hukuka aykırı bulunmuş ve bu durum kamu zararına yol açmıştır.

Sonuç olarak, sosyal denge sözleşmesine eklenen yeni mali hükümler nedeniyle oluşan kamu zararı, sorumlularına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmiştir. Bu karar, kamu idarelerinin sözleşme uygulamalarında dikkatli olmaları ve mevzuata uygun hareket etmeleri gerektiğini vurgulamaktadır. Sayıştay, bu tür hukuka aykırı uygulamaların önüne geçmek amacıyla gerekli yaptırımları uygulamaktadır.

Kamu İdaresi Türü Belediyeler ve Bağlı İdareler
Yılı 2014
Dairesi 7
Karar No 64
İlam No 107
Tutanak Tarihi 14.1.2016
Kararın Konusu Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

Sosyal denge sözleşmesine yeni mali hükümler eklenmesi ve ek sosyal denge tazminatı (emeklilik tazminatı) ödenmesi:

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 15’inci maddesinde;

“(Ek: 4/4/2012-6289/33 md.) Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.”,

4688 sayılı Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde;

“Bu Kanunun uygulanmasında;

a) (Değişik: 4/4/2012-6289/3 md.) Kamu görevlisi: Bu Kanun kapsamında yer alan kurum ve kuruluşların kadro veya pozisyonlarında istihdam edilenlerden işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlilerini,

……”

Aynı Kanun’un Geçici 14’üncü maddesinde;

“(Ek: 4/4/2012-6289/30 md.)15/3/2012 tarihinden önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15’inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili sendikalar arasında toplu iş sözleşmesi, toplu sözleşme, sosyal denge sözleşmesi ve benzeri adlar altında imzalanan sözleşmelerin uygulanmasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebilir. Anılan sözleşmelerin uygulanmasına devam edildiği dönem için 32’nci madde hükümleri çerçevesinde ayrıca sözleşme yapılamaz…”

hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, 4688 sayılı Kanun kapsamındaki belediyelerin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilenlerden, işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilmektedir. Ancak sözkonusu Kanun’un Geçici 14’üncü maddesinde, 15/3/2012 tarihinden önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 15’inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili sendikalar arasında sosyal denge sözleşmesi ve benzeri adlar altında imzalanan sözleşmelerin uygulanmasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebileceği ve anılan sözleşmelerin uygulanmasına devam edildiği dönem için 32’nci madde hükümleri çerçevesinde ayrıca sözleşme yapılamayacağı belirtilmiştir.

Ancak, 12.01.2012 tarihinde imzalanan sosyal denge sözleşmesi 2014 yılında uygulanmakta iken 02.05.2014 tarihinde ek protokol düzenlenerek sosyal denge sözleşmesine yeni mali hükümler eklendiği ve bu hükümler uyarınca bu tarihten sonra emekli olan personelin her birine … TL “emeklilik tazminatı” adı altında ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Oysa ki, 4688 sayılı Kanun’un Geçici 14’üncü maddesinde, 15.3.2012 tarihinden önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 15’inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili sendikalar arasında sosyal denge sözleşmesi ve benzeri adlar altında imzalanan sözleşmelerin uygulanmasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebileceği ve anılan sözleşmelerin uygulanmasına devam edildiği dönem için 32’nci madde hükümleri çerçevesinde ayrıca sözleşme yapılamayacağı belirtildiğinden, Belediye ile yetkili sendika arasında 12.01.2012 tarihinde imzalanan ve 31.12.2015 tarihine kadar geçerli olan sosyal denge sözleşmesine uygulama dönemi içinde (02.05.2014 tarihinde) yeni mali hükümler eklenmesine imkan bulunmamaktadır.

Bu itibarla, sosyal denge sözleşmesi uygulanmakta iken ek protokol düzenlenerek emekli olan personele ek sosyal denge tazminatı (emeklilik tazminatı) adı altında ödeme yapılması sonucu sebep olunan …. TL kamu zararının sorumlularına müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle,