|
ÖZET: Bu karar, başvuranın mülakat sınavına itirazı üzerine verilmiştir. Başvuran, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan sözlü sınavda 70 puan alarak atamasının yapılmadığını belirterek mülakatın yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. Danıştay, mülakatın kariyer ve liyakat ilkelerine uygun olarak yapıldığını, komisyon üyeleri tarafından verilen puanların tutanaklarda gösterildiğini ve bu puanların birbirini destekler nitelikte olduğunu tespit etmiştir.
Sözlü sınavın usul ve esaslara uygun yapıldığına kanaat getirilmiş, başvuranın 70 puan almasının yanı sıra KPSS puanıyla birlikte değerlendirilmesi sonucunda asıl listeye giremediği ve yedek listede yer aldığı için atamasının yapılamadığı belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın yerleştirilememesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. Bu bağlamda, mülakatın yeniden değerlendirilmesi talebi reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/65538-S.20.71207
BAŞVURU NO : 2020/3056
KARAR TARİHİ : 23/07/2020
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Mülakat sınavına itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 14/02/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından düzenlenen Sosyal Güvenlik Denetmen
Yardımcılığı personel alımında en yüksek KPSS puanı ile başvuruda bulunduğunu, fakat tarafına mülakatta 70 puan verildiği için atamasının yapılamadığını belirterek, mülakatın tekrar değerlendirilmesini ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Sosyal
Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından gönderilen E. sayılı cevabi yazıda özetle; Başvuranın 8-26 Temmuz 2016 tarihleri arasında Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından yapılan sözlü sınava katıldığı, 27/12/2019 tarihinde de ilgili sınava itiraz ettiği ancak sınav komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde sınav sonucunu değiştirecek herhangi bir hususa rastlanılmadığını, durumun 09/01/2020 tarihinde ilgiliye bildirildiği, sınav komisyonunun mevzuata uygun oluşturulduğu, ilgilinin sınav neticesinde 70 puan aldığı fakat sıralamada asıl listede yer almamasından dolayı atamasının yapılmadığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
3.1. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 3 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında; “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır: …Kariyer: B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır. Liyakat: C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkânlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır. ”
6. Sosyal Güvenlik Denetmenliği Yönetmeliğinin 6.1. “Komisyon” başlıklı 9 uncu maddesinde; Giriş sınavının yapılması, sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve itirazların incelenerek karara bağlanması Komisyon tarafından yapılır.
(2) (Değişik:RG-22/2/2013-28567) Komisyon, Başkanın uygun göreceği bir Başkan dört asıl ve (Değişik ibare:RG-29/12/2017-30285) beş yedek üyeden oluşur. Asıl üyelerin herhangi bir nedenle Komisyona katılamamaları hâlinde, yedek üyeler tespit sırasına göre Komisyona katılırlar.
6.2. “Sözlü Sınav” başlıklı 12 nci maddesinde; “Giriş sınavında sadece sözlü sınav yapılması hâlinde, sözlü sınava çağrılacak aday sayısı giriş sınavı duyurusunda belirtilen atama yapılacak kadro sayısının dört katından (son sıradaki adayla eşit puana sahip olanlar hariç) fazla olamaz.
Sözlü sınava girmeye hak kazananlar, sözlü sınav tarihinden en az on beş gün önce sınavın yapılacağı yer ve tarih belirtilmek suretiyle Kurumun internet sitesinden duyurulur. Adaylara ayrıca tebligat yapılmaz.
(2) Sözlü sınavda adaylar; a) 10 uncu maddede belirtilen sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, d) Genel yetenek ve genel kültürü, e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı, yönlerinden ayrı ayrı puan verilmesi suretiyle değerlendirilir.
(3) (Değişik:RG-29/12/2017-30285) Sorular, her bir Komisyon üyesi tarafından ikinci fıkranın (a) bendi için elli puan, diğer bentler için onar puan üzerinden değerlendirilir ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilir. Sözlü sınavda başarılı sayılmak için, Komisyon başkan ve üyelerinin yüz tam puan üzerinden verdikleri puanların aritmetik ortalamasının en az yetmiş olması şarttır.
Başarı sıralaması yetmiş puandan düşük olmamak üzere başvuru ilanında belirtilen KPSS puan türünden alınan puan ile sözlü sınav notunun aritmetik ortalamasının alınması suretiyle hesaplanır. Sınavda başarılı olanların listesi duyuruda belirtilen kadro sayısını aşmamak suretiyle sözlü sınav bitim tarihinden itibaren otuz gün içerisinde Kurumun internet sitesinde ilan edilir.”
Hükümleri mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmi Tavsiye Kısmi Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, mülakatın yeniden değerlendirilmesini ve mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
9. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
10. Başvuranın sözlü sınav esnasında sorulan sorulara ilişkin verdiği yanıtların, İlgili
Yönetmeliğin 9 uncu maddesi kapsamında oluşturulduğu tespit edilen komisyon üyeleri tarafından değerlendirildiği ve bu komisyon üyelerince takdir edilen notların sözlü sınav değerlendirme formunda ayrı ayrı gösterildiği görülmüştür.
11. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen komisyon değerlendirme formları incelendiğinde ise, komisyon üyeleri tarafından yapılan değerlendirmeler ve bu değerlendirmeler neticesinde verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, bu nedenle sözlü sınav değerlendirme tutanağındaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığı ve sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belgeye de rastlanılamadığından bahsi geçen sözlü sınavın usul ve esaslara uygun olarak yapıldığı kanaatine varılmıştır.
12. Ayrıca, Sosyal Güvenlik Denetmenliği Yönetmeliğin sözlü sınavdan 70 puan ve üzeri not alanların başarılı sayılacağının öngörüldüğü 12’nci maddesi uyarınca, başvuranın komisyon üyeleri tarafından verilen puanların toplanarak ortalamasının alınması suretiyle ulaşılan nihai puanının 70 olduğu ancak KPSS puanı ile ortalaması alındığında asıl listeye giremediği ve yedek listede yer aldığı için atamasının yapılamadığı anlaşılmış olup, başvuranın yerleştirilememesi işleminde de hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın katılmış olduğu sözlü sınavın, ilgili Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapıldığı anlaşıldığından ve başvuranların sözlü sınava katılmaya hak kazanmasının ilgililerde haklı bir beklenti oluşturmayacağı dikkate alındığında başvuruya konu idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup;
İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde gönderdiği, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
15. Ayrıca, İdarenin sözlü sınav öncesinde, sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve ‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir.
İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerden komisyon üyelerince verilen puanların tutanağa geçirildiği, bunun dışında ayrıca soru ve cevaplara ilişkin herhangi bir gerekçeli tutanak tutulmadığı, sorulacak sorular için bir cevap anahtarı hazırlanmadığı anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup
Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvuranın, sözlü sınavının yeniden değerlendirilmesi talebinin REDDİNE; Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve
“kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi soruları yanında cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması yönünde SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA;
Kararın Başvurana ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi