|
ÖZET: Başvuran, Adana Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından bilirkişilik başvurusunun reddedilmesine itiraz ederek, sosyal güvenlik denetmeni olarak 60 kodlu uzmanlık alanında yeniden kayıt edilmesini talep etmiştir. İdare, başvuranın bilirkişilik için gerekli olan uzmanlık alanında yeterli belge ve deneyime sahip olmadığını, ayrıca Sosyal Güvenlik Denetmeni olarak çalışmasının bu alanda bilirkişilik yapabilmesi için yeterli olmadığını belirtmiştir. Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından belirlenen şartlar doğrultusunda, başvuranın 60 kodlu uzmanlık alanında gerekli nitelikleri taşımadığı sonucuna varılmıştır.
Danıştay, bilirkişilik başvurularının değerlendirilmesinde, başvuranın mesleki tecrübesinin ve belgelerinin yeterli olmadığını, bu nedenle Adana Bilirkişilik Bölge Kurulu’nun kararının hukuka uygun olduğunu tespit etmiştir. Başvuranın, bilirkişilik sicil ve listesinden çıkarılmasının, kamu yararı ve hizmet gereklilikleri açısından yerinde bir karar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, başvurunun reddi kararı hukuka ve hakkaniyete aykırı bulunmamıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/10256-S.23.16444
BAŞVURU NO : 2023/5281
KARAR TARİHİ : 15/08/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADANA BİLİRKİŞİLİK BÖLGE KURULU
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran, bilirkişilik başvurusunda reddedilen uzmanlık kodunun kabul edilmesini talep etmektedir.
BAŞVURU TARİHİ : 13/04/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza tarafından yapılan şikâyet başvurusunda özetle; sosyal güvenlik denetmenliğinin Sosyal Güvenlik Kurumunda A grubu kariyer meslek olduğunu, 5510 sayılı Kanunda
Kurumun müfettişler ile birlikte denetim ve kontrolle görevli memurları olduklarını, 5510 sayılı Kanunun uygulanması bakımından, Kurumunun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları olarak 4857 sayılı
İş Kanununda belirtilen denetim, teftiş ve kontrol yetkisini de haiz olduğunu, ayrıca 7 yıldır cumhuriyet savcılığı ve ilgili mahkemelere iş kazaları konusunda bilirkişi raporları düzenlediğini belirterek Adana
Bilirkişilik Bölge Kurulunca Sosyal Güvenlik Denetmeni olduğu için bilirkişilik listesinden çıkarılması kararının hukuka ve adalete uygun olmadığını iddia ve ifade ederek alınan kararın düzeltilmesi, bilirkişilik siciline 60 kodlu uzmanlık alanından yeniden kayıt edilmesi talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun şikâyet başvurusunun çözümüne esas teşkil etmesi amacıyla Adalet Bakanlığı Bilirkişilik
Daire Başkanlığından, Adana Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığından ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur.
2.1 Adana Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığından alınan 04.05.2023 tarih ve / Muh sayılı
cevabi yazıda; 2.1.1. Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü, Bilirkişilik Daire Başkanlığı’nın 25.01.2022 tarihinde yayımladığı 2022 yılı Bilirkişilik Başvuru Usul ve Esasları ile Bilirkişiliğe Kabule İlişkin
Duyurusunda belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda, bilirkişiliğe ilk kez başvuru yapanlar ile bilirkişi listesinde kayıtlı olup yenileme talebinde bulunan başvurucuların başvurularının 06.07.2022 Tarih /
Sayılı toplantıda değerlendirildiği ve değerlendirmelere ilişkin / / ve / sayılı gerekçeli kararların düzenlenerek 09.07.2022 tarihinde Kurulun “https://adanabbk.adalet.gov.tr” isimli internet sitesinde yayınlanan “2022 Yılı Bilirkişilik Başvuruları Kabul/Ret, Kısmen Kabul/Ret Edilenler İle
Yenileme Başvurusunda Bulunmayanlar Ve Yemine İlişkin Duyuru”da her bir başvurucunun T.C. Kimlik
Numaralarını ve Adları ve Soyadlarını girmeleri suretiyle kabul veya kısmen kabul veya redde ilişkin başvuru sonuçlarını ve gerekçelerini görebilmelerinin sağlandığı, ilgili ilanın Bilirkişilik Yönetmeliği’nin
42 nci maddesinin 5 inci fıkrası uyarınca tebliğ mahiyetinde yayınlandığı ve ayrıca fiziki veya elektronik
yolla bir tebligat yapılmayacağının bildirildiği, Kurulca verilen karara karşı başvurucular tarafından yapılan itirazların da 31.08.2022 Tarih / Sayılı toplantıda değerlendirildiği alınan kararların yukarıda belirtilen usule göre yine Kurulun internet sitesinde 02.09.2022 Tarihli “2022 Yılı Bilirkişilik
Başvuruları Tamamen Veya Kısmen Ret Edilenler İle Usulüne Uygun Şekilde Yenileme Talebinde
Bulunmayanların İtirazlarına İlişkin Duyuru” ile tebliğ mahiyetinde ilanen duyurulduğu, itirazlara ilişkin her bir kişi özelinde ayrıca gerekçeli karar yazılmadığı, 2.1.2. Başvuruda bulunan 60 İş Sağlığı ve Güvenliği, 43.01 Genel Muhasebe, 43.02
Yönetim Muhasebesi Ve 43.03 Maliyet Muhasebesi uzmanlık alanlarından 2022 Yılına ilişkin Kurula
Bilirkişilik Yenileme Başvurusunda bulunduğu, Kurulca Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel
Müdürlüğü, Bilirkişilik Daire Başkanlığı’nın 25.01.2022 tarihinde
“https://bilirkisilik.adalet.gov.tr/” isimli internet sitesinde yayımladığı 2022 yılı Bilirkişilik Başvuru Usul ve Esasları ile Bilirkişiliğe Kabule İlişkin Duyurusunda belirtilen usul ve esaslar ile duyuru metni ekinde yer alan Ek-1 ve Ek-2’ye göre değerlendirme yapılarak “43.01, 43.02 Ve 43.03 Kodlu Uzmanlık
Alanlarında En Az 5 Yıl Süreyle Çalışma Ve Deneyimini Belgelememesi Ve 60 Kodlu Uzmanlık Alanı
Yönünden İlan Ek-2 60/4 Maddesinde Belirtilen Şartları Sağladığını Belgelememesi” gerekçesiyle ilgilinin bilirkişilik yenileme başvurusunun reddine karar verildiği, ilgilinin Kurulca verilen karara itiraz etmesi üzerine, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığınca 2022 Yılı
Bilirkişilik Başvuru Usul ve Esasları İle Bilirkişiliğe Kabule İlişkin Duyurunun Başvuru Şartları 1-f bendinde “Bilirkişilik yapacağı uzmanlık alanında en az beş yıl fiilen çalışmış olmak.” şartının aranması ve itiraz eden her ne kadar SGK denetmeni olarak 5 yıl çalıştığını ispat etmiş ise de başvuruda bulunduğu 43.01, 43.02 ve 43.03 kodlu uzmanlık alanlarında 5 yıllık çalışma ve deneyimini belgeleyememesi sebebiyle bu alanlara ilişkin itirazının Bilirkişilik Kanunu’nun 10/1-f maddesi gereğince reddedildiği, her ne kadar ilgilinin Sosyal Güvenlik Denetmeni olması hasebiyle 60 kodlu uzmanlık alanına ilişkin itirazı
Kurulumuzca kabul edilmek suretiyle yalnızca bu alandan 2022 Yılı Bilirkişilik Sicil ve Listesine eklenmiş ise de, Bilirkişilik Yönetmeliği’nin “Sicil ve listeden çıkarılma” başlıklı 48 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde “Bilirkişiliğe kabul şartlarının kaybedilmesi veya sicile kabul tarihinde gerekli şartların bulunmadığının sonradan tespit edilmesi” şeklinde düzenlemeye istinaden sicil dosyasının Kurulca yeniden resen incelemeye alındığı, 60 Kodlu uzmanlık alanına ilişkin ilan ek-2 60/4 maddesinde “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarında İş Sağlığı ve Güvenliği konularında uzman veya müfettiş kadrolarında çalışıyor veya çalışmış olanlar da bilirkişilik başvurusunda bulunabilir.” şeklinde düzenlemeye yer verildiği, Kurulca yapılan araştırma neticesinde Sosyal Güvenlik
İl Müdürlüklerinde Sosyal Güvenlik Uzmanı, Sosyal Güvenlik Müfettişi ve Sosyal Güvenlik Denetmeni olmak üzere 3 farklı kadronun bulunduğunun tespit edildiği, ilgili her ne kadar Sosyal Güvenlik Denetmeni olması hasebiyle 60 kodlu uzmanlık alanı yönünden Kurulca bilirkişilik sicil ve listesine eklenmiş ise de bu kadronun ilan ek-2 60/4 maddesinde sayılan kadrolardan olmadığının daha sonra anlaşılması üzerine
Kurulca yapılan değerlendirme neticesinde 14.10.2022 Tarih 2022/281 Sayılı Karar ile, listelerine 60 kodlu uzmanlık alanı yönünden kayıtlı bulunan Bilirkişilik Yönetmeliği’nin 48/1-a maddesi gereğince bilirkişilik sicil ve listesinden çıkarılmasına karar verildiği, ilgilinin 2011 yılından bugüne Sosyal Güvenlik Denetmeni olarak görev yaptığını, müfettişler ile birlikte denetim ve kontrolle görevli memurları olarak sayılan kamu denetim görevlileri olduğunu, SGK’nın iş kazası soruşturmalarını
Kurumun Sigorta Müfettişleri ve Sosyal Güvenlik Denetmenlerinin yürüttüğünü, Sosyal Güvenlik
Uzmanlarının iş kazası tespit ve kusur oranlarının belirlenmesi konusunda soruşturma yetkileri ve görevlerinin bulunmadığını, İş Sağlığı ve Güvenliği alanında bilirkişi olarak yaklaşık 7 yıldır 145 adet rapor tanzim ederek sunduğunu, raporlarının kararlara esas alındığını, işini liyakatle, hakkaniyetle, sadakat ve özenle yaptığını belirterek 60 kodlu uzmanlık alanından yeniden bilirkişilik listesine eklenme talebiyle
Kurul kararına itiraz etmesi üzerine Kurulca ilgilinin itirazı değerlendirilmiş olup, Bilirkişilik Daire
Başkanlığı tarafından yayınlanan 25.01.2022 Tarihli 2022 Yılı Bilirkişilik Başvuru İlanı’nın ekinde yer alan ve başvuruda bulunulacak uzmanlık alanlarına ilişkin aranan şartların listelendiği Ek-2’de, İş Sağılığı ve Güvenliği Uzmanlık alanına ilişkin 60/2 maddesinde “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetkilendirilmiş; A, B veya C sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmak.”, 60/3 maddesinde “İş yeri hekimleri için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş olup iş yeri hekimliği belgesine sahip olmak.” ve 60/4 “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarında İş Sağlığı ve Güvenliği konularında uzman veya müfettiş kadrolarında çalışıyor veya çalışmış olanlar da bilirkişilik başvurusunda bulunabilir.” şeklinde düzenlemelere yer verilmesi, itiraz edenin 60/2 ve 60/3 madde metinlerinde belirtilen belgelere sahip olmadığı gibi Sosyal Güvenlik Denetmeni olarak çalışması ve 60/4 maddesinde sayılan kadro gruplarından herhangi birine haiz olmaması, maddelerde ayrıca Sosyal Güvenlik
Denetmenlerinin de İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık alanında bilirkişilik yapabileceklerine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiş olması, bu konuda Bölge Kurullarının takdiri değerlendirmede bulunmasına yönelik herhangi bir düzenleme de bulunmaması sebebiyle 09.12.2022 Tarih / Sayılı karar ile ilgilinin itirazının reddine karar verildiği ve ilgilinin bilirkişilik listesinden çıkarıldığı, 2.1.3. İlgili her ne kadar Kuruma şikayette bulunurken Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerinde Sosyal
Güvenlik Uzmanı, Sosyal Güvenlik Müfettişi ve Sosyal Güvenlik Denetmeni olmak üzere 3 farklı kadronun bulunduğunu, ancak Sosyal Güvenlik Denetmenlerinin de 5510 ve 4857 sayılı Kanunlarda belirtilen denetim, teftiş ve kontrol yetkisine haiz olduğunu, diğer iki meslek sayılmışken Sosyal Güvenlik
Denetmenlerinin Aranan Nitelikler 60/4’de sayılmamasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu iddia etmiş ise de Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından yayınlanan 25.01.2022 Tarihli 2022 Yılı Bilirkişilik
Başvuru İlanı ekinde yer alan, bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanlarında aranan niteliklerin belirtildiği
