|
ÖZET: Bu Sayıştay kararı, belediye ile yetkili sendika arasında imzalanan sosyal denge sözleşmesi çerçevesinde yapılan ödemelerin kamu zararına yol açtığı gerekçesiyle tazmin hükmü verilmesini içermektedir. 153 sayılı İlamın 3. maddesinde belirtilen tazminat talebi, 7421 sayılı Kanun’un 10. maddesi ile sosyal denge tazminatına ilişkin yapılan ödemeler nedeniyle idari veya mali yargılama yapılamayacağına dair hükümle değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, Sayıştay, tazmin hükmünün kaldırılması talebini reddederek, söz konusu ödemelerin yasal çerçevede değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiştir.
Kararın gerekçesi, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15. maddesi ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun ilgili hükümleri doğrultusunda sosyal denge tazminatının hangi şartlar altında ödenebileceği üzerine odaklanmaktadır. Yapılan ödemelerin, sosyal denge tazminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği ve bu nedenle tazmin hükmünün geçerli olduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak, Sayıştay, 7421 sayılı Kanun’un 10. maddesi gereğince, sosyal denge tazminatı ödemeleriyle ilgili olarak mali yargılama ve takibat yapılamayacağına hükmederek, tazminat kararının onaylanmasına karar vermiştir. Bu durum, kamu idarelerinin sosyal denge tazminatı uygulamalarında dikkatli olmaları gerektiğini göstermektedir. |
| Kamu İdaresi | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2019 |
| Daire | 7 |
| Dosya No | 51240 |
| Tutanak No | 54933 |
| Tutanak Tarihi | 03.05.2023 |
| Konu | Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
3- 153 sayılı İlamın 3 üncü maddesiyle; Belediye ile yetkili sendika arasında akdedilen sosyal denge sözleşmesine istinaden eğitim yardımı, Ramazan ve Kurban Bayramı ikramiyeleri, 1 Mayıs ikramiyesi, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü ikramiyesi, yılbaşı ikramiyesi, engelli personele yılda bir defaya mahsus ikramiye ve emeklilik ikramiyesi ödenmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle … TL’nin tazminine hükmedilmiştir.
Sorumlular 153 sayılı İlamın 3 üncü maddesinde yer alan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerse de;
26.11.2022 tarih ve 32025 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7421 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 10 uncu maddesinde;
“MADDE 10-25/6/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 16- Konusu suç teşkil etmemek kaydıyla; bu maddenin yürürlük tarihine kadar bu Kanun veya 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümlerine aykırı olarak sosyal denge tazminatı ödediği tespit edilen il özel idareleri, belediyeler, büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin yetkili veya görevli olan sorumluları hakkında yapılan bu ödemeler nedeniyle idari veya mali yargılama ve takibat yapılamaz; başlamış olanlar işlemden kaldırılır.” hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm karşısında … Belediyesi 2019 yılı Hesabı ile ilgili olarak Sayıştay 7. Dairesince çıkartılan 153 sayılı İlamın 7421 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesi kapsamında bulunduğu anlaşılan 3 üncü maddesi hakkında mali yargılama ve takibat yapılamayacağından temyiz konusu dosyanın ilgili maddesinin İŞLEMDEN KALDIRILMASINA, (Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’in aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı) oy çokluğuyla,
Karar verildiği 03.05.2023 tarih ve 54933 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.
Karşı oy gerekçesi/Azınlık görüşü
Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’in karşı oy gerekçesi
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması” başlıklı 32 nci maddesinde;
“27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir. …” denilmektedir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 15 inci maddesinde ise;
“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir.” hükmü bulunmaktadır.
Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme’de ödenebilecek sosyal denge tazminatının aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %100’ü olarak belirlenmiştir.
Belediye ile yetkili sendika arasında imzalanarak yürürlüğe konulan sosyal denge sözleşmesinde tavan tutarın üzerinde eğitim yardımı, bayram ikramiyesi, kadınlar günü ikramiyesi, yılbaşı ikramiyesi gibi ödemeler öngörülmüştür. Yapılan bu ödemeler sosyal denge tazminatı kapsamında yapılabilecek ödemeler olmadığından verilen tazmin hükmünün 26.11.2022 tarih ve 32025 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7421 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 10 uncu maddesinde yer alan sosyal denge affı kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.
Açıklanan nedenlerle, 153 sayılı İlamın 3 üncü maddesiyle verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesi gerekir.