Sosyal denge yardımı ödemelerinde mevzuata aykırılık ve kamu zararının tazmini için harcama yetkilisinin sorumluluğu (Sayıştay)

Konu: Memur ve sözleşmeli personele mevzuata aykırı olarak sözleşmede belirlenen tutarın üzerinde sosyal denge yardımı ödenmesi.

261 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle, … Belediyesi’nde memur ve sözleşmeli personele mevzuata aykırı olarak sözleşmede belirlenen tutarın üzerinde sosyal denge yardımı ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararının sorumlulardan tazminine karar verilmiştir.

TEMYİZ DİLEKÇESİ

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan … adına Avukat … tarafından verilen temyiz dilekçesinde özetle;

1. … Belediye Başkanlığı bünyesinde memur ve sözleşmeli personele Sosyal Denge Tazminatı ödenmesi işlemi ile ilgili olarak 2015 yılında çalışanlara ödenen sosyal denge tazminatının son 6 aylık süreçte tavan tutarı aştığından bahisle oluşan toplam … TL nin … TL’sinin müşterek müvekkil … ile …’ndan tahsiline ve … TL’sinin de münferiden müvekkilden tahsiline karar verildiğini, ilgili ek ilamın esas ve usul bakımından hukuka aykırı olmasından dolayı temyizen incelenerek kaldırılması gerektiğini,

Şöyle ki;

2. … Belediye Başkanlığı görevini üstlenen müvekkilin, Belediye Kanunu ve ilgili mevzuatın göstermiş olduğu yetkiler dâhilinde hareket ettiğini, müvekkil ve Belediye başkanlığı görevlileri tarafından kanunun tanıdığı yetkiler içinde çalışanlara ödenen sosyal denge tazminatı miktarının kanunda belirtilen tavan miktarı aşmadığını, Denetçi tarafından hazırlanan rapora göre tavan miktarın aşıldığı yönündeki görüşün kabul edilemez olduğunu,

3. Söz konusu 2015 yılı sosyal denge tazminatının hesaplanması ve dağıtılmasında müvekkilin herhangi bir kusuru bulunmadığını, müvekkile izafe edilecek herhangi bir kusur bulunmaması nedeniyle iddia edilen kamu zararın müvekkilden tahsiline karar verilmesinin hukuka aykırı olacağını,

belirterek ilgili tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

BAŞSAVCILIK MÜTALAASINDA

Başsavcılık mütalaasında;

“İlamın 1 maddesinde; … Belediyesi’nde memur ve sözleşmeli personele mevzuata aykırı olarak sosyal denge yardımı ödenmesi sonucu oluşan kamu zararıyla ilgili düzenlenen ek rapor doğrultusunda; 12.06.2017 tarih ve 221 sayılı ilamın 1 inci maddesiyle verilen 25 adet ödeme emri toplamı … TL’lik işlemin hüküm dışı kararının kaldırılmasına, … TL’lik hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olduğu anlaşıldığından ilişilecek husus bulunmadığına, … TL’lik tahsilatın ilamda gösterilmesine, sosyal denge yardımı sözleşmelerde belirlenen brüt sosyal denge tazminatlarıyla genel sözleşme tavanı arasındaki tutarın ödenmesinden kaynaklanan toplam … TL kamu zararının, ilamda adı geçen sorumlular adına müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine, karar verildiği görülmektedir.

Temyiz dilekçesinde, Belediye başkanlığı görevini üstlenen müvekkilinin Belediye Kanunu ve ilgili mevzuatın göstermiş olduğu yetkiler dahilinde hareket ettiğini, sosyal denge tazminatı miktarı ödemelerinde belirtilen tavanı aşmadığını, raporda aşıldığı yönündeki görüşün kabul edilemez olduğunu, sosyal denge tazminatının hesaplanmasında ve dağıtılmasında müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, iddia edilen kamu zararının müvekkilinden tahsiline karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, ek ilamın temyizen incelenerek bozulması talep edilmektedir.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa eklenen Geçici 14 üncü maddesine dayanılarak ödemelerin yapıldığını belirtmişlerdir.

“15/3/2012 tarihinden önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili sendikalar arasında toplu iş sözleşmesi, toplu sözleşme, sosyal denge sözleşmesi ve benzeri adlar altında imzalanan sözleşmelerin uygulanmasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebilir. Anılan sözleşmelerin uygulanmasına devam edildiği dönem için 32 nci madde hükümleri çerçevesinde ayrıca sözleşme yapılamaz. Söz konusu sözleşmeleri 31/12/2015 tarihinden önce sona eren veya mevcut sözleşmeleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra karşılıklı olarak feshedilen kapsama dahil idareler, sözleşmelerinin sona eriş veya fesih tarihini izleyen bir ay içinde sözleşmelerin sona erdiği veya feshedildiği tarih ile bu Kanunda öngörülen toplu sözleşme dönemi sonuna kadarki dönemle sınırlı olmak üzere üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri çerçevesinde sözleşme yapabilir. Ancak, 32 nci madde uyarınca toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın, unvanlar itibarıyla ilgili personele söz konusu sözleşmeler uyarınca yapılmakta olan ortalama aylık ödemenin altında kalması halinde; üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri esas alınarak 31/12/2015 tarihine kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilir. Bu şekilde yapılacak ödemeler kazanılmış hak sayılmaz.” denilmektedir.

… belediyesi tarafından sosyal denge sözleşmesinin 15.03.2012-31.12.2015 tarihleri arasındaki döneme ilişkin temadi olarak düzenlendiği, sözleşmelerdeki sosyal denge tazminatı tutarlarının 2015 yılı ikinci yarısı dışındaki dönemlerde tavan tutarı aşmadığı ve ayrıca sözleşmelerin imzalanmasına yönelik bir sorunun da bulunmadığı anlaşılmaktadır. 2015 yılı sözleşmesinde belirlenen sosyal denge tazminatı tutarlarının ikinci altı aylık kısmına karşılık gelen tutarların sosyal denge tazminatı tavan tutarının üzerinde belirlendiği ve ödemelerin de belirlenen tutarlar esas alınarak yapılması nedeniyle kamu zararının oluştuğu, Yargılamaya Esas Ek Raporda yer verilen kamu zararları tablosunda belirlenen kamu zararı tutarının yerinde olduğu, değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, talebin reddedilerek, Daire kararının tasdikine karar verilmesi uygun olur.” denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

261 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle, … Belediyesi’nde memur ve sözleşmeli personele mevzuata aykırı olarak sözleşmelerde belirlenen brüt sosyal denge tazminatı tutarıyla genel sözleşme tavanı arasındaki tutarın ödenmesinden kaynaklanan toplam … TL kamu zararının, ilamda adı geçen sorumlular adına müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine karar verilmiştir.

261 sayılı İlamda da belirtildiği üzere, 15.03.2012-31.12.2015 tarihleri arasında yapılmış sosyal denge sözleşmelerinin 15.12.2011-14.12.2012, 15.12.2012-30.03.2014, 31.03.2014 – 31.03.2015 ve 31.03.2015- 31.12.2015 olmak üzere temadi olarak düzenlendiği, sözleşmelerdeki denge tazminatı tutarlarının tavanı aşmadığı ve sözleşmelerin imzalanması yönünden bir sorun olmadığı görülmüştür.

Ancak 2015 yılına ait sözleşmelerin incelenmesinde tavan tutarın da altında yılın ilk 3 ayı için net … TL (Brüt … TL) sonraki 9 ayı için net … TL (Brüt … ve brüt … TL/Gelir vergisinin % 20 lik dilimi nedeniyle) olarak sosyal denge tazminatlarının belirlendiği tespit edilmiştir.

221 sayılı İlamın 1’inci maddesinde yılın son 6 ayında sosyal denge tazminatı tavanı olan … TL’nin üzerindeki tutarların kamu zararı olarak tespit edilmesinin yanı sıra, 226 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle de, sözleşmelerde belirlenen brüt sosyal denge tazminatlarıyla (örneğin brüt … TL) genel tavan tutar … TL arasındaki tutarların da kamu zararı olduğuna ve bu nedenle … TL kamu zararı oluştuğuna karar verilmiştir.

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan … adına başvuruda bulunan Avukat …, temyiz dilekçesinde; Belediye başkanlığı görevini üstlenen müvekkilinin Belediye Kanunu ve ilgili mevzuatın göstermiş olduğu yetkiler dâhilinde hareket ettiğini, sosyal denge tazminatı ödemelerinde belirtilen tavanı aşmadığını, raporda aşıldığı yönündeki görüşün kabul edilemez olduğunu, sosyal denge tazminatının hesaplanmasında ve dağıtılmasında müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, iddia edilen kamu zararının müvekkilinden tahsiline karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, ilgili tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Somut olayda, sosyal denge tazminatının sözleşmede belirlenen tutarın üzerinde ödenmesi söz konusudur. Söz konusu tazminatın, sözleşmede belirlenen tutarın üzerinde ödenmesinin mümkün olmadığı ve … Belediyesi tarafından 2015 yılında yapılan söz konusu fazla ödemenin kamu zararı oluşturduğu açıkça görülmektedir.

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan … adına Avukat … tarafından verilen temyiz dilekçesinde, Belediye başkanlığı görevini üstlenen müvekkilinin Belediye Kanunu ve ilgili mevzuatın göstermiş olduğu yetkiler dâhilinde hareket ettiğini, sosyal denge tazminatı miktarı ödemelerinde belirtilen tavanı aşmadığı, raporda aşıldığı yönündeki görüşün kabul edilemez olduğu belirtilmişse de, yapılan sosyal denge tazminatı ödemesinde sözleşmede belirlenen tavanın aşıldığı görülmektedir. Ayrıca ilgili belediye başkanı, ilamda üst yönetici sıfatıyla değil, ödeme emri belgesine imza atması nedeniyle harcama yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulmuştur ve kamu zararına esas ödemelerden, harcama yetkilisinin sorumluluğu bulunmaktadır.

261 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle, … Belediyesi’nde memur ve sözleşmeli personele mevzuata aykırı olarak sözleşmede belirlenen tutarın üzerinde sosyal denge yardımı ödenmesi sonucu … TL kamu zararı oluşmuştur.

Sosyal denge yardımının fazla ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararının sorumlulardan tazminine yönelik kararın isabetli olduğu görülmektedir.

Bu itibarla 261 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle … TL’ye verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE

Oybirliğiyle,

Karar verildiği 15.01.2020 tarih ve 47137 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.