Ek-2’nin Bakanlık tarafından düzenlendiği, bilirkişinin Bakanlık tarafından düzenlenen bu şartlara yönelik itirazlarına ilişkin İdare Mahkemesine dava açabileceği, Kurulca bilirkişilik başvurularının incelenmelerinde Ek-2’de belirtilen şartlar gözetilerek değerlendirme yapıldığı, 60 İş Sağlığı Ve Güvenliği temel uzmanlık alanında aranan şartların düzenlendiği Ek-2 60/1-2-3-4 maddeleri iptal edilene kadar geçerli kabul edileceği, bilirkişinin bu husustaki itirazlarına yönelik Kurulumuzca değerlendirme yapılamayacağı, yine ilgili her ne kadar bu alanda 7 yıldır bilirkişilik yaptığını beyan etmiş ise de, bahsi geçen maddelerde, daha önce bu alanda bilirkişilik yapmış olanların da başvuruda bulunabileceğine yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, bu haliyle 7 yıldır bu alanda bilirkişilik yapmış olmasının, bundan sonra da aynı alanda bilirkişilik yapabileceği anlamını taşımadığı, Kurulca verilen 09.12.2022 Tarih / Sayılı
Kararda da belirtildiği üzere ilgilinin karar kendisine tebliğ edildikten sonra 6754 sayılı Bilirkişilik
Kanunu’nun 15. Maddesi ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7 ve 32. Maddeleri gereğince
60 günlük sürede Adana İdare Mahkemelerine dava açabileceği, ilgilinin Kurul kararına karşı dava açtığına
yönelik henüz Kurulumuza herhangi bir bildirim gelmediği, ilgilinin yapmış olduğu şikayetin çözümüne ilişkin bu aşamada Kurulca yapılacak herhangi bir hususun bulunmadığı, konuya ilişkin tüm belgelerin yazıları ekinde gönderildiği,
2.2 Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığından alınan 24.05.2023 tarih ve E-
[ – / ile 16.06.2023 tarih ve E- – [ – / sayılı cevabi yazılarında; 2.2.1. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun “Bilirkişilik Daire Başkanlığı ve görevleri” başlıklı 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde, “Bilirkişiliğe kabule ilişkin usul ve esasları belirlemek” Daire
Başkanlıklarının görevleri arasında yer almakta iken Kanunun “Bilirkişilik bölge kurullarının görevleri”
başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, “Bilirkişiliğe kabule ve bilirkişilerin sicile ve listeye kaydedilmesine karar vermek”, (ç) bendinde, “bilirkişilerin sicil ve listeden çıkarılmasına karar vermek” bilirkişilik bölge kurullarının görevleri arasında sayıldığı, bu hükümler gereğince, bilirkişilerin sicile ve listeye kaydedilmesine, sicil ve listeden çıkarılmasına karar verme görev ve yetkisi bilirkişilik bölge kurullarına ait olduğu, bilirkişilik mevzuatına göre, Daire Başkanlıklarının bölge kurulu kararlarını itirazen inceleme veya kaldırma görev ve yetkisi bulunmadığı, bu itibarla, Bilirkişilik bölge kurullarının görev alanına giren sorular bakımından ilgi yazı cevaplandırılıp kurumumuza gönderilmek üzere Adana
Bilirkişilik Bölge Kuruluna iletildiği, 2.2.2. Daire Başkanlıklarınca, 25.01.2022 tarihinde resmi internet sitesinde (www.bilirkisilik.adalet.gov.tr)
2022 Yılı Bilirkişilik Başvuru İlanı yapıldığı, ilanda, bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanları ile temel ve
alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerde aranan niteliklerin belirlendiği, bu doğrultuda, bilirkişilik bölge kurulları tarafından başvurular değerlendirilerek şartları taşıyan kişilerin ilgili bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanlarına kaydedilmesine karar verildiği, ayrıca Daire Başkanlıklarınca temel ve alt uzmanlık alanları ile aranan nitelikler belirlenirken görev alanıyla ilgili kamu ya da özel kurum veya kuruluşlarla iş birliği yapılarak görüş ve önerilerden faydalanıldığı gibi Daire Başkanlığımıza şahıslar tarafından iletilen görüş ve öneriler de dikkate alındığı, 2.2.3. Somut talep bağlamında, ilgili şahsın bağlı olduğu kurum olan Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanlığından görüş alınarak, uzmanlık alanları ve aranan niteliklerin belirlendiği, bu belirlemede görüşüne itibar edilen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının konuya ilişkin görüşünde aranan nitelikler bakımından sosyal güvenlik denetmenlerine yer verilmediği,
2.3 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından alınan 20.07.2023 tarih ve E- – –
sayılı cevabi yazıda; 2.3.1. 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum ve Kuruluşların
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 428 inci maddesinde yer alan “Kurumda 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek 41 inci maddesine göre Sosyal Güvenlik Uzmanı ve
Sosyal Güvenlik Uzman Yardımcısı ile 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek
24 üncü maddesine göre Sosyal Güvenlik Müfettişi ve Sosyal Güvenlik Müfettiş Yardımcısı, Sosyal Güvenlik
Denetmeni ve Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcısı istihdam edilir.” hükmüyle Kurumun sosyal güvenlik denetmeni ve sosyal güvenlik denetmen yardımcısı istihdam edeceğinin düzenlendiği, 2.3.2. Yine 26/5/2011 tarihli ve 27945 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Sosyal Güvenlik Denetmenliği
Yönetmeliği” ile de sosyal güvenlik denetmen yardımcılarının mesleğe alınma, yetiştirilme, yarışma ve yeterlik sınavları ile sosyal güvenlik denetmenliğine atanma usul ve esasları; sosyal güvenlik denetmen ve denetmen yardımcılarının görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarının belirlendiği, 2.3.3. Söz konusu Yönetmeliğin 24 üncü maddesiyle denetmen ve denetmen yardımcılarının görevleri, 25 inci maddesiyle yetkileri, 27 nci maddesiyle sorumlulukları ve 32 nci maddesiyle de çalışma yerlerine ilişkin kapsamlı düzenlemelere yer verildiği, 2.3.4. Ayrıca 16/6/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun
“Kurumun denetleme ve kontrol yetkisi” başlıklı 59 uncu maddesinde yer alan, “Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin işlemlerin denetimi, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eliyle yürütülür. Askerî işyerlerine ait sigorta işlemlerinin denetim ve kontrolü, askerî iş müfettişleri tarafından da yapılabilir.
Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasında tespit ettikleri
Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir.
Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir. İşverenler ve sigortalılar ile
/
işyeri sahipleri, tasfiye ve iflâs idaresinin memurları, işle ilgili gerçek ve tüzel kişiler, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarına bilgi verilmek üzere çağrıldıkları zaman gelmek, gerekli olan defter, belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek, görevlerini yapmak için her türlü kolaylığı sağlamak ve bu yoldaki isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmekle yükümlüdürler. Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları görevlerini yaparken, tüm kamu görevlileri gerekli kolaylığı gösterir ve yardımcı olurlar.
Bu Kanunun uygulanması bakımından, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları,
4857 sayılı İş Kanununda belirtilen denetim, teftiş ve kontrol yetkisini de haizdir.
(…)
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” hükmüyle Kurumun denetim yetkisinin ortaya konulduğu, 2.3.5. Bu görevlerin yanında Bakanlığın faaliyet alanıyla ilgili olarak 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş
Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 24 üncü maddesi uyarınca “Bakanlık, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği konularında ölçüm, inceleme ve araştırma yapmaya, bu amaçla numune almaya ve eğitim kurumları ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinde kontrol ve denetim yapmaya yetkilidir.” hükmü kapsamında ortak sağlık ve güvenlik birimleri ile iş sağlığı ve güvenliği eğitim kurumlarının denetimi konusunda 31.07.2013 tarihli ve sayılı Bakan talimatıyla sosyal güvenlik denetmenlerine yapılan görevlendirmelerin de
21.01.2021 tarihli ve 159254 sayılı talimatla yürürlükten kaldırıldığı, Bakanlığın İş Sağlığı ve Güvenliği
Genel Müdürlüğünün e-Devlet uygulaması olan iş sağlığı ve güvenliği kayıt, takip ve izleme programı (İSG-KATİP) kayıtları incelendiğinde başvurucunun sosyal güvenlik denetmeni olarak 18.02.2020 tarihinde İSG-KATİP’te tanımlandığı fakat İSG-KATİP’te herhangi bir denetim kaydının olmadığının tespit edildiği, 2.3.6. Başvurucu ile ilgili Mersin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü kayıtlarına intikal eden Adana Bilirkişilik
Bölge Kurulunun 10.05.2023 tarihli ve / sayılı kararı ile disiplin (uyarı) cezası kararı, kesinleşme şerhi ve konuyla ilgili yazışmaların ekte gönderildiği, ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesi birinci fıkrasında; “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 284 üncü maddesinde; “Bilirkişi, Türk Ceza Kanunu anlamında kamu görevlisidir.’’, 6. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’nun; 6.1. “Bilirkişilik Daire Başkanlığı ve görevleri” başlıklı 6 ncı maddesi ikinci fıkrası (a) bendinde; “Bilirkişilik hizmetlerine ilişkin temel ve alt uzmanlık alanlarını tespit etmek.”, (b) bendinde; “Temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin sahip olması gereken nitelikleri belirlemek.”, (g) bendinde; “Bilirkişiliğe kabule ilişkin usul ve esasları belirlemek.”, 6.2. “Bilirkişilik bölge kurullarının görevleri” başlıklı 8 inci maddesi birinci fıkrası (a) bendinde; “Bilirkişilik hizmetlerinin ilgili mevzuata uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak.”, (b) bendinde; “Bilirkişiliğe kabule ve bilirkişilerin sicile ve listeye kaydedilmesine karar vermek.”, (c) bendinde; “Sicile kayıtlı bilirkişilerin temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilik listelerini oluşturmak.”, 6.3. “Bilirkişiliğe kabul şartları” başlıklı 10 uncu maddesi birinci fıkrası (g) bendinde; “Meslek mensubu olarak görev yapabilmek için mevzuat tarafından aranan şartları haiz olmak ve mesleğini yapabilmek için gerekli olan uzmanlık alanını gösteren diploma, mesleki yeterlilik belgesi, uzmanlık belgesi veya benzeri belgeye sahip olmak.”, (ğ) bendinde; “Bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanlarına göre belirlenen yeterlilik koşullarını taşımak.”, 6.4. “Bilirkişiliğe başvuru, seçilme usulü ve sicile kayıt” başlıklı 11 inci maddesi üçüncü fıkrasında; “Bölge kurulu karar verirken sicile kayıt bakımından öncelikle başvuranın 10 uncu maddedeki şartları taşıyıp taşımadığını değerlendirir ve şartları taşıyanlar arasından başvuranın mesleki tecrübesini, katıldığı meslek içi eğitimleri veya uzmanlığı gösteren belgeleri dikkate alarak en liyakatli olanları seçer.”, 6.5. “İtiraz ve dava hakkı” başlıklı 15 inci maddesinde; “Bölge kurulu kararlarına karşı, kararın tebliğ veya ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde kararı veren bölge kuruluna itiraz edilir. Bölge kurulunun itiraz üzerine verdiği kararlara karşı yetkili idare mahkemesine dava açılabilir.”, 7. Bilirkişilik Yönetmeliği’nin;
7.1. “Bölge kurulunun görevleri’’ başlıklı 21 inci maddesinde; “Bölge kurulunun görevleri şunlardır:
a) Bilirkişilik hizmetlerinin ilgili mevzuata ve belirlenen ilkelere uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak.
b) Bilirkişiliğe kabule ve bilirkişilerin sicile ve listeye kaydedilmesine karar vermek.
c) Sicile kayıtlı bilirkişilerin temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bölge listesini oluşturmak.
ç) Bilirkişilerin sicil ve bölge listesinden çıkarılmasına karar vermek.
d) İlgili mevzuat ve Bakanlığın düzenleyici işlemleri ile belirlediği ilkeler çerçevesinde bilirkişilerin denetimini yapmak ve performansını ölçmek.
e) Özel hukuk tüzel kişilerinin bilirkişilik faaliyetinde bulunmalarına izin vermek, izinlerini iptal etmek, bilirkişiliğe ilişkin faaliyet ve raporlarını denetlemek.
f) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.”, 7.2. “İtiraz ve Dava Hakkı” başlıklı 28. maddesinde; “Bölge kurulu kararlarına karşı, kararın tebliğ veya ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde kararı veren bölge kuruluna itiraz edilir. İtiraz üzerine bölge kurulu tarafından verilen karar yeniden değerlendirilerek itirazın kabulüne ya da reddine karar verilir ve karar itiraz edene tebliğ edilir. Bölge kurulunun itiraz üzerine verdiği kararlara karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir.”,
7.3. “Bilirkişiliğe başvuru ve kabul şartları” başlıklı 38 inci maddesi (g) bendinde; “Meslek mensubu olarak görev yapabilmek için ilgili mevzuat gereği aranan şartları haiz olmak ve mesleğini yapabilmek için gerekli olan uzmanlık alanını gösteren diploma, meslekî yeterlilik belgesi, uzmanlık belgesi, ustalık belgesi veya benzeri belgeye sahip olmak.”, (ğ) bendinde; “Daire Başkanlığının bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanlarına göre belirlediği yeterlilik koşullarını taşımak.”, 7.4. “İlan” başlıklı 39 uncu maddesinde; “Bölge kurulu, bilirkişi listelerinin oluşturulması veya ihtiyaca göre güncellenmesi amacıyla, bilirkişi sıfatıyla listeye kaydolmak isteyen ilgililerin yerleşim yerinin veya mesleki faaliyetlerini yürüttüğü yerin bağlı olduğu bölge kuruluna ya da ilk derece mahkemesi adli veya idari yargı adalet komisyonuna müracaat etmeleri hususunda her yıl Daire Başkanlığınca belirlenecek tarihe kadar ilân yapar. Bu hususu, yetki çevresinde gerekli gördüğü kamu kurum ve kuruluşlarına, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ve ilgili diğer yerlere yazıyla bildirir. İlân, Daire Başkanlığı, bölge kurulları ile bölge adliye ve bölge idare mahkemelerinin internet sitelerinde yayımlanır. İlânda, sicile ve listeye başvuru ve kabul şartları için gerekli belgeler ile başvuru alınacak temel ve alt uzmanlık alanları gösterilir.” 7.5. Sicil ve listeden çıkarılma başlıklı 48 inci maddesi 1-a bendinde; “Bilirkişiliğe kabul şartlarının kaybedilmesi veya sicile kabul tarihinde gerekli şartların bulunmadığının sonradan tespit edilmesi” , 8. Bilirkişilik Daire Başkanlığınca, 2022 yılı Bilirkişilik Başvurusuna esas olmak üzere “60.02 İş
Mevzuatından Kaynaklanan Nitelikli Hesaplamalar” alt uzmanlık alan için aranan nitelikler, Ek 2 Listenin 74-75 sayfaları arasında, “60 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ/Aranan Nitelikler” başlığı altında; “1. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu ve Bilirkişilik Yönetmeliğinin 38 inci maddelerindeki bilirkişiliğe başvuru ve kabul koşullarını taşımak.
2. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetkilendirilmiş; A, B veya C sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmak.
3. İş yeri hekimleri için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş olup iş yeri hekimliği belgesine sahip olmak.
4. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarında İş Sağlığı ve Güvenliği konularında uzman veya müfettiş kadrolarında çalışıyor veya çalışmış olanlar da bilirkişilik başvurusunda bulunabilir.
6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki “Bölge kurulu karar
verirken sicile kayıt bakımından öncelikle başvuranın 10 uncu maddedeki şartları taşıyıp taşımadığını değerlendirir ve şartları taşıyanlar arasından başvuranın mesleki tecrübesini, katıldığı meslek içi eğitimleri veya uzmanlığı gösteren belgeleri dikkate alarak en liyakatli olanları seçer.” hükmü uyarınca başvuranlar arasından liyakatli olanların belirlenmesinde; Başvuruda bulunduğu alt uzmanlık alanlarında yüksek lisans veya doktora yapmış olanlar, Uzmanlık alanı kapsamındaki alt uzmanlık alanlarında mesleki gelişim faaliyetleri, meslek içi eğitimleri, mesleki ve akademik çalışmaları ile mesleki başarıları bulunanlar, dikkate alınarak değerlendirme yapılır.” 9. 26/5/2011 tarihli ve 27945 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Güvenlik Denetmenliği
Yönetmeliği’nin “Denetmen ve denetmen yardımcılarının görevleri” başlıklı 24 üncü maddesinin (h)
bendinde:
“Başkan veya yetki devrettiği genel müdür tarafından uygun görülmesi halinde ölüm ve malullükle sonuçlanan iş kazası ve meslek hastalığının soruşturulması, ölüm ve malullükle sonuçlananlar dışındaki iş
kazası ve meslek hastalığı hallerinin incelenmesi ve/veya soruşturulması ve hastalık iddiası olaylarının incelenmesi,” hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran 1 numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvurusunda özetle; Adana Bilirkişilik
Bölge Kurulunun verdiği ret kararının iptal edilmesini ve belirtilen alt uzmanlık alanında yaptığı başvurusunun kabul edilmesi ve bilirkişilik listesine yeniden eklenmesini talep etmektedir.
12. Somut olayda idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden; Başvuranın, Sosyal
Güvenlik Kurumunda “Sosyal Güvenlik Denetmeni” unvanıyla görev yapmakta olduğu, 60 İş Sağlığı Ve
Güvenliği, 43.01 Genel Muhasebe, 43.02 Yönetim Muhasebesi Ve 43.03 Maliyet Muhasebesi uzmanlık alanlarından 2022 Yılına ilişkin Adana Bilirkişilik Bölge Kuruluna Bilirkişilik Yenileme Başvurusunda bulunduğu, bilirkişilik yenileme başvurusunun reddine karar verildiği, Sosyal Güvenlik Denetmeni olması hasebiyle 60 kodlu uzmanlık alanına ilişkin itirazının kabul edilmesi suretiyle yalnızca bu alandan 2022
Yılı Bilirkişilik Sicil ve Listesine eklendiği, ancak daha sonra aynı Kurulun resen yaptığı değerlendirme neticesinde mesleğinin Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Dairesi Başkanlığınca çıkarılan Bilirkişilik Başvuru
İlanında yer verilmediğinden dolayı 14.10.2022 Tarih / Sayılı Karar ile “60 İş Sağlığı ve
Güvenliği” alt uzmanlık alanında kayıtlı olduğu bilirkişilik sicil ve listesinden çıkarıldığı, bu karar üzerine
Adana Bilirkişilik Bölge Kuruluna itiraz ettiği ancak 09.12.2022 Tarih / Sayılı karar ile ilgilinin itirazının reddine karar verildiği ve bilirkişilik listesinden çıkarıldığı görülmüştür.
13. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 1. maddesinde Kanun’un, bilirkişilerin nitelikleri, eğitimi, seçimi ve denetimine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi ile bilirkişilik için etkin ve verimli bir kurumsal yapının oluşturulması amacıyla çıkarıldığı ifade edilmiştir. Kanun uyarınca çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde oy ve görüşüne başvurulan bilirkişiler bu konuda temel eğitim almak, yapacağı uzmanlık alanında en az beş yıl fiilen çalışmak, alanlarında uzmanlıkları ve bilimsel yeterlilikleri bulunmak ve bilirkişilik yapması için Kanun’da öngörülen diğer şartları taşımak kaydıyla başvuranlar arasından bölge bilirkişilik kurullarınca seçilerek sicile kaydedilirler. Böylece ülke genelinde bilirkişilerin seçimi ve bilirkişilik listelerinin oluşumu bakımından belli bir standart ve uyum sağlanmasının ayrıca bilirkişilerin görevleriyle ilgili tutum ve davranışları ile hazırladıkları raporların ilgili mevzuata uygunluğun bölge kurulları tarafından denetlenerek bilirkişilik kurumunun varlık amacına uygun olarak işlemesinin hedeflendiği anlaşılmaktadır.
14. Bilirkişilik Kanununun 6 ncı maddesi ile Bilirkişilik Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinde Bilirkişilik
Daire Başkanlığının görevleri belirtilmiştir. Bilirkişilik Daire Başkanlığının görevlerinden bir tanesi de
Bilirkişilik hizmetlerine ilişkin temel ve alt uzmanlık alanlarını tespit etmek ve temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin sahip olması gereken nitelikleri belirlemektir.
15. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu maddesinde bilirkişiliğe kabul şartları düzenleme altına alınmıştır. Genel hükümlerin yanında söz konusu maddede ayrıca bilirkişilik faaliyetinde bulunacak kişinin temel ve alt uzmanlık alanlarına göre belirlenen yeterlilik koşullarını taşıması gerektiği vurgulanmıştır.
16. 25.01.2022 tarihinde Bilirkişilik Daire Başkanlığının internet sitesinde yapılan duyurunun
“Başvuruya Eklenecek Belgeler” başlıklı bölümün 1 inci maddesinin (e) bendinde; kişilerin başvuru
sırasında bilirkişilik yapacağı uzmanlık alanında en az beş yıl fiilen çalıştığını gösterir bilgi ve belgelerin (SGK kaydı, oda belgesi, ruhsat, vergi kaydı, uzmanlık belgesi, görev belgesi, hizmet belgesi, meslekte veya sanatta yeterlilik belgesi, mesleki birliklerden alınacak kayıt belgeleri, saha çalışmaları, yürütülen projeler, uzmanlık alanına ilişkin mesleki ve akademik çalışmalar vb.) başvuruya eklenmesi gerektiği belirtilmiştir.
17. Kurumumuza Adana Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından gönderilen cevabi yazıda; başvuranın 60 “İş
Sağlığı ve Güvenliği” alt uzmanlık alanında mezkûr duyuruda belirtilen belgelerin sunulmaması nedeniyle
Adana Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından bilirkişilik sicil ve listesinden çıkarıldığı anlaşılmıştır.
Başvuranın, hâlihazırdaki görevi olan Sosyal Güvenlik Denetmenliği ile ilgili tecrübesinin 60 “İş Sağlığı ve Güvenliği” alt uzmanlık alanında bilirkişilik görevi yapabilmesi için sahip olunması gereken tecrübe şartı için dayanak teşkil etmediği ve bu sebeple Adana Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından bilirkişilik sicil ve listesinden çıkarıldığı görülmektedir.
18. Bilirkişilik Daire Başkanlığının internet adresinde açıkladığı ve bilirkişilerde aranan nitelikleri belirten EK-2 listesinde; “60 İş Sağlığı ve Güvenliği” temel uzmanlık alanında başvuran kişilerde aranan nitelikler: “1. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu ve Bilirkişilik Yönetmeliğinin 38 inci maddesindeki bilirkişiliğe kabul şartlarını taşımak. 2. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetkilendirilmiş; A, B veya C sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmak. 3. İş yeri hekimleri için
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş olup iş yeri hekimliği belgesine sahip olmak. 4. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarında İş Sağlığı ve Güvenliği konularında uzman veya müfettiş kadrolarında çalışıyor veya çalışmış olanlar da bilirkişilik başvurusunda bulunabilir.” şeklinde belirtilmiştir. Bölge Kurulunun bu niteliklere sahip olan kişiler arasından liyakate göre değerlendirme yapacağı belirtilmiştir.
19. Anayasa Mahkemesinin 2018/152 esas numaralı ve 2020/11 sayılı kararında; “29. Kanun’un 1.
maddesinde Kanun’un, bilirkişilerin nitelikleri, eğitimi, seçimi ve denetimine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi ile bilirkişilik için etkin ve verimli bir kurumsal yapının oluşturulması amacıyla çıkarıldığı ifade edilmiştir. Kanun uyarınca çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde oy ve görüşüne başvurulan bilirkişiler bu konuda temel eğitim almak, yapacağı uzmanlık alanında en az beş yıl fiilen çalışmak, alanlarında uzmanlıkları ve bilimsel yeterlilikleri bulunmak ve bilirkişilik yapması için
Kanun’da öngörülen diğer şartları taşımak kaydıyla başvuranlar arasından bölge bilirkişilik kurullarınca seçilerek sicile kaydedilirler. Böylece ülke genelinde bilirkişilerin seçimi ve bilirkişilik listelerinin oluşumu bakımından belli bir standart ve uyum sağlanmasının ayrıca bilirkişilerin görevleriyle ilgili tutum ve davranışları ile hazırladıkları raporların ilgili mevzuata uygunluğun bölge kurulları tarafından denetlenerek bilirkişilik kurumunun varlık amacına uygun olarak işlemesinin hedeflendiği anlaşılmaktadır.” ifadeleriyle bilirkişilik müessesesinde etkin, kurumsal bir yapının oluşturulmasının ve ilgili alandaki mesleki tecrübenin önemine değinilmiştir.
20. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 05.10.2020 tarihli ve E:2019/1378, K:2020/1722 sayılı kararında; “Hukuki niteliği itibarıyla hâkimin yardımcısı ve danışmanı konumunda bulunan bilirkişinin, kendisine başvurulan özel veya teknik konuda yetkin ve uzman olması, tarafsız bir konumda bulunması, tarafsız bir tutum içinde görüş bildirmesi ve dürüst davranması gerektiği tartışmasızdır. Öte yandan, yargı yerince de, mesleki yeterlilik düzeyi itibarıyla hangi nitelikte ve inceleme alanı itibariyle hangi konuda bilirkişiye başvurulması gerektiğinin dikkatlice belirlenmesi ve bilirkişinin, güvenilir, dürüst ve tarafsız kişiliğinden emin olunması gerekmektedir. Özel ve teknik bilgiyi gerektiren konunun hangi uzmanlık alanına girdiğini, o uzmanlık alanında bulunan kimselerden hangilerinin mesleki yeterlilik bakımından o konuyu çözümlemeye en liyakatli, uzman kimse olduğunu belirlemek önemli olduğu kadar, konunun gerçekten uzmanı ve hâkimin tarafsız danışmanı olan bilirkişinin, görevi gereği doğruluktan ayrılmayan, bilgisini etki altında kalmadan yansıtan ve bu arada görevi gereği taraflardan hiçbir menfaat sağlamayan
/
ve ahlaki olgunluk, tutarlılık ve dürüstlük içinde olduğunu belirlemek de önemlidir.” ifadelerinde de bilirkişilerin liyakatli ve tarafsız olması gerektiği, bilirkişilerin bu hasletlerini değerlendirme yetkisinin de bilirkişiyi tayin edecek yargı merciinde olduğu belirtilmiştir.
21. İdare hukukunun genel ilkeleri, yargı kararları ve bilimsel içtihatlara göre, idarenin işlem tesis ederken takdir yetkisini kullanma hakkı vardır. Ancak bu yetkiyi kullanırken keyfi davranmamalı, eşitlik ilkesine uygun hareket etmeli, adil olmalı, hakkaniyet ölçüsüne dikkat etmelidir. Tüm bu ilkelerin yanı sıra idari işlemlerin tesis edilirken belirli ölçütler esas alınmalıdır. Bu ölçütler; hukuka uygunluk, kamu yararı ve kamu hizmetinin gereklilikleri şeklinde belirtilebilir.
22. Çeşitli kanunlarda, yargı kararlarında ve bilimsel içtihatlarda kamu görevlisi olarak kabul edilen bilirkişilerin, belirli alanlarda ihtisasının olması ve ihtisas konusu alanlarda mesleki tecrübeye sahip olması, hukuki uyuşmazlıkların gereğince çözülebilmesi bakımından önem arz etmektedir. Adalet hizmetleri kamusal hizmet niteliğindedir. Bu nedenle hizmet sunumu sonucunda toplumun tamamını kapsayan kamusal fayda sağlarlar. Ayrıca iddia-tespit-müeyyide sürecinde hukuki uyuşmazlıkların çözüme kavuşturulmasında görev alacak bilirkişilerin nitelikli ve yeterli mesleki tecrübeye sahip kişilerden oluşması, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 36 ncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkını teminat altına alan bir husustur. Adana Bilirkişilik Bölge Kurulunun “60 İş Sağlığı Ve Güvenliği” temel uzmanlık alanındaki başvuruları; mesleki tecrübe, eğitim durumu ve bilirkişi dosyasında görev yapma tecrübesi yönünden değerlendirmeye tabi tutması, bilirkişilik müessesinde ihtisaslaşma ve bilirkişilerin niteliğinin artması amacına yönelik bir idari işlem olduğunu göstermektedir.
23. Başvuranın, Sosyal Güvenlik Kurumunda “Sosyal Güvenlik Denetmeni” unvanıyla görev yapmakta olduğundan bilirkişilik yapmak için gerekli şartları karşıladığını iddiasına yönelik olarak Adana Bilirkişilik
Bölge Kurulunun; Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından yayınlanan 25.01.2022 Tarihli 2022 Yılı
Bilirkişilik Başvuru İlanı’nın ekinde yer alan ve başvuruda bulunulacak uzmanlık alanlarına ilişkin aranan şartların listelendiği Ek-2’deki 60/2 ve 60/3 madde metinlerinde belirtilen belgelere sahip olmadığı gibi
Sosyal Güvenlik Denetmeni olarak çalışması ve 60/4 maddesinde sayılan kadro gruplarından herhangi birine haiz olmaması, ayrıca maddelerde Sosyal Güvenlik Denetmenlerinin de İş Sağlığı ve Güvenliği
Uzmanlık alanında bilirkişilik yapabileceklerine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiş olması,” açıklamaları Kurumumuzca da yerinde ve yeterli görülmüştür.
24. Her ne kadar Sosyal Güvenlik Denetmenliği Yönetmeliğinin “Denetmen ve denetmen yardımcılarının görevleri” başlıklı 24 üncü maddesinin sadece h bendinde yer alan “Başkan veya yetki devrettiği genel müdür tarafından uygun görülmesi halinde ölüm ve malullükle sonuçlanan iş kazası ve meslek hastalığının soruşturulması, ölüm ve malullükle sonuçlananlar dışındaki iş kazası ve meslek hastalığı hallerinin incelenmesi ve/veya soruşturulması ve hastalık iddiası olaylarının incelenmesi” hükmünce denetmenlerin de “iş sağlığı ve güvenliği” uzmanlık alanı bakımından görevlendirilebileceği öngörülmüş ise de bu görevlendirmenin mahiyeti bakımından kesinlik ve süreklilik arz etmediği anlaşılmaktadır.
Nitekim Bilirkişilik Daire Başkanlığınca temel ve alt uzmanlık alanları ile aranan nitelikler belirlenirken görev alanıyla ilgili Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından da görüş alınmış ve Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığının konuya ilişkin görüşünde aranan nitelikler bakımından sosyal güvenlik denetmenlerine yer verilmediği görülmüştür.
25. Ayrıca İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 24 üncü maddesi uyarınca “Bakanlık, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği konularında ölçüm, inceleme ve araştırma yapmaya, bu amaçla numune almaya ve eğitim kurumları ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinde kontrol ve denetim yapmaya yetkilidir.” hükmü kapsamında ortak sağlık ve güvenlik birimleri ile iş sağlığı ve güvenliği eğitim kurumlarının denetimi konusunda 31.07.2013 tarihli ve sayılı Bakan talimatıyla sosyal güvenlik denetmenlerine yapılan görevlendirmeler de 21.01.2021 tarihli ve sayılı talimatla yürürlükten kaldırılmış olup, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün e-Devlet uygulaması olan iş sağlığı ve güvenliği kayıt, takip ve izleme
programı (İSG-KATİP) kayıtları incelendiğinde başvuranın sosyal güvenlik denetmeni olarak 18.02.2020 tarihinde İSG-KATİP’te tanımlandığı fakat İSG-KATİP’te herhangi bir denetim kaydının olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca başvuranın Adana Bilirkişilik Bölge Kurulunun 10.05.2023 tarihli ve / sayılı kararı ile disiplin (uyarı) cezası aldığı belirtilmiştir.
26. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Adana Bilirkişilik Bölge Kurulunun bilirkişi listesini oluştururken bu hususta verdiği kararın, idarenin takdir yetkisini kullanırken esas alması gereken ölçütlerden; hukuka uygunluk, kamu yararı ve kamu hizmetinin gereklilikleri ilkelerine uygun olduğu görülmektedir.
Başvuranın; başvuru konusu alanda gerekli nitelikleri ve mesleki tecrübeyi gösterir belgelere sahip olmaması ve başvuranın sosyal güvenlik denetmeni olarak son iki yılda İSG-KATİP’te herhangi bir denetim kaydının olmaması, uyarı cezası alması ve ilaveten Bölge Kurullarının başvuranlardan en liyakatli olanları seçme konusunda takdir yetkisine sahip olduğu hususu, başvuranın ilgili uzmanlık alanında yaptığı başvurunun kabul görmemesinde makul bir gerekçe oluşturmaktadır. Belirtilen bu sebeplerle başvuranın, “60 İş Sağlığı ve Güvenliği” uzmanlık alanlarındaki başvurusunun Adana Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından reddedilmesi kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonucu ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 27. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Adana
Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığından istenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderildiği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
28. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Adana İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve ADANA BİLİRKİŞİLİK BÖLGE KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi